

D4224

@##།། །།རྒྱ་གར་སྐད་དུ། པྲ་མཱ་ཎ་བཱརྟི་ཀ་སྱ་བྲྀཏྟི་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ། བམ་པོ་དང་པོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སྲིད་པའི་གནས་འཇུག་ང་རྒྱལ་གྱིས་བྱས འབིགས་བྱེད་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་གང་ཡིན་ལ།།རབ་རིབ་དབང་གིས་མི་བཟད་མུན་པ་ལྟར་འཇུག་ཕ་རོལ་ལྟ་བ་འདི་དག་ནི། །འདོད་པས་མྱོས་པ་ལས་རྒྱལ་བ་ཞེས་རབ་གྲགས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྣང་བ་ཅན། །འཇིག་རྟེན་མ་ལུས་སྣང་བྱེད་བདུད་རྩིའི་བདེ་བ་དེས་ནི་འཇིག་རྟེན་དག་བྱེད་ཤོག་།དེ་ ལྟར་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྣམ་པར་བཞག་ནས་དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལེའུ་གཉིས་པས་ཕྱག་འཚལ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསལ་བར་བཤད་པར་མཛད་དོ།།འདིར་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མར་གྱུར་པར་ བཞེད་ནས།སློབ་དཔོན་གྱིས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དང་པོར་ཚད་མར་གྱུར་པ་ཞེས་པས་བསྟོད་པ་གསུངས་སོ། །ཚད་མར་གྱུར་པ་འགྲོ་ལ་ཕན་མཛད་བཞེད། །སྟོན་པ་བདེ་གཤེགས་སྐྱོབ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས། །རང་གི་གཞུང་ལུགས་འཐོར་ལས་འདིར་གཅིག་ཉིད། །ཚད་མ་གྲུབ་པ་ཀུན་ ལས་བཏུས་པ་བརྩམ།།ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིར་ཡང་སྔ་མ་ཕྱེད་ཀྱིས་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཚད་མར་གྱུར་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བསྟན་པར་མཛད་དོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། སྙིང་རྗེ་དང་། ཐབས་སོ། །དེ་ལ་སྙིང་རྗེ་ནི་འགྲོ་ལ་ཕན་པར་བཞེད་ ཅེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ།།ཐབས་གོམས་པར་བྱ་བ་ནི་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་གཉིས་ཏེ། རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དེ་ལ་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་བདེ་གཤེགས་ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་ བདེ་བའི་སྒྲས་ནི་དོན་གསུམ་ཉེ་བར་འཛིན་ཏེ།རབ་ཏུ་མཛེས་པར་གཤེགས་པ་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གཤེགས་པ་དང་། ལྷག་མ་མེད་པའི་དོན་དུ་གཤེགས་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་བཟང་པོ་དང་། རིམས་ནད་ལེགས་པར་བྱང་བ་དང་། བུམ་པ་རབ་ཏུ་གང་བ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་སྐྱོབ་པ་ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ།ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པའོ། །དེ་ལྟ་བུར་གང་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཚད་མར་འཁྲུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འོག་མ་ཕྱེད་ཀྱིས་ནི་དགོས་པ་དང་། བསྟན་ བཅོས་ཀྱི་བསྡུས་པའི་དོན་བསྟན་ཏེ།དེ་ལ་ཚད་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་དགོས་པ་བསྟན་ཏོ། །ལྷག་པས་ནི་རང་གི་གཞུང་ལུགས་བསྡུས་པའི་རང་བཞིན་དུ་བསྟན་ཏོ།

我来为您翻译这段藏文：
梵文：Pramāṇavārtikavṛtti nāma
藏文：ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ་
汉译：《量论释》
第一卷
顶礼文殊智慧菩萨世尊！
对于那些因我执而住于轮回，
为无明所覆蔽，如同重重黑暗，
为贪欲所醉而号称胜利者的诸见，
愿以显明真实之甘露光明普照净化一切世间。
为了阐明趣入四圣谛之理，在建立比量之后，为了解说其义，第二品以礼敬偈作了明确的阐述。
此处，关于量的定义及世尊成为量，论师在论典开始处以"成量"来作赞颂：
"敬礼救护师，
善逝量成就，
意欲利众生，
从自教散说，
今当造一论，
集摄诸量成。"
此中，前半偈以圆满因果说明世尊成为量。其中圆满因有二：大悲心与方便。大悲心以"意欲利众生"来表示，方便修习以"师"字来表示。圆满果也有二：自利圆满与利他圆满。其中自利圆满以"善逝"来表示。"善"字具有三层含义：庄严而去、不退而去、为无余涅槃而去，如同妙相庄严、病愈痊愈、瓶满盈溢。利他圆满则以"救护"来表示，即以未入涅槃的法身普遍救护一切众生。具足如是功德者即称为"成量"。
后半偈则说明论典的目的和总义。其中"量成"一词表明目的，其余则显示自宗教义的摄要性质。

།དེ་ལྟར་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་དུ་གནས་པ་ལས་ཁ་ཅིག་རྩོད་པར་བྱེད་དེ། ཚད་མར་གྱུར་པའི་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཅིའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད།འདི་ལྟར་རིག་བྱེད་པའམ། དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་ལ་གནོད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་བཞིན་ནོ། །གནོད་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཚད་མའོ་ཞེས་གལ་ཏེ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ལ་རྩོད་པ་དེའི་ལན་གདབ་པར་འདོད་ ནས།རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་མཛད་པ་ཐུན་མོང་གི་མཚན་ཉིད་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཚད་མ་སླུ་མེད་ཅན་ཤེས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཤེས་པ་ནི་ཚད་མ་སྟེ། དེ་ཡོད་ན་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་སླུ་བ་མེད་པ་ཡོད་ པ་དེའི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཚད་མ་སྟེ།སླུ་བ་ལ་དེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ན་གལ་ཏེ་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མར་གྱུར་ན་ནི་རབ་རིབ་ཀྱིས་བསྒྲིབས་པའི་དབང་པོ་ཡང་ཚད་མར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །རབ་རིབ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པས་ཉམས་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཚད་ མར་འགྱུར་ཞེ་ན།དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་མིག་རབ་རིབ་དང་བཅས་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས། གལ་ཏེ་སླུ་བར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བས་སྐྱོན་དང་བཅས་པར་སྟོན་ངེས་སོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་སླུ་བར་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བར་མཐོང་བ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ལས་རྒྱུ་དག་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར་སླུ་བ་མེད་པའི་ ཤེས་པ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ནོ།།སླུ་བ་མེད་པ་སྨོས་པས་ཀྱང་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་གཞན་བཟློག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བློ་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ནར་གྱུར་པ་ཚད་མར་ཁས་བླངས་པས་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་མཐོང་བ་ ཚད་མར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་གནོད་པ་མེད་པའི་རྟོགས་པ་ཚད་མ་ཡིན་ན་གནོད་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་གང་གི་ཚེ་མཐོང་བ་དེའི་སྐྱེ་བའམ། འོན་ཏེ་དུས་གཞན་དུ་གནོད་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ། དེའི་ཚེ་ནི་གནོད་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པས་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དུས་གཞན་དུ་ ཡང་གནོད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ངེས་པའི་ཐབས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་ཕྱོགས་དང་པོ་ཁས་ལེན་ན། དེའི་ཚེ་ཡང་མིག་རབ་རིབ་ཀྱིས་ཉམས་པས་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་མཐོང་བ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཟླ་བ་གཉིས་སུ་མཐོང་བའི་ཤེས་པ་ཚད་མར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། ། འོན་ཏེ་དུས་གཞན་དུ་གནོད་པ་ཅན་མཐོང་བས་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་མཐོང་བའི་ཤེས་པ་ཚད་མར་མི་འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ་ཡང་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

如此安立颂义之后，有人提出质疑：为何要成立世尊为量？因为吠陀或由此所生的认识远离过失，故为量，如同现量和比量。无过失的认识即是量。
为了回答这个关于量的定义的质疑，《释论》作者为显示共同定义而说："量即无欺识。"识即是量，因为有识则成立决断，而感官等则相反。凡是具有无欺性的认识，必定是量，因为欺诳性与之相违。否则，若感官等成为量，则被翳障覆盖的感官也应成为量。
若问：因为为翳障等过失所损，如何成为量？
答：因为超越感官范畴，如何知道眼有翳障？
若说：因为生起欺诳认识而必定显示有过失。
那么，由见到远离欺诳性的认识生起，即可确定其因清净，故无欺识即是量。
说"无欺"也是为了遮遣其他量的定义。因此，若仅仅是了知性的认识如何能成为量？因为若承认单纯了知性即为量，则见到二月的认识也将成为量。
若说无过失的了知为量，那么无过失的认识是在见到时生起，还是在其他时候生起？若是前者，因为尚未成立无过失性，如何成为量的定义？若是后者，也无法确定未来不会有过失。
再者，若承认第一种情况，则当被翳障损害的眼睛见到二月时，因为无过失，见到二月的认识应成为量。若说因为在其他时候见到有过失而使见到二月的认识不成为量，则将导致无穷过失。

།འོན་ཏེ་གནོད་པ་ཅན་ནི་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ཀྱི་ལོག་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་གཞན་གྱིས་ངེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ལ་གལ་ཏེ་གནོད་པ་མེད་པར་ངེས་ན་དེའི་ཚེ་སྔར་གྱི་ཤེས་པ་ཡང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་གནོད་པ་ཅན་ལ་གནོད་པ་མ་མཐོང་བས་ཚད་མ་ཡིན་ན་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ཚད་མར་མི་འགྱུར་ཏེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་གནོད་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གནོད་པ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་དུས་གཞན་དུ་གནོད་པ་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་གནོད་པ་ཅན་དེ་ལ་གནོད་པ་ཡོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ། དང་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡང་ཚད་མར་འགྱུར་ན་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་ཡང་གལ་ཏེ་གནོད་པ་ཡོད་ན་ནི་གནོད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མར་ངེས་པ་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་རྒྱུའི་ཉེས་པ་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་མཐོང་བའི་ཤེས་པ་ཚད་མར་འགྱུར་བ་ལ་གནོད་ན་ནི་རབ་རིབ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡང་སླུ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སླུ་བ་མེད་པ་དང་། སླུ་བ་དང བཅས་པ་དག་ཉིད་ཚད་མ་དང་།ཅིག་ཤོས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིགས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྩོད་པའི་གཞིར་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ་སླུ་བ་མེད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཚད་མར་གྱུར་པའོ་ཞེས་འབད་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །འོན་ཏེ་སླུ་བ་མེད་པས་ཤེས་པ་སྔ་མ་ ཚད་མར་འདོད་ན་སླུ་བ་མེད་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ནམ་ཚད་མ་མིན།གལ་ཏེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་དོན་བྱེད་པར་གནས་འོན་ཏེ་ཚད་མ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་ལ་ཡང་སླུ་བ་མེད་པར་ཤེས་པ་གཞན་དང་ལྡན་པས་ཚད་མ་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ ཡང་གལ་ཏེ་སླུ་བ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཚད་མར་ཁས་བླངས་པ་དེའི་ཚེ་རྨི་ལམ་དུ་མཐོང་བ་དང་དུང་དཀར་པོ་ལ་སེར་པོར་ཤེས་པ་ཡང་དོན་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན།དེའི་ཕྱིར་དོན་བྱེད་པ་རུ་གནས་པ་ནི་མི་སླུ་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དོན་ནི་བསྲེག་པ་ དང་བཙོ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།བྱེད་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་སྟེ། གནས་པ་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་པའམ་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ལ་བྱའོ། །འདི་སྙམ་དུ་གང་ལ་ཐ་དད་པའི་དོན་བྱེད་པ་དེ་ལ་ཇི་སྲིད་དུ་ཚད་མ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་དང་། གང་དུ་ཐ་མི་དད་པའི་དོན་བྱེད་པ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། ། འདི་ལྟར་སླུ་བ་མེད་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེ་དོན་བྱེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་དེ་ཉིད་ལ་སྐྱེས་བུའི་དོན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པས་དགོས་པ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་དགོངས་སོ།

若说：有过失者因为是量故不依赖他者，而错误认识则因为由他者决定故非量。
答：不然。对于有过失的量，若确定无过失，则前识也将成为非量，否则不然。若说因为未见有过失者有过失故为量，则仅仅了知也不能成为量，为什么？因为未见过失故。在此，仅仅未见过失也不能确定在其他时候必定离过失。
若说有过失者若有过失，则初识也将成为量，这是不合理的。对此，若有过失，则因为过失可能存在，故无法确定为量。若说因的过失能障碍见二月识成为量，则因为了知翳障等过失也将成为欺诳性的认识，故应当安立无欺和有欺分别为量和非量。因此，争论所依的认识非是量，因为离无欺性，故应当努力成立世尊为量。
若许无欺故前识为量，则知无欺本身是量还是非量？若是非量，如何安立为能作用？若是量，则彼又需要另一个知无欺，将成无穷。
再者，若承许无欺识为量，则梦中所见和见白螺为黄也将因为能作用而成为量。因此说："安住能作用即是无欺。"其中，"作用"指烧煮等，"作"指成办，"安住"指通达或不变。
此处意为：凡是有差别作用者，皆因与量相关故；凡是有无差别作用者，更是量。如是，当生起无欺识时即能通达作用，因此一切士夫目的皆得成就，故无需对此再作观察。

།འདིས་ནི་དང་པོའི་ཤེས་པ་སླུ་བ་མེད་པར་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་པ ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་སླུ་བ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་པས་སོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ།།དོན་བྱེད་པ་ལས་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པས་ཀྱང་རྨི་ལམ་དུ་མཐོང་བ་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དོན་བྱེད་པ་ལས་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་རྨི་ལམ་ན་བརྟན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ལྡོག་པ་ཉིད་ དུ་འགྱུར་གྱི་སད་པའི་ཤེས་པ་ལ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ།།དུང་ལ་སེར་པོར་མཐོང་བ་ཉིད་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དབྱིབས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཚད་མར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་སྣང་བའི་ཁྱད་ པར་ཉིད་ནི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་དབྱིབས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་།སེར་པོ་སྒྲུབ་པའི་དོན་བྱེད་པ་མེད་པས་མངོན་སུམ་དུ་སེར་པོ་བཟུང་བ་ལ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་གལ་ཏེ་གང་གི་ཚེ། སླུ་བ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དང་། སླུ་བ་མེད་པ་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་དུས་སུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བརྟག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའམ། འོན་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་མི་གཅོད་ན། དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་རང་རིག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྩོད་པར་འགྱུར་དུ་འོང་ངོ་སྙམ་ནས། དོན་བྱེད་པ་རུ་གནས་པ་ནི་མི་སླུ་བ་ཡིན་ཏེ ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།དེས་ནི་འདི་སྐད་དུ་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ལ་མི་སླུ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་དོན་བྱེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལ་མི་སླུ་བ་ཡིན་ནོ། །མི་སླུ་བ་དང་འབྲེལ་པས་སླུ་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཚེ་ཤེས་པ་དོན་བྱེད་པར་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ལ་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་ན་དོན་བྱེད་པ་དེ་ དང་འབྲེལ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དགོངས་སོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་མ་གྱུར་པར་རྒྱུར་ངེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་དོ། །གལ་ཏེ་དོན་བྱེད་པར་གནས་པ་ལ་སླུ་བ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་སྒྲའི་ཤེས་པ་དང་ཁྲ་བོ་མཐོང་བ་ནི་ཚད་མར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐ་དད་པའི་དོན་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ མཚན་ཉིད་མ་ཁྱབ་པའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་དེའི་ཕྱིར་བསམ་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པས་ན་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།སྒྲ་ནི་སྒྲའི་དངོས་པོ་སྟེ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ནི་སྒྲའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འང་གི་སྒྲས་ནི་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ཡང་གཟུང་ ངོ་།།དེ་ལ་བསམ་པ་ནི་འདོད་པའོ། །རྟོགས་པ་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཡང་བསམ་པའི་ཡུལ་གྱིས་འདོད་པའི་དོན་སྟོན་པའོ།

这就排除了"初识依赖于知无欺，同样知无欺也依赖于其他"这种说法。通过说明"从作用而不变"也排除了梦中所见，因为梦中所见会从作用而变化，即梦中是不稳定且会转变的，而觉醒时的认识则相反。
见黄螺非是量，因为离开作用。若说能成立形状的作用，则此处比量才是量，因为若无如是形状则不会产生如此显现的差别，而因为无成立黄色的作用，故现量执取黄色非是量。
或者，若知无欺非是量时，因为在决定识的本性和无欺性的自体时同时决定，故无需观察；或者若不决定自体，则识将不能自证，考虑到可能有此等诤论，故说："安住作用即是无欺。"
这表明：无欺并非识的本性，而是在通达作用时才是无欺。由于与无欺相关故成无欺性。在决定自体时，识并非显现为能作用，若未经历则不与该作用相关。
如所说："若果未现前则因不能决定。"若安住作用时无欺，则声识和见斑纹将不成为量，因为无差别作用，有遍不及的过失。因此说："由声所生或..."。
声即声体，由声所生即以声为境的识的异名。"或"字也包含见斑纹等。此中，"意乐"即欲求，"了解"即通达。这里也是以意乐境显示所欲义。

།དེས་ནི་འདི་སྐད་དུ་སྒྲའི་ཤེས་པ་ནི་ཐ་མི་དད་པའི་དོན་བྱེད་པ་དང་ཕྲད་པར་བྱེད་པས་ཚད་མ་སྟེ། འདི་ལྟར་དབྱངས་ཐོས་པ་ཉིད་ དོན་བྱེད་པར་འདོད་པའོ།།ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ཡང་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་དོན་བྱེད་དོ། །དོན་བྱེད་པར་གནས་པ་ཁྱད་པར་མེད་པར་གཟུང་བས་ནི་སླུ་བ་མེད་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིས་ནི། ཐོས་པའི་བློ་ནི་ཚད་མ་མིན། །ཅིག་ཤོས་དང་ནི་འབྲེལ་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་ བ་དེ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་གང་ལ་ཐ་དད་པའི་དོན་བྱེད་པ་དེ་ལ་དོན་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ནི་གཞན་གྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཚད་མས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་ཅེ་ན། དེར་ཡང་གཟུགས་དང་། རེག་པ་དང་ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་དེ་དེ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པའོ། ། གང་དུ་མཐོང་བ་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་བྱེད་པ་དེར་དེའི་འབྲས་བུས་ཕྲད་པའི་རང་བཞིན་ནི་གཅིག་ཏུ་ཞེན་པ་ཡིན་ཏེ་ཚད་མ་ནི་ཀུན་དུ་ཐ་སྙད་ལ་ལྟོས་པའོ་ཞེས་འོག་ནས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་སླུ་བ་མེད་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནམ། །སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ནི་ཚད་མར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དེ་ལ་མི་སླུ་བ་མེད་དེ་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་བསམ་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པས་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ཚད་མར་ཁས་ལེན་གྱི། དོན་ལ་མ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་བསམ་པ་ནི་ཐ་དད་པའམ། ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་དོན་བྱེད་པ་དང་ཕྲད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཚད་མ་ཡིན། དེ་ལ ཡང་སློབ་དཔོན་གྱིས་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཚད་མ་གཞན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ཚད་མ་ཉིད་དུ་སྨྲས་སོ་ཞེ་ན་འདིར་སྨྲས་པ། སྨྲ་བ་པོ་ཡི་བྱེད་པའི་ཡུལ། །བློ་ལ་སྣང་བའི་དོན་གང་ཡིན། །དེ་ལ་སྒྲ་ནི་ཚད་ཡིན་གྱི། །དོན་གྱི་དེ་ཉིད་རྒྱུ་ཅན་མིན། །སྨྲ་བ་པོའི་བྱེད་པ་ བསམ་པའི་ཡུལ་གྱི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེའི་སྒྲའི་ཤེས་པ་ལ་གསལ་བ་ནི་རབ་ཏུ་སྣང་བ་སྟེ།སྒྲ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་དེ་ཉིད་ལ་ཚད་མ་ཡིན་གྱི་དོན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་དོན་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་སྒྲ་ཚད་མར་ཁས་ལེན་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་བསམ་པ་ལ་སྟེ་ སྨྲ་བ་པོའི་རིགས་པ་ལ་མི་སླུ་བ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མི་སླུ་བས་ཚད་མ་ཡིན་ན་སྲེ་བའི་ཤེས་པ་ཡང་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་ཞུགས་པས་སྐྱེས་བུའི་དོན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་སྲེ་བའི་ཤེས་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན། འདི་ལྟར་སླུ་བ་མེད་པ་དང་། སྔ་ནས་མེད་ པའི་དོན་འཛིན་པ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ན་འདིར་ཡང་ཆ་ཤས་ཅན་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱང་ཚད་མར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལ་ཡང་མི་སླུ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།

这表明声识因为与无差别作用相遇而成为量，即听到音声本身就是所欲作用。见斑纹等也能通达作用。通过无差别地执取安住作用而显示无欺。因此，这排除了"闻所生智非是量，因为与他者无关故"的说法。
虽然如此，若问：对于有差别作用者，以作用为境的识如何由以他境为量而安立？答：在彼处也因为依赖于色、触等一聚，故执著为彼性。凡是见到执取即是作用处，由其果相遇的自性即是一向执著，如下将说："量皆依世俗。"
若问：无欺不是量吗？声所生识不成为量，因为对外境无欺性，因为无关联故。若说由通达意乐故许声所生为量而非对境，虽然如此，因为意乐不能与差别或无差别作用相遇，如何是量？对此，若说阿阇黎说"声所生非他量，因为是所比故"而说为量。
对此回答：
说者作用境，
显现于智者，
于彼声为量，
非由境性因。
说者作用意乐境之义于声识明显显现，声对所欲义是量，而非由境真实性为因。此义是：不许声对外境为量，而是对意乐，即成立对说者意趣无欺。
若如是由无欺故为量，则记忆识也因为决定"此即是彼"而能成办士夫目的，为何记忆识非量？如是，若无欺及执取先前无有之境为量，则此处有分等世俗识也将成为量，因为于彼亦见无欺故。

།འོན་ཏེ་སྲེ་བའི་ཤེས་པ་ཞུགས་པར་གྱུར་པའི་དེ་མ་ཐག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ ཞེ་ན་ནི།དེ་ལྟ་ན་ཡང་མཐོང་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཆོད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་སྲེ་བའི་ཤེས་པ་གཏོད་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་ན། དེ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་ཡང་རྟོགས་པ་མེད་པའི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་ཉིད་ཚད་མར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་གལ་ཏེ་ རྒྱུ་གཞན་ནས་གཞན་དུ་བརྟགས་པ་དེའི་ཚེ་གཏོད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཚད་མར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་ཐ་སྙད་དུ་ཕན་འདོགས་པའི་དེ་མ་ཐག་པར་འཇུག་པས་དེའི་ཚེ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཚད་མར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སེམས་ན་དེའི་ཕྱིར། གཟུང་བ་འཛིན་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ནི། །མི་འདོད་བློ་ནི་ཚད་མ་ཉིད། །བླང་ དང་དོར་བྱའི་དངོས་པོ་ལ།།འཇུག་ལ་དེ་གཙོ་ཉིད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི་ཚད་མར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གཟུང་བ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲེ་བའི་ཤེས་པ་ནི་རྟག་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཚད་མར་ཁས་ལེན་ན། སྲེ་བའི་ཤེས་པས་རྟག་པ་ཉིད་སྔ་ན་མེད་ པ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་ཉིད་ལ་དེས།མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་སྲེ་བ་ཤེས་པའི་ཡུལ་སྔོན་གྱི་དེ་དང་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་དེ་ཉིད་དུ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྔར་གྱི་དངོས་པོ་དེ་ཡང་སྔོན་གྱི་རྟོགས་པ་སྟེ། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ཀྱི་ དངོས་པོ་དང་བྲལ་བ་དང་།ད་ལྟར་གྱི་དངོས་པོ་ནི་ད་ལྟ་ཉིད་དུ་མཐོང་བས་སྔོན་གྱི་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེས་ན་མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པའི་ངེས་པའི་ཤེས་པས་མཐོང་བས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཉིད་ལ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་སྔར་ཤེས་པ་མེད་པའི་རྟོགས་པ་ངེས་པའི་ ཤེས་པ་འཁྲུལ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།མཐོང་བས་ནི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པར་མྱོང་བའི་ཕྱིར་ལ་ངེས་པས་ནི་དེ་ལ་དེ་ཉིད་དུ་གཞག་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་པར་མི་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་དང་པོ་མཐོང་བ་ཉིད་ ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཞེན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པའི་ཤེས་པའོ།།དེ་ནི་ད་ལྟར་གྱི་མཐོང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཀྱང་ད་ལྟར་བ་ལ་ཞེན་ནས་དེ་ཉིད་འདིའོ་ཞེས་ཤེས་པའོ། །དེ་བས་ན་རིགས་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཆ་ཤས་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ།

若说记忆识因为不是无间生起，故非量，因为被欲望间断故。如是，见也因为极度间断故将不成量。若说记忆识因为从能引发识生故非量，则同样，见也因从无分别根生故将不成量。因此，若从一因推究至他因时，能引发者将不成量。
因此，若认为由世俗利益的无间趣入故，彼时有分别者成为量，为此说：
"执取故世俗，
非所欲智量，
取舍事物中，
趣入彼为主。"
世俗识不许为量，因为执取所取故。若许记忆识因一向执著常性而为量，则记忆识并未见常性为先前无有，因为执著所见事物故。
若说记忆识境是与前者一性，而非错解现在者为彼性。前事也是前解，离现在时事物，而现在事物由现见故，应知离前事。因此，随见而起的决定识即是对见所通达者的决定，否则将成无前解的了解决定识错乱。
见经验前后自性差别，而决定安立彼为彼性，如何不成错乱？因此，"此即是彼"是识之识，因为随初见而执著隐蔽自性故是识之识。它也由现见力而执著现在，了知"此即是彼"。因此，以此理趣遮遣有分识。

།དེ་ལ་ཡང་ མིག་དང་རེག་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་ཁས་ལེན་ན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ནི་ཁ་དོག་གསལ་བའི་རང་བཞིན་སྣང་ལ།རེག་པའི་ཤེས་པ་ལ་ནི་ཚ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་སྣང་གི་།དེ་ལ་ཁ་དོག་དང་། རེག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ ན་མཐོང་བ་དང་རེག་པ་ལ་ཞེན་པའི་ཤེས་པ་ནི་གང་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་རེག་པའོ་ཞེས་གཟུགས་དང་།རེག་པར་ལྡན་པའི་ཆ་ཤས་ཅན་སྣང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་གཅིག་ཏུ་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་སྔ་མ་དང་། ཕྱི་མ་དང་བྲལ་བའི་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ འཛིན་པ་ལས་རྟོག་པ་མེད་པ་མཐོང་བ་ལས་ཇི་ལྟར་འཇུག་།འོན་ཏེ་སྔ་ཕྱི་མཚམས་སུ་སྦྱར་བས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པར་ཁས་ལེན་ན་ནི། འདི་ལྟར་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བ་ལས་སྐྱེས་བུ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཞན་དུ་གཟུང་བའི་དངོས་པོ་ལ་འཇུག་པ་ཡོད་པས་སྲེག་པ དང་འཚོད་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་ཀྱང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་ལ་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ཤེས་པས་ཡིན་གྱི་དེ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་སྲེ་བའི་ཤེས་པ་ལ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་དགོས་པ་མེད་དེ་གཞན་ལ་ཐ་སྙད་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ ན་འོ་ན་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཚད་མར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་ལ་འདོད་པས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་ཉིད་ཚད་མ་མ་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་ན་གྲོགས་དག་མིག་ཕྱེ་བས་གཟུགས་མཐོང་བ་ལ་འཇུག་པ་ཡང་ཚད་མར་མི་འགྱུར་རོ། །གཟུང་ བ་འཛིན་པ་འདོད་པའི་ཚད་མ་བཟློག་པར་མི་ནུས་ཏེ།།གང་གི་ཕྱིར་མཐོང་བས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཉིད་ནི་དྲན་པས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་གྱི་དྲན་པའི་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ད་ལྟར་བ་དང་འབྲེལ་པའི་ས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་བཟུང་བ་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་བྱེད་པས་ དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཚད་མར་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་ཏེ།གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་བློ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་དང་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཞེ་ན། བླང་དང་དོར་བྱའི་དངོས་པོ་ལ། །འཇུག་ལ་དེ་གཙོ་ཉིད་ཡིན་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ ཏེ།བླང་དང་དོར་བྱའི་དངོས་པོ་ལ་འཇུག་པ་ལ་བློ་གཙོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་སུ་ཡང་འཇུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པ་ལས་ཉེ་བར་འཇུག་པ་ཡོད་དུ་ཆུག་ན་ཡང་། དེ་ནི་འཇུག་པའི་ཡུལ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ།

对此，若承许眼触所生识，则眼识显现明色自性，触识显现热等差别，而不显现离色触的有分实体。因此，执著见触的识不会显现为"所见即所触"的具色触有分。
若一性分别识非量，则彼时如何从离前后的现在执取无分别见而趣入？若许由连结前后而从忆念门趣入，则不会从现前显现而趣入。否则，由于趣入他所取事，经验烧煮也将不断趣入。
为此，见事欲求趣入的果是由智，而执为彼性的记忆识毫无必要，因为已成立对他的言说故。如是，若说因欲求趣入故成量，虽然如此，若见事由欲求趣入故见非量，则如是朋友们，开眼见色趣入也将不成量。
不能遮遣执取所取欲求之量，因为见所通达非由忆念了解，而是以忆念境的果与现在相关的处为境故。或者，若思执取所取也由世俗作用故许根等为量，因为无害故，此非有，因为智本身是量，而根与欲求非是。
为何？说："取舍事物中，趣入彼为主。"于取舍事物趣入中智为主，因为仅有根存在任谁也不趣入故。虽然由欲求而趣入，然彼因无示现趣入境故非主。

།ཅི་སྟེ་དེ་འདོད་པ་ལས་ འཇུག་པར་འགྱུར་ན་དེ་མེད་པས་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར།ཅི་སྟེ་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་མ་གཏོགས་པར་འཇུག་པ་མི་དམིགས་པས་ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་མ་གཏོགས་པར་ མཐོང་བའི་དངོས་པོ་ལ་འཇུག་པར་མི་ནུས་ལ་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་པ་ཡོད་པ་ལས་ཀྱང་མཐོང་བ་མ་གཏོགས་པར་སོ་སོར་ངེས་པར་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ནུས་པ་མཚུངས་པར་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཤེས་པ་ནི་ཅི་བྱེད་པ་ལས་གཙོ་བོ་ཡིན་ཞེ་ན། ཡུལ་ཉེ་ བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་བློ་ཉིད་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ་འདོད་པ་ནི་ཐ་སྙད་སྐྱེས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ།།དེ་ཡང་ཚད་མ་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེས་པར་བཤད་དོ། །ཡང་བཟླས་ཏེ་གཟུང་བ་འཛིན་པ་ཉིད་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གཟུང་བ་འཛིན་པ་ནི་ལྷག་པ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དོན་མེད་ པ་ཉིད་དེ་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཚད་མ་བསམ་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་ལ་འཇུག་པའི་ཡུལ་ཉེ་བར་སྟོན་པས་ན་བློ་ཉིད་ཐ་སྙད་ལ་གཙོ་བོར་འགྱུར་གྱི་དབང་པོ་དང་འདོད་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ།།གལ་ཏེ་ཡང་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་སྐལ་བའི་དབང་པོ་ ལ་མ་ཡིན་ཏེ།འབྲས་བུ་དེ་དང་འབྲེལ་བས། མིག་ལ་སོགས་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་མ་ཆོད་པ་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་ན་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པའི་འབྲས་བུ་འབྱུང་ཞིང་བསྐྱེད་པ་ནི་ཚད་མའི་བྱ་བ་ཡིན་པས་འཇུག་པ་ཉིད་ལ་ཕན་འདོགས་ པར་བྱེད་པས་དབང་པོ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཚད་མའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན།འདིར་སྨྲས་པ། ཡུལ་ཅན་རྣམ་པ་ཐ་དད་ཕྱིར། །བློ་རྟོགས་ཐ་དད་པ་ཡིན་པས། །ཡུལ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ནི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་སྟེ། དེའི་རྣམ་པ་ཉིད་དམ། ཡུལ་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཐ་དད་པའི་བློས་ཏེ་ཤེས་པའི་རྟོགས་ པ་ཉིད་ཐ་དད་པ་དེ་བས་ན་བློ་ནི་ཚད་མའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྙེགས་སོ།།འདི་ལྟར་མིག་ལ་སོགས་པ་བེམས་པོ་ཡིན་པས་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ།

若说由欲求趣入，则因无彼而不趣入故，为何非主？如是则除有力等外不见趣入，故能力等将成量。
再者，如同离欲求不能趣入所见事，同样，虽有欲求，离见亦不能确定趣入，故见同等力用。如是，若问趣入智何故为主？因见境故智本身为主，欲求仅是生起言说而已。若彼也是量，则如前已说太过。
若再次说执取所取本身是量，此不应理，因为执取所取无增益故无义，不应思维无果之量，由示现趣入境故，智本身于言说成主，而根与欲求识非量，如是安立。
虽然量果具趣入相非属根，由与彼果相关故眼等非量，然由生起无间了解相故是量。了解果生起及产生是量的作用，由利益趣入故根同样是量，若如是思维。
"由境者相异故，
智了别各异故。"
境相即境相，彼相性或了解境自性，由异智即异了解，故智是量，如是趣向。如是，眼等因是无情故非量。

།འོན་ཏེ་གསལ་བ་མ་ཡིན་ཡང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་ཚད་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་བདག་དང་། ཡུལ་དག་ཀྱང་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མར་འགྱུར་ རོ།།བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་མི་མཐུན་པའི་ཤེས་པ་ལ་བྱེད་པ་ཡོད་ན་དེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནམ། སྐྱེས་བུ་ནི་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ལ། ལས་ནི་ཡུལ་ཉིད་དེ་དག་ནི་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ལས་དེ་ཉིད་ཡུལ་དུ་ཇི་ལྟར་ཤེས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྣང་ བས་སོ་ཞེ་ན།འོ་ན་ནི་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱང་ཡུལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཚད་མར་རིགས་པ་ཡིན་གྱི་མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་མཐོང་བ་ལས་ཆོད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པས་རྟོགས་པ་ཐ་དད་དེ། གང་ཞིག་ཐ་དད་པས་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་དམ་ པའོ།།སྒྲུབ་བྱེད་དམ་པ་ཡང་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པས། བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དེ་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པ་ནི་དེ་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་ཐ་དད་པར་ནུས་པས་ན་རྣམ་པ་ནི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་བློ་ ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་འགྱུར་མོད་ཀྱི་དབང་པོ་ཡང་དག་པ་དང་། མ་དག་པ་ལས་རྟོགས་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་མིན་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དེ་ཡོད་ན་འདི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །དེའི་རྣམ་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་འདི་ཡོད་པར་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ནི་འདི་སྐད་ དུ་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བློ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་ཏེ།མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་འདི་ལྟར་རང་གི་ངོ་བོ་དག་པ་དང་། མ་དག་པ་ཐ་དད་པར་གྱུར་པས་རྟོགས་པ་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཀྱང་། དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་པས་ཚད་མར་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་མིག་ལ་ སོགས་པས་སྦྱངས་པའི་མིག་ལ་སྔོན་པོ་དང་།སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཐ་དད་པ་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དབང་པོ་ཐ་དད་པས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་ཉིད་དུ་འགྱུར། ཡང་ན་གལ་ཏེ་དབང་པོ་ནི་ངེས་པར་རྟོགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན་པས་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་ཏེ་རྣམ་པས་ཆོད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དེའི་ཚེ་ཡུལ་ལྟར་སྣང་བ་ཡང་ཤེས་པ་ཐ་དད་པར་ངེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པས་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་ཡོད་ན་ནི་ཡོད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིས་ནི་འདི་སྙམ་དུ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པ་ན་ངེས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་ཏེ་རྣམ་ པ་ནི་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་སོ།

若说虽非明显，根等由生识故是量，则彼时我与境也因生识故将成量。若于不符作者业相之识有作用，彼非量耶？士夫是作者，业是境，彼等是量故。
若如是，如何知彼业即是境？若说由显现于识，则见本身因见境故应理为量，而眼等因离见故非量。
若又由境相差别故了别差别，凡由差别而成异果者，即是彼殊胜能立。殊胜能立亦因是量故，由遍断彼相故，作者性非根等。识因于一切义不共故能成差别了别，相成为识自性故，智本身是量。
虽然如此，由清净不清净根生差别了别故，如何非能立？对此说："由此有彼有故。"由安立有彼相遍断此有故。
此说明由相差别故智成差别，眼等如是由自性清净不清净差别而成了别差别，然如是遍一切故不成量。如是，由眼等修习眼见蓝黄等差别了别，彼非由根差别故，如何成能立性？
或者，若思根非决定了别能立故非因，因离相故。彼时如境显现亦非决定差别识故是量。为此说："由彼有故有。"此思：生起青等色相时必定通达，因相是了别自性故。

།དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཚད་མ་ལས་ཐ་དད་པའི་འབྲས་བུ་ནི་མེད་དོ། །འོན་ཀྱང་ཤེས་པ་ཉིད་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་ཚད་མར་འདོད་ལ་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ གྱིས་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།ཅི་སྟེ་ཕྱོགས་མཐོང་བ་ལས་དེ་དང་ཕྲད་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པས་མི་སླུ་བ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་ཉེ་བའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཙམ་སྣང་བའི་ཕྱིར་མི་སླུ་བ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ ཡིན་ནོ།།གཞན་དུ་ན་ཤེས་པ་སྐྱེས་པའི་དུས་ཉིད་དུ་ཕྲད་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ངེས་པའི་ཕྱིར་གང་ཡང་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་དང་བཟློག་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་གལ་ཏེ་དོན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་རིགས་པ་ཉིད་ཚད་མར་འགྱུར་ཏེ། ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་རང་བཞིན་ལ་རྟོགས་པར་ གྱུར་པ་དེ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ལ་ལར་ངེས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལ་ནི་གཞན་ལས་ཚད་མ་ཡིན་གྱི་གང་དུ་ཕྲད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་གོམས་པས་འཁྲུལ་པ་སྤངས་ནས་ཤེས་པ་འཇུག་པ་ཅན་དེ་རུ་ཇི་ལྟ་བའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རང་ཉིད་ཚད་ མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་དོན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ནི་དོན་དང་ཕྲད་པ་ལ་རག་ལས་པས་རྣམ་པར་གཞག་པའམ། ད་ལྟར་གྱི་སྣང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སྔོན་དུ་ཡོད་པས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཟེར་ན་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དང་ཕྲད་པར་སྣང་བ་མེད་ན་ དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཅི་སྟེ་དེའི་ཚེ་ཕྲད་པར་བྱ་བ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཡང་དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ནི་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་མི་ཤེས་ཤེ་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། སླུ་བ་མེད་པ་མ་བཟུང་བར། །མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་འཛིན་ནོ། །ཞེས་གལ་ཏེ་རྟོག་ན། ཕྲད་པ་ པ་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་པ་དེའི་ཚེ་འདོད་པའི་དོན་བྱེད་པ་ལ་སླུ་བ་མེད་པ་བཞིན་དུ་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ནུས་པ་འཛིན་པའི་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་སྣང་བར་འགྱུར་གྱི་ཕྲད་པའི་དོན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ཁས་ལེན་པར་ བྱེད་ན་དེའི་ཚེ་མདུན་ན་གནས་པའི་དོན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཟླ་བ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་མཐོང་བ་དེ་ཡང་ཚད་མར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་དོན་བྱེད་པར་མཐོང་བ་ལས་སྔར་གྱི་ཤེས་པ་ཚད་མར་ངེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པའི་ཉེས་པར་ འགྱུར་ཏེ།ཚད་མ་ངེས་པར་འཇུག་པ་དེ་ལས་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པར་རྟོགས་པ་དེ་བས་ན་ཤེས་པ་སྔ་མ་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཁོར་ལོ་འཁོར་བ་བཞིན་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།

如是，则因无差别故，量果如何存在？离量无别果。然应知识本身由青等相为量，由了别自性为果。
若问如何由见方位而知与彼接触？现量识非见不欺，因仅显现与彼相近之青等相故，不能区分不欺与他识。否则，于识生时即决定接触与否，因见无错乱及相反故。
虽然如此，若无义不生之理成量，因通达自性中了别与彼无别故。由有错乱因故，于某处非决定，彼处由他成量。于何处由极熟习接触断除错乱而有趣入识者，由生如实经验故自身是量。
因此，若说无义不生依赖与义接触而安立，或依现前显现等境，由先有彼故遍执，此不应理，因无显现与义接触故不执无彼不生。
若说彼时虽不显现所接触，然无彼不生是识自性故如何不知？对此说："未执不欺，执无则不生。"若如是思维，则于无差别接触时，如于所欲作用无欺般，将成执取非所欲果功能之识。
因此，于识显现自性，而非无接触义不生性。若许第二方，则彼时前住义无则不生性之见月二相亦将成量。
若说由见作用而决定前识为量，虽然如此，将成互依过失。由决定量趣入了知作用，故因前识是量，如轮回转而趣入。

།གཞན་ཡང་དོན་བྱེད་པར་མཐོང་བ་ནི་བཙོ་བ་དང་། སྲེག་པ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་དང་། སྒྲུབ་བྱེད་སྣང་བའི་ཡུལ་སྔ་ མའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཐ་དད་པས་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་དོན་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་ཡུལ་གཅིག་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དོན་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་སྔ་མ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་མི་སླུ་བའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པའི་ཚིག་ཤེས་པ་སྔ་མ་མེད་པ་དེ་བས་ན་ཤེས་པ་ སྔ་མའི་ཡུལ་མེད་པ་ཅན་ལ་བྱེད་པས་དུས་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་ཚད་མར་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ།ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དོན་བྱེད་པའི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡུལ་མེད་ན་ཡང་ཤེས་པ་སྔ་མས་ཚད་མར་འགྱུར་བ་སྟེ། དུ་བ་ཡོད་པས་མེ་ཡོད་བྱ་བ་ བཞིན་ནོ་ཞེ་ན།རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཚད་མ་ཡིན་པར་ངེས་པར་བྱེད། དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཚད་མར་རང་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པ་སྟེ་འབྲེལ་པ་ངེས་པའི་རྟགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་ལ་ནི་འཁྲུལ་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་གཡོགས་པར་མཐོང་ བའི་ཕྱིར་ཚད་མར་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ་འདི་ལྟར་རང་གི་རྟགས་ངེས་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་ཡིན་ནམ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཡིན་གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱིས་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་མངོན་སུམ་གྱི་རྟགས་ངེས་པ་དེ་བས་ན་དེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་ པ་ལས་མངོན་སུམ་ཚད་མེད་ངེས་པས་གསལ་བར་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་རྟགས་ངེས་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྟགས་གཞན་ལ་བརྟེན་པས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་ཏུ་མེའི་གཟུགས་ མཐོང་བ་ལས་སྲེག་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ངེས་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་གཞན་དག་ཏུ་ཡང་དེ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དེའི་དོན་མཐོང་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཚད་མ་སྔ་མས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གང་དུ་སྔར་དོན་བྱེད་པར་སྣང་བ་ནི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་སྟེ། གང་ཚད་མས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་དེས་དོན་བྱེད་པར་ངེས་སོ། ། གང་དུ་དོན་བྱེད་པ་དེ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་དོན་བྱེད་པ་ཚད་མར་མ་གྲུབ་པ་ལས་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཚད་མར་མ་གྲུབ་པ་ལ་ངེས་པར་དོན་དང་ཕྲད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དེ་ལ་དོན་བྱེད་པ་ཚད་མ་ཡིན། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ངེས་པར་དོན་བྱེད་པ་དང་ཕྲད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཚད་མ་དེ ལ་མི་སླུ་བ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན།དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་ཙམ་བཟུང་བ་ལས་ཚད་མར་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

再者，见作用即显现煮烧等，能立显现境是前色等故，由境差别非量。若作用识即一境，则因义相同故，如何于前识生疑。
再者，生不欺识时无前识，故于无前识境作用，后生识如何成量？因太过故。若说：由作用相推度生，虽无境亦由前识成量，如由有烟知有火。
则彼推度如何决定为量？虽然如此，推度由自决定为量，因生于决定关联相力故。现量因见为错乱聚所覆故，由他了知为量。
此非真实，如是自相决定是由现量还是推度？若由现量，则彼时由现量决定相，故于彼由推度及由推度决定现量，显然成互依。若由推度决定相，则彼时推度依他相故成无穷。
再者，若说于某处由见火相决定烧等义，虽然如此，于他处如何成？若说由前量见彼义，则于何处先显现作用由量成立，由量无则不生彼决定作用。
于何处作用即是量？此中岂非由未成立作用为量而见？于未成立为量者，因定无与义接触故，如何于彼作用是量？虽然如此，然因定无与作用接触故，如何于彼量未成立不欺？因此非由执取自性而决定为量。

།ཤིན་ཏུ་གོམས་པར་བྱ་བ་ལས་གཟུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རིག་པ་ཉིད་ལས་སླུ་བ་མེད་པར་ངེས་སོ་ཞེས་བཤད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གོམས་པ་དེ་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པ་ ལ་ཡིན་ནམ།རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན། དེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཤེས་པ་ལ་ནི་གལ་ཏེ་གོམས་པར་གྱུར་པ་ལས་དོན་བྱེད་པ་མ་འཁྲུལ་པར་གཟུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རིག་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་མངོན་སུམ་མེད་ན་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ལ་གཅིག་ བརྟེན་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་མེའི་གཟུགས་མཐོང་ན། བཙོ་བ་དང་སྲེག་པ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ཡང་གོམས་པར་བྱེད་ན་གང་གི་ཚེ་གཟུགས་མཐོང་བའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་དོན་བྱེད་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་དེ་ཉིད་ངེས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་པས་ཡུལ་གཞན་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་ དུ་གཟུགས་དོན་བྱེད་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟར་མི་ངེས།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པའི་མངོན་སུམ་དུ་ཡུལ་དང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་དང་། ཉེ་བར་སྟོན་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་མངོན་སུམ་ནི་སླུ་བ་མེད་པ་ངེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་ ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་རང་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་པར་རིགས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། འདིར་སྨྲས་པ། རང་ལས་རང་གི་ངོ་བོས་རྟོགས། །ཐ་སྙད་ལས་ནི་ཚད་མ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་རང་མངོན་སུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང་། རང་ཉིད་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་གྱི་ཚད་ མ་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལ་ཚད་མ་སླུ་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཡང་དེ་ལ་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །འོན་ཏེ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ལ། རང་ཉིད་ལས་རྟོགས་པ་སྟེ་དེ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྤྱོད་པ་པའི་ལྟ་བས་ཤེས་པ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན། ཇི་ ལྟར་ཚད་མ་དེ་རང་གིས་གྲུབ།ཅི་སྟེ་ཡང་ཤེས་པ་སྐྱེས་པས་ཚད་མ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ཏེ་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་གཞན་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་ཕྱིས་མི་སླུ་བར་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་ཉིད་དུ་བརྗོད་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་སླུ་བ་མེད་པའི་མཚན་ ཉིད་ནི་ཚད་མར་ཁས་ལེན་པ་དེ་ལྟ་ན་རང་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་ཀྱང་དོན་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ལ།ཕྱིས་ནི་དོན་གྱིས་གོ་བར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། རང་ཉིད་ཚད་མར་ཁས་ལེན་ན་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་ཡང་རང་གི་དོན་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ནི་གཞན་ལ་ མི་ལྟོས་པས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཉིད་སྨྲས་པ། ཚད་མ་མིན་པ་དོན་ལ་ནི། །འཛིན་པར་བྱེད་ན་རང་ཉིད་ལས། །ཞེས་སོ།

若问：岂非已说由极熟习而了知色差别即决定不欺？此不应理。熟习是于现量了知还是推度了知而趣入？其中若由熟习推度知，因由熟习而不错乱了知色差别故，彼时推度亦因无现量不趣入故成互依。
若于现量境见火相，煮烧等显现亦熟习，则何时见相即刻由经验作用而有彼决定，于他境亦如是，色无作用则不生，如何不决定？非遍智现量于一切境时中不与诸趣共行及近示，故现量非决定不欺，推度亦非决定。
因此若思应由自成量，此说："由自以自性了知，由言说即是量。"此中自现量自性不共，由自经验而非量。此中说量即不欺性亦非显现于彼。
若说了知性即是量，由自了知，彼非量。因顺世派见识为隐蔽，如何彼量由自成立？若又由生识而经验量，因异于经验义不应理故。了知识后非决定不欺故说为自性。
因此，若许不欺相为量，则虽未了知自亦将遍断义，后由义悟而了知故无过失。此不应理，若许自为量，则错乱识亦由执自义不待他故，由自得非量。即所说："非量于义中，若执由自性。"

།འོན་ཏེ་དེ་ལ་གནོད་པ་ཡོད་པས་ལོག་པ་ཉིད་དུ་བཟུང་བས་ནི་བཟློག་པའི་ཕྱིར་གཞན་ལས་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་གཞག་གོ་ཞེ་ན། དེ་ ནི་མ་ཡིན་ཏེ།གནོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟར་ཤེས་པ་ལ་གནོད་དམ། ཡུལ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་གྲང་ན། དེ་ལ་ཤེས་པ་ལ་གནོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ནི་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་ངོ་བོ་སྣང་ བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཅིས་གནོད་པར་འགྱུར།འོན་ཏེ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་ཡུལ་དེ་ལ་དོན་བྱེད་པ་མི་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་བརྫུན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལ་དོན་བྱེད་པ་མི་འཐོབ་ཏུ་ཆུག་ན་ཡང་དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་སྔར་བཟུང་བ་མཐོང་བ་དེ་ལ་ཅི་ ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ན་གང་གིས་བརྫུན་པ་ཞེས།དངོས་པོ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་སྣང་བ་དང་བྲལ་བས་ནི་སྔར་གྱི་སྣང་བ་མི་བདེན་པར་རིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཐལ་ཆེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཇི་ལྟར་བདེན་ཞེ་ན། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་སྣང་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་ རོ།།དེ་ལ་གང་གི་ཕྱིར་ཐ་དད་པའི་དོན་བྱེད་པ་ཉིད་མེད་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་སྣང་བ་ནི་ཡོད་དེ་གང་དུ་ཡང་གནོད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། །གཞན་ཡང་གནོད་པ་ཅན་གྱིས་བཟུང་བ་ལ་ནི་ལོག་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞན་ལས་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཚད་མ་ཡང་གཞན་ལས་མ་ངེས་ ན་འཇིག་རྟེན་པ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར།དེ་ཡང་གཞན་ལས་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གལ་ཏེ་སླུ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་པའམ། རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཚད་མར་འདོད་པ་དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་གཞན་ལ་མ་ལྟོས་པ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མ་གཏོགས་ པར་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་མེད་པ་ནི་འབྲས་བུ་ལ་ཕན་མི་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་དངོས་པོ་ལ་ལྟོས་ནས་རང་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ན་དེ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་ཡིན། གང་གི་ཕྱིར་དོན་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ན། ནུས་པ་ནི་ཤེས་པ་ལས་སྔར་ཡོད་ པ་མ་ཡིན་ཏེ་རྟེན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མཐོང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ནི་གང་དུ་དེ་བྱེད་པར་རྣམ་པར་གཞག་སྐྱེ་བ་ལས་ཕྱིས་དེའི་ནུས་པ་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་ཉིད་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པས་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དོན་ ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་ནུས་པ་ཡང་རང་ཉིད་ཡིན་པས་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཡང་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།

若说由有损害故执为颠倒，因遮遣故由他安立非量，此不然，因离所损害性故。此复如是：是损害于识还是于境？其中非损害于识，因彼识已生故。非于境，因境依识而显现自性故，于彼何能损害？
若说错乱识所显境不得作用故说为虚妄，此不应理。因彼虽不得作用，然于先所执见有何变异而说虚妄？由离显现为异事故，不应理解先前显现为不真实，因太过故。若说离作用性如何为真？因经验显现自性故。
其中虽无差别作用性，然有显现自性，因于任处无损害故。再者，于有损害所执，因无遮遣颠倒识性故，由他非量，彼时量亦由他不决定，因世间不趣入故。彼亦由他。
因此，若许不欺性是量，或许了知差别为量，虽然如此，已遮遣说不待他即是量。除遍知外无趣入支分，因不益于果故。
若说依事物自为量，如何知彼？因若能遍断义相是量，则功能非先于识有，因无所依故。非与见俱生，因彼时于何安立彼作用。生后亦非生彼功能，因彼时识本身刹那故非有。如是则能遍断颠倒义亦由自性，故非量亦由自获得。

འོན་ཏེ་རབ་རིབ་ཀྱི་ཉེས་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པ་འཇུག་པས་གཞན་ལས་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་གྲོགས་དག་ཡོན་ཏན་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཡོད་པ་ དང་།མེད་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་གཞན་ལ་ཚད་མར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །འོན་ཏེ་ཡོན་ཏན་ཅན་གྱི་རྒྱུ་མ་གཏོགས་པར་ཡང་རྒྱུ་ཙམ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་སྐྱེ་བ་མཐོང་ན་དེ་ལ་ཡོན་ཏན་ཅན་གྱི་བྱེད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཉེས་པའི་རྒྱུ་མ་གཏོགས་པར་ཡང་རྒྱུ་ཙམ་ གྱིས་བསྐྱེད་པའི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཤེས་པ་དང་།ཉ་ཕྱིས་ལ་དུང་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཉེས་པའི་བྱེད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཤེས་པ་མཐོང་བས་བློ་གཡེར་བག་ཅན་མ་ཡིན་པར་དཔག་གོ་ཞེ་ན་དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་འོན་ ཀྱང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མར་མཐོང་བ་ལས་རྟགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གསལ་བར་ངེས་པར་དག་གོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ངེས་པ་མ་གཏོགས་པར་རྟགས་ལས་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུའི་ཡོན་ཏན་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཉིད་ནི་ཚད་མ་ཡིན་པར་གཞག་གོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་ བྱེད་པ་སྐྱོན་ལས་བཟློག་པ་མ་ཡིན་ནམ།ཚད་མ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་དེར་ཡང་ཉེས་པས་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ཏན་ལོག་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་ཅི་སྟེ་རྟོག་པར་མི་བྱེད། དེས་ན་ཡོད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་རང་ཉིད་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ནུས་པ་རྒྱུ་མེད་ན་ཅི་སྟེ་ དེ་ཐམས་ཅད་དུ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་རྒྱུ་མེད་ན་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པ་མི་འཐད་དོ།།ནུས་པ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་ནམ། ཆོས་ཀྱང་ཆོས་ཅན་མ་གཏོགས་པར་མི་འབྱུང་བས་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་ཉིད་འགའ་ཞིག་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ནུས་པ་ནི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ དབང་དུ་འགྱུར་བར་མི་རིགས་ཏེ།ཕན་འདོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ནུས་པ་ནི་དངོས་པོ་ལས་གཞན་ན་མེད་དེ། གང་གི་དངོས་པོའི་འབྲས་བུར་འགྱུར། ནུས་པ་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ན་འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ནུས་པ་ཐ་དད་པ་དང་། སོ་སོར་ངེས་པའི་རྫས་ ཀྱི་དངོས་པོ་ཡིན་ན།དེའི་ཚེ་དེ་ཡོད་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྲུབ་པ་དང་། གཞན་དུ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པ་འཇུག་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ལྟོས་པའམ། ངེས་པ་ལ་ལྟོས་པ་གཉིས་སྲིད་པས་རང་ལས་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ།

若说由翳障过随行及遮遣而趣入，由他承许非量，则如是诸友，由有德因及无德因随行，应由他承许为量。若说除有德因外，亦见由因性生推度量，则于彼无有德作用。
如是则除过失因外，亦由因性生疑识，及见贝壳为螺，故于非量无过失作用。若说由见彼疑及颠倒识，推度非稳固性，虽然如此，由见推度为量故，明确决定相德。
因此除决定外不由相生识。故因德先行即安立为量。德作用岂非遮遣过失？于量则非。则于非量亦非过失作用，何不思为德遮遣？故依有非自量。
再者，若功能无因，何不于一切趣入？因无因则不应理境等决定。功能岂非是法？法亦除有法外不生，故依于某识差别。虽然如此，然功能不应属无因有法，因无益故。
如是功能非异于事，何成事果？功能若非果则关联不成。若功能差别及各别决定实事，则彼时由有故成特殊有，及他处亦随行遮遣趣入，因是因果相故，由依事或依决定二种可能，故非自量。

།དེ་ ལྟ་བས་ན་དོན་བྱེད་པ་མཐོང་བས་ཚད་མར་རྟོགས་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་བཙོ་བ་དང་།སྲེག་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་སྣང་བ་དེ་ལ་སྔར་མཐོང་བ་སྔོན་དུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ཚད་མར་འགྱུར། སྲེག་པ་ལ་སོགས་པ་ཚོར་བའི་དེ་མ་ཐག་པར་དྲན་པ་སྐྱེ་བས་ཚད་མར་འཇོག་པ་མ་ཡིན་ནམ་ ཞེ་ན།དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དྲན་པ་ཡང་མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་སྐྱེ་ལ། མཐོང་བ་ནི་སྔ་ཕྱིའི་དངོས་པོར་རང་གི་རང་བཞིན་སྣང་བར་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དྲན་པས་ནི་དོན་བྱེད་པ་དང་འབྲེལ་པ་མི་མཐོང་ངོ་། །གལ་ཏེ་མཐོང་བས་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་ཉིད་འབྲེལ་བར་སྒྲོ་ འདོགས་ན་ནི་འཁྲུལ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།གང་ཡང་དྲན་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གནས་པ་མི་གསལ་བའི་རྣམ་པ་མྱོང་བ་དེས་ན་དེར་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་མི་སླུ་བ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པས་མྱོང་ན། དེར་ཡང་ཡོངས་སུ་གསལ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་མྱོང་བར་ འགྱུར་རོ།།ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་མི་འབྱུང་བ་དེ་བས་ན་འབྲེལ་པ་འཛིན་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེས་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐམས་ཅད་རིག་པར་སྣང་གི་ཚད་མ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་རང་གིས་རྟོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་ ཚད་མ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན།དེའི་ཕྱིར། ཚད་མ་ཐ་སྙད་ལས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྨོས་པ་ལ། དེས་ནི་འདི་སྐད་དུ་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ་ཚད་མ་ནི་ཀུན་དུ་ཐ་སྙད་པའོ། །ཐ་སྙད་ནི་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་མེད་པ་སྟེ། འཁོར་བ་གང་དུ་ཡང་དོན་དམ་ པར་ན་མེད་པས་གྲོལ་བ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་འཁོར་བ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་པར་ཡོད་ལ་དཔྱད་ན་སྟོང་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཚད་མ་དང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཆ་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའོ། །འོ་ན་དོན་དམ་པ་ལ་ཚད་མ་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཚད་མ་ གང་ཡིན་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་སོ།།གལ་ཏེ་ཡང་དོན་དམ་པའི་ཚད་མ་མངོན་སུམ་ལས་སམ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཡིན་ན། ཐ་སྙད་ཅེས་པའི་ཚིག་ཅི་སྟེ་བརྗོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཐ་སྙད་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྟོབས་ ཀྱིས་ངེས་པར་ཤེས་པས་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་བྱེད་པ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འཇུག་ཅིང་གོམས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཚེ།རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པར་ཡང་ཤེས་པ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ཡང་ཚད་མར་བརྗོད་དོ།

因此，由见作用而了知为量时，于煮烧等自性显现，因不先行前见故，于彼如何成量？岂非由感受烧等后即刻生忆念而安立为量？
此不应理，因忆念亦随见而生，见即于前后事决定显现自性，故由忆念不见与作用关联。若由见未了知而增益关联则成错乱。又忆念于自性住于不明相经验，故于彼亦了知自性。
若由推度经验不欺性，则于彼亦经验不明事。又推度不离现量而生，故说执关联即是现量。由彼显现了知一切自性而非量，故住于"自性由自了知"。
如是量如何知异于是量？故说："量由言说故。"此说明量皆是言说。言说如何分别即如是无，因于轮回任处胜义无故，应成解脱。
故暂时轮回于言说成立而观察则空，如是量与非量分亦于言说有。若说胜义无量，如是，所说量唯于世俗。若又胜义量由现量或推度，何说"言说"言？
故于"量由言说故"，由言说成立推度力决定了知，能成办所欲作用，趣入为能立，极熟习时，因无推度亦趣入识故，亦说现量为量。

།འདི་ལྟར་སྲེག་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་བྱེད་འདོད་པས་བ་ ལང་ལ་སོགས་པ་ཡང་སེམས་ཤིང་སྲེག་པ་ལ་སོགས་པར་དམིགས་ཏེ།ཅིག་ཅར་སྲེག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། བ་ལང་ལ་སོགས་པ་ལ་རྟོག་པ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་དེར་འཇུག་པར་བྱེད་པའོ། །ཡང་ན་ཐ་སྙད་ནི་དོན་བྱེད་པའི་ཤེས་པས་ཚད་མར་ རྟོགས་པའོ།།ཡང་ན་འདིས་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་བྱེད་པས་ཐ་སྙད་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟེ། དེས་ན་ཚད་མའོ། །འདི་ལྟར་དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་པ་ནི་སླུ་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་འབྲེལ་པ་ངེས་པར་བཟུང་བ་ལས་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནམ། འབྲེལ་ པ་འཛིན་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཉིད་དེ།རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཚད་མ་ཡིན་པར་ཡང་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་ཕྱིར། གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པའི་ཉེས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་ངེས་པར་འཛིན་པ་ནི་ གཞན་དག་ཏུ་མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པས་སོ།།འདིར་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བ་ཡོད་ན་སྲེད་པ་ལ་སོགས་པའི་དགོས་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་གྱི། དེ་མེད་ན་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་འཇུག་པས་འབྲེལ་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་འདིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ ཅི་སྟེ་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པ་ངེས་པས་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ཐ་སྙད་རྒྱུན་ཆད་པར་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། མཐོང་བ་ནི་རེག་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་མྱོང་བ་ ཕྲད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།རང་གིས་མཐོང་བས་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་རྒྱུད་གཞན་པ་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རེག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པས་གཟུགས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ཚད་མར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། ཡུལ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་དང་། རེག་པ་དག་ལ་དེ་ཉིད་དུ་གཅིག་པར་ཐ་སྙད་རྣམ་པར་འཇོག་པ་དེར་ཡང་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར། གཅིག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དང་ཕྲད་པའི་ཕྱིར། ཕྲད་པ་ནི་སྔར་ མཐོང་བ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་རྒྱུད་གཅིག་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་།དོན་གཅིག་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།

如是，由欲作用如烧等，牛等亦思维而缘于烧等，非同时趣入思维烧等与牛等，故无分别识于彼趣入。或言说即由作用识了知为量。或由此安立言说故，言说即推度，故为量。如是如此识即了知为不欺。
推度岂非由执定关联而趣入？执关联即现量，因推度将成无穷故。彼亦由推度为量故，将成互依过失。此不应理，因于他处由现量及不可得而决定执关联故。
此中亦有色等显现则见渴等作用，无彼则不可得。故由有无趣入而执关联故，此中于推度何成无穷？由随行遮遣决定，必成所生能生相，否则言说将断。
虽然如是，见非经验触觉于现在经验相遇自性显现，因由自见所取青等异于相续执持决定。故触等识于色境如何成量，已说将成境差别。
此亦不应理，于色触二者安立一性言说，彼中由境等无差别故执著为一，因见即彼相遇故。相遇由与先见同一相续趣入故，及趣入一义故，已说依执著为量。

།ཕྲད་པར་བྱེད་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཡང་ཅི་སྟེ་དོན་བྱེད་པའི་ཤེས་པས་བྱེད་དམ། འོན་ཏེ་མི་བྱེད་པར་ཁས་བླང་བར་བྱ། དེ་ལ་གལ་ ཏེ་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལྟར་ན།དེའི་ཚེ་དོན་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་མ་གཏོགས་པར་མཐོང་བ་ཇི་ལྟར་དེ་སྐྱེད་པ་ཡིན། འོན་ཏེ་དང་པོ་ལྟར་ན་དེ་ལྟར་ན་ཡང་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་ནི་གང་གི་ཚེ་དོན་བྱེད་པར་དམིགས་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ། དོན་བྱེད་པར་ཤེས་པ་པོས་ཇི་ལྟར་ཕྲད་པར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཐབས་ལས་བྱུང་བ་ལ་ནི་མ་འོངས་པ་ལ་ཚད་མའི་བྱེད་པ་མེད་པས་ཐེ་ཚོམ་ཟའོ། །ད་ལྟ་ན་ཡང་ཐབས་ངེས་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་མཐོང་བས་ནི་ཐབས་ཤེས་པར་བྱའི་དོན་བྱེད་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་གཞན་དང་འབྲེལ་པ་ལས་སྲེག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པར་ཇི ལྟར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ནུས།ཐབས་ངེས་པར་གྱུར་ན་ཐབས་ལས་བྱུང་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་འཇུག་པ་ཡང་མཐོང་སྟེ། སོ་ནམ་བྱེད་པ་ན་འཁོར་ལས་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འཁོར་ལོ་ལྟ་བུའི་སྐྱོན་མི་འཇུག་སྟེ། འདི་ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་ངེས་པའི་དོན་ལ་དང་པོ་ཞུགས་པ་ནི་ཚད་མ་ངེས་པ་ མ་གཏོགས་པ་ཡང་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ།།སླུ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྔར་བཟུང་བ་ལ་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རིགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ་ལས། བམ་པོ་གཉིས་པ། གལ་ཏེ་ཡང་ཚད་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དུ་ཐ་སྙད་ པ་ཡིན་ན་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་མེད་དེ། འགའ་ཞིག་ཐམས་ཅད་དོན་དུ་གཉེར་བ་མེད་པར་ཡང་སླུ་བ་མེད་པ་དང་པོའི་དུས་སུ་ངེས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་གྲང་བ་དང་ལྡན་པ་འགའ་ཞིག་མེ་ཉེ་བར་གཉེར་ཏེ་དེ་དེར་མེའི་རང་བཞིན་སྲེག་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་བྱེད་པའི་ འབྲེལ་པ་དཔྱོད་པར་བྱེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་མེའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་དེས་ཇི་ཞིག་ལྟར་འབྲེལ་པ་ཤེས་པས་ཐམས་ཅད་དུ་ཚད་མས་ངེས་པར་འཛིན་པ་ཅན་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

相遇作用岂非量？此又是由作用识为之，还是承许非由作用识为之？若如第二方，则除作用识外，见如何生彼？若如第一方，则见事于缘取作用时，作用了知者如何知相遇？
此中说：若由方便所生，则于未来无量作用故疑惑。现在由方便决定故即是量。如是由见应知方便，非作用。由关联他因如何能知作烧等？
虽方便决定，亦见于方便所生趣入疑惑，如耕作时轮作。故轮过不入，如是于能立决定义初入，亦有除量决定外可能。由不欺性先执由串习力趣入，因是彼类故。
《量理论释》卷二：若量决定一切皆是言说，则成互依。此亦无，因某者一切无所求亦于初时决定不欺，如是具寒某者求火，彼于彼处观察火自性烧等作用关联。
如是如何趣向火方，由如是关联了知，于一切由量决定执持而趣入。

།འོན་ཏེ་ཡང་དོན་བྱེད་པ་ནི། དུས་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་འཁྲུལ་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་མ་ ཡིན་ནམ།དེ་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་དུ་མ་འཁྲུལ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དུ་ནི་ཤེས་པའི་བྱེད་པ་མེད་པས་ཇི་ལྟར་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་དུ་དོན་བྱེད་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེར་ཡང་སྲེག་པ་ལ་སོགས་པ་འབའ་ཞིག་ཉམས་སུ་མྱོང་ བའི་ཕྱིར།སྔ་མའི་ཤེས་པ་དོན་བྱེད་པར་མཐོང་བས་སླུ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར། འདི་ལྟར་དེའི་ཤེས་པ་འདས་པ་དེའི་ཚེ་དགོས་པ་རིག་པའི་དུས་ན་ནི་མེད་ལ། གང་དུ་གཟུགས་དང་རེག་པའི་རིག་པ་དག་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་ ཕན་ཚུན་ལོག་པའི་ཡུལ་ཙམ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མར་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་དོན་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་རྟགས་ལས་བྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཞིང་། སྔ་མའི་ཤེས་པ་ཚད་མར་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྔར་མཐོང་བ་འདས་པའི་ཕྱིར་དང་། གསལ་བ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་མ་གཏོགས་པར་ ནར་སོན་པའི་ཚད་མ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། སྲེག་པ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བས་ཚད་མ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་བསལ་ཏོ། །ཚད་མ་ནི་དོན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་དེ་ཡང་རང་ཉིད་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ཐེ་ཚོམ་བཟློག་པ་ཙམ་ལ་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དག་འཇུག་པ་ནི་ མ་ཡིན་ཏེ།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པས་སོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་ན་དེའི་ཚེ་མངོན་སུམ་ཁོ་ནས་ཚད་མར་ངེས་སོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་ངེས་པར་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་ ངེས་པ་མ་གཏོགས་པར་ཐེ་ཚོམ་ཇི་ལྟར་ལྡོག་པར་འགྱུར།གལ་ཏེ་ཡང་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལས་ཐེ་ཚོམ་ལྡོག་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་དོན་བྱེད་པ་རྟགས་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཐེ་ཚོམ་བཟློག་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་དེ། དེར་ཡང་འབྲེལ་པ་ངེས་པ་མེད་ན་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ ཚད་མ་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ།དེས་ནི་འདི་སྐད་དུ་གང་འབྲེལ་པ་འཛིན་པ་དེ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་བཏགས་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པར་འགྱུར་བར་གཞག་གི་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་གྱུར་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སྔ་ཕྱི་འཇུག་པ་མེད་པས་སོ། །དེར་དོན་བྱེད་པའི་ཤེས་ པ་ཚད་མ་ནི་ཐ་མི་དད་པར་དོན་བྱེད་པ་མྱོང་བའི་ཕྱིར།དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ།

然而作用岂非于一切时分皆随行不错乱自性？如何了知彼？唯于所经验不错乱处成，于其他境等无识作用故如何决定？于所经验作用处亦唯经验烧等故，由见前识作用如何了知不欺性？
如是彼识已过去，于了知作用时已无，于色触二识同时生时，亦由了知互违境故非量决定。若作用识非由相生，前识为量非由现量了知，因先见已过故，除明显近取外不知延续量故。
若尔云何？由经验烧等遣除于量疑惑。量于无义不生，此亦由自性。此中说：非唯遣疑趣入先行了知，然由现量及推度。若由现量趣入，则说唯由现量决定为量。如是由推度亦必了知决定，否则除决定外疑惑如何遣除？
若由作用遣除疑惑，则必作用为相。因遣除增益疑惑即是推度，彼中亦说若无关联决定则无。故说量由言说，此说执关联由言说安立随行遮遣，非由现量成有无，因彼无前后趣入故。
彼中作用识量由无差别经验作用故，是彼自性关联。

།གང་དུ་ཤེས་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པར་གནས་པས་ངེས་པ་དེར་ཡང་སྔར་གྱི་ཤེས་པ་ལ་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དོན་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཐ་སྙད་པའི་ལམ་འཇུག་སྟེ། དེས་ན་བཏགས་ནས་དེའི་བདག་ ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་སྟོན་གྱི།དོན་དམ་པར་ནི་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཁོ་ནའི་འབྲེལ་པ་སྟེ། སྒྲུབ་པ་དང་། དོན་བྱེད་པ་དག་གི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཐ་སྙད་ལས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཚད་མར་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ཡིན་ན་དེའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། འདི་ ལྟར་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བཤད་པ་ཡང་ཐ་སྙད་ལས་ཚད་མ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།འདིར་བསྟན་བཅོས་རྨོངས་པ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། རྨོངས་པ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པའོ། །བཟློག་པ་ནི་འདིས་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ། འདིའི་དགོངས་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཚད་མའི་རྒྱུར་ གྱུར་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཕན་ཚུན་འགལ་བར་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་བྱས་སོ། །འོན་ཀྱང་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་བཅོས་ལས་བཤད་པ་ལ་འབྲས་བུ་མེད་དེ། བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་རབ་ཉིད་ལས་རྨོངས་པ་ལྡོག་གི་གཞན་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བསལ་བར་འདོད་ནས།མི་ཤེས་དོན་གྱི་གསལ་བྱེད་པའང་། །ཞེས་སྨྲས་སོ། །འོན་ཀྱང་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ནི། མི་ཤེས་དོན་གྱི་གསལ་བྱེད་འདི་ཡིན་ཏེ། འདིས་གསལ་བར་བྱེད་པས་མ་ བཟུང་བའི་དོན་འཛིན་པའི་ཤེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།མི་ཤེས་པ་ཉིད་སྨོས་པས་དེར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྩལ་ཏོ། །དོན་སྨོས་པས་ནི་དོན་མེད་པར་སྣང་བ་དུང་ལ་སེར་པོར་ཤེས་པ་བསྩལ་ཏོ། །གསལ་བྱེད་ཅེས་སྨོས་པ་ནི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ དེའི་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སླུ་བ་མེད་པ་སྨོས་པ་མ་གཏོགས་པར་ཟླ་བ་གཉིས་མཐོང་བར་གྱུར་པ་ཡང་ཚད་མར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་དོན་སྨོས་པས་དེ་གསལ་བ་ཡིན་ན། དེ་ལ་དོན་དང་བྲལ་བ་ཇི་ལྟར་རྟོགས། མི་སླུ་བ་ལས་ཡིན་ན། འོ་ན་དེ་ཉིད་ སླུ་བ་མེད་པ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བསམ་པར་བྱ་བ་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བསམ་པར་བྱ་བ་ཡང་། །ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་མི་སླུ་བ་ཉིད་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ བས་ན་གང་དངོས་སུ་བྱུང་བ་དེ་ནི་མཚན་ཉིད་དེ།གཞན་དུ་ཤུགས་ལས་བྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

于识极为坚固安住决定处，前识所住即由作用自性趣入言说道，故说安立为彼自性。胜义唯是所生能生关联，由能立及作用故，说量由言说而住。
若如是由言说安立为量，则论有何用？因由言说论释亦了知为量故。此中说论除愚，愚即增益，由此遣除。此意趣若由言说成为无倒量因论，则遣除互违量相说示，故为断增益颠倒造论。
然说量相论无果，为欲遣除"唯由世尊言教遣除愚痴，非由他故"此说，故说"亦能显未知义"。然量相即此能显未知义，谓由此显明而执持未取义之识，此为语义。
说未知故遮遣世俗分别识等。说义故遮遣无义显现如贝黄解。说能显故因根等无彼显明性。
除说不欺，见二月岂不成量？若由说义彼为显，于彼如何了知离义？若由不欺，则彼不欺即成量相。
此非真实，因所思非相故。若所思亦是量相不欺性，则事等亦成相。故直接生者是相，非由旁生。

ཅི་སྟེ་ཡང་དངོས་པོ་ནི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་སུམ་དུ་གྲོགས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཡང་། གཞན་ནས་གཞན་དུ་བརྒྱུད་པ་ཡང་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། དངོས་པོ་ཡང་ཚད་ མ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལ་ཕན་འདོགས་སོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ཡང་མི་ཤེས་པའི་དོན་སྨོས་པས་ནི་གཟུང་བ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་བསྩལ་བ་ཡིན་གྱི། མི་སླུ་བ་སྨོས་པས་སེལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་དང་། ཆ་ཤས་ཅན་ལ་སླུ་བ་མེད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སླུ་བ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཁོ་ནས་དེའི་དོན་ ཉིད་དུ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།གཞན་དུ་ཡང་མཐོང་བ་དང་འབྲེལ་པས་མི་སླུ་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་དོན་ནི་དོན་དམ་པ་ལ་བརྗོད་དེ་མི་ཤེས་པའི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་དོན་དམ་པ་རྟོགས་པ་ལ་བཤད་དོ། །དོན་དམ་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ཚུལ་ལ་ཡང་འཕགས་ པའི་བདེན་པ་བཞི་ཤེས་པ་ནི།དོན་དམ་པའི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་གསལ་བ་ཚད་མ་ཡིན་ན་ནི་སྤྱིའི་ཤེས་པ་སྟེ། རིགས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཡང་། གཏོད་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པས་མ་ མཐོང་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཚད་མར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཤེས་པ་ནི་དྲན་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཏེ་གཏོད་པའི་ཤེས་པས་རིགས་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་ལས་གཞན། །སྤྱི་ཡི་ཤེས་པའང་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་སྨོས་པ་ལ། རང་ གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པ་ལས་གཞན་ཏེ་དུས་ཕྱིས་སྤྱིའི་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཚད་མར་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་ཤེས་ན། །ཤེས་པ་གང་ཡིན་བསམས་པ་ལས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་ཤེས་པ་ཤེས་པ་ནི་དོན་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་ནས། སྤྱིའི་ཤེས་པ་ནི་ཚད་མར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྙེགས་སོ། །གཏོད་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་སྤྱིའི་ཤེས་པས་མ རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ།།སྤྱི་སྔ་ན་མེད་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནམ། ཅི་སྟེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ན། ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་ནི་གནོད་པའི་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་མཚན་ཉིད་ནི། དེ་ལ་སྔོན་མེད་དོན་ཤེས་པ། །ངེས་ཏེ་གནོད་པ་སྤངས་པ་དང་། །སྐྱོན་མེད་ པ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི།།ཚད་མར་འཇིག་རྟེན་པ་འདོད་དོ། །ཞེས་ཟེར་བ་དེ་འདིར་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རང་གི་མཚན་ཉིད་དཔྱད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡོད་པ་ཉིད་དང་། མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་གཞལ་བྱ་མཐོང་བའི་ཤེས་པ་ནི་ཚད་མར་བརྗོད་དོ།

虽事于量相非直接助伴，然岂非由他转他？事亦于了知量有所助益。虽然如是，由说未知义遮遣执取识，非由说不欺遮遣，因见世俗及分别无欺故。
非唯由不欺识成彼义，因由见关联他处亦有不欺故。或说义即胜义，显未知义说为了知胜义。胜义唯是无二。于外道亦说知四圣谛非为胜义量相，他者是世俗。
若未知义显明是量，则总识即类等识，由能导识见未见故应成量。不能说彼识是忆念，因能导识未了知类故。为显此故说："由了知自性外，亦得总识。"
自相了知自性外，后时生起总境识，彼识得为量，如是关联。此中说："若不知自相，由思何为识。"思维不知自相了知即生作用识是量，总识非量。因总识未了知能导识所了知自相故非量。
岂非由执先无总故？若非量，因了知相执离害识故。如是相："于彼先无义了知，决定离害及无过所生，世间许为量。"为遮遣此故说："为观察自相。"说见有无所量识为量。

།རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། མེད་ པ་ཉིད་དཔྱོད་དེ།དོན་བྱེད་པ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱི་ལ་ནི་སྲེག་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དེས་ཚད་མ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་མེད་དོ། །སྤྱིའི་ཤེས་པ་ནི་སྔར་མེད་པའི་དོན་བཟུང་བ་ལས་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐལ་ཆེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་མཐོང་བ་ཡང་ སྔར་མེད་པ་འཛིན་པས་ཚད་མར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་དེ་ལ་གནོད་པ་མཐོང་བས་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོན་ནི་གནོད་པ་ཅན་གྱིས་ཀྱང་དོན་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྟེན་པར་དཔྱོད་དོ། །དེ་ལྟ་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། སྤྱིའི་ཤེས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་འཇུག་གོ་ཞེ་ན།ཅི་ཞིག་ལྟར་སྤྱིའི་ཞེན་པ་མ་གཏོགས་པར་མཐོང་བ་ཉིད་ལས་འཇུག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། མཐོང་བ་ལས་མ་གཏོགས་པར་ནི་སྤྱིའི་ཤེས་པས་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་སྤྱིའི་ཤེས་ པ་རིགས་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རམ།རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཡིན། དེ་ལ། དེ་རིགས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། །སྤྱི་ཡི་དགོས་པ་ཤེས་པ་དང་། །བརྗོད་པ་ནི་རང་གི་རྟོགས་པ་ཙམ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཏོད་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་སྤྱིའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་གཟུང་བ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ་དག་པར་མཐོང་བའི་ཤེས་པ་ཉིད་སྤྱི་དང་ལྡན་པར་ཁྱོད་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་བློས། དངོས་པོ་གཉིས་ སུ་ཡང་འཛིན་པ་ཡིན་ཞེས་སྨྲས་སོ།།གང་གི་ཚེ་ཡང་དོན་དམ་པའི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལས་དེ་ལས་གཞན་པའི་སྤྱི་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རིག་པར་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་ནི་གཟུང་བ་ དང་།འཛིན་པ་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མར་འགྱུར་བར་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེ་ན། ཤེས་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་ཤེས་པར་ཤེས་པ་གང་མངོན་དུ་འཛིན་པ་དེ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པས་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པར་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ གསུང་བ་མཛད་ཅེ་ན།གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོའི་ངོར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་བསྟན་ཏེ། དོན་དམ་པ་ལ་ནི་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་རང་རིག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་གང་ལས་ཤེས་ཤེ་ན། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ དཔྱད་པ་ལས་ཏེ།དཔྱད་ནས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཉམས་པར་འགྱུར་བས་གཉིས་སུ་མེད་དོ།

观察自相之有无，为成立作用。总相离烧等作用故，于量无所助益。总识非由执取先无义为量，因过遍故，如是见二月亦由执取先无应成量。
若谓由见有害故非量，则有害者亦由了知离作用事故观察依于自相。虽如是，总识由决定此即是彼而趣入自相。岂非除总执著外由见而有趣入？除见外总识不趣入故，见即是量。
复次，总识趣入类耶？抑趣入自相？其中，非于类，因总之所需了知及言说唯成自了知故。于自相亦非，因彼是能导识境故。若总识境是自相，虽如是由执取故非量，因汝许清净见识即具总故。如是亦说无分别智执二事。
若许为胜义量相时，由了知自证性外，执取彼外总所取能取，由未了知真实了知执取所取能取故应观察成量。意趣谓不知识自相而执现识者非量，故非生起执等。
若尔，世尊何故说外境？为所化众生执著外境故示为外境，胜义中由离所取能取故即是自证。此从何知？由观察自相，观察已一切所取能取事皆坏故无二。

།དེ་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པར་དཔྱད་པའི་ཕྱིར་གསུང་རབ་མ་ལུས་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལྷག་པར་བཤད་པ་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཉིད་དོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་ དང་ནང་གི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་ཅེ་ན།རྟོགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཕྱི་རོལ་དང་། ནང་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཐ་དད་པ་ཙམ་དུ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མར་འགྱུར་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཡང་དག་པའི་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། དེ་ལྡན་བཅོམ་ལྡན་ཚད་མ་ཡིན། །ཞེས་སྨོས་པ་ཇི་ལྟར་ན་མངོན་སུམ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་མི་སླུ་བར་མཛད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི། རང་ལས་ངེས་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཁོ་ནའོ། །དེ་བཞིན གཤེགས་པ་ཁོ་ན་ཚད་མ་ཡིན་གྱི།རིག་བྱེད་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་དེ་ག་ལས་ཤེས་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་སླུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཡང་དག་མ་ཡིན་བཟློག་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་བརྗོད་སྒྲུབ་ལ་ལྟོས། །དེ་བས་ཚད་མ་ཉིད་དུ་རིགས། །ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་བཟློག་པ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པ་བཟློག་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཡང་དག་པའམ། གྱུར་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ། བདེན་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་ལྟོས་ནས། ཚད་མར་རིགས་སོ། །སྒྲུབ་ བྱེད་ཀྱང་འདིར་བདེན་པ་མི་སླུ་བའི་ཚིག་ཉིད་དེ།དེས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་གྱི་རིག་བྱེད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མི་སླུ་བ་ཡིན་ཡང་ཐམས་ཅད་ལ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བདེན་པའི་གསུང་ཉིད་ཚད་མའི་ཡུལ་ལ་ མངོན་སུམ་དང་།རྗེས་སུ་དཔག་པས་མི་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བ་མེད་པས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་ལས་འདས་པའི་ཡུལ་ལ་བྱེད་པ་མེད་དེ། གཅིག་ ནི་དེར་ཉེ་བ་ཙམ་ཡིན་ལ་གཞན་ནི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན།དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི། རྟག་པ་ཉིད་དང་། དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་རྟོགས་པར་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར། ཚད་མ་རྟག་པ་ཉིད་ཡོད་ མིན།།དངོས་ཡོད་རྟོགས་པ་ཚད་ཕྱིར་དང་། །ཤེས་བྱ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དེས། །མི་བརྟན་ཕྱིར་ན་རིམ་སྐྱེས་པ། །རྟགས་ལས་སྐྱེས་པའི་མི་རུང་སྟེ། །ལྟོས་པ་མི་རིགས་པ་ཡི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྟག་པའི་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་ཚད་མ་མེད་དོ། །གང་ལས་ཤེས་ཤེ་ན། ། གང་དུ་ཡང་དེས་ཕན་བཏགས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།

为观察彼即无二故，应趣入一切圣教，增说外境即是权义。若问如何由外内差别而异？唯由了知外内差别。
岂非现量比量差别即是量？云何世尊成量？世尊是真实量，如是说："具彼世尊是量。"如现量比量是量，如是智慧身世尊亦由无欺故，如来唯是自决定现量。
唯如来是量，吠陀非量，此从何知？彼亦于一分无欺故。为此说："为遣非真故，依真说成立，故应知是量。"因遣非真即遣增益，故世尊说为真实或如是，即真实义。故世尊依能立应知为量。
能立此中即真实无欺语，故唯世尊是量，非吠陀。虽于一分无欺，然未见一切故非能立。世尊真实语于量境不为现量比量所害故。应了知超越根境如天界等境，无违自语。
若谓于超越现量比量境无作用，一是近彼而已，他从相生故，若成立一切智，虽如是，为遣常性及自在等是量，何故了知为因果？为遣此故说："量非有常性，由了知实事故，所知无常性，由不坚故次第生，从相生不应理，由不应依故。"于常自在等无量。从何知？因未见彼有所助益故。

།གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ལས་རྟོགས་པ་ནི། ཚད་མ་སྟེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཤེས་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་ཡོད་པར་རྟོགས་པ་ཡང་ཤེས་བྱ་མི་རྟག་པས་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་འདིར་རྟག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས བྱ་བ་ནི་དམ་བཅའ་བའོ།།དངོས་ཡོད་རྟོགས་པ་ཚད་ཕྱིར་དང་། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་གཏན་ཚིགས་སྟོན་པའོ། །ཤེས་བྱ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དེས། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མའོ། །དེས་ནི་འདི་སྐད་དུ་སྟོན་ཏེ། རྟག་པ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ ཡོད་པ་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་བཞིན་ནོ།།དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཚད་མ་ཡིན་ན་ནི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཤེས་པའི་ཚད་མ་ཉིད་ཡུལ་གྱི་བྱེད་པ་ཡིན་ན། དེ་ལས་བྱུང་བའམ། ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཡིན་ན། དེ་ལ་གལ་ཏེ་ རྟག་པ་ཉིད་དབང་ཕྱུག་གི་ཤེས་པ་རིམ་གྱིས་གཞལ་བྱ་ལ་བྱེད་ན་དེའི་ཚེ།བྱེད་པ་དང་། མི་བྱེད་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིག་ཅར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་བྱ་རིམ་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཇི་ལྟར་མེ་ལོང་ལ་སོགས་པ་མི་འགྱུར་བར་གཟུགས་བརྙན་གཞན་ དང་།གཞན་དུ་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་དབང་ཕྱུག་གི་ཤེས་པ་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དུ་གཞན་དང་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་འཛིན་ཏོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་ཤེས་བྱ་ལ་ཤེས་པའི་བྱེད་པ་མེད་པས་རང་དབང་ཁོ་ནས་དེ་རིག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། ཇི་ལྟར་མིག་ཕྱེ་ན་མི་འགྱུར་ཡང་གཞན་ དང་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་རུང་བའི་གནས་སུ་འཛིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྟག་པའི་ཤེས་པ་ཡང་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དུ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་འཛིན་ཏོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་མིག་ལ་དངོས་པོའི་བྱེད་པ་ཡོད་པ་སྟེ། དེ་མེད་ན་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་བས་སོ། །དབང་ཕྱུག་གི་ཤེས་པ་ཡང་རྟག་ པའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་མེད་དོ་ཞེས་འོག་ནས་བཤད་པར་བྱའོ།།དེས་ན་དེ་ལས་བྱུང་བ་དང་དེའི་རྣམ་པ་ཉིད་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་མི་སྲིད་དོ། །དབང་ཕྱུག་གི་ཤེས་པ་ནི་མི་རྟག་ཀྱང་དབང་ཕྱུག་རྟག་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟག་པ་སྟེ། དབང་ ཕྱུག་ལས་སྐྱེ་བར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རྒྱུ་དང་མ་བྲལ་བས་སོ།།དེས་ནི་འདི་སྐད་དུ་སྟོན་ཏེ། གལ་ཏེ་རྒྱུ་རྟག་པ་ནི་འབྲས་བུ་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་རྟག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཤེས་བྱ་གཞན་ནས་གཞན་དུ་འབྱུང་བ་ན། རིམ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་གི་ཤེས་པ་རྐྱེན་དང་ཕྲད་ནས་ཤེས་པ་སྐྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དབང་ཕྱུག་རྟག་པ་ལ་ནི་ལྟོས་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།

由了知实有是量，颠倒知非量故。了知实有亦由所知无常而坏，故此非常，此是宗。"由了知实事故"表示因。"所知无常性"表示违品能害量。此说明：常非是量，因是了知实有自性故，如现量。
若自在等知是量则非常，如是量知即是境作用，或从彼生，或是境相。其中若常性自在知次第缘所量而作，尔时由作与不作差别故非常性。亦非顿作，因次第了知所知故。
若谓如镜等不变而见异异影像，如是自在知不变而执异异事，则所知无知作用，唯由自在而了知。虽如是，若谓如开眼虽不变而于可见处执异异事，如是常知亦不变而执一切所知。
此非真实，因眼有事作用，无彼则不生知故。自在知由常故无转，如下当说。故从彼生及彼相于常性不可能。若谓自在知虽无常而自在常，此说：次第生知不应从常自在生，因不离因故。
此说明：若常因则非次第生果，因因恒有故。故所知从他生他时，不应领受次第。虽如是，若谓自在知遇缘生知，故于常自在不应依赖，因于彼无所助益。

།འདི་ལྟར་ཕན་འདོགས་པའི་རྒྱུ་དོན་གཅིག་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ནམ། ལྷག་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན པར་བརྟག་གྲང་ན།དེ་ལ་དོན་གཅིག་ལ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་ཉིད་དུ་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་དང་བྲལ་བའི་དོན་བྱེད་པ་སྔ་མ་ཉིད་དུ་ཕན་འདོགས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལྟར་ན་ཡང་ལྷག་པ་ནི་ ཐ་དད་པ་དང་།ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པ་མི་འཐད་པས་དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། ལྷག་པ་ནི་ཐ་དད་པའམ། ཐ་མི་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་རྟག་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་དེ་ཕན་འདོགས་པའི་རྒྱུ་རྣམས་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ འོན་ཀྱང་དབང་ཕྱུག་མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་ལ་མི་ལྟོས་ཏེ།ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། སྔ་མ་སྔ་མའི་སྐད་ཅིག་འགྱུར་བ་ཙམ་གཅིག་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། རྣམ་འགས་ཕན་འདོགས་མེད་པའི་ཕྱིར། །མི་རྟག་ན་ཡང་ཚད་མ་མེད། །དབང་ཕྱུག་མི་རྟག་ན་ཡང་ཚད་མར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འགའ་ཞིག་གིས་ཕན་འདོགས་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྒྱུ་འགའ་ཞིག་གིས་ཕན་ འདོགས་པའམ།གནོད་པ་ཤེས་པ་དེའི་ཚེ་བསྒོམས་པས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལས་སྲོག་ཆགས་ལ་སྙིང་རྗེ་བས་ཕན་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །གང་གི་ཚེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ནས་དེའི་ཤེས་པ་ཡིན་ན་དེས་གཞན་ལ་གཉེན་པོ་ཇི་ལྟར་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་རང་གི་རྒྱུད་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཐབས་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུད་གཞན་ལ་བསྒོམ་པའི་ཐབས་ཤེས་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རྒྱུད་གཞན་པ་ཉིད་ལ་རྒྱུའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེས་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཡོད་བཞིན་དུ་དབང་ཕྱུག་གིས་ཅི་ཞིག་བྱ། འོན་ཏེ་རྒྱུད་གཞན་དེ་ཉིད་ལ་དབང་ཕྱུག་གིས་སྟོན་ཏོ་ཞེ་ན། འོ་ན་གང་གི་ཚེ་དེ་ལ་དབང་ཕྱུག་གིས་སྟོན་པ་དེའི་ཚེ། འདོད ཆགས་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོར་ཇི་ལྟར་ཤེས།གཞན་ཡང་གྲོལ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ལ་དམིགས་ནས་ཤེས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་བརྒྱུད་པའི་ཕྱིར། རྟག་པ་ནི་ཚད་མར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལེགས་ པར་སྨྲས་སོ།།ཡང་ན་གལ་ཏེ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཚད་མ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་དོ།

如是，助益因是作一事，还是作增上因耶？其中，作一事因本身非助益境之因，因先前已有故。是故，离彼之作用先前即成助益。若如第二分，增上亦不应了知为异或非异，故非真实。当说增上非异非不异。故于常无所依，因离二种助益因故。
虽如是，然自在无常性不依布施等缘，将生本性智、离贪及自在等圆满，因仅从前前刹那转变一者生故。此说："由无少分助益故，虽无常亦无量。"自在虽无常亦不应理为量。何故？因全无助益故。
因由某因了知助益或损害时，由修习而遍知贪等对治，由悲悯有情而示现利益。若唯由本性是彼知，则如何为他示现对治？如是，于自相续不知离贪方便，因其自性即离贪故。
岂非为令他相续获得离贪而修习方便，为彼而说？虽如是，然于他相续中已有由因力所生贪对治遍知之量，自在复何为？若谓由自在于彼他相续说，则彼时如何知为贪等对治？
复次，若谓缘解脱自性而知，虽如是，然由无始离贪相续故，善说常非有量。或由无能取量故即无量者。

།དེའི་དོན་ནི་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ནམ་ཡང་ཕན་འདོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་དེ་ནི་ལྟོས་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་གཏན་ཚིགས་སོ། །འོན་ཏེ་སྡོད་ཅིང་འཇུག་ པ་དང་།དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། དོན་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དབང་ཕྱུག་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། གང་སྡོད་ཅིང་སྡོད་ཅིང་འཇུག་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་བློ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ཡིས་བྱས་པ་སྟེ། སྟ་རེ་ལ་སོགས་པས་གཅོད་པ་བཞིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྟ་རེ་ལ་སོགས་པ་རང་ཉིད་འཇུག་ན་ནི་རྒྱུན་དུ་འཇུག་པར་ ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།ལུས་དང་། དབང་པོ་དང་། ས་ལ་སོགས་པ་ནི་སྡོད་ཅིང་འཇུག་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གང་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལྡན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་པོས་བྱས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ལུས་དང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་ ལྡན་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་གང་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་པོས་བྱས་པ་སྟེ། སྟེའུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ལུས་དང་། མིག་དང་ས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་བྱས་པ་ཉིད་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ། འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ ཐམས་ཅད་ནི་བློ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ།ཡལ་ག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །རི་ལ་སོགས་པ་ཡང་འབྲས་བུ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་ན། འདིར་སྨྲས་པ། སྡོད་འཇུག་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། །དོན་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ། །འདོད་པ་གྲུབ་པའམ་དཔེ་མ་གྲུབ། །ཡང་ན་ཐེ་ ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན།།འདིར་སྡོད་ཅིང་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ནི་སྤྱིར་བློ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུར་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་བམ། ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་སེམས་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་པར་བརྟག་གྲང་ན། དེ་ལ་གལ་ཏེ་སྤྱི་གྲུབ་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི་ ཕྱོགས་མ་ཡིན་ཏེ།ཕྱོགས་ནི་མ་གྲུབ་པ་ལ་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱིར་སེམས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཙམ་ནི་གྲུབ་པ་ཉིད་དེ། དེ་ལྟར་ཡང་གསུངས་པ། ལས་ལས་འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་སྐྱེས། །ལས་ནི་སེམས་པ་དང་དེས་བྱས། །སེམས་པ་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འོན་ ཏེ་ལས་སྣ་ཚོགས་པའི་སྔོན་དུ་སེམས་འགྲོ་བ་ཉིད་དེ།ལས་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་དོན་དུ་དབང་ཕྱུག་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་དེ་ནི་དབང་ཕྱུག་གིས་བསྐུལ་བ་ལས་ཆོས་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་བས་ན་བྱེད་པ་པོས་བྱས་པའི་ལས་སྔོན་དུ་སོང་བའི་ནི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ནི་ མ་ཡིན་ཏེ།དབང་ཕྱུག་གིས་བྱས་པའི་ལས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ལས་ཉིད་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྣ་ཚོགས་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

其义为无能立量故永无助益，此为无所依之因。若谓住行、形相差别及作用等岂非成立自在？凡住而行者皆由具慧因所作，如斧等之断。因若斧等自行则应成恒行。身、根及地等是住而行者。
如是，凡具形相差别者皆由作者所作，如瓶等。身根等亦具形相差别。如是，凡作所作事者皆由作者所作，如杵等。身、眼及地等亦作所作事。等字摄受所作性，凡是果者皆从具慧因生，如枝等。若谓山等亦是果。
此说："于住行形相差别，及作用等，或成所许，或喻不成，或是疑惑。"此中住行等因，是总成立具慧者为先行因，还是殊胜思所加持之差别耶？
其中若成立总者则非宗，因宗于未成者许故。总心为先行仅是成就，如是亦说："业生种种世间，业即思及彼所作，思是意业。"
若谓种种业先行心性，为业行止义应许自在，如是亦说彼由自在劝请而说法。故非成立作者所作业先行，因许自在所作业故。
此非尔，因业即心性故，是趣入种种。

།སེམས་མེད་པའི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་ཉིད་སྐྱེ་བར་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་འདི་ཡིན་ ཞེས་དཔྱད་ནས་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་རང་ཉིད་དཔྱད་ནས་འཇུག་པ་དཔྱོད་པ་པོས་བསྐུལ་ནས་འཇུག་པར་གྱུར་གྲང་ན། སེམས་མེད་པ་ནི་རང་ཉིད་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་ལས་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན་གཞན་གྱིས་དཔྱད་པ་དེ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ ཡོད།གཞན་དུ་ན་ཇི་ལྟར་ལས་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཡང་། དབང་ཕྱུག་གིས་བསྐུལ་ནས་འཇུག་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྫ་མཁན་ཡང་དབང་ཕྱུག་གིས་བསྐུལ་བའི་འབྲས་བུའོ་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་ཁས་མི་ལེན། འོན་ཏེ་དབང་ཕྱུག་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་འཇུག་ པ་ཡིན་ན།འོ་ན་ནི་དབང་ཕྱུག་ཀྱང་དབང་ཕྱུག་གཞན་གྱིས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དབང་ཕྱུག་ནི་རང་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་འཇུག་གི་རྫ་མཁན་ནི་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར། རང་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་མཐུ་མེད་པས་དབང་ཕྱུག་གིས་བསྐུལ་ནས་འཇུག་པའོ། །དེའི་ ཕྱིར།མི་ཤེས་སྐྱེ་བོ་རང་དབང་མེད། །བདག་དེས་སྡུག་བསྔལ་དུ་འགྱུར་བ། །དབང་ཕྱུག་གིས་ནི་བསྐུལ་བ་ལས། །མཐོ་རིས་དང་ནི་ངན་འགྲོར་འགྲོ། །ཞེས་སྨྲས་པ། དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་རྒྱུ་ལས་ འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་འདོད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པར་འགྱུར་ཏེ།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྒྲུབ་པ་ན། བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ཞིང་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་ལས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་དབང་ཕྱུག་གིས་ བསྐུལ་བའི་ལས་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཆོས་ཉིད་ནི་རྗེས་སུ་གནོད་པར་འགྱུར་གྱི།ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཇི་ལྟར་གནོད་པར་འགྱུར། འཁོར་བ་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པ་ལ་ལེགས་པ་སྟེར་བས་གཞན་ལ་ཕན་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། དབང་ཕྱུག་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་ བྱེད་པ་དང་ལྡན་ན།ཡང་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་གནོད་ཅིང་མི་ཕན་པ་སྟེར་བ་ཡིན། ཆོས་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་ཀྱིས་བསྐུལ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་། འཁོར་བ་དབང་ཕྱུག་ལས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དབང་ཕྱུག་གི་ འདོད་པ་མ་གཏོགས་པར་ལས་གཅིག་པུ་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་ན།དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྤྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་འདོད་པ་གྲུབ་པའོ། །འོན་ཏེ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་བློ་དང་ལྡན་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན། དེའི་ཚེ་དཔེ་མ་གྲུབ་ པར་འགྱུར་ཏེ།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བྱེད་པ་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཉིད་གང་དུ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ནོ།

无心之果不自行，因非观察"此是此"而行故。如是，自观察而行者是否由观察者劝发而行？无心者非自行。若业是心性，则他观察有何用？
否则，如业虽是心性而由自在劝发，陶师何不许亦是自在劝发之果？若是自在加持之果而行，则自在亦应由他自在加持。若谓自在由自遍知而行，陶师因不知故，无自观察力而由自在劝发而行。
故说："无知众生无自在，彼我成苦恼，由自在劝发，趣向天趣恶趣。"此非真实，因不成立彼一切知故。若许由因遍知果者，则成互依，因成立一切智时是作业，而由作业性亦成立一切智故。
复次，若由自在劝发之业生果，则唯损正法，岂能损非法？生于轮回中以施善而利他。自在若离贪具作用，则如何于世间损非法而施无利？非法岂非由世间业劝发而生苦耶？若尔，则轮回非从自在。
若说非唯从业生果而除自在欲，则亦是邪解。是故于总所立成所许。若成立殊胜具慧先行性，尔时喻不成，因一切智作者先行性于何处亦不随行。

།འདོད་པའི་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ནི་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་བྱེད་པ་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་སྟོན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ལ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ནི་ གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ།ཡང་ན་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ཞེས་དེ་ལ་སྡོད་ཅིང་འཇུག་པ་དང་། དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལ་ནི་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་མ་ངེས་པ་ཉིད་དོ། །དབང་ཕྱུག་ནི་སྡོད་ཅིང་འཇུག་པ་དང་། དོན་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་བྱེད་པ་པོ་གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་འདིས་ སེམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན།འོ་ན་ནི་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱང་སེམས་དང་ལྡན་ཡང་དབང་ཕྱུག་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ནི་རང་དབང་དུ་མ་གྲུབ་པའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་མ་ ངེས་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་ཕན་འདོགས་པར་འགྱུར་ཡང་སེམས་དང་ལྡན་པ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་མ་ཡིན་པ་འདི་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཡོད། དོན་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པར་མཚུངས་སོ། །མ་ངེས་པ་དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་གཏན་ཚིགས་ སམ།རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དབྱིབས་ནི་སེམས་ལས་སྐྱེས་པར་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། རི་ལ་སོགས་པའི་དབྱིབས་ཀྱང་རྒྱུ་སེམས་ལས་མ་རྟོགས་པར་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་མེ་ཡིས་བསྐྱེད་ པའི་དུ་བ་མེ་མ་རྟོགས་པར་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།འབྲས་བུ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་དབྱིབས་ནི་ཇི་ལྟར་སེམས་མ་རྟོགས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདིར་དེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར། བྱིན་རློབ་ཡོད་མེད་རྗེས་འཇུག་ཅན། །བཀོད་སོགས་ཅི་འདྲ་ བར་གྲུབ་ལ།།དེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔོག་གང་ཡིན། །དེ་ནི་རིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་འབྲས་བུ་ཉིད་ཙམ་མམ། དབྱིབས་ཉིད་ཙམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་པར་འདོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྟོགས་པའི་རྟགས་མེད་ན་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་བཀོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཅི་འདྲ་བར་ ངེས་པ་སྟེ།འབྲས་བུ་ནི་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་གི་རྗེས་སུ་འཇུག་ཅིང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པ་ལ་རག་ལས་པ་སྟེ་དེ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་བས་ན་བཀོད་པ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པ་ལས་གང་བློ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཉིད་ཡང་ཐོག་ལ་སོགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་ དཔོག་པ་དེ་ནི་རིགས་པ་སྟེ་མཛེས་པའོ།།འདི་ལྟར་དོན་བྱེད་པར་མ་མཐོང་བར་ཡང་། ཡང་ཐོག་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་བློ་ཡིས་བྱས་པ་ཡིན་པར་དཔག་གི་།རི་ལ་སོགས་པའི་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ནི་སེམས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

所许境之所立性，非仅以言说表明作者先行，因于彼无邪解之因故。今当说因之过失，"或是疑惑"者，于住行及作用中极为明显不定性。自在非由他作者所作而有住行及作用。
若此具心，则虽苦乐受用有情亦具心，然非自在加持，已说一切智非成自在。形相差别是疑惑不定，如是，虽于形相差别有助益，然具心非加持，此有何相违？作用等亦与余相同。
由具彼等不定故，彼等非因或能了。或成疑惑及不成。形相岂非从心所生所缘？山等形相若不了知因心，云何得生？如烟非不了知火而生，因将成非果故。如是，形相云何不了知心而生？
此中为遮彼故："有无加持随行者，布设等如何所成，于彼随推度者，即是正理。"此中非仅果性或形相性，若无了知所许因相之相则不然。然于布设等如何决定，果随有无加持而行随转，依止随行及遮遣而具彼。
是故由布设等决定，凡推度具慧因先行性于屋顶等者，是正理而妙。如是，虽未见作用，由见屋顶等故推度是心所作，然未见山等形相差别是心所生性。

།དེ་ལྟ་ནི་ འགྱུར་མོད་ཀྱི།གང་གི་ཕྱིར་རི་ལ་སོགས་པའི་དབྱིབས་མཐོང་བར་གྱུར་ཀྱང་། སེམས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་ཡོད་པའི་དོན་མཐོང་ཡང་། མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་མ་ངེས་པས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ངེས་པ་ནི་འབྲེལ་པ་ངེས་པར་འཛིན་པ་མེད་པ་ལས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདིར་འཁྲུལ་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ནི་ར་ལ་སོགས་པའི་དབྱིབས་རིགས་པ་ལ་བློ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་མེད་ན་མི་འབྱུང བ་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དྲན་པར་ཡོད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན།ཚིག་གིས་ཀྱང་ཚུལ་གསུམ་དྲན་པར་བྱེད་དེ་དེ་ནི་སྔོན་དུ་ཡོད་པར་ངེས་པ་འགྲོ་ན། དེ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་བྱེད་པ་པོ་མེད་པར་འབྱུང་བས་མ་གྲུབ་པོ། །དེ་དག་གི་ནི་དབྱིབས་ཀྱི་ ཁྱད་པར་རྟགས་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ནོ།།དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྤངས་པའི་སྤྱི་དབྱིབས་ཀྱི་རྟགས་ཡོད་ན་ཁྱད་པར་ནི་རྟགས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་བྲལ་བས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་དེའི་ཕྱིར། དངོས་ཐ་དད་ལ་རབ་གྲུབ་པ། །སྒྲ་མཚུངས་པས་ཐ་དད་མེད་ཕྱིར། །རྗེས་ དཔོག་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།།རྫས་སྔོན་པོ་ལས་མེ་དཔོག་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྤྱིའི་རྟགས་དེ་ཉིད་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་དང་། འབྲེལ་པ་མེད་པས་ཡང་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་ལ་སྟེ། ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སེམས་ལས་སྐྱེས་པར་གྲུབ་ཀྱི། རི་ལ་སོགས་ པ་ལ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲ་མཚུངས་པ་སྟེ། མངོན་པར་བརྗོད་པ་མཚུངས་པས་གང་ཐ་མི་དད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ཤེས་པ་སྟེ་དབྱིབས་མཚུངས་པའོ། །དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དཔེར་ན་སྔོན་པོར་མཚུངས་པའི་རྫས་ནི་མེ་དཔོག་པའི་རྟགས་མ་ ཡིན་ཏེ།མེ་ངེས་པར་འདོད་པ་ལ་སྔོན་པོའི་ཁྱད་པར་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱས་ན་མེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་དངོས་པོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་པོ་ཉིད་ཙམ་མཚུངས་པ་ནི་ཁང་པ་སྐྱ་བོ་ལའང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

虽然如此，虽见山等形相，然不定是心所生性，是故为所立。如见有义，然由不定无常性而推度。若谓有等相之决定，由无决定关联故，于无常等非决定，此中岂非应有错乱？
此中若无具慧因，山等形相理不生，若有形相差别忆念，何故不生随推度？言亦令忆三相，若彼先有决定行，彼非有，因形相差别无作者而生故不成。彼等已说形相差别非因。
虽如是，若有离差别之总形相因，则差别非因，因离随行故。为此故说："于异事已成，由声同无异故，随推度非理，如从青物推火。"
彼总相因亦由无所立不生及无关联故，于异事，即于瓶等有差别已成从心生，于山等随推度非理。何故？由声相同，即由言说相同故，凡无差别者是一类了知，即形相相同。
彼云何？如青相同之物非推火之因，于欲决定火时，若取青差别决定，则了知无火不生之事性。仅青性相同于白房亦有故非能了。

།རྫས་སྔོན་པོ་ལ་མེ་རྗེས་ སུ་དཔོག་པ་ལ་གནོད་པ་ཡོད་དེ།དེ་དང་འགལ་བའི་མཁར་སྐྱ་བོ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ། དབྱིབས་མཚུངས་པ་འདི་ལ་སེམས་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་དུ་དཔོག་པ་ལ་གནོད་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དེ་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་མིན་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དེ་ལྟ་མིན་ན་རྫ་མཁན་ གྱིས།།བུམ་པ་ལ་སོགས་འཇིམ་པ་ཡི། །འགྱུར་བ་འགའ་ཞིག་བྱེད་པའི་ཕྱིར། །གྲོག་མཁར་ཡང་བྱས་དེས་གྲུབ་འགྱུར། །གནོད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་འབྲེལ་པ་ངེས་པ་ལས་སོ། །གཞན་དུ་འབྲེལ་པ་ངེས་པ་མ་གཏོགས་པར་དབྱིབས་ མཚུངས་པ་ལས་སེམས་ཀྱིས་བྱས་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔོག་ན།རྫ་མཁན་གྱིས་འགའ་ཞིག་ཏུ་འཇིམ་པའི་འགྱུར་བ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པ་ན་གྲོགས་མཁར་ལ་རྫ་མཁན་གྱིས་བུམ་པ་བཞིན་བྱས་པར་དཔོག་པར་འགྱུར་ཏེ། འཇིམ་པའི་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྙམ་ དུ་དགོངས་ཏེ་གྲོག་མཁར་ལ་རྫ་མཁན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ལ་གནོད་པ་མ་མཐོང་བས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་འགྱུར་རོ།།རྫ་མཁན་གྱིས་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བར་མ་མཐོང་བ་ཉིད་གནོད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ལྗོན་ཤིང་ལ་སོགས་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་མ་ དམིགས་པའི་ཕྱིར།དབང་ཕྱུག་གིས་བྱས་པ་ཉིད་ལ་ཇི་ལྟར་གནོད་པ་མེད་པ་ཡིན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་དམིགས་པར་མ་གྱུར་པའི་ལས་ཀྱིས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ནུས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འགྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ལས་ཡོད་པར་བཤད་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་དབྱིབས་མཚུངས་པ་ནི་ རྟགས་མ་ཡིན་ཏེ་འབྲེལ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ།།འདི་ནི་འབྲས་བུ་དང་མཚུངས་པའི་ལྟག་ཆོད་མ་ཡིན་ནམ། དཔེར་ན་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་འདི་ཅི་སྟེ་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་དངོས་པོ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ཤེས་པ་ཡིན། དེ་ལ་བརྩལ་མ་ ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་དངོས་པོ་ཡིན་ན་ནི་མ་གྲུབ་པ་སྟེ།རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ལས་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་རྟག་པའོ་ཞེས་སྨྲས་པས་སོ། །འོན་ཏེ་གསལ་བར་བྱས་པས་ནི་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་མི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྩོལ་བས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གསལ་ བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་སྒྲོན་མས་བུམ་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ།

于青物推火有害，岂非见与彼相违之白房等？于此形相相同推度从心生性，因未见有害故，云何非随推度？此中说：
"若非如是，陶师，
于瓶等泥土之，
作某些变化故，
蚁穴亦应彼成。"
非由无害生随推度，然由决定关联。否则，除决定关联外，若由形相相同推度是心所作性，则陶师于某处作泥变化瓶等时，应推度蚁穴如瓶为陶师所作，因是泥变化故。
如是思惟：由未见害于蚁穴陶师所生性，应成随推。岂非未见从陶师所作而生即是有害？虽如是，然由未缘树等从心生性故，于自在所作性云何无害？若尔，则未缘之业云何有能？由见种种趣故，当说有业。
是故形相相同非因，因离关联故，如是而住。此非同果诡辩耶？如了知刹那生性，此为何？是刹那生事，抑或是智？其中若刹那生是事则不成，因由许常性故说："具因者是常。"
若由显明故是刹那生性，尔时亦非无常，因由勤显明有性故。如灯显明瓶。

།དེ་བཞིན་དུ་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འདིར་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཅི་བུམ་པ་ལ་ཡོད་པའི་དབྱིབས་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ས་ལ་སོགས་པའི་ཡིན་ཞེས་རྟོགས་པ་ནི་འབྲས་བུ་དང་མཚུངས་པའི་ལྟག་ཆོད་ཡིན་ ནོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། བསྒྲུབ་བྱའི་རྗེས་འགྲོ་ཕྱིར་འབྲས་བུ། །སྤྱིས་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཡིན་ན། །འབྲེལ་པ་ཅན་ནི་ཐ་དད་པས། །ཐ་དད་སྐྱོན་བརྗོད་འབྲས་མཚུངས་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྤྱིས་ཀྱང་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་བྱེད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ སྐྱོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་མཚུངས་པར་འདོད་དོ།།སྐྱོན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཐ་དད་པར་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་ཏེ། ཐ་དད་པར་བརྗོད་པ་ནི་བཀོད་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་མངོན་པར་གསལ་བ་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་སྐྱེ་བ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཞེས་འབྲེལ་པ་ཅན་ ཐ་དད་པ་ལས་ཐ་དད་པར་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི།འབྲས་བུ་མཚུངས་པར་འདོད་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་སྐྱོན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསྒྲུབ་བྱའི་སྟེ། མི་རྟག་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིའི་དོན་ནི་འབྲས་བུ་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ནི་གལ་ ཏེ་སྐྱེ་བ་ལ་གནས་སམ་མངོན་པར་གསལ་བ་ལ་གནས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྩོལ་བའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་སྤྱིར་རྟག་པ་ལ་མི་སྲིད་དོ།།ཇི་ལྟར་ཡང་རྟག་པ་དང་འགལ་བའི་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ལེའུ་བཞི་པ་ལས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྤྱི་གཟུང་བའི་ རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་འབྲེལ་པ་ཐ་དད་པས།ཐ་དད་པས་བརྗོད་པ་ནི་ལྟག་ཆོད་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡང་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་དང་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་འགལ་བ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བློ་སྔོན་དུ་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ནི་མ་ ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དབྱིབས་ཀྱི་སྒྲ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉིད་དེ།དབྱིབས་དབྱིབས་ཞེས་བྱ་བ་མངོན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དབྱིབས་ཀྱང་འབྲེལ་བ་ཐ་དད་པས་ཅི་དབྱིབས་འདི་བུམ་པ་ལ་གནས་པའི་རྟགས་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་རི་ལ་སོགས་ པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཞེས་གཏན་ཚིགས་ལ་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྐྱོན་ལྟར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། རིགས་གཞན་ལ་ནི་རབ་གྲུབ་པའི། །སྒྲ་ཡི་སྤྱི་ནི་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །སྒྲུབ་བྱེད་མི་རིགས་ངག་ལ་སོགས། །གོ་ཉིད་ཡིན་ཕྱིར་རྭ་ཅན་གཞན། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།ཇི་ལྟར་ཚིག་ལས་ཐ་དད་པའི་རིགས་གཞན་ལ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པས་རྭ་དང་ལྡན་ཞེས་ཏེ། ཚིག་ལ་གོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་ལ་ཐ་མི་དད་པར་དཔག་པར་བྱའོ།

如是于此形相差别亦然。是瓶有之形相耶？抑或是地等之形相？此了知是同果诡辩。此中说：
"由随行所立故果性，
若总亦能成立者，
由具关联差别故，
说异过同果应许。"
此中，总亦由勤生果作用境之过失，即许为同果。云何过失？说差别过失，差别说即安立。果性岂非住于显明？抑或住于生？由具关联差别故说差别过失者，许为同果，非真实过失。
何故？由随行所立，即无常故，由遍故。此义谓：由勤所生果性，若住于生或住于显明，然刹那生性总于常不可能。如何与常相违之由勤所生性，如是当从第四品了知。
是故总取由勤所生性由关联差别，由差别说即是诡辩性。若由勤所生智与常等无相违时，即是不定性。若无智先行随行之智，然有形相声所诠性之随行性，因见形相形相之言说故。
是故形相亦由关联差别，此形相是住于瓶之因耶？抑或住于山等？于因如是了知岂非似过？此中说：
"于异类已成，
由见声总故，
能立不应理，
语等是解故，
他具角亦然。"
如何由异于语之异类已成故，说具角，非由语解故，当推度于语无差别。

།དེ་བཞིན་དུ་ལྗོན་ཤིང་ལ་སོགས་པ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་ལ་སེམས་དང་ལྡན་པར་གྲུབ་ཀྱང་དབྱིབས་ཀྱི་སྒྲ་ མཚུངས་པར་མཐོང་བ་ལས་རི་ལ་སོགས་པ་ལས་སེམས་སྒྲུབ་བྱེད་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་འདིས་ནི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི་རྟགས་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། དོན་གྱི་སྤྱི་ནི་རྟགས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་དོ། །སྒྲ་ཡང་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་ཐ་དད་པའི་རི་ལ་སོགས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་འཇུག་སྟེ། སྒྲ་ རྣམས་ནི་དོན་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་སྒྲ་ལས་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་བས་ན་སེམས་ཀྱིས་བྱས་པ་ཉིད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་དེའི་ཕྱིར། རྗོད་པར་འདོད་པའི་གཞན་དབང་ཕྱིར། །སྒྲ་རྣམས་དོན་དང་འབྲེལ་མ་ཡིན། །དེ་ཡོད་པས་ནི་དོན་གྲུབ་ན། ། ཐམས་ཅད་ལས་ནི་ཐམས་ཅད་འགྲུབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སྒྲ་དེ་དག་སྲིད་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་འགྲུབ་པ་སྟེ། ངེས་པར་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་སྲོག་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་འདོད་པ གཞན་གྱི་དབང་གི་ཕྱིར་ཏེ།རྗོད་པར་འདོད་པ་གཞན་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་གང་ལ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྒྲ་དེའི་དོན་འགྲུབ་ན་ནི་སུ་ཡང་ཕོངས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ནི་བདེན་པ་མ་ ཡིན་ནོ།།དེས་ནི་མི་རྟག་སྩོགས་པས་ཀྱང་། །སེར་སྐྱ་ལ་སོགས་སེམས་མེད་སོགས། །ཤུན་ལྤགས་བཤུས་ནས་འཆི་བའི་ཕྱིར། །སེམས་དང་ལྡན་པ་དཔྱད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལས་སྒྲུབ་བྱེད་མ་གྲུབ་པ་དེས་ནི་བརྗོད་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་རྟགས་མེད་པ་དེ་མ་ཐག་ པར་བསྟན་པས་སེར་སྐྱ་ལ་སོགས་པ་ཏེ།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་གཅེར་བུ་པ་རྣམས་གཟུང་ངོ་། །མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་བྱས་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་དེ་དག་གིས་སྤྱོད་པ་དང་། འཆི་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་སེམས་དང་ལྡན་པར་ དཔྱོད་པར་བྱེད་དོ།།གྲངས་ཅན་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་སེམས་མེད་པ་དང་། གཅེར་བུ་པ་ནི་ཤུན་ལྤགས་ཐམས་ཅད་བཤུས་པས་འཆི་བའི་རྟགས་ལས་ཤིང་རྣམས་སེམས་ཡོད་པར་རོ། །དེ་དག་གཉི་ག་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གྲངས་ཅན་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།ཡོད་པ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པས་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་དངོས་པོའི་བྱས་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེས་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མི་ཤེས་པས་རྒོལ་བ་ལ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཇི་ལྟར་སེམས་དང་མི་ལྡན་པ་ལ་རྟགས་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་པར་བྱའོ།

如是，虽于树等不同相中成立具心，然由见形相声相同，不成从山等成立心之能立。是故此说能诠非因，如义总是因，如是而说。声亦于异于形相差别之山等，云何趣入？因诸声与义关联故。
由此，岂非由声成立形相差别？是故思惟是心所作性，为此：
"由欲说他自在故，
诸声不与义关联，
若由彼有义成者，
从一切成一切事。"
由彼等声存在故，成立所欲义，即一切有情世间必定获得一切所欲义。因由欲说他自在故，即由欲说依他故，何声无有？一切皆有，此为语义。若由彼声义成，则无人贫乏。是故他许之能立非真实。
"由此无常等，
数论等无心，
剥皮而死故，
具心应观察。"
由彼不成能立，即由说相同故，如无因刚说，数论等，等声摄裸行者。无常等声说所作性，由彼等行无心等及死等，观察具心。
数论于无常说无心，裸行者由剥一切皮而死之因说诸树有心。彼二者皆不成。数论亦非从无有生，因许唯显明有性故。又由不知事物所作性故，说于不知量之论者成立。如何于无心无因，如是当说。

།རྟགས་གཉིས་པ་ནི་ཕྱིར་ རྒོལ་བ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། དབང་པོ་དང་། ཚེ་འགགས་པའི་མཚན་ཉིད་འཆི་བ་ཡིན་གྱི། གལ་ཏེ་ཤིང་ལ་དེ་གྲུབ་ན་ནི་སེམས་དང་ལྡན་པ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་སྐམ་པ་ཙམ་ལ་འཆི་བ་ཞེས་སྨྲ་བ་དེ་ནི་ཤ་སྐམ་པ་ལ་ སོགས་པ་ལ་ཡང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་གཉིད་ལོག་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་སྟེ་དེ་ནི་མ་གྲུབ་པའོ། །གཉིད་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ནི་གཉིད་ལོག་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་གཉིད་ལོག་པ་ནི་ཤིང་ལ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལོ་མ་འཁུམས་ པ་ལས་གཉིད་ལོག་པའི་སྒྲར་སྨྲ་བ་ནི་སྒྲ་བརྗོད་པ་ཙམ་ལས་དོན་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།གལ་ཏེ་འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་རྟོགས་པས་འབྲས་བུ་དང་། དབྱིབས་ནི་སེམས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་མ་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱང་རྟགས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ ནམ།དེ་ལ་ཡང་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པ་ལས་འདི་ཅི་སྟེ་མེད་པ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ཡོད་པ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། དེ་ལ་བརྟག་པ་དང་པོ་ནི་གྲངས་ཅན་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞིང་། གཉིས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་པ་ལ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་པས་བྱས་པ་ནི་རྟགས་མ་ཡིན་ ནོ་ཞེ་ན།ལན་སྨྲས་པ། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་ན། །འདི་རིགས་གཞན་དུ་གྲུབ་ན་ནི། །ཁྱད་པར་གནོད་པ་ཅན་མིན་ཏེ། །སྒྲ་ནི་ནམ་མཁའ་རྟེན་ཡིན་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་དངོས་པོ་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་དམ། ཆོས་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ལ་མ་གྲུབ་ན་འདི་རིག་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་མ་ གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ།།བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་གྲུབ་ན། ཁྱད་པར་མེད་པ་སྐྱེད་པའམ། ཡོད་པ་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ནི་ཁྱད་པར་གྱིས་གནོད་པ་ཅན་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ནི་འདི་སྐད་དུ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཡོད་པ་དེའི་ཚེ། མེད་པ་ སྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རམ།ཡོད་པ་ཉིད་གསལ་བ་ལས་ཁྱད་པར་སེམས་པ་ནི་མཁོ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད་མ་རྟོགས་པར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་ཡང་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱས་པ་ནི་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་རྟག་པ་ལ་གསལ་ བ་མི་སྲིད་པས་གདོན་མི་ཟ་བར་བྱས་པ་ཉིད་གོ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ།གྲངས་ཅན་གྱི་གསལ་བ་ཉིད་བྱས་པའི་སྒྲར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་སྒྲ་རྣ་བའི་གཟུང་བྱ་ནི་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དུ་མ་གྲུབ་པ་ལས་མ་གྲུབ་པར་འདྲེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

第二因对论敌不成，如是：佛教徒认为死亡是识、根、寿命灭尽之相，若于树成立彼，则成立具心性，是故仅说干枯为死，因于干肉等亦见故。等声摄睡眠等，彼不成。具睡眠心之状态说为睡眠，如是睡眠于树不成。由叶蜷缩说为睡眠声，仅由说声而义不成，如是而说。
若由了知具关联故，果与形相非心所生性之因，则所作性亦应非因耶？于彼亦由差别了知故，此为何？是生无耶？抑或是显明有性？其中第一观察于数论不成，第二于佛教徒不成故，由不成故所作非因耶？
答曰：
"若事物自性不成，
此于异类若成者，
差别非能害，
如声依虚空。"
事物即能立或有法之自性若不成，此即应理，当视为不成相。若成立所作性等能立，则无差别生或有显明如是行相，于差别能害者不成。
由此说：因缘关联性有时，不须思虑是生无性故，或由显明有性差别。由未了知无常性故，于一切行相皆非所缘故，所作是能了知，如是而说。
若由常不可能显明故，必定所作性是能了知，因数论说显明性即所作声故。如声是耳所取，于不成虚空德性，不引不成。

།གྲངས་ཅན་ལ་བྱས་པ་ཉིད་བརྗོད་པ་ ལས་མེད་པ་བསྐྱེད་པ་ནི་གང་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་བས་ན་རྗོད་བྱེད་མ་གྲུབ་པས་གཞན་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ཇི་ལྟར་རིགས་ཤེ་ན། སྒྲ་མ་གྲུབ་ཀྱང་དངོས་པོ་ནི། གྲུབ་ན་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ་དཔེར། །འུག་པ་པ་ལ་སངས་རྒྱས་པས། །ལུས་སོགས་སྒྲུབ་བྱེད་ བཤད་པ་བཞིན།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྗོད་པར་བྱེད་པ་ངེས་པ་མེད་ཀྱང་དངོས་པོ་ལ་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསལ་བྱེད་མི་རྟག་པ་ལ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པ་ལ་གསལ་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་འུག་པ་པ་སྟེ། བྱེ་བྲག་པ་ལ་སངས་རྒྱས་པས་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ།རྟོགས་པར་བྱེད་པ་བཤད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལ་འདི་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ནི་མི་རྟག་པ་སྟེ། ལུས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་རེག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུང་ངོ་། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་བྱེ་བྲག་པ་ལ་སྒྲ་མ་གྲུབ་ན་ཡང་ཀུན་དུ་ འགྲོ་བ་མ་ཡིན་པའི་བོང་ཚོད་ཀྱི་ལུས་ཡིན་པ་དང་།རེག་པར་བྱ་བ་རྫས་ལ་ཐ་དད་པའི་ཡོན་ཏན་སངས་རྒྱས་པས་རེག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལུས་ཅན་གྱི་སྒྲར་བརྗོད་དེ། རེག་པར་བྱ་བའི་སྒྲའི་རྫས་ལས་ཐ་དད་པའི་ཡོན་ཏན་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རེག་པར་བྱ་བ་དོན་ལ་གྲུབ་ པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དང་། མ་ངེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟགས་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ཡང་མ་གྲུབ་པའམ། མ་ངེས་ན་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དེ་ཉིད་འཁྲུལ་ལ་སོགས་ཡིན་ན། །སྒྲ་ནི་ འཁྲུལ་པ་མེད་ན་ཡང་།།སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ལྡན་ཤེས་བྱ་སྟེ། །དངོས་ལས་དངོས་པོ་གྲུབ་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་ཉིད་དེ་དོན་ལ་འཁྲུལ་པའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་མ་གྲུབ་པའམ། འགལ་བས་སྐྱོན་དང་ལྡན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་སྒྲ་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དེ་དང་འབྲེལ་ པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་དོ།།དོན་ནི་འབྲེལ་པས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་བྲལ་ན་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པས་དོན་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱོན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་སྒྲ་རྣམས་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་གྲགས་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་ན་ཡང་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་སྒྲ་ནི་དངོས་པོ་ དང་བྲལ་ན་སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོ་ལས་དངོས་པོ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དངོས་པོ་ཉིད་དངོས་པོའི་གོ་བྱེད་དེ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི། སྒྲ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ནི་མ་འཁྲུལ་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། གྲགས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཡུལ་ ལ་ངེས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

对数论派而言，由说所作性，生无者岂非于一切处皆不成？是故由能诠不成，如何应理为他义比量？
"虽声不成事物若，
成者即成如譬喻，
鸱鸮派中佛教徒，
说身等能立如是。"
虽能诠不定，然于事物因相显明无常已成，因于常显明不应理故。如于鸱鸮派即胜论派，佛教徒说身等能立即能了知，如是于彼此是量：极微是无常，因是有身故。等声摄因是所触故。
其中，若于胜论派声不成，然遍行非量度身性及触为异于实之德，佛教徒说触性即有身声，触声之实异德不成。由触于义成故是能立。
如义不成性及不定等非因，如是声亦不成或不定时，为非因耶？此中说：
"若彼性错乱等，
声虽无错乱，
应知能立具过，
由事成事故。"
彼性即义之错乱。等声摄不成或相违，具过能立应知非于声，因无与彼义关联故，如是而说。义由关联能了知，离彼则非能了知，故由依义性立为过失。
或者，诸声虽许无错乱，然无错乱声离事物则能立具过。何故？由事物成事物故，事物性是事物能了知，因有关联故，非声，因有错乱故。然则云何成无错乱？因于共许差别境决定故。

།དེ་ལྟ་བས་ན་རྟོགས་པར་འདོད་པས་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འབྲེལ་པའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སྒྲ་རྣམས་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གླང་ཕྲུག་གི་བྱེ་བྲག་ནི་མཆེ་བ་ཅན་ཏེ། ལག་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དཔེར་བརྗོད་ པ་སྟེ།འདིར་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་གླང་པོ་ཆེ་དང་འབྲེལ་པ་ལ་བརྗོད་པར་འདོད་དོ། །ལག་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་རྭ་ཅན་ལས་ཐ་དད་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྟགས་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། སྒྲ་ནི་གླང་པོ་ཆེ་ལ་འཇུག་པར་གྲགས་ཏེ། ལག་པ་ཅན་ཙམ་དོན་ནི་མ་ཡིན་ ནོ།།རྟོགས་པ་པོས་མངོན་པར་ཞེན་པའི་དབང་གིས་སྒྲ་མ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་མི་རྟག་ན་ཡང་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལེགས་པར་གནས་སོ། །ཡང་གི་སྒྲས་ནི་རྟག་པ་ཡང་ངོ་། །གལ་ཏེ་ཡང་དབང་ཕྱུག་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་གོ་བྱེད་མེད་པ་དེ་ ལྟ་ན་ཡང་དབང་ཕྱུག་གིས་བསྐྱེད་པའི་སྣ་ཚོགས་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ།དབང་ཕྱུག་དེ་ཇི་ལྟར་མེད་པར་ངེས་ཤེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་དངོས་དེ་རྒྱུ་ཡིན་ལ། །དེ་ལྟར་དེ་ཉིད་གང་གི་ཚེ། །རྒྱུ་མིན་དེ་ནི་གང་གི་རྒྱུར། །འདོད་ལ་རྒྱུ་མིན་ཅིས་མི་ འདོད།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ་ལས། བམ་པོ་གསུམ་པ། ཇི་ལྟར་རང་བཞིན་གང་གིས་སྣ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་དེ་དབང་ཕྱུག་ཅེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་རྒྱུ་ཚད་མ་གང་གིས་འདོད་ཅིང་། རྒྱུ་མ ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད་འདིའི་དགོངས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་དབང་ཕྱུག་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་ལ་སྔར་རྒྱུ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྩོམ་པར་བྱེད་པའི་ཚེ་ཡང་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དོ།།དབང་ཕྱུག་གི་སེམས་བྱེད་པ་ལ་ཞུགས་པ་ན། སྲོག་ཆགས་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལ་ འཇུག་པར་འདོད་པ་ནི་མེད་དོ།།ཡང་ན་ལས་ཀྱི་སྟོབས་ཉིད་ཀྱིས་གསོན་པའི་འཇིག་རྟེན་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་གྱི་དབང་ཕྱུག་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

是故，虽由欲了知而无错乱，然由离关联因故，诸声非能了知。其中，小象差别是有牙，因有鼻故，此为譬喻。此中亦欲说因义与象关联。由具鼻异于有角之人等故，因有错乱。声于象趣入共许，非仅具鼻义。由了知者增益力故，声成无错乱。是故虽无常亦是量，此善安立。又声表示常亦然。
若于自在天虽无能立量能了知，然于自在天所生诸差别岂非无能害？云何决定彼自在天无耶？此中说：
"如何彼事是因时，
如是彼性何时非，
非因彼为谁之因，
所许非因何不许？"
从《量理论释》第三品：如何自性为诸差别因即所谓自在天之事物，如是彼自性非因时，由何量许为彼因？何故不许为非因？此意趣谓：离贪等自在天造作，如前无因，造作时亦无因性。自在天心趣入作业时，不欲有情入苦。或由业力故，生世间成乐苦，非由自在天。

།ལས་ཀྱི་འཇུག་པ་ནི་རང་གི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པས་དབང་ཕྱུག་གི་འདོད་པ་མེད་ན་མེད་པར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་གཟུ་བོ་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཅིའི་ཕྱིར་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་སྐུལ་ཞིང་འགྱེགས་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན། ཡང་ན་ཁྱབ་པ་ཉིད་དང་། གཅིག་པུ་ཉིད་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཅེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུ་ཡིན་ན། དེ་བཞིན་དུ དེ་ཉིད་ཁྱབ་པ་ཉིད་དང་།གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་གང་གི་ཚེ་རྒྱུ་མིན་པ་ཡིན་པ་ན་དེའི་ཚེ། དབང་ཕྱུག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་གང་གིས་རྒྱུར་འདོད་པར་བྱ་སྟེ་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད། འོན་ཏེ་འབྲས་བུ་བྱེད་འདོད་པ་དེ་ལ་ཡོད་ཅིང་ ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ་ཞེ་ན།བྱེད་འདོད་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་སྣ་ཚོགས་དབང་ཕྱུག་གི་འབྲས་བུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་བྱེད་པས་ཡིན་ན། དེ་ཡང་མེད་པར་རྗེས་ཐོགས་སུ་བཤད་པར་བྱའོ། །བྱེད་འདོད་པས་ནི་ འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་སྟེས་དབང་དུ་ཡང་མི་སྲིད་དོ།།གལ་ཏེ་ཡང་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་དབང་ཕྱུག་བྱ་བ་བྱེད་པར་མ་མཐོང་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བས་དེ་གཟིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་ ཕྱུག་དུ་མར་རྟོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དབང་ཕྱུག་དུ་མར་འགྱུར་མོད་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། མཚོན་དང་སྨན་གྱི་འབྲེལ་བ་ལས། །ནག་པའི་རྨ་ནི་འཚོ་བ་ན། །འབྲེལ་མེད་སྡོང་དུམ་ཅི་ཡི་ཕྱིར། །རྒྱུ་ཉིད་དུ་ནི་རྟོག་མི་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བདག་ ཅག་ལ་སོགས་པས་བྱེད་པ་མ་མཐོང་བ་ཅན་གྱིས་སྡོང་དུམ་ལ་དབང་ཕྱུག་བཞིན་དུ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་རྟོག་།གང་གི་འབྲས་བུར་ཞེ་ན། །མཚོན་དང་འབྲེལ་བ་ལས་རྨ་འབྱུང་ཞིང་། སྨན་དང་འབྲེལ་བ་ལས་རྨ་འཚོ་བར་འགྱུར་ཏེ་དབང་ཕྱུག་བཞིན་ནོ། །སྡོང་དུམ་ལ་བྱེད་པ་ལྟར་རུང་བ་མི དམིགས་པ་ལས་བདག་གི་དངོས་པོ་ཤེས་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ལ།དབང་ཕྱུག་ནི་ལྟར་རུང་བ་མ་ཡིན་ཞིང་། མ་མཐོང་བ་ལས་ཀྱང་བྱ་བ་བྱེད་པ་མི་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ལན་གདབ་པའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་ཐ་དད་མེད་པར་ནི། །དོན་བྱེད་པ་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །རྟག་ལ་ ལྡོག་པ་ཉིད་མེད་ཕྱིར།།ནུས་པ་ཉིད་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྟག་པ་ནི་རྒྱུན་གྱིས་རྟག་པ་ལས་སམ། གཞན་ཡང་རུང་སྟེ། དབང་ཕྱུག་གིས་བྱེད་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་མེད་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་རྫ་མཁན་གྱིས་བྱས་པའི་དབྱིབས་ ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་བཞིན།རི་ལ་སོགས་པ་དབང་ཕྱུག་གིས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་དམིགས་ན་ནི་དབང་ཕྱུག་གིས་ནུས་པ་ཡིན་ནོ།

若问：业的趣入由生自果故，岂非已说无自在天欲则无耶？是故，离贪者是中立性，何故趣入催促及阻碍乐苦？或者，若遍及唯一之自在天事物于一切是因，如是彼遍及唯一性之虚空等，何时为非因时，于所谓自在天由何许为因？如虚空何故不许为非因？
若谓：彼有作果欲，而虚空等离彼故说为非因性。仅由作欲，差别非自在天果。然若由作则有，此亦当后说为无。由作欲生果，于偶然力亦不可能。
若谓：虽我等未见自在天作业，然由见真实者见彼，岂非？此非应理，因成自在天众多过失故。若问：自在天虽多有何过？
"由兵器药关联故，
黑色伤口得愈时，
无关木桩何因故，
不思为因性？"
我等未见作者，于木桩如自在天何故不思为因性？为何果耶？由兵器关联生伤，由药关联愈伤，如自在天。由不见木桩有作用可能故，知自性非应理。自在天亦不可能，由未见故岂非无作业耶？为答此故：
"无自性差别，
作用亦不应，
常无转变故，
功能难了知。"
常者，或由相续常，或由余，因自在天作用不应理故。无自性差别即无殊胜果，若如陶师所作形相等差别，见山等自在天所作差别，则是自在天功能。

།ཡང་གལ་ཏེ་དབང་ཕྱུག་དེ་ཉིད་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཡིན་ན། འབྲས་བུའི་དུས་སུ་རང་བཞིན་གྱིས་ཐ་དད་པར་བལྟ་སྟེ། རྟག་པ་ལ་ཐ་དད་པ་དང་འབྲེལ་ པའི་ཕྱིར།འབྲས་བུ་ལ་ནུས་པ་རིང་དུ་གྱུར་པ་ནི་རྟག་པ་ལ་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། ཐ་དད་པ་ལས་དབང་ཕྱུག་གི་འབྲས་བུ་ནུས་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རྟག་པ་དང་ཁྱབ་པས་འབྲས་བུའི་ཡུལ་དུ་ཉེ་བར་བྱེད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །སྡོང་དུམ་ལ་ནི་ གདོན་མི་ཟ་བར་ཉེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྨ་འཚོ་བའི་རྒྱུ་མེད་དོ་ཞེ་ན་སྨྲས་པ།གང་དག་ཡོད་པས་ཡོད་འགྱུར་ཉིད། །གང་དེ་དག་ལས་གཞན་རྟོག་ན། །དེ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཐམས་ཅད་ལ། །རྒྱུ་རྣམས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་གང་དག་སྟེ་ས་བོན་དང་ཞིང་ས་ལ་སོགས་པའོ། །ཡོད་ པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དེ་མེད་ན་ནི་མ་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།གང་སྟེ་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་ནི་གཞན་དབང་ཕྱུག་གོ། །དེ་རྒྱུ་ཉིད་མྱུ་གུའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་རྟོག་ན་ནི་མཐའ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན་སོ་སོར་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྟག་པ་ཉིད་དང་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུ་ཉིད་བསལ་བ་ཡིན་ ནོ།།འོ་ན་གལ་ཏེ་ས་ཡོངས་སུ་མ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དབང་ཕྱུག་ཀྱང་འབྲས་བུ་གཞན་དང་གཞན་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། མྱུ་གུ་སྐྱེ་ལ་ས་ལ་སོགས། །རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་གྱུར་ནས་ནི། །རྒྱུ་ཡིན་ལེགས་པར་སྦྱངས་པ་ན། །དེ་ཡི་ ཁྱད་པར་མཐོང་ཕྱིར་རོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ནི་གོང་ནས་གོང་དུ་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་སྐྱེད་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྟེ། དེས་ན་རྒྱུར་གྱུར་པ་ནི་ས་ལ་སོགས་པའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་བཟུང་སྟེ་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ ཡིན་ནོ།།རང་བཞིན་མ་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ས་ལ་སོགས་པ་དེ་སྦྱངས་པ་ན། འབྲས་སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པ་བཏབ་ན། མྱུ་གུའི་ཁྱད་པར་གཞན་དང་། གཞན་གྱི་རང་བཞིན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ས་ལ་སོགས་པ་མ་གྱུར་པ་ཉིད་མྱུ་གུའི་རྒྱུ་ཡིན་ན་དེའི་ཁྱད་ པར་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདིར་སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་ཡུལ་དང་དབང་པོ་ཡིས། །ཚོགས་པ་ཁྱད་མེད་བློ་རྒྱུ་ཡིན། །དེ་ལྟར་འདི་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་མིག་ཕྱེ་ན་གཞན་དང་གཞན་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་གཞན་དང་གཞན་མཐོང་བར་འགྱུར་གྱི་དེ་ལ་ གཞན་དང་གཞན་དུ་འབྱུང་བའི་འབྲས་བུ་འགྱུར་བར་དཔོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་འཕྲོག་བྱེད་ནི་ས་གསུམ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མིག་དེ་ལའང་ཁྱད་པར་ཡོད་ཕྱིར་རོ།

若自在天是一性，则于果时应观自性差别，因常有差别关联故。于果功能远离者，常无差别事。虽如是，非由差别自在天果有功能，然由常遍于果境能作近故有功能。木桩则必无近故，无愈伤因。答曰：
"凡有由有成，
彼等思异者，
彼因性于一切，
诸因成无穷。"
凡者，即种子、田地等。有成者，无则不生。何者，即芽等。彼等即异者自在天。思彼为芽因性，则成无穷，如是各别决定因性非决定。由常性及遍性遮遣因性。
若谓：如未变土性生芽等，如是自在天亦生异异果。答曰：
"于芽生土等，
自性变异已，
为因善练时，
见彼差别故。"
自性变异即渐次生果差别随行殊胜，故为因者是土等。等声摄种子等，是生芽等因。非未变自性，何故？由练习彼土等，播种稻等时，见异异自性芽差别故。若土等未变性是芽因，则不待彼差别。
此中说："如境根和合，无差为智因，如是此耶？"如开眼见异异，如是见异异色等境，于彼非推异异生果变异。如是谓无变自性能夺者生三界。于眼彼亦有差别故。

།ཞེས་བྱ་བ་ལ་མིག་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ གཟུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡུལ་ཉེ་བ་དང་རིང་བ་ལས་གསལ་བ་དང་།མི་གསལ་བའི་རིག་པ་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ་མིག་ཅུང་ཟད་ཟུམ་པ་ལས་མི་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར། མིག་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ ལྟར་ནི་འགྱུར་བ་མོད་ཀྱི།མིག་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པའི་ཁྱད་པར་མངོན་སུམ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ངེས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་ན་དེ་ཐ་དད་པས་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པར་བྱ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། སོ་སོ་སོ་སོར་ནུས་མེད་རྣམས། །རྒྱུན་ལ་ཕུལ་བྱུང་མེད་པ་ན། ། ཚོགས་པ་ཡོད་ནའང་ནུས་མེད་འགྱུར། །དེའི་ཕྱིར་ཕུལ་བྱུང་གྱུར་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །སོ་སོར་ནི་ནུས་པ་མེད་པས་མིག་ལ་སོགས་པའི་རིག་པ་ནི་རང་བཞིན་སོ་སོར་ངེས་པར་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཚོགས་པ་ཡོད་ན་ཡང་རྒྱུན་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྟེ། ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་མེད་ན་ནུས་པ་མེད་པར་གྱུར་ཏེ་གནས་སྐབས་སོ་སོ་བ་བཞིན་ནོ། །མཐོང་བས་དབང་པོ་འགྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་དགོངས་པ་ནི་ཇི་ ལྟར་འབྲས་བུ་མཐོང་བས་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་མཐོང་བ་ལས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ངེས་སོ།།དེ་ཕྱིར་སོ་སོར་ནུས་མེད་གང་། །ཚོགས་ལ་ཡོན་ཏན་སྲིད་འགྱུར་བ། །དེ་དག་རྒྱུ་ཡིན་དབང་ཕྱུག་སོགས། །མ་ཡིན་ཁྱད་པར་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཚོགས་པ་ན་ཡང་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་མ་རྟོགས་པར་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་སོ་སོར་མི་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡོན་ཏན་སྲིད་པར་འགྱུར་ཏེ། གྲོགས་བྱེད་པ་འམ་ཉེ་བར་སྡུད་པར་སྐྱེད་པའོ། །སྡུད་པའི་ཚེ་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་ པ་ཐ་དད་པ་མེད་པས་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དུས་དང་ཕྱོགས་རྣམས་བཟུང་ངོ་། །དེ་ལྟ་བུ་འདིས་ནི་དབང་ཕྱུག་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་དང་། དོན་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

于眼等彼亦有差别，如是由色差别境近远生明不明知，如是由眼稍闭现不明故，由识成就眼等差别殊胜。虽如是，由眼等住差别超越现量故，云何有决定，由何彼差别能作异果？此中说：
"各各无功能，
相续无殊胜，
虽有和合时，
无能故成胜。"
由何故眼等。各各无功能故，眼等知非自性各别决定生，因未见境相了知自性故。虽有和合，若无相续殊胜即差别，则成无能，如各别位。如由见成根，如是成就眼等殊胜。此意趣谓：如由见果有根等，如是由见果差别决定殊胜。
"是故各无能，
和合德可能，
彼等为因性，
非自在等无差故。"
由如是和合亦未知殊胜不生果故，是故各别无能者，于眼等可能有德，生助伴或摄集。摄集时由自在等无差别故非因性。等声摄时方等。如是此显示于自在天有能害量及无作用等能立量。

།ཇི་ལྟར་རྟག་པའི་ཚད་མ་ལ་རྒྱུ་དང་རྟགས་མེད་ པ་དེ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པའི་ཚད་མ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ།གང་གི་ཕྱིར། ལྐོག་གྱུར་དོན་ཤེས་ཚད་མ་ཡིན། །དེ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་པའི་ཕྱིར། །འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡོད་མིན་ཞེས། །ཁ་ཅིག་རབ་ཏུ་རྗོད་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཚད་མ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟེ། དབང་པོ་ལས་ འདས་པ་ཐམས་ཅད་རིག་པར་ཁས་ལེན་ན་དེ་ཡང་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་རིག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་གང་ཡིན་པ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྒྲུབ་པའི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་རྗོད་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ གཏན་ཚིགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་གདོན་མི་ཟ་བ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ངེས་པ་མ་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་སྔགས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་དེ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུན་མོང་བའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ལ། ཐམས་ ཅད་རིག་པར་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།བདག་ཅག་གིས་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་གྱི་ངེས་པར་མི་བྱེད་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་མྱོང་བ་ལ་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རིག་བྱེད་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་ བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང་རུང་བའི་ཡུལ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་ན། མི་གཙང་བ་ལ་སོགས་པའི་རོ་ཡང་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཕྲད་པ་ འཛིན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་།།ཇི་ལྟར་དབང་པོས་ཐམས་ཅད་རིག་།འོན་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཐམས་ཅད་ཤེས་ན་ནི་དེ་ཡང་དབང་པོའི་ཤེས་པས་གཟུང་བ་དེས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ཡིད་འཁྲུལ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་གཟུང་བ་ལ་ཡིད་ འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་ཡུལ་དང་དུས་ཉེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དོན་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཡང་རིམ་གྱིས་སམ། ཅིག་ཅར་ཡིན་པར་བརྟག་ གྲང་ན།དེ་ལ་རིམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་བྱ་དཔག་ཏུ་མེད་པས་ཡོངས་སུ་མི་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིག་ཅར་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་ལས་ཐོབ་པའི་ཤེས་པ་གཟུང་བ་འཛིན་པས་ཚད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་ རིག་པ་འདི་ཡིན་ནོ།།ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པའི་ཐབས་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཅག་ལ་སོགས་པས་ཤེས་བྱ་མ་ལུས་པ་འཛིན་པ་མེད་ན་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ངེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

如于常量无因相，于无常量亦非如是无耶？由于：
"了知隐蔽义，
是为量所摄，
无有能立故，
无趣入"有说。
量是隐蔽，若许知一切超根境者，彼亦无能立超根境知之因相故。有说于证一切智境不可能趣入，如是无一切智因相故。如是必定了知一切智之因未见，凡见咒等者，由于一切宗派共同故，非决定为因相。无决定知一切之因相，因我等未见故。非现量决定，亦非一分经验决定，因于吠陀等亦有故。
非能现量一切所知，因现在及可能境由眼等力取故。复次，若一切智是现量一切事物者，则应尝不净等味，于触取分亦然，云何根知一切？若由意识知一切，彼亦由根识所取而取故，否则意成错乱。非由比量所取意趣入，彼是境时近故。意识非趣入论典境，因由彼趣入颠倒义故。
现量一切所知，为次第抑或顿时耶？其中非次第，因所知无量故不圆满。亦非顿时现量，因后得智取所取成量故。无决定此是知一切方便，因我等无取无余所知故，非决定一切智。

།ཐམས་ཅད་རིག་པ་མ་གྲུབ་ན་དེའི་སྒྲུབ་པ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། དེ་ ལ་ལན་བཏབ་པ།མི་ཤེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ལ། །འཁྲུལ་པར་དོགས་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས། །དེ་བཤད་དོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ཤེས་ལྡན་ཁ་ཅིག་ཚོལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ཁ་ཅིག་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་དེས་བརྗོད་པ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་ན་རྟོགས་པར་བྱ་ བའི་ཕྱིར་ཏེ།ཅི་ཞེ་ན། མི་ཤེས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ལ་འཇུག་ན་འཁྲུལ་པར་དོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྤྱོད་དེ། དེ་ལྟར་དོགས་པའི་ཐེ་ཚོམ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྙེགས་སོ། །དེའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་གང་དུ་འཇུག་པར་འདོད་པ་དེར་ཡེ་ཤེས་དོན་དུ་གཉེར་བར་ བྱེད་ཀྱི་གཞན་དུ་མི་ཤེས་པ་ལ་མ་ཡིན་ཏེ།འདོད་པའི་དོན་ལ་འཁྲུལ་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཡུལ་ལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་འདོད་པ་དེ་ཙམ་ཞིག་ཚད་མར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་ན་ཚད་མ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ ཀྱང་སླུ་བར་མི་བྱེད་པས་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ནི་སྐྱེས་བུའི་དོན་ཤེས་པ་དང་། ཚད་མས་མཐོང་བའི་དོན་ཤེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་ཡང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡོད་དོ། །གང་ཡང་ཚད་ མས་མཐོང་བའི་དོན་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་མ་ཤེས་ན།དེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྟེ་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཅེ་ན། རྨོངས་པ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པའོ། །འོ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་རྗེས་སུ་དཔག་ཅེ་ན། ཚད་མས་མཐོང་བ་གཙོ་བོར་ གྱུར་པའི་དོན་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་མེད་ན་ཚད་མས་མཐོང་བ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་དོན་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མི་སླུ་བས། དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ན་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་ཡིན་ནོ། །རིག་བྱེད་ལ་ནི་དོན་མངོན་དུ་བྱེད་ པའི་ཚད་མ་མ་མཐོང་ཞིང་།གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་དོན་ལ་མི་སླུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་དེ་ལ་འཇུག་པ་ཡི། །ཤེས་པ་རྣམ་པར་དཔྱད་བྱ་ཡི། །སྲིན་བུའི་གྲངས་ནི་ཡོངས་ཤེས་པ། །དེ་ནི་ཁོ་བོ་ལ་ཅི་མཁོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་ འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཚོལ་བ་དེ་བས་ན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པར་གྱུར་པ་དང་།ལས་དང་འབྲས་བུའི་འབྲེལ་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དཔྱད་པར་འོས་ཀྱི་སྲིན་བུའི་གྲངས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལ་ཁོ་ བོ་ཅག་སྟེ།བདག་ཅག་མཐོ་རིས་དང་ཐར་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཉེ་བར་མཁོ་བ་མ་ཡིན་ནོ།

若谓：未成知一切，由无决定能立故不趣入。对此答：
"于无知教示，
疑惑错乱者，
为说彼疑故，
智者有寻求。"
有智者何故趣入彼智者所说，为了解故。云何？由于趣入无知教示时疑惑错乱故而行。如是具疑惑者追求，此为所趋。其义为：于所欲趣入处追求智慧，非于他处无知，因于所欲义可能错乱故。然于所欲境欲遍知仅彼成量，如是世尊非因一切智故为量，然由不欺诳故为量。
彼一切智应比量，如是主要者知人义及量见义故，于余处亦有遍知。若不知量所见主要义者，彼非量。若谓梵天等所示，则为愚者展转所示。若尔，云何比量世尊现量？由示量所见主要义故。
纵无现量，由世尊于量所见主要义不欺诳故，于超根等趣入时先导了知。于吠陀未见现义量，由于主要义无不欺诳故，一切种非趣入。
"是故于彼入，
智慧应观察，
遍知虫数量，
于我何所需？"
由于何趣入即于彼求遍知故，应观察世尊于四圣谛境趣入及业果关系遍知，然于如来遍知虫数，于我等求天解脱者全无所需。

།གལ་ཏེ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་དོན་ལ་སླུ་བ་མེད་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་བརྗོད་ན། ལོ་གཅིག་ཁྱུད་སྐོར་ལ་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ཡོད་པར་མི་སླུ་བས་རིག་བྱེད་ཀྱང་ཚད་ མར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། བླང་དང་དོར་བྱའི་དེ་ཉིད་ནི། །ཐབས་དང་བཅས་པར་རིག་མཛད་པ། །གང་ཡིན་དེ་ནི་ཚད་མ་སྟེ། །ཐམས་ཅད་རིག་མཛད་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་མཁྱེན་པ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ ཀྱང་བླང་བ་དང་དོར་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་འགོག་པ་སྟེ།དེའི་ཐབས་ནི་རིམ་པ་བཞིན་ཀུན་འབྱུང་དང་། ལམ་རིག་པར་མཛད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚད་མར་འདོད་ཀྱི། སྲིན་བུ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲངས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་འཕགས་ པའི་བདེན་པ་བཞི་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དང་།མཐོ་རིས་ཀྱི་ལམ་རིག་པ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ། །ཅི་ཐམས་ཅད་རིག་པ་མི་སྲིད་དམ་ཡང་ན་དེ་ཡིས་གཅིག་ཏུ་དགོས་པ་མེད་པས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་དོན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཚད་མར་བརྟག་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། རིང་པོར་མཐོང་ ངམ་མ་མཐོང་ཡང་།།འདོད་པའི་དེ་ཉིད་མཐོང་བ་ཡིན། །རིང་མཐོང་ཚད་མ་ཡིན་ན་ནི། །ཚུར་ཤོག་བྱ་རྒོད་བསྟེན་པར་གྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐམས་ཅད་རིག་པ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཚད་མ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་མེད་དོ། །འདི་ལྟར་རིང་པོར་མཐོང་བའམ། ཐམས་ཅད་མ་མཐོང་ཡང་རུང་སྟེ། འདོད་པའི་ དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཚད་མའོ།།འོན་ཏེ་རིང་དུ་མཐོང་བ་ཚད་མ་ཡིན་ན་སྐབས་སུ་བབ་པའི་དོན་མ་ཤེས་པར་དེའི་ཚེ་གྲོགས་དག་སོང་ངམ། ཤོག་ལ་ཐར་པ་འདོད་པ་ལ་མཐོ་རིས་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཁྱེད་ཀྱིས་རིང་དུ་མཐོང་བའི་བྱ་རྒོད་བསྟེན་པར་གྱིས་ཤིག་།འདིའི་ དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་རྣམ་པ་ཀུན་ནས་སྤོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཐབས་དང་བྲལ་བས་ཁོ་བོ་ཅག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ལམ་དུ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་ཚད་མར་གྱུར་པར་འདོད་པ་དེས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་སྟེ་གཞན་དུ་ན་ཡོངས་སུ་ ཚང་བའི་དོན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཅི་སྟེ་དོན་གྱི་གཙོ་བོ་ཤེས་པ་དང་། ཐམས་ཅད་རིགས་པའི་ཚད་མ་ཉིད་ལ་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་བྱེད་ཐུགས་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཕ་རོལ་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པའི་སྙིང་རྗེ་དེ་ཡང་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་སྟེ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ མཁྱེན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དོ།

若谓：由于主要义无欺诳故说世尊一切智，则由于一年周期有十二月无欺诳故，吠陀亦应成量。此中说：
"所取所舍性，
及其方便知，
彼即是为量，
非由知一切。"
世尊非由知无用一分而为量。然所取所舍真实即苦灭，其方便即集道，知此者许为量，非由遍知虫等一切数量。此显示世尊由现证四圣谛及知天道故为量。
若问：一切智不可能耶？抑或由彼一向无用故，应观察遍知主要义为量耶？答：
"见远或不见，
见所欲真实，
若远见为量，
请依鹫鸟来。"
非无一切智，然于量无所助。如是或见远，或不见一切亦可，由见所欲真实四圣谛故为量。若远见为量，不知当下义时，诸友且去来，汝等求解脱及欲天者，当依远见鹫鸟。
此义为：非一切种遮遣一切智，然由离方便故，我等不入遍知道。若欲成为量者，应现量一切所知，否则不可能圆满义故。若问：知主要义及一切智量有何因？故说能立为大悲，欲令他离苦之悲心，彼亦至究竟，彼为一切智能立。

།སྙིང་རྗེ་ནི་ཐབས་མ་ཤེས་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར་ཇི་སྲིད་དུ་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེས་པ་དེ་སྲིད་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། རང་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་ན། ཇི་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ།སྡུག་བསྔལ་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དེའི་ཐབས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡོད་པས་སྙིང་རྗེས་སྡུག་བསྔལ་མི་སྐྱེད་ན། འོ་ན་ནི་ལམ་ཉིད་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ན་སྙིང་རྗེས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་པས། སྡུག་བསྔལ་ ཐམས་ཅད་ལྡོག་གོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་སྙིང་རྗེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཐབས་གོམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་བོ། །སྙིང་རྗེས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཐབས་ལ་སྐྱེས་བུ་འཇུག་པར་བྱེད་པས་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བརྗོད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡང་སྲོག་ཆགས་ རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་མེད་ན་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཐབས་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ལ།བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་མེད་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཟད་པ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པར་མཐོང་བ་དེ་ནི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡིད་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་ བྲལ་ཏེ།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉེ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པའི་སྙིང་རྗེ་དེ་ཉིད་གང་ལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། གོམས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེ་ཞིང་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་སྙིང་རྗེ་དེ་ཉིད་གོམས་པ་ལས་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་དགེ་བའི་ བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའམ།རང་ཉིད་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེས་ཏེ་ཡང་དེ་ཉིད་ལ་མངོན་དུ་བྱས་ནས་སྐྱེ་བ་དུ་མ་རུ་བསྐྱེད་ཅིང་གོམས་པ་མཐར་ཕྱིན་པར་གྱུར་ནས་སྙིང་རྗེས་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཤེས་པ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དོ། །འདིར་བརྗོད་པ། བློ་ནི་ལུས་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར། །གོམས་པ་གྲུབ་པ་མེད་ཅེ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་བློ་ནི་ལུས་འདི་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཕ་དང་མའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་གཟུགས་དང་། ཡིད་དང་སྙན་པ་དང་། ཐ་སྙད་ལ་སོགས་པ་བུའི་ཡུལ མཐོང་ངོ་།།དཔེར་ན་རི་མོ་མཁན་གྱིས་བྲིས་པའི་རི་མོ་རྩིག་པའི་ལོགས་ལ་གནས་པ་ནི་རྩིག་པ་ལས་གཞན་དུ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། ཁང་པ་ཞིག་ན་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །མ་དུ་ལུང་གའི་འབྲས་བུ་ལ་བརྟེན་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ཉམས་ན་འཇིག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ ཡོན་ཏན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།འབྲས་བུ་གཞན་ལ་མི་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེས་སྐྱེད་པའི་ངེས་པར་གྱུར་པའི་དུ་བ་ཡང་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཞིག་ན་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ།




我来为您翻译这段藏文佛教论典：
慈悲如果不懂得方便，岂不是会成为痛苦的因吗？因为只要对众生生起慈悲，就会因其痛苦而烦恼。自身处于痛苦中，又怎能成就一切智呢？因为无法对受苦者施以援助。然而，如果完全了知其方便，慈悲就不会产生痛苦，那么，既然道路本身就是成就的方法，慈悲又有什么用呢？因为通过现证道路，一切痛苦都会消除。
对此回答：并非慈悲能生起一切智，而是通过修习方便才能获得一切智性。慈悲能使众生趣入一切智的方便，因此称其为成就方法。若对众生没有慈悲，就不会趣入一切智的方便；若无我执和我所执，则贪等烦恼会灭尽，因此见无我即是对治。因此，当心具足慈悲时，便能远离一切痛苦，一切智性也会随之生起。
若问究竟圆满的慈悲从何而生？为此说"从修习中"。生生世世中通过修习慈悲而达到究竟圆满。即通过善知识的摄受，或自身的重大体验而对众生生起慈悲，并在此基础上，经过多生累世的修习直至圆满。由于慈悲能引导对众生利益的智慧生起，因此它是一切智的成就方法。
有人说："心依托于身体，故无法成就修习。"这是说心依托于此身，如子女随顺父母的色相、意识、声音和语言等境界。比如画师绘制的壁画依托于墙壁，离开墙壁就无法存在，房屋倒塌时画也会毁坏。又如马度龙迦果实所具有的形色等，当果实坏灭时也会消失，因为这些是果实的属性，且不依托于其他果实。又如火所生的确定之烟，因为是火的果报，所以火灭时烟也会消散。

།ཆང་གི་ནུས་པ་ཡང་ཆང་གི་རྫས་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་དེ། ཆང་གཞན་ལ་མི་བརྟེན་པས་རང་གི་རྟེན་ཉམས་ ན་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་བློ་ཡང་ལུས་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར། ལུས་ཞིག་ན་འཇིག་པར་འགྱུར་ཏེ། ལུས་གཞན་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྐྱེ་བ་གཞན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་གོམས་པས་བསགས་པ་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ ཏེ།མིན་ཏེ་རྟེན་ནི་བཀག་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མ་ལྟོས་པའི་ལུས་ནི་རྒྱུ་རྒྱུན་ཉིད་ཀྱིས་སམ། ཡོན་ཏན་གྱིས་སམ། ནུས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ལུས་ལ་བརྟེན་པ་མེད་པར་ དེ་ལྟར་ཡང་བཤད་པར་བྱའོ།།ཇི་སྟེ་ཕ་དང་མའི་མིག་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་བུའི་མིག་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པར་གྱུར་པས་འཇིག་རྟེན་གཞན་ལས་འོངས་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་པར་ཡོད་པར་ངེས་ཤེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། སྐྱེ་ཞིང་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་ན། ། རང་གི་རིགས་ལ་ལྟོས་མེད་ཅན། །འབྱུང་རྔུབ་དབང་པོ་བློ་རྣམས་ནི། །ལུས་གཅིག་པུ་ལས་མ་ཡིན་ཏེ། །ཐལ་ཆེས་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དང་། དབང་པོ་དང་། བློ་དེ་དག་གི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་རང་གི་རིགས་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི ཡུལ་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་མི་སྲུན་པ་ནི་བདག་དང་བདག་གིར་གོམས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་གྱི། ཕ་དང་མའི་རང་བཞིན་ཁོ་ནའི་རྒྱུ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །དམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་འགྲོགས་ན་སྐྱེ་བོ་དམ་པ་ཡིན་པར་སྣང་སྟེ། གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་དེས་སྔོན་མི་སྲུན་པ་ལ་གོམས་ པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ནོ།།མ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཀྱི་དཔྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་བུ་ལ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ཕ་དང་མའི་རང་བཞིན་འདོད་པའི་སྟོབས་ཉིད་ལས། དེར་ཕ་དང་མ་དག་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏེ་དཔེར་ན་མཁན་པོས་ཆོས་བཤད་པའི་ལུགས་སློབ་མ་དེ་ལ་གོམས་པའི་ ཁྱད་པར་ཉིད་སྣང་སྟེ།མཁན་པོའི་བློ་ལས་སློབ་མ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ཅན་དུ་ཁས་ལེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སློབ་དཔོན་ནི་གཅིག་ཏུ་བདག་པོ་ཙམ་ཉིད་དོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་བཤད་པ་ལ། རང་འདོད་པ་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཆོས་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་མ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ འཛིན་པ་འདི་ཡང་རང་འདོད་པ་ལ་གོམས་པ་ཉིད་དོ།།གང་མ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་འདོད་པ་ཙམ་ནི་ཕ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ལུས་འབའ་ཞིག་ལས་སྲོག་ཆགས་རྣམས་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

酒的功效也是依托于酒的物质本身，因为它不依托于其他酒，所以当其所依损坏时就会消失。同样，由于心依托于身体，当身体毁坏时也会消失，因为它与其他身体没有关联。因此，由于没有其他生命，在其他生中积累的修习就无法成就。
对此回答："这种说法不合理，因为已否定了所依。"这是说，不依赖于前识的身体，无论是通过因果相续、功德或力用的自性，作为所依的事物都已被否定。对于如何不依托于身体，将进一步解释。
若问：既然观察到子女的眼等与父母的眼等相似，而非从他世而来，那么如何确定有他世存在？对此回答：
"生生相续之时中，
不依自类而生起，
呼吸诸根及心识，
非仅源自单一身，
因有太过之过失。"
呼吸、诸根和心识的运动等特性，并非仅从自类不相关的境界中产生。因为恶劣品性是由我执和我所执的习气所致，而非仅由父母的自性所致。与不善者相处时，善人也会显现恶行，这是由于过去熟习恶行的习气所致。
若问：难道母亲等的心理活动不会显现在子女身上吗？答：不会。这只是由于对父母本性的欲求力，而认他们为父母。就像弟子对师长所说法义的熟习特征显现一样，并非承认弟子的智慧是从师长的心识中产生，师长仅是教授者而已。弟子是通过自己欲求的熟习力而持法。同样，对母亲等的法的执持也只是对自己欲求的熟习。仅仅对母亲等的本性的欲求并不会导致执持父亲等的行为。因此，众生并非仅从身体而生。

།འོན་ཏེ་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ནི་ལུས་འབའ་ཞིག་ ལས་འབྱུང་བར་ཁས་ལེན་ཏེ།གོམས་པ་ལས་མི་སྲུན་པ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ལས་ནི་གནོད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ནི་ལུས་ལས་སྐྱེས་པ་ལ་གནོད་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་ཐལ་ཆེས་ཏེ། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་སུ་མི་སྲུན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ གོམས་པར་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འབྲས་བུའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་སྔོན་བྱིས་པའི་གནས་སྐབས་ན་མི་སྲུན་པ་ལ་སོགས་པ་མ་གཏོགས་པར་མི་སྲུན་པ་ལ་སོགས་ པ་ལ་གོམས་པ་དང་འབྲེལ་པར་ད་ལྟར་ཡང་སྣང་ངོ་།།དུ་བ་ནི་དུ་བ་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་ཞིང་མེ་ལས་ཀྱང་བྱུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་སཱ་ལུ་ནི་སཱ་ལུ་ཉིད་དང་རེས་འགའ་བ་ལང་གི་ལྕི་བ་ལས་འབྱུང་བ་དང་། རི་མོ་ནི་རི་མོ་མཁན་གྱིས་བྱས་པ་དང་། རི་མོ་མཁན་མ་གཏོགས་པར་བྱའི་གཤོག་པ་ལ་སྣང་བ་དེ་ བཞིན་དུ།གོམས་པ་མ་གཏོགས་པ་ཉིད་དུ་མིག་ལ་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བའི་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དུ་བས་བསྐྱེད་པའི་དུ་བའི་རྣམ་པ་བཞིན་དུ། མེ་ལས་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མེ་ཡིས་བསྐྱེད་པའི་དུ་བ་ནི་རྒྱུན་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། དུ་བས་ བསྐྱེད་པའི་དུ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་འཇིག་ཅིང་འཇུག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།འདི་ནི་བྱིས་པའི་དུས་སུ་གོམས་པ་མ་གཏོགས་པར་གོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེས་ན་སྔོན་རང་གི་རིགས་ལ་གོམས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་ བ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་ཐལ་ཆེས་པར་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་ལུས་འབའ་ཞིག་ལས་འབྱུང་འཇུག་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་དེའི་ཚེ་ས་ལ་སོགས་པ་ལས་དབུགས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སའི་སྟེང་ཐམས་ཅད་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རང་ བཞིན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་འབྱུང་བ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་ཉིད་སྲོག་ཆགས་སུ་སྐྱེ་ན་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་དེ་ཡང་། ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་གཞན་ལས་ཡིན་པས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་གཞན་དང་གཞན་དུ་མཐའ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྟེ་ཡོངས་ སུ་གྱུར་པ་དེ་མཐོང་དུ་རུང་ངམ་མི་རུང་།གལ་ཏེ་མཐོང་དུ་རུང་ན་ནི་མེད་དེ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་མཐོང་དུ་མི་རུང་ན་ནི་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས། འབྱུང་བ་མ་གཏོགས་པ་གང་ཡང་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་རྒྱུ་མེད་དེ། གལ་ཏེ་གྱུར་པ་རང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཙམ་དང་ འབྲེལ་པ་ཡིན་ན།ཡུལ་དང་དུས་ཐམས་ཅད་པར་འགྱུར་རོ།

若说众生的生命仅从身体而生，由于从习性中见到恶劣等现象并无妨害，因此众生从身体而生无有过失。对此回答：这样的话在受生方面就有太过之失。因为在现在时中就不会趣入对恶劣等的熟习，这样一来，一切因果事物都将败坏。因此，凡是果法都非无因。即便在幼童时期，除了恶劣等本身外，现在也可见到与恶劣等习性相关的表现。
烟既从烟生也从火生，同样稻谷从稻谷生，有时也从牛粪生；绘画由画师所作，也见于鸟翼上而无画师。如是，难道不是除了习性之外也能见到眼的运动等吗？
对此答：这种说法不合理。因为不像烟所生的烟的形态那样从火而生，火所生的烟是相续而入，而烟所生的烟应知是刹那刹那灭入。同样应知，在幼童时期除了习性外，从习性所生的运动等与运动等相同，因此是以前对自类的熟习为先导。
或者会有太过之失：若仅从身体产生出入息等，则应从地等也能产生呼吸，因为作为元素没有差别。这样一来，一切地面都将成为有情的自性。
若说是由元素转变的特性而生为有情，那么这种转变的特性又从其他转变的特性而来，如此将成为无穷的其他转变。这种转变是可见还是不可见？若可见则不存在，因为不可得；若不可见，如何知其存在？除了元素外没有任何转变的因，若仅与自身所依相关，则将遍及一切处所时间。

།ཇི་སྟེ་འབྱུང་འཇུག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འབྲས་བུར་འགྱུར་བའི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འཇུག་པ་ནི་གྲུབ་ཏུ་ཆུག་ན་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བར་འཇུག་པར་ཇི་ལྟར་གྲུབ། འཆི་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་མིག་ལ་སོགས་ པའི་འཇིག་རྟེན་གཞན་གྱི་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །གང་གི་ཕྱིར་ན་མཐོང་བ་གང་། །ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་ནུས་པ་ནི། །དེ་ཅིར་འགྱུར་ན་ཕྱིས་གང་མེད། །གང་གིས་མཚམས་སྦྱོར་ལྡན་མེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲོག་ཆགས་ལ་ སོགས་པ་སྔོན་གྱི་དུས་སུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་གནས་སྐབས་བར་མར་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པའམ།འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་འཇུག་པའི་སྲོག་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་སྔར་ཡོད་པ་ལ་ལྷག་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ན། རྒྱུ་གང་ཞིག་མེད་པ་ཡིན། ཕྱི་ནས་འཆི་བའི་གནས་སྐབས་སུ་ གང་གི་དེ་ལྷག་པའི་རྒྱུ་བ་དང་བྲལ་བས།ཕྱིས་འཆི་བའི་དུས་སུ་འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་འབྱུང་བའི་སྲོག་ལ་སོགས་པས་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཞིང་། དེའི་རྒྱུ་མེད་པ་ཡིན། གཡོ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མི་གཡོ་བ་གོམས་པ་ལས་འབྱུང་སྟེ་ཉམ་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ མཚན་ཉིད་ལས་ཉམ་ཆུང་བ་ནི་ལུས་ལ་བརྟེན་པ་དེས་ན་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་བས་ན་སྐྱེ་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་བརྒྱུད་པ་མ་གྲུབ་པས་ཐོག་མ་མེད་པ་ཉིད་མེད་ཀྱང་དཔེར་ན་དུ་བ་དུ་བ་གཞན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་རྒྱུན་ཆད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རིགས་མཐུན་པས་བསྐྱེད་པའི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཀུན་དུ་ མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཐོག་མ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྔ་ནི་མེད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བ་ཡང་སྔོན་གྱི་རྒྱུན་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ་སྐྱེ་བ་རྣམས་ཉམ་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་རང་གི་རིགས་གོམས་པ་ ལས་སོ།།ཇི་ལྟར་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་གོམས་པ་ལས་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཉམ་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ལེ་ལོ་གོམས་པ་ལས་ཏེ། འདི་ལྟར་གཉིད་གོམས་པ་ལས་མིག་རྡིབ་པར་འགྱུར་ཞིང་སད་ན་ནི་མི་གཡོ་བའི་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་སད་པ་བཞིན་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་བག་ཆགས་ལས་ སད་པ་དང་པོ་སྐྱེ་བའི་ཚེ་མིག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་ནོ།།ལུས་གཞན་ལ་གནས་པ་ལུས་གཞན་དུ་ཇི་ལྟར་འཕོ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་རྫས་གཞན་ལ་གནས་པའི་ནུས་པ་སྔགས་ལ་སོགས་པའི་མཐུས་རྫས་གཞན་ལ་འཕོ་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་དུག་གི་ནུས་པ་སྔགས་ཀྱི་སྟོབས་ ཀྱིས་ཁ་ར་ལ་སོགས་པ་ལ་འཕོ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ལས་ཀྱི་མཐུས་ལུས་ལ་གནས་པའི་མིག་ལ་སོགས་པ་ལུས་གཞན་ལ་འཕེན་པར་བྱེད་པས་དེ་བས་ན་མིག་ལ་སོགས་པ་ཐོག་མ་མེད་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།

即便承认出入息等作为果报的诸根等在他生中趣入，但如何证成趣入未来生？若说临死时的眼等不是他世识的果报，这并不正确。对此说：
"若见彼能结生者，
后无何因不具足，
何故不具结生缘？"
对于有情等在前世具有结生能力，在中间阶段所见到的，或趣入他世的有情等，相比先前存在的有何增益？缺少何因？后来在临终时由于缺乏增益的活动，后来临终时以生命等趣入他世的生命等并非结生，且无其因。
运动等是从不动的熟习而生，怯弱等特征中的怯弱依托于身体，因此前生岂非不成立？因此，无始相续不成立，虽无无始性，如同烟被其他烟所生而间断，同样由于同类所生的生命等也不遍行，所以有情非无始。
若说：先前不存在的众生的生命也因前世相续断绝而生。对此回答：诸生并非以怯弱等为自性，而是从自类的熟习而来。如同运动等是从熟习而来，怯弱等也是从懈怠的熟习而来。如是从睡眠的熟习使眼昏暗，醒来则不动，如同睡眠与清醒一样，从显现的习气中，在最初出生时具有眼等。
若问：住于一身如何转移到另一身？如同住于一物的功能通过咒语等力转移到他物，如毒的功能通过咒力转移到糖等物上。同样，通过业力使住于身体的眼等投生到其他身体，因此眼等无始得以成立。

།སྙི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་བཞིན་འབྱུང་པོའི་ཚོགས་གང་ཡང་རུང་བའི་ སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། གང་ལ་དྲོད་གཤེར་སོགས་སྐྱེ་བས། །སྐྱེ་བོ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བའི། །ས་སོགས་ཆ་སྟེ་འགའ་ཡང་མེད། །དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ས་བོན་བདག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ་ས་ལ་སོགས་པའི་ཆ་འམ། བྱེ་བྲག་འགའ་ཡང་ཡོད་ པ་མ་ཡིན་ཏེ།ས་ལ་སོགས་པའི་ཆ་གང་ཞིག་ཏུ་སྲོག་ཆགས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པའོ། ཐ་མ་ན་དྲོད་གཤེར་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་མཐོང་བ་སྟེ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་སྒོ་ང་ལས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །འདི་ལྟར་རས་ལ་གཏུམས་པའི་ཆུ་ཡང་ཞག་ཅུང་ཟད་ཅིག་གནས་པ་ན་དེར་སེམས་ཅན་ གནས་ཏེ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ན་ནི་སྲོག་ཆགས་ཆ་བྱད་སྣ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་བས་ན། འབྱུང་བའི་སྐྱེད་པ་ཐམས་ཅད་སྲོག་ཆགས་དང་ལྡན་པ་དེའི་ཕྱིར་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ནི་ཆ་ཤས་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ཀྱིས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ སྲོག་ཆགས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནམ།ས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྲོག་ཆགས་སྐྱེ་བ་མེད་ཅེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དེ་ལྟར་དབང་པོ་སོགས་རིགས་ལས། །ལྟོས་མེད་རྣམས་ནི་འབྱུང་བ་ན། །ཇི་ལྟར་གཅིག་ནི་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཀུན་འགྱུར་ཁྱད་པར་མེད་ཕྱིར་ རོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལས་སུ་རུང་ཡང་རིགས་མཐུན་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ལས་བདག་པོར་གྱུར་པ་ལས་སྲོག་ཆགས་རྣམས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བག་ཆགས་སད་པ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེར་སྲོག་ཆགས་རྣམས་སྐྱེ་བ་ ཡིན་ནོ།།ཁྱོད་ལ་ནི་འབྱུང་བ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ལས་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པའི་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འདོད་དོ། །དེ་བས་ན་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རིགས་མཐུན་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་འབྱུང་ན་ནི་དཔེར་ན་འབྱུང་བའི་ཚོགས་གཅིག་ལ་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་ གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་འགྱུར་རོ།།ནུར་ནུར་པོ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་ལུས་ཀྱི་མངལ་དུ་མིག་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་གྲུབ་པའི་མཐས་གཞག་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེར་ཡང་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བ་སྟེ། དེ་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ གྱི་དབང་པོ་ལས་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། དབང་རྣམས་སོ་སོ་ལ་གནོད་ཀྱང་། །ཡིད་བློར་གནོད་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །འདི་འཇིག་ན་ནི་དེ་དག་གི་།འཇིག་པ་དག་ཀྱང་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་འཕངས་པ་ཉིད་ཀྱི་མིག་ལ་ སོགས་པ་ནི་རང་གི་བྱ་བ་བྱེད་པ་སྟེ།ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་ཡིད་དེ་ཉིད་ལས་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བའི་ཚོགས་ལ་བརྟེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若问：如同柔软等特性，任何元素聚合的生命等不也是如此吗？对此回答：
"凡生暖湿等之处，
无一地等分非生，
是故一切皆种性。"
地等的任何部分或特征都不存在不生有情之处。乃至从暖湿生者可见，"等"字包括从卵生等。如此，即使用布包裹的水稍住片刻，其中也会有生命存在，在大海中可见各种形态的众生。因此，一切元素所生都具有生命，所以生命等是无分的。
若问：按照你的观点，一切不也都具有生命吗？地等一切处不都能生有情吗？对此回答：
"如是根等从类生，
无所依者若生时，
何故唯一成变异，
无差别故应皆变。"
从任何元素中，若不依赖同类，识都不会生起，而是从业为主导而生诸有情。因此，在何处习气现行，有情即生于彼处。你不承认除元素外的业，所以主张眼等仅与元素相关。因此，若诸根等不依赖同类而生，则如同一个元素聚合成有情形态，一切元素也应如是。
难道不是通过羯罗蓝等次第在胎中观察到眼等成就的边际吗？在那里也生起眼等诸识，如何说是从他世诸根而来？对此回答：
"虽诸根各有损害，
意识却无有损害，
若此灭坏时，
彼等灭亦应可见。"
由意识所引发的眼等能作自业，意识不依赖于诸根。是从他世的意本身而来，不依赖于元素聚合。

།སོ་སོ་པ་ནི་རེ་རེ་བའི་མིག་ལ་སོགས་པ་ལ་གནོད་ཀྱང་དེ་ཡིད་ཀྱི་བློ་ལ་ནི་གནོད་པ་མ་ ཡིན་ཏེ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཡིད་ཀྱི་བློ་དེ་ལ་ནི་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པས་འཇིག་པ་སྟེ་གྱུར་ན། མིག་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་འཇིག་པས་ཏེ་ཉམས་པ་འམ་འགྱུར་བར་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་གྱུར་པས་འགྱུར་བ་ནི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དབང་པོ་ལ་ རྟེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་དེ་ཉིད་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མིག་ལ་སོགས་པ་བརྟེན་ན་འོ་ན་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྟེན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ནི་རྟེན་དང་བཅས་པར་ཁས་བླངས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་ པ།དེ་ཕྱིར་བློ་གནས་པ་ཡི་རྟེན། །བློ་ཉིད་འགའ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ཏེ། །དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་བློ་ལས་དབང་པོ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དབང་པོའི་གནས་པའི་རྟེན་ནི་འཕེན་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱིས་འཕངས་པའི་ ཡིད་ཀྱི་བློ་སོ་སོར་ངེས་པའི་དུས་སུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་འཕེན་པར་བྱེད་པའི་ལས་ནི་བློ་གནས་པའི་རྟེན་ཡིན་ནོ། །ལས་དེ་ནི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དེ་དབང་པོའི་རྟེན་ཡིན་ཏེ་སྔོན་གྱི་བློ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་སེམས་ཀྱི་ལས་ནི་སེམས་ཉིད་ཀྱིས་ བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།འདིས་ནི་ལས་ནི་ཡིད་ཀྱི་བློའི་རྟེན་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། ལས་ཀྱང་ཡིད་ཀྱི་བློ་སྔ་མ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཐོག་མ་མེད་པའི་ལས་ནི་སེམས་ལ་ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ནི་བློ་ལས་ཡིན་ཏེ་དབང་པོ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་ང་ དང་བདག་གི་རྣམ་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་གྱི་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བ་ཇི་ལྟར་འཛིན་ཅེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། ཅི་སྟེ་འཕེན་བྱེད་ཡོད་གྱུར་ན། །ཕྱིས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་འདས་པར་གྱུར་པའི་བློ་ ལ་མ་རིག་པ་དང་སྲེད་པར་ལྡན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ཚེ་འདིའི་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་འཕེན་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པའམ།ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་ཡིད་ཀྱི་བློ་འཕེན་པ་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་འཆི་བའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་ འགྲོ་བར་འགྱུར་བའི་འཕེན་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།

虽然各别的眼等诸根受损，但不会损害意识，不会改变。当该意识因忧愁等而灭时，可见眼等诸根也随之损坏或改变。由于其改变导致果的改变，因此意识不依赖于诸根，反而是诸根依赖于意识。
若问：如果眼等依赖于意识，那么意识岂不是无所依止？难道不是承许六识都有所依吗？对此回答：
"是故识住所依止，
依于某识为根因，
诸根即是从识生。"
诸根的安住所依是能引发的业，如此由善不善业所引发的意识在各自确定的时间中存在。诸根的因——能引发的业是识住的所依。此业即是业性，是诸根的所依，依托于前识。如是，心的业是由心本身所作，这表明业是意识的所依，而业也即是前意识。因此，无始的业与心相应。
所以诸根是从识而来，不是从根而来。虽然如此，我与我所的形态的意识能执取现在生，如何能执取未来生？对此回答：
"若有能引业，
后亦当相似。"
若有如是具无明和贪爱的他世已逝的识，能引发此生的眼等，或者现在的意识能引发，同样在临终时也有能引发诸根等趣向他世的引业。

།དེ་ལྟ་བུས་ནི་གསུང་རབ་ལས་བསྟན་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཕྱི་མའི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་བར་ནུས་པ་ཡིན་ལ། སྔོན་གྱི་ནི་མཐོང་བ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དང་ ལྡན་པ་མིག་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་པོ་ཡིན་པར་མཐོང་བ་གང་ཞེས་པས་བསྟན་ཏོ།།ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ལུས་ལ་བརྟེན་པར་གསུང་རབ་ལས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་དང་ཇི་ལྟར་མི་འགལ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ཤེས་པ་དེ་ཡིས་ཕན་འདོགས་ ཕྱིར།།ཡིད་ནི་ལུས་ལ་བརྟེན་པར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་ཤེས་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཤེས་པ་སྟེ། མིག་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པའོ། །ཕན་འདོགས་ཕྱིར་ཏེ་ཕན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡིད་ནི་ལུས་ལ་བརྟེན་པར་བཤད་ཀྱི། དོན་དམ་པར་ནི་ཡིད་ ལུས་ལ་བརྟེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ངར་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དབང་པོ་དང་ལུས་ལ་བརྟེན་པར་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པའི་ཡིད་དོན་དམ་པར་ལུས་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་ཁས་མི་ལེན་ཏེ། ལུས་དང་བྲལ་བའི་ རྩིག་པ་ལ་ཡིད་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ལུས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་མཐོང་སྟེ། འདི་ལྟར་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ གྱུར་ན།ལུས་རིད་པར་གྱུར་པ་དང་། ཡིད་དགའ་བར་གྱུར་ན་ལུས་ཚོན་པོར་གྱུར་ཞིང་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ཇི་ལྟར་དབང་པོ་མེད་བློ་མིན། །དེ་མེད་པར་ནི་དེ་དག་ཀྱང་། །དེ་ལྟར་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཅན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་ཡང་དབང་པོ་མེད་ ན་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བློ་མི་འབྱུང་བ་དེ་ལྟར་མིག་ལ་སོགས་པ་དེ་ཡང་ཡིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བློ་མེད་ན་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་ཇི་ལྟར་མིག་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་བློ་འམ།ལུས་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་དེ་བཞིན་དུ་མིག་ལ་སོགས་པའི་བློ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་རྣམས་ཡིན་ ནོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ལ་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་དག་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །དུས་ད་ལྟར་བ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བའི་ཚེ་ལུས་དང་ཡིད་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་པ་ནི་ མ་ཡིན་ནོ།

如此，经典所说的意识能趣向后世他方，而前说"若见彼"等，是指见到具有运动等自性的眼等是他世者。
若问：经典中不是说意识依托于身体吗？这与前说如何不相违？对此回答：
"由彼识作益，
故说意依身。"
彼识即是身识，从眼等而生。世尊说意依托于身是因为能作利益，但胜义中意并不依托于身体。因此，以我执为相的意识并不依托于诸根和身体而住。
若问：为何不承许我执和我所执的意在胜义中依托于身体？难道不是因为未见离开身体的墙壁等有意识吗？这并非真实，因为不能仅以未见为果，而是应随顺有无。可见身体依托于意识，如此当意生忧愁等时，身体消瘦，意生欢喜时，身体丰满长大。
或者：
"如无根无识，
无彼亦无根，
如是互为因，
是故互为缘。"
如同无诸根则墙壁等不生识，同样眼等若无意识相的识也不会生起。因此，如同与眼等相关的识或与身相关的识，同样眼等也与识相关。如此则互为因，成为互为因缘。
若问：如此有何过失？由于彼等互为因，如同现在时，在生死之时身与意互为因，因此他世非无。

།མིག་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ལ་གནོད་པ་ཅན་བརྗོད་ཀྱི་ལུས་དང་འབྲེལ་པ་ལ་ནི་གནོད་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཐལ་ཆེས་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རང་བརྒྱུད་པ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་བས་སྐབས་སུ་བབ་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དེ་ཡང་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་རང་གི་རིགས་ལ་གོམས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་བསྟན་ཏོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། རིམ་པ་མིན་ལས་རིམ་ཅན་མིན། །ཁྱད་པར་ཅན་མིན་ལྟོས་པའང་མིན། །ལུས་ལ་རིམ་པས་བློར་འགྱུར་ན། །དེ་ཡང་རིམ་པ་གསལ་བར་བྱེད། །ཅེས་ བྱ་བ་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ལུས་བསྟན་ན།ལུས་དབང་པོ་དང་བཅས་པ་ཡང་བསྟན་པ་ཉིད་དེ། ཡིད་ཀྱི་བློ་དང་འབྲེལ་པའི་རིགས་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་སྨྲས་པ། རྒྱུ་ལུས་ཏེ་རྟག་པ་ཡིན་ནམ་མི་རྟག་པ་ཡིན། །དེ་ལ་མི་རྟག་པ་ཡིན་ན་གང་ གི་ཕྱིར་རིམ་མིན་ལས་ཏེ་རིམ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ལུས་ལས་རིམ་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པར་ཤེས་པ་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་རྟག་པ་ལས་ཡིན་ན་ནི། དུས་རྟག་ཏུ་འབྲས་བུ་ཅིག་ཅར་བྱེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་ འགྱུར་མོད་ཀྱི་ལུས་རྟག་པའི་གྲོགས་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཡན་གར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གྲོགས་བྱེད་པས་ཀྱང་འབྲས་བུ་རིམ་གྱིས་སྐྱེད་དོ་ཞེ་ན་འདིར་སྨྲས་པ། ཕན་འདོགས་པའི་ཡུལ་ལ་རྟག་པ་སྟེ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིའི་དགོངས་པ་ནི་རྟག་པའི་ལུས་ལ་གྲོགས་བྱེད་པ་ནི་དོན་གཅིག་བྱེད་པས་ཡིན་ནམ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བས་འཇོག་པས་ཡིན། དེ་ལ་རྟག་པའི་གྲོགས་བྱེད་པ་དོན་གཅིག་བྱེད་པས་ཡིན་ན། ཚོགས་པའི་དུས་བཞིན་སྔར་ཡང་དུས་སོ་སོར་འབྱུང བའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་འབྲས་བུ་དེའི་ཚེ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེད་པ་ཡིན། འོན་ཏེ་ལྷག་པར་གཞག་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་རྟག་པར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འགྱུར་ན་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བཤད་དོ། །འོན་ ཏེ་ལུས་སྔར་གྱི་བློ་ལ་ལྟོས་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རིམ་གྱིས་སྐྱེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལུས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལྟ་བས་ན་ལུས་བློ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་སྔ་མ་སྔ་མའི་ལུས་ནི་བློ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།

若问：难道不是说损害与眼等相关者，而对与身相关者无损害，因为过于扩大之故？答：不是，因为此处论述的是意识自相续趣向他世的场合。
若说：这表明运动等言说是以熟习自类为先导。对此回答：
"非次第生次第，
非殊胜亦非待，
身若次第生识，
彼亦显现次第。"
若说明与意识相关的身体，也就说明了具根的身体，因为与意识相关的道理相同。如是又说：因身是常还是无常？若是无常，则从无次第的身不会生起有次第的识，因为识是次第生起。若从常身而生，则应恒时顿生果。
虽然如此，常身作为因是依赖助缘，而非独立。若说助缘也次第生果，对此回答：对所作利益的对象，常法不可待，若如是则非殊胜，因为此中无差别。此中意趣是：常身的助缘是由作一义还是由殊胜安立？若常法的助缘是由作一义，则如和合时，先前也应各别生起。因此，彼时应得与之相关的果，如是由和合本身而生。若是由殊胜安立，则由非常性故彼时也非有。若变异则成无常。
若说身依赖前识而次第生识，如是则身也成刹那性。因此，与识俱有的前前身获得与识俱生。

།དེ་ལྟ་ན་ནི། སྐད་ཅིག་སྔ་མ་སྔ་མ་ནི། སོ་ སོའི་སྐད་ཅིག་སྔར་མེད་དེའི།།རྒྱུར་འགྱུར་དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་རྒྱུ། །ཐམས་ཅད་དུ་ནི་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐད་ཅིག་མ་སོ་སོ་སྔ་ན་མེད་པ་ནི་ཤེས་པ་དང་བཅས་པའི་ལུས་དེའི་ཤེས་པ་དང་བཅས་པའི་ལུས་ཉིད་སྔ་མ་སྔ་མ་ལུས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་ རྒྱུར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་དུས་དབུ་མ་བཞིན་མཐོང་བ་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་དང་བཅས་པའི་ལུས་བསྐྱེད་པ་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བ་དག་ལ་ཡོད་དེ། འདིས་ནི་ལུས་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་འགྲུབ་པོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །འཆི་བའི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སེམས་གཞན་དང་ ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དཔེར་ན་ཐ་མའི་སེམས་བཞིན་ནོ། །འཆི་བའི་སེམས་ཀྱང་འཆི། །འཕོ་བའི་དུས་སུ་བདག་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྲུབ་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ཐ་མའི་སེམས་ནི་སེམས་གཞན་དང་མཚམས་ སྦྱོར་བ་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ།འཆི་བའི་སེམས་ནི་སེམས་གཞན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་པོར་གྱུར་པ་དང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། འདི་ལྟར་འཆི་བའི་སེམས་སུ་འང་འགྱུར་ལ། སེམས་གཞན་དང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་འདི་ལ་ འགལ་བ་ཅི་ཡོད།འདིས་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་མ་ངེས་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་འཆི་བའི་སེམས་གཞན་དང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་འགལ་བར་མཐོང་ངོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དགྲ་བཅོམ་སེམས་གང་དེ་ཡང་ནི། །གང་ཕྱིར་མཚམས་སྦྱོར་མེད་པར་འདོད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ། དགྲ་བཅོམ་པའི་ཐ་མའི་སེམས་སེམས་གཞན་དང་མཚམས་མི་སྦྱོར་བར་ཚད་མ་གང་གིས་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། འདིས་ནི་དཔེ་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཚང་བར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་འཆི་བའི་སེམས་སེམས་གཞན་དང མཚམས་སྦྱོར་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པར་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར། སེམས་ནི་རྣམ་པར་ཐར་བ་ན། །མར་མེ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་འདའ། །ཞེས་གསུངས་སོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ཚད་མས་མ་གྲུབ་དོན་ཅན་གྱི། །གྲུབ་མཐའ་དོན་དུ་རྟོགས་སམ་ ཅི།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚད་མས་མ་གྲུབ་པའི་དོན་ཅན་ནི་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་དོན་ཅན་གྱི་གྲུབ་པའི་མཐའོ།

如是：
"前前刹那性，
各别先无者，
成为彼之因，
是故因遍见。"
各别先前无有的刹那，即具识之身的前前身刹那成为具识之身的因。因此，如同中间时分，见到的即是因，具识之身的生起在生死中存在。这表明虽然身体是因，但也成立他世。
临终心不与他心相续，如同最后心。临终心也灭，难道迁移时不是以我等识吗？如何成立他世？为此说道：最后心与他心相续有何相违？临终心与成为他世者相续有何相违？如此既成为临终心，又有与他心相续，此有何相违？这表明怀疑的不定性。
若说见到阿罗汉的临终心与他心不相续相违，对此回答：
"阿罗汉彼心，
何故许无续？"
以何量知阿罗汉最后心不与他心相续？这表明譬喻中所立不全。虽然如此，离贪的临终心不与他心相续是以宗义而说，如说："心得解脱时，如灯涅槃去。"对此回答：
"量未成义具，
宗义解为义？"
量未成就义具者，即具未成就义的宗义。

།དེས་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར། འདིའི་དོན་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཚད་མ་ཡིན་ནམ་ཚད་མ་མ་ཡིན། དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། ཇི་ལྟར་གྲུབ་པའི་ མཐའ་བསྟན་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་གཞན་དང་མཚམས་སྦྱོར་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཟུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་གྲུབ་པའི་མཐའ་བརྗོད་པའི་བདག་ལ་སོགས་པའི་སེམས་སེམས་གཞན་དང་མཚམས་སྦྱོར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་འདི་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་གཟུང་བར་མི་བྱ།འོན་ ཏེ་དེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་མཚམས་སྦྱོར་མེད་དོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ།དེ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ནི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུན་ཆད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་རྒྱུན་འཆད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ སེམས་ཡོད་དོ།།མར་མེ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཐར་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཚུལ་ལ་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ་ལས། །བམ་པོ་བཞི་པ། འདིར་རྒོལ་བའི་ལན་ནི། དེ་རྒྱུ་མ་ཚང་ཕྱིར་ཡིན་ན། །དེ་ཉིད་འདིར་ནི་ཅིས་མི་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་མ་རིག་པ་དང་སྲེད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་དེ་སེམས་གཞན་དང་མཚམས་སྦྱོར་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྒྱུ་མ་ཚང བ་དེ་ཉིད་འདིར་ཏེ་བདག་ཅག་ལ་སོགས་པ་འཆི་བའི་སེམས་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བརྗོད་དེ།འཆི་བའི་སེམས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མ་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཅི་སྟེ་འགོད་པར་བྱེད། འོ་ན་རྒྱུ་ལུས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཆི་བའི་དུས་སུ་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་རྒྱུར་ལེན་པར་བྱེད་ པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དེ་ཡང་འདིར་ལྷག་པར་བཀོད་པས་ཅི་བྱ་སྟེ།འོན་ཀྱང་འཆི་བའི་སེམས་ཁོ་ན་འགོད་པར་བྱའོ། །འོན་ཏེ་དེ་ནི་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་མི་འགོད་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་མཚུངས་པར་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མ་ཚང་བ་ལ་ སོགས་པ་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་ལུས་ཉིད་དབང་པོ་དང་བཅས་པ་ལས་སམ། དབང་པོ་མེད་པ་ལས་ཡིན་ཏེ། སེན་མོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྙིང་གའི་ཕྱོགས་སུ་སེམས་པ་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་ དམིགས་སོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། དབང་པོ་བཅས་ལ་ཡིད་ཤེས་མིན། །དེ་བློ་བཞིན་འཛིན་ཐོབ་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་བསྐྱེད་ནུས་པ་ཐ་དད་ཕྱིར། །ཐམས་ཅད་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཉིད་མེད་ཕྱིར་གཞན་ལས་མིན། །རྒྱུ་དབྱེར་མེད་པས་ལྷན་ཅིག་གནས། །དབང་བཞིན་གཟུགས་ དང་རོ་བཞིན་ནོ།

如何了解？此义是：宗义是量还是非量？若是非量，如何执持宗义所说离贪心不与他心相续？同样，为何不执持宗义所说我等心与他心相续？若彼非量，则如何知离贪心无相续？
关于此，离贪心并非一切自性断绝，而是有烦恼断绝的清净心。如灯涅槃的自性解脱是就外相而言，非胜义。
《量理论释》卷四中说：
此中对方回答：
"若因不具故，
此中何不说？"
虽然如此，因为无明和贪爱相的因不具足，故离贪心不与他心相续。若如是，为何不说我等临终心的因不具足？为何安立"因为是临终心"等不定因？
若说因为临终时身相的因不具足而取为因，此处增说此有何用？应当只说临终心。若因不定故不说，则因不具足也因不成立而同为似因。
因不具足等因非不成立，如此身具根或无根，如指甲等不生意识。因为见到心于心处思维了知相，对此回答：
"具根非意识，
如彼识得取，
知生能异故，
非从一切生，
无心故非他，
因无别俱住，
如根色味等。"

།དོན་གྱི་སྒོ་ནས་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡིད་ཀྱི་བློའི་རྒྱུ་མཚན་དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་ལུས་ཡིན་ནམ། དབང་པོ་མེད་པ་ཡིན། རེ་ཞིག་དབང་པོ་དང་བཅས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དེ་དབང་པོའི་བློ་བཞིན་ནོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་འཛིན་པར་འགྱུར་ཕྱིར་ ཏེ།སྣང་བ་ཐོབ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོ་དང་བཅས་པ་ནི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པར་འཇུག་པས། དབང་པོའི་ལུས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་མིག་གི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་གསལ་བར་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ། མིག་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསལ་བར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྒྱུ་གཅིག་ཉིད་ལས་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པས་འབྲས་བུ་ཉེ་བར་བསྐྱེད་པ་ནི་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ། དཔེར་ན་མེ་ནི་དུ་བ་དང་ཐལ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ན་ཚོགས་དེའི་དབྱེ་བས་ཡོད པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་གཟུགས་ཀྱིས་ཕན་འདོགས་པའི་མིག་གསལ་བར་སོ་སོར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་ལ་མིག་གཟུགས་དང་བྲལ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་ལ་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ་མིག་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ པའི་ཤེས་པ་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ།དབང་པོ་ལ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པའི་བྱེད་པ་མེད་ན། དེ་ཇི་ལྟར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དབང་པོས་སྐྱེད་པ་ཡིན། དེའི་བློ་བཞིན་དུ་འཛིན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དབང་པོའི་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ལ་ནི་མིག་ གི་བློ་ཡིས་དོན་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་སོ།།གལ་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་བློ་ཡང་དབང་པོ་ལས་སྐྱེ་ན། མིག་གི་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོའི་བྱ་བ་དང་བྲལ་ན། ཇི་ལྟར་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ། མིག་གི་བྱེད་པ་ཡང་ཡིད་ལ་མི་དམིགས་ཏེ། དེས་ན་དབང་པོ་ལ་སྐྱེས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་ནི་སོ་སོར་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་ཀྱི་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་ལས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་འདུས་པ་ལས་ཀྱང་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་སོ་སོར་ཐ་དད་པ་སྟེ། ཕན་ཚུན་ ལྟོས་པ་མེད་པར་མིག་ལ་སོགས་པ་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།གང་དུ་ས་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་དེ་ཉིད་དུ་རྒྱུ་གཅིག་དང་བྲལ་ན་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

关于"从义门而生"：意识的因是具根身还是无根身？首先，非具根身。如同彼识，意识本身得取，因为将得显现。具根即具有根的运行，即根身。因此不生意识，如同眼根力所生而明显显现，如是从眼生的意识将明显显现，此为语义。
难道不见从一因以不同相生近果？如火生烟与灰时，由彼聚合差别而有。其中，色所益眼明显各别显现生识，而离色眼生意识。如是亦当观耳。
此非真实，随眼之识是从根生，根无意识作用，如何说根生意识？如彼识得取，此为语义。随根作用者，说名眼识取义。若意识也从根生，则如眼识依根了知义。离根作用，如何说意识从根生？眼的作用于意不可得，故从根生者非意识。由此说明非各别从根生。
虽然如此，若说从眼等和合生意识，也非从一切生，因为从根等和合亦不生意识。为何？因为生识能力各异，即生识能力各别差异，因为见到眼等互不相待。若于地等和合生果处，离一因则果不生。

།མིག་ལ་སོགས་པ་འདུས་པ་ཉིད་ལས་ཤེས་པ་སྐྱེ་ན་ནི་རེ་རེ་དང་བྲལ་བས་མི་སྐྱེ་བའི་ ཕྱིར་དབང་པོ་རེ་རེ་བ་དང་བྲལ་ཡང་།དབང་པོ་གཞན་ལས་ཤེས་པ་དང་། །ཡིད་ཀྱི་བློ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཚོགས་པ་ལས་ཀྱང་མི་སྐྱེའོ། །ཀྱང་གི་སྒྲས་ནི་གཏན་ཚིགས་སྔ་མ་གཟུང་ངོ་། །འོན་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སེམས་མེད་པའི་ལུས་ལས་འབྱུང་བ་ དེའི་ཚེ་སེམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ལས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན།འོ་ན་ཏེ་སེམས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་གལ་ཏེ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ན། དེ་ནི་འདོད་པ་ཉིད་དེ། འདི་ལྟར་དབང་པོའི་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བར་ གྱུར་ན།དེའི་ཤེས་པ་སྐྲ་དང་སེན་མོ་ལ་སོགས་པ་མི་སྐྱེ་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སྐྱེའོ། །འོན་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྐྲ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་མེད་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་གཏན་ ཚིགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དམ་བཅའ་བའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་མ་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ་ཇི་ལྟར་སེམས་པ་པོ་རེག་པ་ལ་སོགས་པས་དམིགས་པ་ན་དེ་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས། སྐྲ་དང་། སེན་མོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་ འབྲེལ་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་མེད་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།སེན་མོ་བཏབ་ན་ཡིད་འཁྲུགས་པར་འགྱུར་བས། གལ་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལུས་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་ལུས་དང་། སེམས་དག་ལྷན་ཅིག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་ སྨྲས་པ།ལས་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ལུས་དང་སེམས་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་བཞིན་དང་། གཟུགས་དང་རོ་བཞིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་དབང་པོ་རྣམས་དང་། གཟུགས་དང་། རོ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་བསྟེན་པ་མ་ ཡིན་ཡང་།རྒྱུ་ཐ་དད་མེད་པས་དུས་ཅུང་ཟད་ཅིག་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་བློར་གྱུར་པས་དབང་པོའི་འགྱུར་བ་དེའི་འགྱུར་བ་དེ་ནི། མིག་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། བད་ཀན་ལ་སོགས་པས་ལུས་གྱུར་པ་ན། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ ཡང་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཡིད་དེ་ལ་བརྟེན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་དོན་ནི་གཟུང་བ་སྟེ། མཚོན་ཆ་ལ་སོགས་པ་བཏབ་པའི་སྒོ་ནས་ཏེ། ལུས་འགྱུར་བ་བྱེད་པ་བརྟེན་པ་མེད་ན་ཡང་འགྱུར་རོ། །འདིའི་དགོངས་པ་ནི་རལ་གྲི་ལ་སོགས་པས་ བཏབ་པའི་ལུས་གྱུར་པས་ཡིད་འགྱུར་བར་ཡང་དམིགས་སོ།

若从眼等和合生识，则离一者不生，故离一根时，从其他根见有识与意识。因此也不从和合生。"也"字摄取前因。
若说意识从无心身生，则因无心故不从他因生意识。此中"因无心"若指离根识，则正合所欲，如是离根识时，其识不生于发毛指甲等，而意识则生。若指离意识，则应成立发等无意识。因为离意识是因，故不成立宗义一分。
对此回答：如何思维者以触等所缘时是识，如是意识于发、指甲等则不然。由彼相关性，无彼则意识亦无。因打指甲令意乱，若意识不依身，如何身心同时？
对此回答：由业因无别定因故，身心同住，如根及色味。如诸根与色味虽非互依，但由因无别故暂时同住。
若意识变化依于眼等根的变化，则因痰等令身变时，意识亦变，故将依彼。因此说"从义门"，义即所取，从刀等击打门，虽无身变所依亦变。此中意趣是：见到以剑等击打令身变时意亦变。

།ཡིད་འགྱུར་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་བརྟེན་པར་འཇོག་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཁྲག་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་སྡར་མའི་ཡིད་འགྱུར་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཁྲག་ཙམ་ལ་ཡིད་བརྟེན་པ་ནི་མ་ ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་ལུས་གྱུར་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགྱུར་བ་ནི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡིན་ནམ་ཕན་འདོགས་པས་ཡིན་གྲང་ན། དེ་ལ་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ལུས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་སྨྲས་པ། གང་ཞིག་ཡོད་ཉིད་ ཕན་འདོགས་བྱེད།།རྟག་ཏུ་དེ་ནི་རྗེས་འཇུག་ཕྱིར། །དེ་རྒྱུ་བདུན་པ་དང་ད་ལས། །སྐྱེ་བ་ཞེས་ནི་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་རྒྱུ་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་པོ་གང་ཞིག་ཡོད་པ་ཉིད་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་དེ་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཉིད་ཕན་འདོགས་པ་ ཡིན་ཞེ་ན་རྟག་ཏུ་དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ་འབྲས་བུའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་འབྲང་བའོ། །རྟག་ཏུ་ནི་རྒྱུན་དུའོ། །རྒྱུ་གང་ཞིག་ཡོད་པ་ཉིད་ཕན་འདོགས་པ་ན་རྟག་ཏུ་འབྲས་བུའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལོག་ན་འབྲས་བུ་ཡང་ལྡོག་ པར་བྱེད་དེ།གང་ཞིག་རེས་འགའ་ཕན་འདོགས་པ་དེ་མེད་ན། གཞན་དུ་རེས་འགའ་ཕན་འདོགས་ནུས་པ་དེར་འགྱུར་གྱི། དེ་ཉིད་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་རྒྱུ་འབྲས་སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ས་བོན་ལོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ དུ།ལུས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་འགྱུར་བ་མེད་ན་ཡང་སྔར་གྱི་སེམས་ཙམ་འགྱུར་བ་ལས། རེས་འགའ་འགྱུར་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ལུས་ཀྱི་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ ལུས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ན།ཤེས་པ་སྐྱེས་ནས་ཤེས་སམ། དེ་ལས་མ་སྐྱེས་པར་ཡིན། དེ་ལས་མ་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་སྐྱེས་ནས་ཀྱང་རྒྱུ་ལུས་ལས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཅན་སྐྱེ་བར་ཤེས་པ་ མ་ཡིན་ནོ།།ང་འམ་བདག་གི་རང་བཞིན་ལ་རང་ལ་དམིགས་ནས། རྣམ་པར་རྟོག་གི་དེ་ལ་མ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་གཞན་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཐལ་ཆེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་མི་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་སྔར་གྱི་ལུས་ཤེས་པ་ནས། དེ་ལས་ལུས་ལ་ཤེས་པ་ སོ་སོར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གང་དུ་སྐྱེས་བུ་གཞན་གྱིས་ཕ་རོལ་གྱི་ལུས་དམིགས་པ་དེ་རུ་ཕ་རོལ་གྱི་ཤེས་པ་དམིགས་ན་ཡང་ཕ་རོལ་གྱི་ཤེས་པ་ལས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་མ་ཡིན་ནམ། དཔེར་ན་གཉིད་ལོག་པའི་འབྲས་བུ་ལུས་ནི་མཐོང་བ་ལས། གཉིད་ལོག་པའི་ཤེས་པ་ལ་ ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་བཞིན་ནོ།

难道不是仅由意变而立为所依？因为见到仅由见血等，自然胆怯者的意变，而非意依于外血。
复次，身变时识变，是因还是益？其中，非因性令身遮遣意识，因为非因故。即所说：
"若有性能益，
恒时随彼故，
彼因七与今，
说为能生者。"
若因能遮，则有性能益之果是遮因。云何有性能益？因为恒时随彼故，即随果故。随即跟随，恒时即常时。因有性能益时恒随果故是因。彼遮则果亦遮。
若有时能益，彼无则他时能益彼处，非彼遮。如殊胜因果稻等因种不能遮，如是身无识果，即使无身变，亦见有时从前心变而变。是故身有性非益于意识。
如是，若身是意识之因，为生已知？还是未生时？非未生时，因为无识故。生已亦不知从因身生意识。缘我或自性而分别，不缘彼而取他识，因过失太大故。
若说从他人识先知身，从彼定知身有识，则于他人见身处见识时，岂不犹疑他识？如见睡眠果身而疑睡眠识。

།དེ་བས་ན་ཕ་རོལ་གྱིས་ཀྱང་ཤེས་པ་ལུས་ཀྱི་འབྲས་བུར་མི་རྟོགས་སོ། །ལྕི་བ་ལས་སཱ་ལུ་སྐྱེ་བ་ཡང་། ལྕི་བའི་ཡོད་པ་ཉིད་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པས་སཱ་ལུའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལྕི་བ་མེད་པར་སཱ་ལུའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ལྕི་བ་ལས་སཱ་ལུ་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཉིད་ལས་སཱ་ལུ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གཡེར་བག་དང་ལྡན་པ། སྐྱེ་བ་འདི་དང་ཕྱི་མ་ལ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཡོད་པས་འདི་ཡོད་པ་འདི་སྐྱེས་པས་འདི་སྐྱེ་བ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ།དེའི་ཇི་ལྟར་འགལ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྟག་ཏུ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པས་བདུན་པར་བརྗོད་དེ། འདི་ཡོད་པས་འདི་ཡོད་ཅིང་། འདི་སྐྱེས་པ་ལས་འདི་སྐྱེ་ཞེས་ལྔ་པས་རྟག་ཏུ་འཇུག་པར་བརྗོད་དོ། །དེ་བས་ན་ལྔ་པ་བདུན་པའི་ མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འགལ་བ་མེད་དེ་དོན་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པས་ལུས་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། བུམ་སོགས་ལ་ནི་མེ་སོགས་བཞིན། །འགའ་ཞིག་ཚེ་ན་སེམས་རྒྱུན་ལ། །ཕན་འདོགས་བྱེད་ པའང་ཡིན་སླ་སྟེ།།དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་ལྡོག་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཤེས་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ལུས་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལུས་ལ་སོགས་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཏེ། ཕན་འདོགས་པ་ཙམ་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྡོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་ཕན་ འདོགས་པར་བྱེད་པ་མེ་ཡིན་པས་དམར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ལུས་ལ་གནས་པ་ཡིན་ན་སེམས། ལྡོག་པ་མེད་པར་ཐལ་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡོད་ཡོད་དང་དབང་འགྱུར་ཕྱིར། །དེ་ལས་ འབྱུང་རྔུབ་དེ་མ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ལུས་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལུས་ལ་གནས་པ་སྟེ། རྟེན་ཡིན་ཡང་སེམས་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་འཆི་བའི་ལུས་ལ་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་མ་ ཚང་ན།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། འབྱུང་བ་དང་འཇུག་པ་ནི་སེམས་དེ་ཉིད་ལས་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་སེམས་དེ་མེད་ན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཡོད་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་ཡོད་ན་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་ཡོད་པ་དང་། སེམས་མེད་ན་མེད་པ་དེ་བས་ན་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དེ་ནི་སེམས་དང་འབྲེལ་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།

因此他人也不了知识是身之果。粪生稻，也非由粪有性能益而随稻，若尔，岂非无粪亦有稻事？
此非真实，如从粪生稻，非从彼自生稻。意识具散乱，于此生后生不定。"此有故彼有，此生故彼生"岂非因果相？
云何无违相？答：恒时能益说为七，"此有故彼有，此生故彼生"以五说恒行。故五七相无违，因义一故。
若说由益意识故身为能遮，对此说：
"如火于瓶等，
有时于心续，
虽能作饶益，
仅此非能遮。"
虽身能益于识，然仅由身等，即仅由能益，识不遮。如火能益瓶等，安立赤等德，然非能遮。
对此应说：
"若心住于身，
应成无遮故，
彼有有根变，
出入非从彼。"
若识因是身，则住身即依身亦不应心遮。出入岂非心因？故死身缺出入，识遮故。
对此回答：出入从彼心，故无彼心则无入等。何以故？因彼有故有，即有心则有出入，无心则无，故出入定与心相关。

།དབང་དུ་གྱུར་པའི་ཡང་ཕྱིར་ཏེ། འབྱུང་བ་དང་འཇུག་པ་སེམས་ཀྱིས་མ་བསྐྱེད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དབང་དུ་མི་འགྱུར་བ་ལས་འབྱུང་བ་དང་འཇུག་པ་དག་སེམས་ཀྱི་དབང་དུ་གྱུར པར་དམིགས་སོ།།གལ་ཏེ་ཡང་འབྱུང་བ་དང་འཇུག་པ་དག་རྒྱུ་གཞན་དག་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན། སེམས་ལ་རག་ལས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་རྒྱུ་གཞན་དང་འབྲེལ་པ་ལ་དབང་དུ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་འབྱུང་བ་དང་འཇུག་པ་རྒྱུ་གཞན་ལས་སྐྱེ་བས་ སེམས་ལས་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་ཇོ་བོས་ཁོལ་པོ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁོལ་པོར་གྱུར་པའི་སྐྱེ་བ་ནི། རྒྱུ་གཞན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། ཇོ་བོས་བསྐྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འབྱུང་བ་དང་འཇུག་པ་ནི་སེམས་མ་གཏོགས་པར་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་སེམས་དང་ འབྲེལ་པ་ཉིད་དོ།།གཉིད་ལོག་པའི་ཚེ་ཡང་འབྱུང་བ་དང་། འཇུག་པ་ཡོད་ན་དེ་ལ་སེམས་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཇི་ལྟར་སེམས་དང་འབྲེལ་པར་འགྱུར་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། སྡུར་པ་དྲག་པོ་ལ་སོགས་པའི་འགྱུར་བ་ཐམས་ཅད་སྔོན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ བག་ཆགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྟེ།འདི་ལྟར་དབུགས་གཞན་པ་ལ་གོམས་པས་རྨི་ལམ་དུ་གཞན་པར་རྒྱུ་ཞིང་། ཤིན་ཏུ་རིང་བ་ལ་གོམས་པས་དབུགས་རིང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་སྨྲས་པ། དབུགས་འབྱིན་པ་དང་འདྲེན་པ་དེའི། །འབད་རྩོལ་མེད་པར་གང་ལས་ འབྱུང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་སྲོག་དང་རྩོལ་བའི་འབྲས་བུ་སེམས་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དང་སྤྲོ་བ་དང་། འདྲེན་པ་དག་དེའི་འབད་རྩོལ་མེད་པར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟར་རྩོལ་བ་མེད་པར་འབྱིན་པ་དང་། འདྲེན་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་སྤྲོ་བ་དང་། འདྲེན་པའི་འབྱུང་བ་དང་། རྔུབ་པ་དག་རྩོལ་བ་ལ་རག་ལུས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྒྱུ་གཞན་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་སེམས་ལ་མ་ཡིན་གྱི། སེམས་ལ་འདྲེན་པ་དང་སྤྲོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རླུང་རྟེན་པ་རྒྱུ ཡིན་ནམ།མ་ཡིན་པར་བརྟག་ན། གལ་ཏེ་རྒྱུ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ་ལུས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་རླུང་རྟེན་པ་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཤི་བའི་ལུས་ལ་ཡང་རླུང་རྟེན་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་པས། འབྱུང་འཇུག་ནི་རླུང་རྟེན་པའི་འབྲས་བུ་ སྟེ།དེས་ན་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་སེམས་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ།

因为成为所控，若出入非心所生，则不成所控，而见出入为心所控。若出入从他因生，则不依心，因心事不能控制与他因相关者。
若说出入从他因生故不定于心，如主人与仆人，此非真实。因仆人生从他因故非主人所生，而出入离心不生故与心相关。
若思：睡眠时亦有出入，彼无心故，云何与心相关？此非如是。一切剧烈呼吸等变化随前识习气差别而行。如是习惯于短息者梦中行短，习惯于长息者息变长。
对此说："彼出息入息，无勤从何生？"若命与勤为心果，则出入息及放引无其勤，然未见无勤而有出引。
若说放引之出入息依勤非自性，因从他因生。故出入等自性非属心，而心有引放。观察风依是因否？若非因则识不应灭，因有身故。若风依是识因，则死身亦有风依自性，出入是风依果，故与彼相关之心不应遮。

།དེའི་ཕུལ་བྱུང་འགྲིབ་པ་ལས། །ཕུལ་བྱུང་འགྲིབ་པ་དག་ཏུ་འགྱུར། །ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་འགྲིབ་པ་ལས་སེམས་ཀྱང་འཕེལ་ཞིང་འགྲིབ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། འབྱུང་བ་དང་འཇུག་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གདོན་མི་ ཟ་བར་འགྲིབ་པར་འགྱུར་བའམ།འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ་འབྲས་བུ་ཉམས་པ་དང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། གཞན་དུ་ན་ཇི་ལྟར་རྒྱུ་རུ་འགྱུར། །དེ་དག་གིས་ནི་འབྱུང་བ་དང་འཇུག་པ་དག་ནི་སེམས་དང་འབྲེལ་པ་བཀག་ནས་སྔ་མའི་ཤེས་པ་དང་འབྲེལ་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། ད་ནི་ འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་སེམས་ཡིན་ན།འགག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ཐལ་བར་མཚུངས་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་དག་འབྱུང་བ་དང་འཇུག་པ་དག་དགག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ལུས་ལ་བརྟེན་པར་འགྱུར་བའམ། རླུང་རྟེན་པ་ལ་འབྲེལ་པའི་འབྱུང་བ་དང་འཇུག་པ་དག་ནི་འགག་པ་མེད་པར་འདས་མ་ཐག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ལུས་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་ལུས་ཡོད་ན་འགག་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་སེམས་ཡིན་ནམ། འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ན་སེམས་འགག་པ་མེད པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།སྔོན་བཞིན་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། སེམས་རྒྱུ་ཡིན་ཡང་མཚུངས་མ་ཡིན། །གནས་པ་འཕེན་པར་བྱེད་པ་ཡི། །རྒྱུ་གཞན་ཡིན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱོན་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་ཞེ་ན། སེམས་ནི་སེམས་ ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ཡང་ངོ་།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་རྒྱུ་མཚན་གང་གི་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དུས་ཅུང་ཟད་ཅིག་སྡུད་པའོ། །འཕེན་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལས་སམ། མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སེམས་ལས་གཞན་པ་ཡང་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྨི་ལམ་ནི་གཉིད་དང་རྗེས་སུ་ འབྲེལ་པ་ཡིན་ཀྱང་གཉིད་ལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་སྣང་བ་འབྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་གཉིད་དུ་མཚུངས་པ་ཡིན་ཡང་། གང་ལ་ལ་ཁ་ཅིག་ཏུ་རྨི་ལམ་མཐོང་བ་ནི་བག་ཆགས་སད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི། རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་དེ་དག་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་པ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ནི་སེམས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ཡང་། ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་ཆ་ཡིས་བྱས་པས་སྲོག་ཆགས་རྣམས་འཚོ་བའི་དུས་སུ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །ཉེས་པས་ཉམས་པས་ལུས་རྒྱུ་མིན། །སྡོང་བུ་ལ་སོགས་བཞིན་ཞེ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པའི ཉེས་པས་ཉམས་པར་ནི་གྱུར་པའི་ལུས་རྒྱུར་མི་འགྱུར་ཏེ།དཔེར་ན་ཆུ་ལ་སོགས་པས་བསླད་པའི་སྡོང་བུ་ནི་མར་མེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

"从彼殊胜减，
成为殊胜减。"
从殊胜与减，心亦得增减，因为是出入之果，必定减或增，即果损或生，否则云何成因？
由此遮遣出入与心相关，而说与前识相关。今为显示若出入等果是心则不应灭，故说"彼等虽同过"，即彼等出入同成无遮过。依身或与风依相关之出入，已说无灭而刚过。
虽与身相关，有身亦非灭，如是心因是心还是出入等，应成心无灭，因如前有故，岂非？
对此说：
"虽心为因不同，
住处能引发，
许为他因故。"
过失不同，于何？虽心是心因。何故？因由住处即摄少时。从能引发因或无明等他于心亦许。
此意趣是：如梦虽随眠，然眠有种种显现。如是虽同是眠，有处见梦是习气醒因，彼等梦识种种故见种种。如是，虽识由心生，由业习气分故，诸有情寿量各异。
"过失损故身非因，
如木等"等，
谓痰胆等过失所损之身非因，如水等所污之木不能生灯。

།དེས་ནི་ལྡོག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་བསལ་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ཤི་བའི་ཉེས་པས་ཉམས་གྱུར་ཚེ། །སླར་ཡང་ སྐྱེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤི་བའི་ལུས་ལ་ཉེས་པ་རིམས་དང་དུག་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་མཉམ་པས་འགག་པར་འགྱུར་ན། སླར་ཡང་དུས་ཕྱིས་ལུས་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སླར་འཚོ་བ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པས་ཉེས་པའི་ ལུས་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར།གང་གི་ཚེ་ཤི་བའི་ལུས་ལ་སྐྱོན་དང་བྲལ་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད། དཔེར་ན་ལིང་ཏོག་གིས་ཉམས་པའི་མིག་གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་མི་བྱེད་ཀྱི། ལིང་ཏོག་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ན་མིག་གིས་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་ལྟ་ བུའོ།།འདིར་བརྩད་པ། གལ་ཏེ་མེ་ནི་ལྡོག་ན་ཡང་། །ཤིང་གི་འགྱུར་བ་མི་ལྡོག་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་འགྱུར་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མེ་ལོག་པར་གྱུར་ཀྱང་མེ་ཡིས་བྱས་པའི་ཤིང་འགྱུར་བ་ཐལ་བ་ནི། སླར་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་པས་ཤིང་གི་དངོས་པོར་ཁས་ལེན་པ་མེད་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ བཞིན་དུ་ཤི་བའི་ལུས་ལ་སེམས་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་རིམས་ལ་སོགས་པ་ལོག་ཀྱང་སེམས་དེ་ལྡོག་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་གསོ་སྦྱོར་ཡོད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །གསོ་བའི་སྦྱོར་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ནི་འདི་སྐད་དུ་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ ཉེས་པ་ཉམས་ནའང་།ཤིང་འགྱུར་བ་བཞིན་དེའི་ཚེ་མེ་ཡིས་ཅུང་ཟད་ཙམ་བསྒྱུར་བས་ཤིང་མི་ལྡོག་པ་དེ་བཞིན་དུ་རིམས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་བྱས་པ་ཤིན་ཏུ་ཆུང་ངུས་ཀྱང་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གསོ་བས་སྐྱོན་སེལ་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་ལས་གསོ་བ་ལས་སྐྱོན་ཉམས་ པར་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ།།འཆི་བའི་འགྱུར་བ་ལས་སྔ་རུ་ཉེས་པར་ཅུང་ཟད་འགྱུར་བ་ཉིད་དེ་ཉེས་པས་གཞག་པའི་འཆི་བ་སེལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་འགྱུར་བར་བྱེད་པས་ལྡོག་པ་དང་ལྡོག་པ་མེད་པ་ཡོད་ཅེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། སླར་ཡང་མི་འབྱུང་ཕྱིར་ ལ་ལ།།ཁ་ཅིག་འགྱུར་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད། ཁ་ཅིག་བཟློག་པ་ཡིན་ཕྱིར་དཔེར། །ཤིང་དང་གསེར་ལ་མེ་ལྟ་བུའོ། །དང་པོ་ཆུང་ཡང་ལྡོག་པ་མིན། །ཕྱིར་ལྡོག་རུང་བའི་འགྱུར་བ་གང་། །དེ་ནི་སླར་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། །གསེར་གྱི་སྲ་བ་ཉིད་བཞིན་ནོ།

岂非已遮"应成无遮"之说？对此说：
"死过所损时，
复当成生故。"
死身若由热病毒等过失同灭，则后时身无缺故，应成复活。如何风等过失所损之身不生识？若死身离过，何故不生识？如眼被翳障损时不作色缘，离翳障时则眼能见。
对此诘问：
"若火虽遮除，
如木变不遮。"
木变之因火虽遮，火所作木变灰不复遮，无复许为木事，如是死身虽遮心变之因热病等，彼心无遮。
"非，有医治故。"此非理，因有医治方便故。此说明：若风等过失损，如木变，尔时火少许变木不遮，如是热病等过所作极微亦不应遮，则医治不应除过，然见由医治过失损。
死变前微过即过所立死不能遮。故若说由风等过失变有遮无遮？
"复不生故一，
有能生变异，
有能遮故如，
木与金上火。
初虽小不遮，
复能返变者，
彼即是复生，
如金刚性故。"

།ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདིའི་དོན་ནི་འདི་ ཡིན་ཏེ།ཆོས་ཅན་ལ་ལ་ལ་སླར་ཡང་མི་འབྱུང་བ་ཡིས་འགྱུར་བ་ཁ་ཅིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་ཤིང་ལ་མེ་ཡིས་སླར་མི་འབྱུང་བའི་འགྱུར་བ་རྩོམ་པར་བྱེད་ལ། ཆོས་ཅན་ཁ་ཅིག་ལ་ནི་བཟློག་ནས་སླར་འབྱུང་བ་ཡིས་འགྱུར་བ་ཁ་ཅིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་མེ་ཉིད་ཀྱིས་གསེར་ ལ་སླར་འབྱུང་བའི་འགྱུར་བ་སྐྱེད་དོ།།འདི་ལྟར་གསེར་ཞུ་བར་གྱུར་ནས་ཡང་སྲ་བར་འགྱུར་ལ། དང་པོ་སྟེ་ཤིང་ཆུང་བ་སྟེ་བག་ཙམ་ཅིག་ཚིག་པ་ཡང་ལྡོག་པ་མིན་ཏེ། སླར་རྣལ་མོར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་མེས་ཤིང་ཆུང་ངུ་ཅིག་བསྲེགས་ཀྱང་སླར་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ལ། གསེར་ ཅུང་ཟད་བཞུ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་བསྐྱར་ཏེ།གསེར་དུ་འགྱུར་བས་གང་ཞིག་འགྱུར་བ་ད་ནི་སླར་འབྱུང་ཞིང་སྔོན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་གསེར་གྱི་སྲ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རིམས་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པས་བྱས་པའི་འགྱུར་བ་ཆུང་ངུ་ལ་ལྡོག་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་ འཆི་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་ཡང་སླར་ལྡོག་པ་སྟེ།སླར་ཡང་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་གཉིད་ཀྱིས་བྱས་པའི་སེམས་འགགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འགྱུར་བ་ནི་གཉིད་མེད་ན་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་གཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཤེས་པ་མི་འགག་ན་དེ་བཞིན་དུ་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བའི་ རང་བཞིན་ཤེས་པ་ཡིན་པར་འགལ་བར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་གཉིད་ལོག་པའི་ཤེས་པ་མྱོང་བ་མེད་པ་ཡིན་ན་ནི། ཤི་བའི་རོ་ལ་རིག་པ་མེད་པར་གསལ་བར་ཡང་འདྲ་བར་འགྱུར་ཏེ། རོ་དང་གཉིད་ལོག་པ་དག་ལ་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་གཉིད་ལོག་ པ་སད་པར་ནུས་པ་བཞིན་དུ་རོ་ཡང་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལས་འཚོ་བར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་གཉིད་ལོག་པ་ལ་མྱོང་བ་མེད་ཀྱང་། ནུས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ན་ནི་ནུས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཡིན། གལ་ཏེ་སེམས་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། དེའི་ཚེ་སེམས་ཉིད་ཡོད་པས་ཇི་ལྟར་མྱོང་བ་མེད་པ་ཡིན། འོན་ཏེ་ སེམས་ལས་ནུས་པ་གཞན་ཡིན་ན་ནི།འོ་ན་ལུས་ཉིད་ནུས་པར་འགྱུར་ཏེ། གཉིད་ལོག་དུས་སུ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ནི་ལུས་ནུས་པར་གནས་པས་རོའི་དུས་སུ་ཡང་སེམས་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་དེའི་ཚེ་ནུས་པའི་ལུས་ཞིག་ནས་གཞན་པའི་ནུས་པ་མེད་པ་སྐྱེས་སོ་ཞེ་ན་ ནུས་པ་མེད་པ་འདི་ཅི་ཡིན།ཤེས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། གཉིད་ལོག་པ་ན་ཡང་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སད་པའི་ཚེ་མྱོང་བ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་གཉིད་ལོག་པའི་ཚེ་འབྱུང་བ་དང་འཇུག་པ་ཡོད་པ་དེ་བས་ན་གཉིད་ལོག་པའི་ཚེ་ལུས་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན་འོ་ན་ནི་ ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་སད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།

此义是：某些有法由不复生而生某些变异，如火于木作不复生变异；某些有法由返转复生而生某些变异，如火于金生复生变异。如是金融后复成坚，初即木虽少许烧亦不返，不复正常，如是火烧少许木亦不复生，而金少许融相则复成金，故某变异今复生而返前性，如金坚性。
是故热病等过失所作小变可返故，死相大变亦返，即复变。如是睡眠所作心灭相变，无眠则返。若睡眠位不灭识，则如是违背无所经验自性为识。若睡眠识无经验，则与死尸无觉明亦相同，尸与睡眠二者全无差别。
是故如睡眠能醒，尸亦由医治方便而活。若睡眠虽无经验，由功能自性有，则此功能是何？若是心，则尔时有心，云何无经验？若功能异于心，则身即是功能，因睡时无他故。如是则身住功能，死时亦心不应遮。
是故尔时功能身坏而生无他功能者，此无功能是何？若谓离识性，则睡眠亦离识故，醒时不应生经验。若谓睡时有出入，故睡时身有生识功能，则为生识故应成醒。

།འོན་ཏེ་འབྱུང་བ་དང་། འཇུག་པའི་གྲོགས་ལས་གཉིད་སད་པར་བྱེད་པ་ལས་སེམས་སྐྱེའོ་ཞེ་ན། གཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ཡིན། སེམས་མེད་པའོ་ཞེ་ན། ཤེས་པ་མེད་པའི་རོ་ལ་ཡང་སེམས་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དབུགས་མེད་པས་ ལུས་འབའ་ཞིག་ལས་མི་སྐྱེ་ན་ནི་བརྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་འགྱུར་བ་ན།དབུགས་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དབུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ་འབྱུང་བ་དང་འཇུག་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་བསྟན་ཏོ། །གཞན་ཡང་ལུས་ ལས་སྐྱེ་བར་མཚུངས་ཀྱང་།གཉིད་ལོག་པ་སད་པའི་ཚེ་སྔར་གོམས་པ་བཞིན་དུ་མྱོང་བར་སྣང་སྟེ། དེས་ན་ལུས་སམ། འབྱུང་འཇུག་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །སྔར་གོམས་པའི་གྲོགས་བྱེད་པ་ཡོད་ན་ལུས་ལས་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། སད་པའི་ཚེ་གོམས་པ་ ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ལུས་ཀྱི་གྲོགས་བྱེད་པ་མེད་དེ།ལྷན་ཅིག་བྱེད་པས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལྷན་ཅིག་པ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་སྔར་གྱི་ཤེས་པ་ཉིད་སད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི་ལུས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཐུན་ལ་སོགས་པ་སད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། གདོན་མི་ཟ་བར་བརྩངས་པ་ལ་ སོགས་པ་ཁོ་ནས་སད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།མ་བརྩངས་པར་ཡང་རང་ཉིད་སད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སད་པའི་ཚེ་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་པས་དང་པོ་དངོས་པོའི་བློ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལ་ད་ལྟར་བ་མཐོང་བ་དང་། སྔར་གྱི་ཤེས་པ་དག་ལ། ཇི་ལྟར་གྲོགས་བྱེད་པ་འཐད་ཅེ་ན། འདི་ ལ་ཡང་ངེས་པ་མེད་དེ།སད་པར་གྱུར་ན་གང་དམིགས་པ་དེ་དང་འབྲེལ་པས་དུས་ཉེ་བར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་འཇུངས་པས་ཕངས་ནས་གཉིད་ལོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཉིད་ལ་སད་པའི་ཚེ་ཡང་སྐྱེ་བས་ནང་གི་རེག་བྱ་མྱོང་བ་ནི་སད་པའོ། །གང་སྔར་གོམས་པའི་རྐྱེན་ཅི་འདྲ་བ་དེ་ དང་མཐུན་པར་སད་པའི་ཚེ།ལུས་ཀྱི་བདེ་བ་གོམས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་བྲེད་པར་གྱུར་པའི་ཡིད་འབྲོས་པའི་རྣམ་པའི་རྒྱུ་མཚན་མྱོང་བ་ན་སད་པའི་དུས་སུ་ཡང་། སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་གདུག་པའི་ཡིད་ཅན་གཞན་ལ་གནོད་པ་དང་མཐུན་པའི་རལ་གྲི་འདོན་པ་ ལ་སོགས་པའི་བདེ་བ་སད་པ་ན་འབྱུང་བ་སྟེ།དེ་བས་ན་སེམས་ནི་ལུས་དང་འབྱུང་འཇུག་གི་རྒྱུ་ཅན་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སྔར་གོམས་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ནོ། །གལ་ཏེ་ལུས་རྒྱུ་ཡིན་ན་ལྡོག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་སྐྱོན་གྱིས་བསྒྱུར་བས་རྒྱུར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་རྣམས་སླར་མི་ འབྱུང་བའི་འགྱུར་བ་རྩོམ་པར་བྱེད་ན་ནི་དེས་བྱས་པའི་འགྱུར་བ་ཆུང་ངུ་རིད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་།བརྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པས་ཤེས་པ་རྒྱུན་ཆད་པའི་ཚེ་ན་ལྡོག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

若说由出入助缘令醒而生心，则何为睡眠？若说无心，则无识之尸亦应有心。若说因无气息，仅由身不生，则昏迷等变时，因无气息等故应无心。故气息等非识因，已说出入非心因。
复次，虽同从身生，睡眠醒时如前习显现经验，故身或出入非因。若有前习助缘则从身生识，岂非？此不实，因醒时无习性故，无身助缘，因空无俱作故。有无不俱故，前识即醒因，非身。
若问时分等是醒因耶？非必由催促等醒，因见不催亦自醒故。醒时见事相关故，初不生事解耶？于此现见及前识，如何合理助缘？
于此亦无定，若醒则缘何境，由彼相关近时了知。如是因饥饿而睡者，醒时亦如是生，故内触经验即醒。随前习缘相应，醒时身乐习成，如是惊惧心逃相因经验，醒时亦受苦，如是极恶心者害他相应拔剑等乐醒时生。
是故心非身与出入为因，然是前习识为因。若身为因则应无遮。若说过失变故非因，则过失若作不复生变，彼所作小变瘦等及昏迷等断识时应无遮。

།རིད་པ་ལ་སོགས་པ་གང་གིས་བྱས་པའི་འགྱུར་བ་དེ་གསོ་བར་རུང་ན། དེ་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པའི་འཆི་བའི་ མཚན་ཉིད་ཀྱི་འགྱུར་བ་ཡང་གསོ་བར་རུང་སྟེ།གསེར་གྱི་སྲ་བ་བཞིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་གསེར་སྲ་བར་གྱུར་ཀྱང་འགྱུར་བའི་རྒྱུས་འཇུ་ཞིང་སླར་ཡང་སྲ་བར་འགྱུར་རོ། །གསོ་བའི་སྦྱོར་བས་འགྱུར་བ་གསོ་བར་རུང་བ་དང་། གསོ་བར་མི་རུང་བའི་ནད་ཀྱིས་སླར་མི་འབྱུང་བར་བསྒྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་དེས་ན་སྐྱོན་ མེད་དོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། ཅུང་ཟད་གསོར་མི་རུང་བརྗོད་པ། །འཚོ་བྱེད་རྙེད་དཀའ་ཉིད་ཕྱིར་རམ། །ཚེ་ཟད་ཕྱིར་རོ་ཉེས་པ་ནི། །གཅིག་ཏུ་གསོར་མི་རུང་བ་མེད། ཅེས་བྱ་བ་ལ་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པས་བྱས་པའི་འགྱུར་བ་ལྡོག་པར་ནུས་པའི་སྨན་ནམ་འཚོ་བར་བྱེད་པའི་སྨན་ པ་རྙེད་པར་དཀའ་ཞིང་ཕྲད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རམ།ཚེ་ཟད་པའི་ཕྱིར་ཅུང་ཟད་གསོ་བར་མི་རུང་བར་བརྗོད་དོ། །ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། དེ་ཟད་པས་ཀྱང་ཅུང་ཟད་ནད་ལ་སོགས་པ་གསོ་བར་མི་རུང་བར་བརྗོད་དོ། །ཡང་ན་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་ཟད་ པ་ཉིད་ལས་ཟད་དོ།།ལས་དང་བྲལ་ན་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་ནི་གཅིག་ཏུ་གསོར་མི་རུང་བ་མེད་དེ། སླར་འབྱུང་བའི་འགྱུར་བ་རྩོམ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རོའི་ལུས་ལ་རླུང་ལ་སོགས་པས་བྱས་པའི་འགྱུར་བ་ལྡོག་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། བརྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པས་བྱིས་པའི་འགྱུར་ བ་ལྡོག་པ་བཞིན་དུས་གཞན་དུ་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ལུས་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་།བརྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་ལུས་ཡོད་པ་ཡིན་པས་འགྱུར་བ་མེད་ན་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། རོའི་ལུས་དེ་ཉིད་དུ་བསྲེགས་པའི་ཕྱིར་རམ། གཞན་དུ་ཡང་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། ཉམས་པར་གྱུར་པས་སླར་འཚོ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ལུས་སམ་འབྱུང་འཇུག་དག་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ཟིན་ལ། ཤེས་པའི་རྒྱུ་ནི་སེམས་ཡིན་པར་གཉིད་ལོག་པ་དང་། སད་པ་བཞིན་སྐྱེ་བ་གཞན་ལེན་ཏོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན། རོ་ཡི་དུག སོགས་འདུས་པ་ལས།།དེ་ཡི་སོ་རྗེས་བཅད་པས་ཀྱང་། །འགྱུར་བའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་ནས་སུ། །དེ་ཅི་སླར་འཚོ་མི་འགྱུར་རམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རོའི་དུག་ལ་སོགས་པ་སོས་བཟུང་བའི་གནས་སུ་འདུས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཇི་སྲིད་གསོན་པ་དེ་སྲིད་དུ། ལུས་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པར་དུག་ འཇུག་ལ།སྲོག་བཏང་ནས་སོ་རྗེས་སུ་འོང་བར་འགྱུར་རོ། །རྨ་བཏོད་པའི་ལུས་ཀྱི་ཆ་བཅད་ན། སྲོག་ཆགས་རྣམས་མི་འཆི་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །དེའི་སོ་རྗེས་བཅད་པའི་རྒྱུ་ལས་ཏེ། །ཀྱང་གི་སྒྲས་ནི་ཨ་གད་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བས་སོ།

瘦等所作变若可医治，则彼所作死相变亦可医治，如金坚性。因金虽坚，由变因融而复成坚。医治方便能治可治变，不可治病令不复生变，岂非无过？
"略说不可治，
因医难得故，
或因寿尽故，
过失非定不可治。"
风等过失所作变可返之药或医生难得不能遇故，或因寿尽故，略说不可治。寿即业有相，由彼尽故，亦说略病等不可治。或由善不善业力尽即寿尽。
离业则风等过失非定不可治，因作复生变故。尸身风等所作变岂非无返？如昏迷等所作变返，他时不生，因无身故。昏迷等有身故，无变则生识，尸身彼即烧故，或由具他变异故，损坏不复活。
对此说：已说身或出入非识因，识因是心，如睡眠与醒，取他生当说。
或：
"尸毒等聚故，
由断彼牙迹，
离变因之后，
岂不复活耶？"
生物尸毒等聚于牙所执处，如是乃至活时，遍满全身毒入，舍命后随牙迹来。截断身分伤处，见生物不死故，由断彼牙迹因，复由阿揭陀等方便。

།འགྱུར་བའི་རྒྱུ་དུག་དང་བྲལ་ ནས་ཅིའི་ཕྱིར་སླར་འཚོ་བར་མི་འགྱུར།དེའི་ཕྱིར། ལུས་ནི་གནས་པ་ཡིན་ན་སེམས། །ལྡོག་པ་མེད་པར་ཐལ་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་གནས་སོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་ཇི་ལྟར་མེས་བསྒྱུར་བའི་ས་བོན་ནི་མྱུ་གུའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། འདིར་ཡང་རིམས་ལ་སོགས་པས་བསྒྱུར་བའི་ལུས་ནི། འཆི་ བའི་ཚེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། སྐྱོན་རྣམས་སླར་འབྱུང་བའི་འགྱུར་བ་རྩོམ་པའི་ཕྱིར། ཤིན་ཏུ་ཆད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པའི་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ལ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརླག་པའི་ཕྱིར་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ འགྱུར་རོ།།ཡང་ན། ཉེར་ལེན་འགྱུར་བ་མེད་པར་ནི། །ཉེར་ལེན་ཅན་གྱི་འགྱུར་བ་དག་།བྱེད་པར་མི་ནུས་དཔེར་འཇི་བ། །འགྱུར་བ་མེད་པར་བུམ་སོགས་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉེ་བར་ལེན་པ་འགྱུར་བ་མེད་པར་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཤེས་པ་འགྱུར་བར་བྱེད་པར་མི་ནུས་ཏེ། འཇི་བ་མ་གྱུར་པར་ བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་འགྱུར་བ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར།རྒྱུར་གྱུར་པ་ལས་འབྲས་བུ་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མང་པོ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ལས་གང་ཞིག་གང་ལ་ལར་ཁོ་ནའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་སྟེ། ལུས་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ཡང་། ལུས་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པ་འགྱུར་ བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ལུས་འགྱུར་བ་མེད་པར་འཇིག་པ་དང་། མྱ་ངན་ལ་སོགས་པས་སེམས་འགྱུར་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆུ་གྱུར་པས་ཀྱང་མྱུ་གུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུན་གྱི་རྒྱུ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་བོན་ཡང་རྒྱུན་གྱི་རྒྱུ་ ཡིན་གྱི།ཆུ་ལ་སོགས་པ་ནི་གནས་སྐབས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐུན་མོང་གི་རྒྱུ་ཡིན་པས་རྒྱུན་གྱི་རྒྱུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆུ་ལ་སོགས་པས་སཱ་ལུའི་རྒྱུན་ལྡོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་ཀྱང་སཱ་ལུའི་རྒྱུན་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་མྱུ་གུའི་གནས་ སྐབས་ཆུའི་རྒྱུན་ཅན་དེ་ནི་དེ་མེད་ན་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ།།དེའི་ཕྱིར་ལུས་ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་ཡིན་པས། དེ་རླུང་ལ་སོགས་པས་ལུས་གྱུར་ཀྱང་སེམས་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ།

离变因毒后，何故不复活？是故"若身住则心，应成无返故"此理成立。虽如是，如火所变种子非芽因，如是此中热病等所变身，死时非识因。
对此说：过失作复生变故，非极断。稻等芽生功能于种子等全体坏故，无芽等。
"无取因变异，
所取诸变异，
不能作如泥，
无变瓶等故。"
取无变异则不能令所取识变异，因未见泥未变而瓶等变故。从因所成果变，此是取法。诸因近成中，某于某唯取因，身虽是因，然非由身变而识变。因见无身变而由坏灭忧等心变故。
水变亦令芽变，岂非彼取？非也，因相续因是取故。种子亦是相续因，水等则令特殊位故。功能等是共因故非相续因。水等非返稻相续，因无彼亦稻相续不返故。若芽位水相续者，无彼则定返。是故身非取，故虽风等变身，心不返。

།འོ་ན་ལུས་དང་སེམས་དག་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་། ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་ངེས་ཤེ་ན། དངོས་ གང་འགྱུར་བ་མེད་པར་ནི།དངོས་པོ་གང་ཞིག་རྣམ་འགྱུར་བ། །དེ་དེའི་ཉེར་ལེན་དུ་མི་རིགས། །བ་ལང་བ་མེན་ལ་སོགས་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དངོས་པོ་གང་ཞིག་སྟེ་ལུས་མ་གྱུར་པས་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགྱུར་བ་དེ་ནི། ལུས་ དེའི་ཉེ་བར་བླང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་བ་ལང་གྱུར་པ་མེད་ཀྱང་བ་མེན་འགྱུར་བས་དེ་དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །བ་ལང་དང་། བ་མེན་དག་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་། ཉེ་བར་བླང་བར་བྱ་བ་མེད་པས་ལྡོག་པ་དང་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལུས་དང་སེམས་ལ་ཅི་ཞིག་མཚུངས་ ཏེ།གཞན་ལ་སྐྱོན་ཡོད་པས་གཞན་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། སེམས་དང་ལུས་དག་དེ་བཞིན་ཏེ། །དེ་རྒྱུ་ཅན་འབྲས་བསྐྱེད་པ་ནི། །གྲོགས་བྱེད་ཕྱིར་ན་ལྷན་ཅིག་གནས། །མེ་དང་ཟངས་མའི་ཞུ་ཉིད་བཞིན། ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་རྒྱུ་སྟེ་ལུས་ དང་ཤེས་པའི་རྒྱུ་སྔོན་གྱི་དུས་སུ་འབྱུང་བ་ལས།ལུས་དང་ཤེས་པ་ཉིད་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པས་ལུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །གྲོགས་བྱེད་པ་སྟེ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་པ་སྟེ་མེ་དང་ཟངས་མའི་ ཞུ་བ་ཉིད་བཞིན་དུ།དཔེར་ན་མེ་དང་ཟངས་མའི་ཞུ་བ་ཉིད་ལྷན་ཅིག་ན་ཡོད་པ་གྲོགས་བྱེད་པ་མེ་ཡོད་པ་ལས་ཟངས་ཀྱི་ཞུ་བ་ཉིད་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ནི་ལུས་ཀྱི་གྲོགས་བྱེད་པ་ཅན་ནམ། ལུས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་གྲོགས་བྱེད་པ་ཅན་ཏེ། གོང་ནས་གོང་དུ་ལུས་དང་སེམས་སྐྱེད་ པའི་ཕྱིར་ལུས་དང་སེམས་དག་ནི་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་པའོ།།དེ་ལྟར་ན་འགྱུར་མོད་ཀྱི་གལ་ཏེ་ལུས་སེམས་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་ཡིན་ཡང་རྟེན་དུ་ནི་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་ལུས་ཞིག་ན་ཤེས་པ་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཞིང་། ལུས་གཞན་ལ་འཕོ་བ་མེད་དེ། དཔེར་ན་རྩིག་པ་ལ་བརྟེན་པའི་རི་མོ་རྩིག་པ་ ཞིག་པ་ན་འཇིག་ཅིང་།རྩིག་པ་གཞན་ལ་འགྲོ་བ་མེད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན་དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རི་མོ་ལ་སོགས་པ་རས་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པ་ནི་རྟེན་གཞན་ལས་འོངས་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་གྱི། སེམས་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་མཐའ་ཅན་གྱི་ལུས་དང་བྲེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ལས་སད་པའི་གནས་སྐབས་དང་།དང་པོ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་སྐྱེ་བ་གཞན་གྱི་ལུས་ལ་གནས་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་རྟོགས་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། རི་མོ་བཞིན་རྟེན་སོ་སོར་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོར་ངེས་པའི་རྟེན་ཉིད་ནི་ལུས་ཞིག་ན་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རོ།

若问身心如何定非取与所取？
"若无某事变，
而某事变异，
彼非彼取因，
如牛与野牛。"
某事即身未变而变异之事，由忧等识变者，非彼身之所取，如无牛变而野牛变，彼非彼取因。牛与野牛无取与所取，故非返与能返，身心何相同？岂非由他有过故他不成过德耶？
"心身亦如是，
彼因生果故，
助缘故俱住，
如火铜融性。"
彼因即身识因前时生，由身识果生，令身位渐胜相。助缘即俱利益故，俱住如火铜融性，如火铜融性俱有助缘，由有火生铜融性故。如是心是身助缘，身亦是心助缘，渐生身心故，身心俱住。
虽如是，若身非心取，然为依，故身坏则识返，不移他身，如依墙画，墙坏则坏，不往他墙。此不实，因不知画等住布等为从他依来，然心从梦末身及惊等身随行，醒位及初生时，了知随行他生身行，故非如画定依，定依则身坏应坏故。

།གཞན་ ཡང་ལུས་སམ་གཞན་ལ་ཡང་རྟེན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ལུས་ཞིག་ན་འཇིག་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།རི་མོ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྩིག་པ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ་བས་ན་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་པར་གྱུར་གྱི་རྟེན་ཞིག་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཐ་དད་པ་མེད་པས་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོར་མ་ གྱུར་མོད།ལུས་དང་སེམས་དག་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ཡོད་མེད་དག་ལ་རྟེན་མེད་ཕྱིར། །རྟེན་ནི་གནས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན། །ཡོད་པ་ཡིན་ན་འདི་རྟེན་མེད། །གནས་པ་པོ་ལས་གཞན་མིན་ཕྱིར། །ཐ་དད་ན་ཡང་དེ་ཡི་རྒྱུ། །དེ་ཡི་དངོས་པོ་ལ་ཅི་བྱ། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་རྟེན་མེད་དེ། ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལ་རྟེན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་ཉིད་དུ་འདོད་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་མེད་པས་རྒྱུ་ཉིད་མེད་ན་རྟེན་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་ན་ཡང་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པའི་ཕྱིར། ལུས་རྟེན་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་ཀྱང་གནས་པའི་ རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟེན་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།འདི་ནི་མི་འཐད་དེ། གནས་པ་འདི་གནས་པ་པོ་ལ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ལུས་ལ་སོགས་པས་ཤེས་པ་གནས་པ་ཡིན་ན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པར་གྱུར་པ་ལས་ཤེས་པ་ནི་ལུས་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདི་ནི་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དངོས་ པོ་གྲུབ་པ་ལ་ཡང་ཅུང་ཟད་མ་གྲུབ་པའི་ཆ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ།རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་རྟེན་ཡིན་ལ། བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ནི་རྒྱུར་བརྗོད་དོ། །གང་ལ་ལ་ཆོས་སྐྱེད་པ་དེ་ནི་གཞི་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྟུང་བ་ནི་དངོས་པོ་ཡང་ངོ་བོར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གལ་ཏེ་གནས་པ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གནས་པ་ནི་རྟག་ཏུ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བས་ན་གནས་པ་ཐ་དད་པའོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་དེའི་རྟེན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཤེས་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཅི་ཞིག་བྱེད་ན། གང་གིས་འདི་རྟེན་ཡིན་ཞེ་ན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་གནས་པ་དང་། དངོས་པོ ལ་བདག་ཉིད་གཅིག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དངོས་པོ་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཉིད་གནས་པར་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་གཞན་པ་རྟགས་པ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

复次，由身或他亦无依故，身坏时如何坏？画等非异于墙，故由自性坏，非由依坏。若谓无异故非依所依事，身心如何非依所依？
"有无无依故，
依非住因性，
若有此无依，
不异住者故。
虽异彼之因，
于彼事何为？"
无者无依，如空花无依故。然许从因生，无者无故，无因则非依。有者亦不待他故，身非依。有亦为住因故非依耶？此不应理，因住与住者无异故。若由身等识住，则彼所作，已说识非从身生。
有事成亦有少分未成耶？因此故是依，全体生说为因。于某生法者是基，非异于事依，堕亦有事自性故。若住无异，则自性住应常有，是故住异。此非彼依，故于识事何所作，由何此是依？
当说：如是住与事无一性，因应生事故。亦非从彼生，因生事住故。别依成无义故。

།གལ་ཏེ་ཡང་ལུས་སེམས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་ཏེ་གནས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་ལུས་གནས་པ་ན་སེམས་ཀྱང་གནས་པས། འཇིག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། དེ་འཇིག་རྒྱུ་ལས་འདོད་པ་ནི། །དེ་ཡང་ཐལ་བ་མཚུངས་པ་སྟེ། །གནས་པའི་རྒྱུས་ཀྱང་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ་ལས། བམ པོ་ལྔ་པ།དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་སེམས་འཇིག་པ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ལས་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་དེ། འགལ་བའི་རྐྱེན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་རྟག་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་པ་ཐ་དད་ན་ཡང་འཇིག་ པའི་རྒྱུས་ཅི་ཞིག་བྱེད་དེ།དེའི་ཕྱིར་འཇིག་པའི་རྒྱུས་ཅི་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །དེ་བས་ན་མི་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རང་ཉིད་གནས་པ་ཡིན་པས་གནས་པའི་རྒྱུས་ཅི་ཞིག་བྱ། གལ་ཏེ་ཡང་ཇི་སྲིད་འཇིག་པའི་རྒྱུས་འཇིག་པ་མི་སྐྱེད་པ་དེ་སྲིད་དུ་རང་ཉིད་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནས་པའི་རྒྱུས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། ཅུང་ ཟད་ཀྱང་གནས་པའི་རྒྱུས་མི་བྱེད་པ་ཉིད་དོ།།འཇིག་པའི་རྒྱུ་མ་འོངས་པར་དུ་དེ་ལ་གནས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཇིག་པ་པོ་མ་འོངས་པ་སྟེ། མ་བྱུང་བའི་བར་ཏེ་སྔར་སེམས་ཀྱི་གནས་པ་ལུས་དེ་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལན་སྨྲས་པ། འཇིག་པ་ནི། དངོས་ཆོས་ཉིད་འགྱུར་གནོད་མེད་འདི། །གནས་པའི་རྒྱུ་ཡིས་ ཅི་བྱར་ཡོད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། འོ་ན་དེ་ལྟར་ན་འཇིག་པའི་རྒྱུ་དོན་མེད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རང་གི་རྒྱུ་ཉིད་ལས་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ན་འཇིག་པ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་འཇིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་འགལ་བ་མེད་པ་སྟེ། འགལ་བ་མེད་པ་འདི་ ལ་ཡོད་པས།དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་གིས་ཀྱང་གཞན་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། གནས་པའི་རྒྱུ་ཡིས་ཅི་ཞིག་བྱེད། འོན་ཏེ་གནས་པའི་རྒྱུ་མེད་ན་འཇིག་པ་དེ་གནས་པའི་རྒྱུ་ཡོད་ན་འཇིག་པ་བཀག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་འཇིག་པ་འགེགས་པས་འཇིག་པ་ འདི་ལས་གཞན་ལ་བྱེད་པ་ཉིད་དོ།།དེས་ན་འཇིག་པ་ལ་ཅི་ཡང་མ་བྱས་པས་འཇིག་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ན། ཇི་ལྟར་སེམས་མི་གནས་པ་ཡིན། ཆུ་ལ་གཞི་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལ་རྟག་པ་རྒྱུས་ཀྱང་གནོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་རྟེན་ཡིན་ནོ།

若谓身是心依，因是住因，则身住时心亦住，应成无坏。若许从坏因坏，彼亦同过，住因复何为？
如是虽然，许心坏从坏因，因有违缘故。于彼亦应成常同，因坏无异于事故。若坏异者，坏因复何为？故坏因无所作。是故不坏故自住，住因何所为？若乃至坏因不生坏，尔时由自住故，住因何所为？住因全无所作。
若谓未来坏因未至时，彼住于彼者，谓坏者未来即未生间，先心住从彼身。
"坏是事法性，
成无违此中，
住因有何为？"
若尔则坏因应成无义，故从自因性是坏自性，坏成事法性，因事体性是坏故。此中无违，由此有无违，因事体性任何不能令异故，住因何所作？若无住因则坏，有住因则遮坏耶？若尔则遮坏于此坏外别有作性。故于坏全无所作则定无坏，如何心不住？岂不见水有基？于彼常因亦无违，是故是依。

།དེས་ན་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་རྟོག་པ་དོན་ མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དཔེར་ན་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་གཞི་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། ཆུ་ལ་སོགས་པའི་གཞི་ས་ཕྱོགས་ན་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཤེས་པའི་ཡང་རྟེན་ལུས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འདི་ལ་འང་མཚུངས། དངོས་རྣམས་སྐད་ཅིག་རེ་རེར་འཇིག་།དངོས་རྒྱུན་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བའི་ ཕྱིར།།རྒྱུན་ཉིད་ཡིན་ཕྱིར་དེ་རྟེན་ཡིན། །དེ་ལྟར་མིན་ན་རིག་པ་མིན། །འབོ་བ་ཡིས་ནི་གེགས་བྱེད་ཕྱིར། །ཆུ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་འགྱུར་གྱི། །འགྲོ་བ་མེད་ཅན་ཡོན་ཏན་སྤྱི། །ལས་རྣམས་ལ་རྟེན་གྱིས་ཅི་བྱ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ཡང་ཆུའི་གཞི་སའི་སྟེང་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་ དག་གི་རྟེན་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་བརྩད་པ་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ཆུའི་གཞིར་གྱུར་པའི་ས་གཞི་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱི་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་བརྩད་པར་མི་རུང་ངོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ས་ཕྱོགས་ནི་ཆུ་མི་འབོ་བའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པས་རྟེན་ཡིན་གྱི། འབོ་བ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ནི་རྟེན་མ་ ཡིན་ལ།རྟེན་གང་ཡིན་པ་དེའི་འབོ་བ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབོ་བ་དང་། མི་འབོ་བ་དག་ཕན་ཚུན་སྤངས་པས་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔར་ནི་འབོ་བ་ལ་ཕྱིས་ནས་མི་འབོ་བ་མ་ཡིན་ནམ་དེས་ན་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་གང་འབོ་བ་དེའི་རྟེན་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱིས་གཡོ་བ་དང་། མི་ གཡོ་བ་དག་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འབོ་བ་དང་མི་འབོ་བ་དུས་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དུས་མི་གཅིག་ན་ནི་ཇི་ལྟར་གནས་པར་བྱེད་དེ། དུས་གསུམ་དུ་གནས་པར་བྱེད་པས་བཟུང་བ་ཡིན་གྱི། དུས་མང་པོ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ཉིད་ཅིག་ཅར་འཛིན་པ་མ་ ཡིན་ནོ།།རིམ་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། རིམ་པའི་དོན་ཉིད་བསམ་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་རིམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་སྟེ། དེ་ཡང་ཐ་དད་པའི་དུས་དག་མ་ཡིན་ནམ། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ཀྱང་གཟུང་བའམ་འཛིན་པ་ཡིན། དེ་ལ་བཟུང་བའི་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་ འཇོག་ན་འཛིན་པ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ།།འཛིན་པ་དུས་མ་ཡིན་ན། གཟུང་བ་ཡང་རིམ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འཛིན་པའི་གནས་སྐབས་ཅན་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། ཆུ་མི་འབོ་བ་ད་ལྟར་འཛིན་ཅིང་། འབོ་བ་ནི་མ་འོངས་པའི་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པས་འབོ་བ་དང་། མི་འབོ་བའི་ གནས་སྐབས་ན་ཡོད་པའི་ཆུ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།འདིའི་དོན་ནི། །ཡོད་མེད་དག་ལ་རྟེན་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ།

故说有无分别无义，如水等基。若谓如见水等基于地处，如是识亦依身。
为此说：
"此中亦同等，
诸事刹那坏，
事续如是生，
由续故彼依，
若非则非知。
由流故为障，
水等成为依，
无行德共相，
诸业依何为？"
此亦如水基于地等有无之依非是之诤同等。岂非见为水基之地基等后，故不应诤？此非实，地处为水不流依故是依，若是流者彼非依，依者彼非流，故流与不流互相舍而住。
先有流后无流，岂非无违？若尔则彼流者非依，因现量不了知动与不动一性故。流与不流非同时所缘。若非同时，如何能住？由三时住所取，非一时取多时相属。
若谓次第了知，当思次第义，如是次第名言是有无，彼亦非异时耶？有无亦是所取或能取？其中若立所取有无，则能取不成一性。若非能取时，所取亦成次第故，具能取位非一性，是故现取水不流，流是未来分别境，故流与不流位中有之水非现量所见一性。此义即"由有无无依故"，谓不见依所依事。

།འོ་ན་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པར་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོར་བརྟག་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མོད་ ཀྱི་ད་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོག་པ་ལ་ནི་མེད་པར་འགྱུར་གཞན་ཡང་དངོས་པོ་རྣམས་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་འཇིག་པར་ཁས་བླངས་པར་གྱུར་པ་ནི།དངོས་པོའི་རྒྱུན་ཏེ། ངོ་བོའི་རྒྱུན་དེ་ལྟར་བརྟགས་པས་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་མཚུངས་པའི་ཡུལ་དུ་ཆུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ས་ཕྱོགས་དེ་རྒྱུ་ཡིན་པས་རྟེན་ཡིན་ནོ། །དེ་ ལྟར་ན་མ་ཡིན་ཏེ་སྐྱེ་བར་ཁས་མི་ལེན་ན་རྟེན་ཉིད་དུ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཡང་རྟེན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཁས་ལེན་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འབོ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འགྲོ་བའི་གགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ས་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་རྟེན་དུ་འགྱུར་གྱི། འགྲོ་བ་དང་བྲལ་བའི་ ཡོན་ཏན་རྣམས་ཇི་ལྟར་རྟེན་ཡིན།རྫས་འབོ་བའི་གགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྟེན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་ནི་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འབོ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སེམས་ཡོན་ཏན་ནམ། ལས་སམ། སྤྱིར་གྱུར་པའི་རྟེན་ལུས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། །སེམས་ལ་འགྲོ་བ་ མེད་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སོ་སོར་ངེས་པའི་ལུས་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ལོག་ན་ལྡོག་སྟེ། དཔེར་ན་གཟུགས་རང་གི་རྟེན་ཞིག་ན་འཇིག་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དེས་ནི་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་དང་། །འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་རྒྱུ་དང་ནི། །རིགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་གཞག་ཉིད། ། རྟེན་མེད་ཕྱིར་ན་གསལ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིས་ནི་འགྲོ་བ་མེད་པར་རྟེན་དང་། བརྟེན་པ་རྟག་པར་རིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཞིང་། ཡོན་ཏན་མེད་པ་ལ་རྟེན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་སྤངས་པ་དེ་དག་གིས་ནི་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཡང་གསལ བ་དང་།འདུ་བའི་རྒྱུ་ཡང་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འདུ་བ་ཡིན་ན་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིག་ཅར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་འདུ་བ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ནམ་མཁའ་དང་། འགྲོ་ བ་དང་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ།།རྣམ་གཞག་ཉིད་ནི་རྫས་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་དེ། འབྲས་བུ་ཉིད་མ་གཏོགས་པར་རྟེན་དུ་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་རིགས་ལ་སོགས་པ་རྟེན་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་རྫས་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་ངེས་པ་གནས་པ་ཉིད་ བཀག་པ་སྟེ།འདི་ལྟར་གསལ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་རིག་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་སོ་སོར་ངེས་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གསལ་བ་གཞན་གྱི་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ལ་བརྟེན་པའི་སེམས་ལུས་མེད་ཀྱང་ལུས་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ།

若问如何不见而分别依所依事？虽如是，今颠倒分别则成无。复次，许诸事刹那刹那坏，事续即体续，如是思维，由水生于近取相似境故，地处是因故为依。若非如是，不许生则不应为依。或若许非因亦是依者，则由障碍流动法水等之行故，地处等成依，无行诸德如何为依？由障碍实物流动故成依。德等无作用故无流动。是故心是德或业或共相，身非依，此为定论。
虽心无行，然由是德故，岂非依于定别之身？彼灭则灭，如色于自依坏时坏耶？
此中说：
"由此和合性，
和合之因及，
类等诸安立，
无依故明显。"
此说无行依所依不应理，无德则无依。由遮依所依事，和合亦明显，和合因亦明显。如是若是和合则非依所依事，因同时有故。若非和合则无和合因。类等者，等字摄虚空、行、一性等。安立即依于实，除果性外所说为依者亦明显。虽类等是能依，然遮实等定住，如是依于显现之类非依于显现差别定性，因随行余显现故。如是依身之心，虽无身亦随行余身故。

།དེ་བས་ན་འཇིག་རྟེན་ ཕ་རོལ་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་། སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ་མ་གཏོགས་པར་གང་ལ་ཡང་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། གཞན་ལས་དངོས་པོ་འཇིག་ན་ནི། །དེ་ཡི་གནས་རྒྱུས་ཅི་ཞིག་བྱ། །དེ་གཞན་མེད་པར་འཇིག་ན་ཡང་། །གནས་པའི་ རྒྱུ་རྣམས་ནུས་མེད་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་ཐོ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཉིད་ལས་དངོས་པོ་འཇིག་ན་ནི། དེའི་ཚེ་འབྲས་བུའི་རྫས་དེའི་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་དེའི་གནས་པའི་རྒྱུ་རྟེན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། འོན་ཏེ་རྫས་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་མི་མཐུན་པའི་སྦྱོར་བ་རྣམས་མེད་པར་ཡང་འཇིག་པར་འགྱུར་ན་ནི། དེ་ ལྟར་ན་འོ་ན་ནི་རང་གི་རྒྱུ་ཉིད་ལས་འཇིག་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རྫས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གནས་པའི་རྒྱུ་སྐྱེད་པའི་རྫས་རྣམས་ལ་ནུས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་དག་གིས་ནི་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་འགྲོ་བ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ལ་རྟེན་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་དངོས་པོ་དང་རྟེན་དང་བཅས་ པ་ཉིད་ཡིན་ན་གང་ལ་ཡང་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།རྟེན་བཅས་ཐམས་ཅད་གནས་ལྡན་པས། །སྐྱེ་བ་ཅན་ཀུན་རྟེན་བཅས་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི། །ནམ་ཡང་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དངོས་པོ་གང་ཅུང་ཟད་གནས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ཐམས་ ཅད་རྟེན་དང་བཅས་པ་སྟེ།རྟེན་དང་ལྷན་ཅིག་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྟེན་དང་བཅས་པ་སྟེ། སྐྱེ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་རང་གི་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང་། འདུ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་སྟེ། དེས་ན་གང་ཅུང་ཟད་སྐྱེ་བ་དེ་ཐམས་ཅད་རང་གི་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་ སོགས་པ་རྒྱུ་རྟག་པ་ལ་གནས་པས་ཇི་ལྟར་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་འཇིག་པར་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལྟར་རྟེན་ཞིག་པ་ཉིད་ན་འཇིག་པར་རིགས་ཏེ། གཞན་དུ་ན་རྟེན་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་འགེགས་པ་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི། གལ་ཏེ་ རང་འཇིག་ངང་ཚུལ་བདག་།ཡིན་ན་དེ་གནས་བྱེད་གཞན་གང་། །གལ་ཏེ་རང་འཇིག་ངང་ཚུལ་བདག་།མིན་ན་དེ་གནས་བྱེད་གཞན་གང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་པའི་ངང་ཚུལ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། དེའི་གནས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། གནས་པའི་རྒྱུ་གཞན་གང་ཞིག་ཡོད་དེ། མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

因此，后世非不成。是故除所生能生外，于任何处无依所依事。如是：
"若事从他坏，
彼住因何为？
若无他亦坏，
住因皆无能。"
若由锤等他物坏事，尔时彼果实之德等，彼住因依何所为？若实等无违缘亦坏者，则从自因生坏故，实等住因生实等无有功能。此等说明无行德等无依。彼若有事及依，则于任何不应坏，为显此故：
"具依一切有住故，
有生皆是具依者，
是故一切诸事物，
永时不应成坏灭。"
凡诸少许有住之事物，彼一切具依，因与依同行故。一切生亦具依，因是有生故。如是有自因及和合即是生，故凡少许生者，一切依于自因。是故微尘等常因住故，如何彼所依一切果成坏？如是依坏时应坏，否则不应为依故。
遮一切依所依事摄颂：
"若自坏性为自性，
彼住能作他为何？
若自坏性非自性，
彼住能作他为何？"
若事物以自体性是坏性自性者，彼住能作即住因他者何有？谓无也。

།འོན་ཏེ་རང་ཉིད་འཇིག་པའི་ངང་ཚུལ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། རང་ཉིད་གནས་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་ལ་གཞན་གནས་པའི་རྒྱུ་ཡིས་ཅི་ཞིག་བྱ། དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། སྒྲོན་མ་དང་། འོད་དག་གཞི དང་།གཞི་ཅན་མ་ཡིན་ཡང་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་སྟེ། འོད་འབོ་བའི་གནས་མ་ཡིན་ཡང་གང་གིས་དེའི་རྟེན་སྒྲོན་མར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་སྒྲོན་མ་ལ་རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལོག་ན་འོད་ལྡོག་གི་སྒྲོན་མ་གཞན་ལ་འབོ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་ པ་ཡང་ལུས་ལོག་ན་དེ་ཡང་ལྡོག་པར་འདོད་ཀྱི།འདི་ན་སྒྲོན་ལ་འཕོ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ལུས་ཀྱི་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པར་ཡང་། །བློ་ཡིས་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས། །ཤེས་རབ་ལ་སོགས་ཕུལ་བྱུང་ཞིང་། །འགྲིབ་པ་དག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡིན། །འདི་ནི་སྒྲོན་མ་འོད་ལ་སོགས། ། རྟེན་པ་རྣམས་ལ་ཡོད་མ་ཡིན། །སེམས་ལ་ཕན་པ་མི་འདོགས་པས། །དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་མི་འགྱུར། ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིའི་དོན་ནི་སྒྲོན་མའི་འོད་ནི་དེ་འགྱུར་བས་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་གྱི། འདིར་ལུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་སྟེ ལྷག་པ་དང་འགྲིབ་པ་མེད་པར་ཡང་།བློའི་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཏེ་འདུ་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དབང་གིས་ཤེས་རབ་དང་། ཡིད་གཞུངས་པའི་ལ་སོགས་པས་འཕེལ་བ་དང་། འགྲིབ་པར་འགྱུར་བས་ཏེ། གང་ཡང་ལུས་འདུ་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཡང་བློ་སྦྱངས་པས་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་ མཆོག་ཏུ་འགྲོ་བ་ན།དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་ལུས་ལ་ཡིད་བརྟེན་པར་རིགས་ཏེ་དེ་ཡོད་པ་མིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ལུས་སྦྱངས་པ་མེད་ཀྱང་འདི་སྟེ། སྔོན་དུ་བློ་སྦྱངས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྟར། སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། འདི་ལྟར་སྦྲུལ་གྱི་སྒྲོན་མའི་འོད་འགྱུར་བར་བྱེད་ཀྱི་དེའི་རྟེན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲོན་མ་མ་བསླད་པར་ཡང་། འོད་སྦྲུལ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འགྱུར་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། མར་མེ་ཉིད་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། འོད་མི་གསལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་བྱེད་པས་དེ་བས་ན་སྒྲོན་མ་གྱུར པས།རིང་དུ་འཕྲོ་བའི་འོད་འགྱུར་བར་བྱེད་དོ།

若非自体是坏性自性者，由自住故，事物何须他住因？虽如是，灯与光非基与有基，然是依所依事，虽光非流动处，由彼成灯依故。然于灯是依事，彼灭则光灭，不流于余灯。如是依身之识，亦许身灭则彼亦灭，此中非如灯迁移。
于此说：
"无身增减时，
由慧作差别，
智慧等增上，
及成为减退。
此于灯光等，
诸依非所有，
不益于心故，
不从彼差别。"
此义谓灯光由彼变故变，故是依所依事。此中无身德增减即增上减退时，由慧业差别，即由具造作差别力，智慧及正念等增减。若无身造作差别，由修慧令智慧等增上时，尔时如何应理心依身？为显彼非有故，虽无修身，此即先修慧差别随行性之心如是，于灯等法者非有。如是蛇于灯光令变，非彼依，岂非不损灯亦由蛇等令光变耶？非也，是灯自变，由作不明相故，是故由灯变令远照光变。

།བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལུས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་བྱས་ན་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། ལུས་ཉེ་བར་ལེན་པའམ་རྟེན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། སེམས་ལ་ཕན་འདོགས་པར་མི་བྱེད་ན། བཅུད་ ཀྱིས་ལེན་ལ་སོགས་པས་སྦྱངས་པའི་ལུས་དེ་ལས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ།བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ལ་སོགས་པས་བཅོས་པའི་ལུས་ལས་སེམས་ལ་ཕན་བཏགས་པའི་སྒོ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་སད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་ལྟར་བཅུད་ཀྱིས་ ལེན་ལ་སོགས་པ་བརྟེན་པས་ཡིད་མི་འཁྲུགས་ཏེ།ཇི་ལྟར་སྔར་མྱོང་བའི་འདུ་བྱེད་སད་པ་ལས་འགའ་ཞིག་ཁ་ཅིག་ཏུ་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་བཀྲེས་པས་ཉེན་པ་ན། ཆོས་བཤད་པ་འཁྲུག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ལ། བཀྲེས་པ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་ཞི་བ་ན། སྔར་གོམས་པའི་བཤད་པ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ལ་སོགས་པ་བརྟེན་ན། སྔར་མེད་པའི་སེམས་གཡེར་བག་ཅན་དུ་འཇུག་པ་དེའི་ཚེ་ཁ་ཅིག་གིས་ཤེས་རབ་ཕུལ་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། ཁ་ཅིག་གིས་དེ་བཞིན་པར་གནས་པ་འདི་ནི་ངེས་པ་སྟེ། བཅུད ཀྱིས་ལེན་གྱི་སྦྱོར་བ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞིང་བསྟན་བཅོས་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདྲིས་པར་གྱུར་པ་ལས་ཀྱང་།ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ལས་ངེས་པ་མེད་པར་ཤེས་པར་སྣང་། དེ་བས་ན་སྔར་གོམས་པར་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཤེས་པར་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ལ་སོགས་པས་བག་ ཆགས་སད་པར་བྱེད་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་བློའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། དེ་རྣམས་ཀྱང་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ལ་སོགས་པས་ལུས་རྒྱས་ན། གསལ་ཞིང་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་བློ་ཡང་ལུས་ལ་བརྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ ན་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆགས་སོགས་ལུས་རྒྱས་ལ་སོགས་པས། །འཕེལ་ཞིང་རེས་འགའ་བདེ་སྡུག་ལས། །སྐྱེ་སྟེ་དེ་དག་ཁམས་སྙོམས་པ། །ལ་སོགས་ནང་དོན་ཉེ་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལས། ལུས་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་འདོད་ཆགས་ལ་ སོགས་པ་འཕེལ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་རེས་འགའ་བ་ཉིད་དེ།གང་གི་ཚེ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ནའོ། །གང་ཞིག་མི་སྡུག་པ་སྒོམ་པ་དེ་ལ་ནི་དེ་ཉིད་བཟློག་ནས་ཆགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འཕེལ་བ་དེ་ཡང་བདེ་བ་དང་ སྡུག་བསྔལ་བདག་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་སྟེ།བདེ་བ་མྱོང་ན་འདོད་ཆགས་འཕེལ་ལ། སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་ནི་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།

若由服食等令身成殊胜，则智慧等显为殊胜故，身成近取或依耶？
此中说：若不益于心，则由服食等修身，亦不令智慧等成差别。谓由服食等调身，经由益心门令智慧等觉醒。如是依服食等令意不乱，如从先前经验之行觉醒，于某处智慧成殊胜。譬如为饥所逼时，说法紊乱等生起，饥等害息时，先前熟习之说则得进行。
虽依服食等，先前无有之心成敏锐时，有些智慧增上，有些如是安住，此为决定。由服食加持相同故不应如是，且从一切熟习论典中，何故显现不定解？是故先前所修习者，决定由服食等令习气觉醒。
贪等岂非是心自性？彼等亦由服食等令身增长时，明显增长故，如贪等，心亦应依身。若非如是则不应随行耶？
彼非有，故说：
"贪等由身长等故，
增长且从苦乐生，
彼等由诸界平等，
等内义故为近因。"
由身长等令贪等增长非一切时，然是间或，即当趣向非理作意时。若修不净观者，则彼返转成无贪。贪等增长亦从苦乐生，谓经验乐则贪增长，经验苦则生嗔恚。

།ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བ་ལས་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པས་ནི་ཐམས་ཅད་མི་ཕོད་དེ། སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་འདི་དག་ཉིད་ནི་ཞེ་སྡང་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འདིར་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་ན་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་ཞེས་ངེས་པ་ནི་མེད་དེ། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་ཀྱང་། རང་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་ལས་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་ལྷག་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། བློའི་ངོ་བོ་ཉིད་བདེ་བ་དང་སྡུག བསྔལ་བ་ཡིན་ན་ནི་གལ་ཏེ་བློ་ལས་ལུས་སྐྱེ་བ་བཞིན་ལུས་ལས་ཀྱང་བློ་ཉིད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དེ་དག་ཁམས་སྙོམས་པ་ལས་ཀྱང་འབྱུང་སྟེ། སོགས་པའི་སྒྲས་ཁམས་མ་སྙོམས་པ་བཟུང་སྟེ། རྒྱུ་དེ་ལས་ནང་གི་དོན་རེག་བྱའི་བྱེ་ བྲག་གང་ཞིག་ཉེ་བ་དེ་ལས་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ།།འདིའི་དགོངས་པ་ནི་ནང་གི་རེག་བྱའི་བྱེ་བྲག་ལ་དམིགས་ནས་བདེ་བ་སྐྱེའི། རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ལུས་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ལས་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ལས་སོ། །ཡུལ་ཡིན་ པས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གྱི་རྟེན་ཡིན་ན་ནི་ཕྱི་རོལ་ལ་ཡང་ཡུལ་ཡིན་པས་རྟེན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།གང་གི་ཚེ་ནང་གི་བྱེ་བྲག་དམིགས་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དག་ཕྱི་རོལ་ལ་བརྟེན་པར་འགྱུར་གྱི། ཡུལ་རྟེན་ནི་མ་ཡིན་ཞིང་ དེ་ལོག་ན་ལྡོག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ནང་གི་ཡུལ་ལ་བདེ་བ་འབྱུང་བ་དེ་བོར་ནས་སྡུག་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དེ་མཐོང་བའི་ཚེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལ་འཕོ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་གཞན་ལ་བདེ་བ་འཕོ་བར་འགྱུར་རོ།

若问如何从苦生嗔？烦恼于一切不堪忍，欲离苦故，此等即是嗔恚。此中成苦则生嗔非决定，因具遍知者虽成苦，从自受苦外更增上趣入欲令他离苦故。
虽如是，若乐苦是心自性，则如从心生身，从身亦应生心耶？非也，彼等乐苦亦从界平等生。等字摄取界不平等，从彼因近内义触差别而增长。
此意趣谓缘内触差别生乐，非从依门。是故非从身成依而生乐苦，然从成境。若由是境故乐等是因故为依者，则外境亦应成依。
当见内差别所缘可意等时，乐苦依于外，非境依，彼灭亦非灭。如舍内境生乐，见可意悦意时，迁于外境，如是乐当迁于后世等余身。

།མིག་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནམ།རབ་རིབ་ལ་སོགས་པས་བསྒྱུར་བའི་མིག་གྱུར་པའི་ཕྱིར། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདུས་པའི་ནད་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའི་ལུས་ལ་ཡིད་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ལུས་ལ་ བརྟེན་པའོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། དེས་ནི་འདུས་པ་ལ་སོགས་ལས། །དྲན་པ་ཉམས་པ་ལ་སོགས་བཤད། །ནང་གི་ཁྱད་པར་ལས་སྐྱེ་བའི། །བློ་ཉིད་འགྱུར་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་དེས་ནི་དྲན་པ་ ཉམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་གླེན་པ་དང་། རྣམ་པར་གཡེང་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །དེར་ཡང་འདུས་པ་ལ་སོགས་པས་ནང་གི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་དམིགས་པའི་བློ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིད་འགྱུར་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་ལུས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ འདུས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྒྱུར་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དང་དེ་གྱུར་ན་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་ཡིན་གྱི། ལུས་ནི་རྟེན་གྱི་དངོས་པོར་མི་རིགས་ཏེ། ལུས་འགྱུར་བ་མེད་པར་ཡང་སྲིན་པོ་ལ་སོགས་པ་ མཐོང་བ་ལས་དྲན་པ་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཕྱི་རོལ་ལ་དམིགས་ནས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཡིད་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དཔེར་ན་སྡར་མའི་རྒྱུད་ཁ་ཅིག་།ཁྲག་སོགས་སྟག་ལ་སོགས་པ་དག་།མཐོང་བ་དང་ནི་ཐོས་པ་ལས། །རྨོངས་པ་ལ་སོགས་འབྱུང་བ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་ བ་ལ།དཔེར་ན་སྟག་དང་། ཤ་ཟ་ལ་སོགས་པ་ཐོས་པ་དང་། ཁྲག་དང་བུ་ཤི་བ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་སྡར་མའི་སྐྱེས་བུ་ཁ་ཅིག་རྨོངས་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། སོགས་པའི་སྒྲས་ཡིད་གཡེང་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ཁྲག་ལ་བརྟེན་པ་ནི་མ་ཡིན་པས་དེ་ལོག་ཀྱང་ཡིད་ མི་ལྡོག་པ་དེ་བཞིན་དུ་ནང་གི་དོན་ལ་དམིགས་པ་ཉེ་བ་ལས།འདུས་པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་ན། དྲན་པ་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བློ་ལུས་ལ་བརྟན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་འདུས་བྱས་ཉིད། །ངེས་པར་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡི། །སེམས་ནི་དེ་མེད་མི་འབྱུང་སྟེ། །དེའི་ཕྱིར་ སེམས་ལ་བརྟེན་པའོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་གང་ཞིག་འདུས་བྱས་པར་ངེས་པར་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་སེམས་ཡིན་གྱི་ལུས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྟེན་ཉིད་དུ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་གཞན་ལ་ཡེངས་པའི་སེམས་ནི་ཡུལ་གཞན་ལ་གལ་ཏེ་ཐ་མི་དད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་རྨ་མཐོང་ན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་དམིགས་པར་ འགྱུར་རོ།

岂非由眼等力生识？如由翳等变坏之眼故，眼识依彼，如是由界病变坏之身，意亦变坏，由彼力生故，意依身耶？
"由彼说界等故，
失念等亦说明，
从内差别生起，
唯是令心变异。"
由说贪等从乐苦生故，亦说失念等，等字摄愚痴、散乱等。彼中亦由界等缘内义差别之心令意变异，非身。由界等变坏之身不应理为意识之依故。
眼等由随行、返转及彼变则变故是依事，身非理为依事，因无身变亦由见罗刹等成失念等故。
若问如何缘外亦令意变异？
说：
"譬如怯弱某相续，
血等及虎等诸事，
由彼见闻等缘故，
愚痴等事得生起。"
譬如闻虎、罗刹等，见血、死子等，某极怯弱士夫成愚痴等，等字摄散乱等。非依外血，故彼灭意亦不灭。如是由近缘内义，于界等时成失念等故，心非依身。
是故：
"何者定随行，
诸行即是心，
无彼不得生，
故说依于心。"
定随行诸行者是心非身，不显为依故。散于余境之心，若于余境无别，尔时见伤则应缘苦。

།འོ་ན་གལ་ཏེ་སྲོག་ཆགས་རྣམས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཙམ་ལས་མ་སྐྱེས་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སྐྱེ་བོ་གཞན་ནས་འོངས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་མི་གཙང་བའི་ཕྱོགས་སུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་ནི་གནས་ངན་པར་འོང་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དབང་ཕྱུག་གིས་ བསྐུལ་ནས་སྲོག་ཆགས་གནས་ངན་པ་ལེན་པར་ཡང་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན།འདིར་ལན་བཏབ་པ། བདག་ལ་ཆགས་པ་དང་ལྡན་པས། །བདེ་སྡུག་དོར་ཐོབ་འདོད་པ་ཡིས། །སེམས་ཅན་གཞན་གྱིས་བཀྲི་མིན་པར། །དམན་པའི་གནས་ནི་ཡོངས་སུ་ལེན། །སྡུག་བསྔལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ བློ་དང་།།སྲིད་པའི་འཆིང་བ་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། །སྐྱེ་བོ་གང་ལ་དེ་མེད་པ། །དེ་ནི་སྐྱེ་བ་མི་ལེན་ཏོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་ཅན་གཞན་གྱིས་ཁྲིད་པ་མ་ཡིན་པས་སེམས་ཅན་གཞན་གྱིས་བཀྲི་བ་མིན་པའི་སྲོག་ཆགས་དེ་དམན་པའི་གནས་ཅན་མངལ་དུ་ཡོངས་སུ་ལེན་པར་ བདག་ལ་ཆགས་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ།ཅི་རིགས་པར་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དོར་བ་དང་ཐོབ་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །འདིའི་དགོངས་པ་ནི་གལ་ཏེ་རྟོག་པ་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་རང་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་ཀྱི་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་སུ་ཡང་གྲོང་ལ་སོགས་པ་ གང་དུ་ཡང་འཇུག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།འཁོར་བ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །འོན་ཀྱང་འབྲས་བུ་འདོད་པས་ཅི་ཞིག་ལྟར་གྲོང་ལ་སོགས་པར་འགྲོ་བའི་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་བདག་ལ་ཆགས་པས་བསྐུལ་བ་ཡང་དམན་པའི་གནས་ལེན་པར་འགྱུར་ ཏེ།དམན་པ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དབང་གིས་ལེན་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟ་བུ་ཡང་འདིར་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་ཉིད་དེ། གང་གིས་སེམས་ཅན་གཞན་གྱིས་མ་བཀྲིས་པར་ཡང་གཞན་གྱིས་བསྐུལ་བ་བཞིན་དམན་པའི་གནས་སུ་འགྲོ་སྟེ། འདི་ལྟར་དམན་པའི་ལེན་པ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ སྤང་བར་འདོད་པ་དང་།བདེ་བ་བླང་བར་འདོད་ནས་དགེ་སྦྱོང་སྨད་འཚོང་མའི་ཁྱིམ་དུ་འགྲོ་བ་བཞིན་དུ་འབྱུང་ངོ་། །དབང་ཕྱུག་གིས་བསྐུལ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་དམན་པའི་གནས་ལེན་པར་མི་རིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་བདག་ལ་ཆགས་པ་ཉིད་ནི་དབང་ཕྱུག་སྟེ། དེས་བསྐུལ་བའོ། །གལ་ཏེ་རང་ དབང་ཅན་དང་།མི་གཙང་བའི་གནས་སུ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་འཇུག་སྟེ། མི་ཤེས་ན་ནི་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་གལ་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་ན་རིགས་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་ཅན་ཏེ། བདེ་བའི་བློ་ཅན་དང་སྲེད་པས་བསྐུལ་བའི་འཆིང་བ་ ནི་སྐྱེ་བ་གཞན་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།གང་ལ་སྲིད་པ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་དེ་དག་མེད་པ་འདི་ནི་སྐྱེ་བ་ལེན་པར་མི་འགྱུར་རོ།

若问：若诸有情非仅从大种生，而是从他处来者，尔时不应生于不净处，因具分别者不会来至恶处，且不应理由自在天驱使有情取恶处。
此答：
"由具我执故，
欲舍得苦乐，
非他有情引，
遍取劣处所。
苦倒错觉及，
有缚为其因，
何者无彼等，
彼不受生也。"
非由他有情引导故，非他有情所引之有情，遍取劣处胎中，具我执者随应欲舍得苦乐。此意趣谓若具分别，尔时了知自性非所得，故无人应入村等任何处，已说无轮回者故。然非如为果故入村等具前行分别。如是由我执驱使亦取劣处，由颠倒力亦取劣处。
此中如是即业力，由此虽非他有情引导，如被他驱使往劣处。如是取劣处亦由欲离苦及欲得乐，如沙门往妓女家而生。已说由自在天驱使取劣处不应理。是故我执即自在天，由彼驱使。
若问：岂非自在且知不净处，云何趣入？若不知则不入，云何往后世？此若无颠倒则应理。由具苦颠倒觉，即具乐觉及由爱驱使之缚为生他世之因。何者无有及颠倒觉彼不受生。

།གལ་ཏེ་འགྲོ་འོང་མ་མཐོང་ན། །དབང་པོ་མི་གསལ་ཕྱིར་མཐོང་བ། །མ་ཡིན་དཔེར་མིག་གསལ་མིན་ཅན། །དུ་བ་ཆུང་ངུ་མི་དམིགས་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་ནས་འོངས་ཤིང་། མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་ བར་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ནམ།དེའི་ཚེ་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་དག་མཐོང་བར་འགྱུར་ན། །འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་དག་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཡང་འགྲོ་འོང་མ་མཐོང་ན་ཡང་དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི། དེ་དག་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་རྣམས་གཡེར་བག་མེད་པས་མཐོང་ བ་སྟེ།དཔེར་ན་མིག་ནི་གསལ་བ་ཅན་གྱི་དུ་བ་ཕྲ་མོ་མི་དམིགས་ལ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སེམས་ནི་སེམས་མེད་པར་མི་འབྱུང་བས་སེམས་སྔ་མ་ལ་བརྟེན་པའོ། །འདི་ལྟར་གང་གི་ཚེ་འདུ་བྱེད་པ་སྟོབས་ཅན་དུ་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་གཡེང་བ་ལྡོག་པར་འགྱུར་ལ། གང་གི་ཚེ་གཡེང་བ་སྟོབས་ དང་ལྡན་པ་དེའི་ཚེ་འདུ་བྱེད་པ་ཡོད་ཀྱང་རང་དང་མཐུན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་སྐྱེད་དོ།།དེ་བས་ན་སེམས་ནི་སེམས་སྔ་མའི་རྗེས་ཐོགས་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཀྱི་དེ་མ་ཐག་པ་ཡིན་པས་དེ་ལོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཡང་ལྡོག་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་སེམས་ནི་སེམས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་མོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མི་འགྲུབ་ཅིང་འཇིག་རྟེན་འདི་སེམས་ལ་བརྟེན་པ་ནི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་སྟེ། ཕ་མའི་སེམས་ལ་བརྟེན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ལ། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ལ་བརྟེན་པ་ནི་མ་ངེས་པ་སྟེ། ཕ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེའི་ཕྱིར གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གདོན་མི་ཟ་བར་ཕ་དང་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཕ་མའི་སེམས་མ་གྱུར་པར་ཡང་འགྱུར་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་། དེ་དག་གྱུར་ཀྱང་མི་འགྱུར་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཕ་མའི་འདུ་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་ན་ མཁས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་རང་གི་རྒྱུད་ལ་འཇུག་པའི་ཤེས་པའི་འདུ་བྱེད་པ་སེམས་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། རྒྱུད་གཞན་གྱི་འདུ་བྱེད་ལ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མཁན་པོའི་འདུ་བྱེད་སློབ་མ་ལ་འཇུག་པར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ ནམ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཤེས་པ་སྔ་མ་ཉིད་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་ལས་མཁན་པོའི་འདུ་བྱེད་ཀྱིས་བཞག་པ་སྟེ། འདོད་པ་མེད་ན་ནི་མཁན་པོའི་བཤད་པའི་ལུགས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་གི་རྒྱུ་ཉིད་རྒྱུད་ནས་བླ་མའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་འཇུག་པ་ཉན་པ་པོ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། ། ལུས་དང་སེམས་དག་དབྱེར་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ལུས་ལོག་ན་སེམས་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འཕོ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འཕོ་བ་ནི་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ།

"若不见往来，
由根不明故，
不见如眼浊，
不见细烟等。"
若问：岂非从前世来，往未来世去，尔时应见往来，然不见往来？此说：虽不见往来，然非无彼等，由诸根不明故不见。譬如眼不明者不见细烟，非无生故。心不离心而生，故依前心。
如是当行作力强时，散乱转灭；当散乱有力时，虽有行作，不生自类识。是故心随后于前心，由是等无间，理应由彼灭故彼亦灭。
若谓心虽依心，然不成后世，依心成此世是成已成，由许依父母心故。依后世心不定，随顺父母自性故。是故说"何者"等。非决定随顺父母自性，由见无父母心亦变，及见彼等变亦不变故。
若从父母行作生，则智者等功德亦应生。是故入自相续知之行作即是入心，非入他相续行作。
若问：岂不见阿阇黎行作入于弟子？非也，由自相续前知即从所欲差别由阿阇黎行作安立，若无欲则不持阿阇黎所说法故，自因即从相续中上师行作入于闻者而住。
岂非身心无别？身灭时心不往他生，心往他生应成差别。

།ལུས་དང་སེམས་དག་ཐ་དད་པར་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཉིད་ལ་ནང་གི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པའི ཕྱིར་སེམས་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། ལུས་དང་སེམས་དག་ཐ་དད་པ་མེད་ཅིང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་ན་ཡང་། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྗེས་སུ་དཔག་ཏུ་རུང་བ་སྟེ། གཉིད་ལོག་པ་ལས་སད་པ་བཞིན་ནོ། །ཐ་དད་པར་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། གང་གི་ ཕྱིར།ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་སོགས་འདུ་བྱེད། །བྱམས་པ་སེམས་དང་སེམས་ལས་དུས། །ཀྱིས་གསལ་ཐ་དད་མེད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ལྟར་ལུས་ལའང་ཡོན་ཏན་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་དང་གང་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་བྱེད་སེམས་ལ་བྱས་པ་ནི་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་མི་ གསལ་བ།སད་པའི་ཚེ་དུས་ཀྱི་གསལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ལ་ཡང་མི་གསལ་བ་སེམས་ལྟ་བུར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་ལུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་གྱི་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ། སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡང་ཅི་སྟེ་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན། དམིགས་ པའི་རིག་བྱར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།རྟོག་པ་ནི་ནང་གི་རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་གཞན་གྱིས་མི་མཐོང་ངོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་རེག་བྱ་རྨ་གཞན་གྱིས་མཐོང་ཡང་། དེ་ལ་ཡོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བར་མ་དོའི་ལུས་དང་བའི་ ཕྱིར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་འཕོ་བ་མི་མཐོང་ངོ་།།བར་མ་དོའི་སྲིད་པའི་ལུས་གཟུགས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཆོད་པ་ལ་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཏེ། རྩིག་པ་ལ་སོགས་པས་ཆོད་པས་ད་ལྟ་བའི་ལུས་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ལུས་ཅན་ཡིན་ཡང་ཕྲ་བའི་ ཕྱིར།།སུ་ཡང་ལ་ལར་ཐོགས་བཅས་མིན། །ཆུ་བཞིན་གསེར་ལ་དངུལ་ཆུ་བཞིན། །མ་མཐོང་ཕྱིར་ནའང་མེད་ཉིད་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བར་མ་དོའི་སྲིད་པའི་ལུས་ཕྲ་བ་སྟེ། དང་བའི་ཕྱིར་ཁྱིམ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལར་ཐོགས་པ་མེད་དེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆུ་བཞིན་དང་། ཤེལ་ལ་སོགས་པའི་མདངས་བཞིན་དང་། གསེར་ལ་དངུལ་ཆུ་འཇུག་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་ཆུ་བཞིན་དང་། གསེར་ལ་དངུལ་ཆུ་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། ཡང་སྲིད་པ་བར་མའི་ལུས་མ་མཐོང་བས་མེད་པ་ཉིད་དེ། འདི་ལྟར་འཆི་བ་དང་སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་དག་གི་བར་མ་ནི་བར་མ དོའི་སྲིད་པར་འདོད་ཅེ་ན།ངར་འཛིན་པ་དེ་ནི་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若谓身心不应差别，由于身自体即缘内乐等故，心非异彼。此说：身心虽无差别且成大种，然可比量后世大种，如从睡眠醒来。亦不应差别，因：
"如闻等行作，
慈心与心时，
由明无别故，
如是身德生。"
凡于心作闻等行作，于梦等位不明，醒时由时明显，如是于身亦应知如心不明，由无差别故。譬如见他身功德智等，如是何不见心功德？若尔，应成所缘所知故。
若谓分别是内触差别自性故他不见，非也，由虽见外触伤，不缘彼中苦等故。如是由中有身清净故不见结生及迁移。
若谓由中有身有色故，如何能往隔墙等种种处，由墙等隔如现在身？此说：
"虽具身然由细故，
于一切处无障碍，
如水及如金银汞，
由不见故非无性。"
中有身细，由清净故于屋等处无障碍，譬如于瓶等中水，及如晶等光明，及如金中银汞入。或如水及如金中银汞，非无性耶？又由不见中有身故无性，如是死有生有间许为中有。执我非无。

།ཆོད་པར་གྱུར་པ་ཡང་། དུས་དང་ཡུལ་དག་ཏུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་རྨི་ལམ་དང་། བར་མ་ཆད་པར་སྔར་པ་ཊ་ལི་པུ་ཏྲ་ལ་སོགས་པར་འགྲོ་བ་ན། བར་ན་ཡོད་པའི་ཡུལ་དང་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པས་མ་ཆོད་པར་ཁ་ཅིག་ སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡུལ་གཞན་དུ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱིན་པར་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ།འགྲོ་བར་བྱ་བའི་ཡུལ་དུ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་སྲིད་པ་བར་མའི་ལུས་ཐོགས་པ་མེད་པར་འགྲོ་ཞིང་འཕོ་བ་ཡིན་ནོ། །རྨི་ལམ་ནི་མི་བདེན་པས་སྲིད་པ་བར་མའི་ལུས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དཔེ་ དང་དོན་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།བག་ཆགས་མཐུག་པོ་ལས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ། །རྨི་ལམ་ལས་སད་པའི་ཚེ་དང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ། །དེས་ན་རྨི་ལམ་དུ་གཞན་གྱིས་ འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་མི་མཐོང་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་།དེ་དག་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མ་མཐོང་བ་ནི་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འགྲོ་བའི་རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་སེམས་ལུས་ལས་ཐ་མི་དད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལུས་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཚོགས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཐམས་ཅད་རིག་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ལུས་རགས་པ་ཡན་ལག་ཅན་ཏེ་དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་ཡང་ལུས་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་གནས་པས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དམིགས་པར་འགྱུར་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་རེག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་རིག་པ་རྡུལ་རབ་ལས་སྐྱེས་པའོ ཞེ་ན།དེ་ལྟར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལས་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་རིག་པར་བྱེད་པ་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཏེ། རང་གི་རིག་པ་ནི་ཐ་དད་པ་མི་རིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཁོ་ན་རིག་པ་སྟེ། རང་རིག་པར་མི་རུང་བ་མ་ཡིན་ནམ། རང་ལས་བྱེད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཇི་ལྟར་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཐ་ དད་པའི་ཤེས་པས་སོ་ཞེ་ན།བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞན་པའི་རིག་པ་མི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཇི་ལྟར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་རིག་པར་འགྱུར། །ལུས་ཉིད་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་པའོ་ཞེ་ན། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ ལས་ཐ་དད་པའི་ལུས་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རིག་བྱ་ཉིད་ཡིན་གྱི་རིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

虽有间断，由时处生故。如是梦中及无间断前往波吒厘子城等时，不被中间地方城市等所隔，有些人见自己刹那间到达他处，如是中有身无碍往生处及迁移后世。
若问：梦非真实，中有身亦应无耶？由喻义非一切相同故，及由深厚习气亦成有性。应说从梦醒时与后世感受苦乐无差别。是故虽如梦中不见他往来，由彼等有性故，不见非决定。是故往依事亦非无性。
复次，若心不异身，由身唯极微聚故，一切极微应成能知。若谓身粗有分，由如是见故。如是亦由身住极微故应缘极微，由触极微故。
若谓知从极微生，如是从极微生者是何能知，由自知不应差别故。若谓唯他知，岂非不应自知，由自作相违故？若尔，云何领受乐，由异识耶？岂非不见异于乐等之知？彼云何由异识知乐等？
若谓身即乐等之知，由不见异于乐等及青等之身故，是所知性非能知。

།དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་རིག་པའོ་ཞེ་ན། རི་བོང་གི་རྭ་ལ་རིག་པར་ཅི་སྟེ་ཁས་ལེན་པར་མི་བྱེད། འོན་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ནུས་པ་ཡོད་པས་རིག་པ་པོ་ཡིན་གྱི། རི་བོང་གི་རྭ་ལས་ ནུས་པས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རིག་པ་པོར་མི་རུང་ངོ་ཞེ་ན།མིག་ལ་སོགས་པ་ལ་ནུས་པ་དམིགས་པར་ཇི་ལྟར་ངེས་པ་ཡིན། འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་ནུས་པ་ངེས་སོ་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་གང་ཞིག་ཡིན། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པའོ་ཞེ་ན། དམིགས་པ་དེ་ཡང་ནུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པར་མི་ འགྱུར་རོ།།ལྷག་མར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ན་རྟགས་ཡིན་ཏེ། དེས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ནུས་པ་འབྲས་བུ་སྟེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་ན་སྔར་མི་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་མཐོང་བར་འགྱུར་བའི་དུས་སུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མིག་ལ་ སོགས་པའི་འབྲས་བུའོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཡོད་ཚད་དམིགས་པར་འགྱུར་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ལ་ནི་འདུས་པའི་གནས་སྐབས་དང་། སོ་སོའི་དུས་ལ་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་ནུས་པ་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ ཡང་།གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པར་འགྱུར་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་མཐོང་དུ་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་ལ། མཐོང་དུ་རུང་བ་མྱོང་བའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ནུས་པ་གྲུབ་པ་མེད་པར་རིག་པ་ཉིད་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། མཐོང་དུ་རུང་བ་གྲུབ་ན། ཇི་ལྟར་ནུས་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ ཡིན།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གྲགས་ཚོད་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཙམ་ཉིད་ཤེས་པ་སྟེ། ཤེས་པའི་བདེ་བའོ་ཞེས་གཞི་མཐུན་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བྱར་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རང་གི་ངོ་བོ་མྱོང་བ་ལས་སྔོན་པོ་གསལ་བྱར་མྱོང་བ་ ངེས་པ་མེད་པར་ངེས་ཤིང་།སྔོན་པོ་ལས་དེ་མྱོང་བ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་གསལ་བྱའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་ལུས་ལ་ལྟོས་ནས་བརྟགས་པའོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་བས་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་ལུས་ལ་འཕོ་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཤེས་པ་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་ལུས་ཁུ་བ་ དང་།ཁྲག་ལ་ཡང་ཤེས་པ་འཕོ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རིག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།

若谓如是则眼等为能知，何不许兔角为能知？若谓眼等由有功能故为能知者，兔角由无功能故不应为能知。云何决定见眼等有功能？若谓由果决定功能，何为果？若谓缘色等，由彼功能故亦不应缘。
由余故唯色等为相，由彼亦识功能为果，若是眼等之果则先应不显。若谓见时色等是眼等之果，如是应缘一切极微，由极微于和合位与各别时无少差别故。
若谓和合位生功能即差别，如是亦成相互依待，由极微差别是可见性，由可见具领受功能故，云何无功能成就而成就能知性？若成就可见，云何比度功能？
由见青等所知量唯乐等即是识，由见识乐等为同依故。岂非见青等为所显，云何是识？由无定从自性领受青为所显之定解，非从青有彼领受。应说彼所显名言亦依身假立。
是故如青等具往他身，由彼识自性故，如是于他身精血亦具识迁移性。是故由识是色等自性故，应成极微能知。

།སངས་རྒྱས་པ་ལ་ཡང་ཅི་སྟེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རིག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཐ་དད་པ་ མྱོང་བའི་ཕྱིར།དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་ཀྱི། ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཕ་རོལ་པོའི་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཆ་ཤས་ཅན་གྱི་ལུས་འབའ་ཞིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཡང་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། ལག་པ་ལ་སོགས་བསྒུལ་ན་ཀུན། །འགུལ་ བར་འགྱུར་ཏེ་འགལ་བ་ཅན།།ལས་ནི་གཅིག་ལ་མི་རུང་ཕྱིར། །གཞན་དུ་ཐ་དད་གྲུབ་པར་འགྱུར། །གཅིག་ལ་བསྒྲིབས་པས་ཐམས་ཅད་ལ། །བསྒྲིབ་པར་འགྱུར་བའམ་མ་བསྒྲིབས་ན། །མཐོང་འགྱུར་གཅིག་ཚོན་གྱིས་བསྒྱུར་ན། །དམར་པོའང་མི་དམར་བར་རྟོགས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་ བ་ལ།ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་ནི་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་རྫས་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་རྒྱུ་སྟེ། གལ་ཏེ་དེའི་བྱེད་པ་ཡིན་ན། འདུ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྫས་ཐམས་ཅད་འགུལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་ལུས་ཀྱི་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་བསྐྱོད་ཅིང་བསྒུལ་ན་ལུས་ཐམས་ཅད་འགུལ་ བར་འགྱུར་རོ།།འགུལ་བ་དང་མི་འགུལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཡན་ལག་ཅན་གཅིག་པའོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འགལ་བའི་ལས་ཅན་གྱི་ཆ་ཤས་ཅན་གཅིག་པ་ཉིད་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིའི་དགོངས་པ་ནི་གལ་ཏེ་འགུལ་བ་དང་བཅས་པ་དང་། འགུལ་བ་མེད་པ་ཡན་ལག་ཅན་གཅིག་ པ་ཉིད་ཡིན་ན།ལྷ་སྦྱིན་དང་མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡང་འགྲོ་བ་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡན་ལག་ཅན་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ལུས་ལ་འགུལ་བ་དང་མི་འགུལ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཡིན་གལ་ཏེ་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ མེད་པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ནི་མེད་དེ།འགུལ་བ་དང་མི་འགུལ་བ་དག་གཅིག་པུ་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཡིན་ན་ནི་གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། ཡན་ལག་ཅན་གཅིག་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་གཞན་གཅིག་པས་གཞན་གཅིག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གཞན་དུ་ན་གལ་ཏེ་གཅིག་བསྒུལ་བ་ན་ཐམས་ཅད་འགུལ་བར་ཁས་མི་ལེན་ན་ནི། འགུལ་བ་དང་བཅས་པ་དང་མི་འགུལ་བ་དག་ཐ་དད་པར་གྲུབ་ཅིང་། སོ་སོ་བར་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །འདིས་ནི་བྱ་བའི་འདུ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་རྫས་ཡིན་པ་བཀག་པ་ཡིན་ན། །གཅིག་ཡིན་ན་ སྒྲིབ་པ་ཡིས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་རོ།།འདྲེས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཡན་ལག་ལ་སྒྲིབ་ཀྱི། ཡན་ལག་ཅན་ལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཅན་ལ་མི་སྒྲིབ་ན་རྫས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡན་ལག་གི་སྒོ་ནས་སྒྲིབ་ན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་མཐོང་བ་ཉིད་དོ། །ཐམས་ཅད་ མི་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ།

若问：何故于佛教中极微不成能知？由领受境相差别识故。虽如是，有分别识自性，然识因对方之极微亦非差别。
岂非唯有有分身？若彼亦是一性：
"手等动时皆应动，
相违业于一不应，
否则差别成立故，
一遮时遮一切处，
若不遮应见一切，
一染色时非赤知。"
有分实为具业及具德实之和合因，若是彼作用，由是和合因故，一切实应动，是故身之手等动摇时，一切身应动。
若谓由动与不动性是一有分，不应理，由相违业之分别一性不应理故。此意趣谓：若动与不动是一有分性，提婆达多与耶若达多等自性亦应成一有分具行者等。
若谓由见身动不动，有何相违？此一性为何？若谓无异显现则无彼，由动不动二无一显现故。若谓是一果，虽是一果，云何成一有分，由他一性成他一性故。
是故若不许动一切皆动，则动与不动成差别及成各别。此遮实为业和合因性。若是一，由遮亦应遮一切。
若谓由和合差别遮支分非有分，虽如是，若不遮有分应见一切实。若由支分门遮则全不见，应成一切不可得。

།གཅིག་པ་ཡིན་ཡང་ཐམས་ཅད་མཐོང་བར་མི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མཐོང་བ་དང་མི་མཐོང་བ་དང་ཇི་ལྟར་གཅིག་པར་འགྱུར། རྒྱ་སྐྱེགས་ལ་སོགས་པའི་ཚོན་གྱིས་གཅིག་ཏུ་བསྒྱུར་བ་ན་ཐམས་ཅད་དམར་པོར་འགྱུར་རོ། །ཕན་འདོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྫས་ གཞན་པས་ཡན་ལག་དམར་པོར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི་ཡན་ལག་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དམར་པོ་ཡང་མི་དམར་བའི་རྫས་སུ་འགྱུར་རོ། །གཏན་ཚིགས་དེ་གསུམ་གྱི་ཕྱིར་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་ཚོགས་པ་གཅིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དུ་མ་ཉིད་ཡིན་ནའང་། །མི་རྟོགས་སྔོན་བཞིན་ཁྱད་པར་ནི། ། མེད་ཕྱིར་ཕྲ་ཕྱིར་ཁྱད་མེད་པ། །མི་འགྲུབ་ཁྱད་པར་ཅན་དབང་པོའི། །ཡུལ་འགྱུར་དེ་ཕྱིར་རྡུལ་ཕྲན་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་ལུས་དུ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ལུས་རྟོགས་པ་པོར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གནས་སྐབས་སོ་སོ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་འདུས་པའི་ཚེ་ཡང ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་།ཐ་དད་པའི་ཡན་ལག་ཅན་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཕྲ་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྨོས་ན་ནི་ཇི་ལྟར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་སོ་སོ་བའི་དུས་ན་མི་དམིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་འདུས་པའི་ཚེ་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་པར་མི་འགྲུབ་སྟེ། ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཚེ་རགས་ པར་མཐོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་ཁྱད་པར་མེད་པ་མཐོང་དུ་མི་རུང་བ་ནི་མེད་དོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་སྣང་བའི་ཁྱད་པར་ཅན་ནི་དབང་པོའི་ཡུལ་ཉིད་དེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཉིད་ནི་གྲོགས་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་ཡུལ་དམིགས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ།།ཁྱེད་ལ་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་ཅི་སྟེ་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ཡང་ལེའུ་གསུམ་པ་ལས་བསྟན་པར་བྱའོ། །སྣ་ཚོགས་རྡུལ་ཕྲ་མོ་ཙམ་དུ་ཁས་ལེན་པ་མ་ཡིན་ནམ། སྒྲིབ་གཡོགས་དང་གགས་ བྱེད་པ་ལ་སོགས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ།ཇི་སྟེ་འདུས་པའི་ཡན་ལག་ཅན་མ་གཏོགས་པར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཉིད་གཅིག་པུ་ནི་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་ཇི་ལྟར་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ཏེ། སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若问：虽是一，岂非不能见一切？云何见与不见成一？以红花等染色时，一切应成赤色。若谓由助益差别，他实令支分成赤非有分，则赤亦应成非赤实。由此三因故，无一和合有分实。
若是多性：
"不知如前无差别，
由细故无别不成，
具差别成根境故，
是故非极微。"
若身是多，尔时身不成能知，何故？由成各别位故。极微和合时亦由无差别故，及不生异有分故，由细故。如前所说，如极微各别时不可得，如是极微和合时亦不成无差别，由领受时见粗故。是故无不可见之无差别。
由此故，现于领受之具差别即是根境，由极微不作助缘故非极微。若尔，云何成境所缘？由缘彼相识故成境所缘。
于汝，云何成极微相？此亦当于第三品中说。岂非许唯种种极微？云何成遮障等，若除和合有分，唯极微无碍相互随入，云何成遮障，由无结合故。

།མ་སྦྱར་བར་སྒྲིབ་ན་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དེ་ནི་སྒྲིབ་བྱེད་ལ་སོགས་པ། །མེད་པ་དག་ཀྱང་གསལ་བ་ཡིན། །གསེར་དང་དངུལ་ཆུ་ལ་སོགས་པའམ། །རྡོ་ཚན་ལ་སོགས་ཇི་ལྟར་སྣང་། །དབང་སོགས་རེ་རེས་ནུས་མེད་རྣམས། །ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ལྡན་པས་ཡིན་ན་འདིར་ཐལ་མཚུངས། །གལ་ཏེ་གསེར དང་དངུལ་ཆུ་ཡི།།མ་མཐོང་ཅན་རྟེན་རོ་དང་གཟུགས། །སོགས་འབྲེལ་འགལ་བར་ཇི་ལྟར་ཤེས། །ཉེ་བས་བརྟགས་པ་ལ་འདོད་ན། །བློ་ཡིས་ཐ་དད་ཡོད་བླ་སྟེ། །ཇི་ལྟར་ཕྲེང་རིང་བ་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ནི་ཕྲད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་ཞེས་རྩོད་པ་ ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཡན་ལག་ཅན་དང་འབྲེལ་པའི་སྒྲིབ་གཡོགས་གང་དུ་ཡང་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་གང་གིས་དེ་མེད་ན་མེད་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་གགས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཇི་སྟེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་སྒྲིབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ ཁྱོད་ཀྱི་ལྟར་ན།ལྡན་པ་མེད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱིས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཡན་ལག་ཅན་སྐྱེད་པར་བྱེད། འདུས་ནས་སོ་ཞེ་ན། འོ་ན་འདུས་པ་ཡང་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡིན་ནམ། ཕྱོགས་གཅིག་གིས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གོང་བུ་ཡང་རྡུལ་ཕྲན་ཙམ་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱིས་ལྡན་པ་སྐྱེད་དོ་ཞེ་ན། བར་དང་བཅས་པས་ཇི་ལྟར་ལྡན་པ་ཉིད་བསྐྱེད་དེ། དེ་ལྟར་བརྩད་པ་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཕྲད་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་ བསྟན་ཟིན་ཏོ།།གལ་ཏེ་ཕྲད་པ་ཡོད་ན་ལྡན་པ་དང་ཡན་ལག་ཅན་གཞན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། འོན་ཏེ་བར་དང་བཅས་པས་ལྡན་པ་སྐྱེད་དོ་ཞེ་ན། བར་དང་བཅས་པས་ཇི་ལྟར་ལྡན་པ་ཉིད་བསྐྱེད་དེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཀྱིས་གེགས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་སྐྲ་ཤད་དང་། སྦྲང་ མ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་ཀྱང་བར་མེད་པ་ཉིད་མཐུག་པོའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་སྐྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ།རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཕྲད་པ་མེད་པ་ཉིད་གེགས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདུས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་དེས་ནི་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་དང་། གེགས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་ པ་མེད་པར་རྩོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་བསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།

若谓不结合而遮障则一切遮一切，此说：
"彼亦无遮障等，
明显如金银等，
或如热石等现，
根等一一无能，
云何成了知性？
若由和合此同过，
若金银等未见依，
味色等系违云何知？
若许近观察，
智慧差别善，
如何名长鬘？"
极微由离接触故，云何成遮障之诤不应理，由未见任何与有分相系之遮障故，由何有无性？如是亦当知障碍等。
若谓极微由无结合故云何成遮障等？虽如是，依汝见，无和合极微云何生有分？若谓和合已，则和合亦是一切自性耶？抑或一分？其中非一分，由极微无一分故。亦非一切自性和合，由聚应成唯极微故。
若谓极微生和合，有间如何生和合性？如是诤相等。已说彼亦无接触。若有接触，何须他和合及有分？若谓有间生和合，有间如何生和合性？如是亦由系属性作障碍等事故，如发丝及蜂等虽无间亦生浓密相，如是极微虽无接触亦作障碍等事。
是故和合位所说差别，亦遮无遮障及障碍等诤。

།ཡང་ན་གསེར་དང་དངུལ་ཆུ་ལ་སོགས་པ་འདྲེས་པར་གྱུར་ན་ནི། ཡན་ལག་ཅན་མེད་པར་ཇི་ལྟར་གེགས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུར་གྱུར། རྡོ་ཚན་ཏེ་ལ་སོགས་པ་བསྲེག་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་མཐོང་བ་ཇི་ལྟར་ ཡིན།དེར་ཡན་ལག་ཅན་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གསེར་དང་དངུལ་ཆུ་དང་རྡོ་དང་མེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རིགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་གལ་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལས་ཐ་དད་པའི་རྡུལ་མེད་ཀྱང་། རགས་པ་གཅིག་ཇི་ལྟར་མི་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གསེར་དང་དངུལ་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་སྨོས་ ཏེ།དེའི་དགོངས་པ་ནི་དཔེར་ན་གསེར་ལ་སོགས་པ་དངུལ་ཆུ་དང་འདྲེས་པ་དང་། རྡོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚ་བར་གྱུར་པར་སྣང་བ་དེ་ནི་ཡན་ལག་ཅན་མེད་ཀྱང་དེ་ལྟར་སྣང་བའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཆུ་ཚན་ལ་སོགས་པ་བཟུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ ཉིད་ཀྱིས་རགས་པར་སྣང་བ་སྟེ།འདི་ལྟར་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་སྟེ། རེ་རེ་སྟེ་སོ་སོར་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནུས་པ་མེད་པ་སྣ་ཚོགས་པས་འབྲས་བུ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་ཀྱི། མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འདྲེ་བ་དང་ལྡན་པས་ཡན་ལག་ཅན་བསྐྱེད་ པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སྦྱོར་བ་ཡོད་ན་ཕྱོགས་ལ་ཡང་སྦྱོར་ཞིང་། ཕྲད་པས་འབྲས་བུ་ཇི་ལྟར་མི་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བའི་བརྩད་པ་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་པས་བསྐྱེད་པ་ལ། འདྲེ་བ་གཞན་དགོས་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་འདྲེས་པ་སྐྱེད་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱིས་ཀྱང་འདྲེ་བ་དང་ཡན་ལག་ཅན་མེད་པར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ་ཡན་ལག་ཅན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ།དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་གལ་ཏེ་གསེར་དང་དངུལ་ཆུ་དག་རིགས་མི་མཐུན་པའི་ ཕྱིར་རྫས་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ཡང་།དེ་དག་ལྡན་པ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྟེན་མ་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་གསེར་དང་དངུལ་ཆུའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་དེའི་ལྡན་པ་ཡང་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཉིད་དོ། །དཔེར་ན་མིག་གི་དབང་པོ་ལྐོག་ཏུ་ གྱུར་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་དོན་དང་།འདྲེ་བ་ཡང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་བཞིན་ནོ།

或者，若金与银等相混，无有分云何成障碍等因？如热石等烧等作用云何可见？由彼不生有分故，由金银石火等非同类故。
或者，若无异于极微之尘，云何不现一粗，是故说金银等。其意趣谓：如金等与银混合，及石等成热所现，虽无有分亦如是显现。等字摄受温水等。如是于瓶等亦由极微力现为粗，如是由具差别因生具差别果。
一一根等无能种种生眼识果，非眼等具和合生有分。若眼等有结合，于方亦结合，由接触云何不生果，成相等诤。若眼等和合生需他和合，尔时成无穷。
若根等自性生和合识，如是极微亦无和合及有分能生青等相识，何须有分？虽如是，若谓金银二由非同类故虽不生实，彼等现和合。
未见所依云何能知？由金银极微超根故，彼和合亦超根性。如眼根隐蔽故，依彼之义及和合亦隐蔽。

།གཞན་ཡང་དབང་པོ་རྩ་དང་འབྲེལ་པ་ལས་ཤེས་པ་སྐྱེ་ལ། གསེར་དང་དངུལ་ཆུ་འདྲེས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདྲེ་བ་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅིའི་ཕྱིར་མཐོང་དུ་རུང་བ་ཉིད་མ་ཡིན། འོན་ཀྱང་རྟེན་དུ་ གྱུར་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་འདྲེས་པ་ལས།དེ་ཡང་ལྡན་པ་སྐྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ལྡན་པ་དང་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ལས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱང་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་གསེར་དང་དངུལ་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་ཕྲད་པ་ཉིད་བལྟར་རུང་བའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་བཏུང་བ་བཟང་པོ་ལ་སོགས་པ་ ལ་བུ་རམ་ལ་སོགས་པ་འདྲེས་པའི་རང་བཞིན་གཟུགས་དང་རོ་ལ་སོགས་པ་འགལ་ཏེ།བཏུང་བ་བཟང་པོ་མངར་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་དོན་གཅིག་ལ་འདུས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་བརྟགས་ནས་ལྡན་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་རྡུལ་ ཕྲ་རབ་འདྲེས་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་འདྲེས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་ཐ་དད་པར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར། བློ་ཡི་ཐ་དད་ཡོད་བླ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །གཟུགས་དང་རོ་དག་གཅིག་པར་སྣང་བ་ནི་འདྲེས་པ་ལས་ཡིན་ཏེ། ལྕགས་གོང་ མེར་བསྲེགས་པ་བཞིན་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་རྫས་གཞན་བརྟགས་ཏེ་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཉིད་རགས་པ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་སུ་སྣང་བའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཁྱེད་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལས་གཞན་པའི་རྫས་འདོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཕྲེང་བ་རིང་པོ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་ བའི་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་འདྲེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་འདྲེས་པ་དང་། འདྲེས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྫས་ཀྱང་མེད་པ་དང་། རིགས་ཀྱང་མེད་པ་སྟེ་ཕོ་བྲང་གཅིག་ཀྱང་ཕྲེང་བ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཤིང་བཞིན་ནོ། །མེད་པ་ཉིད་ནི་རིང་པོ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ ནོ།།དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་བཀོད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཕྲེང་བའི་བློ་སྐྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ལ་རགས་པ་ལ་སོགས་པའི་བློ་འབྱུང་ངོ་། །མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་རྫས་དང་གྲངས་དང་། ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར་མིག་གི་བྱེད་པའི་རྗེས་ལ་བུམ་པ་དང་ལྡན་པ་དག་ གཅིག་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པའོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། གྲངས་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་ཀྱང་། །དེ་དང་ལྡན་པའི་དངོས་ཉིད་དང་། །བརྗོད་པ་དག་ལས་ཐ་དད་པར། །ངོ་བོ་བློ་ལ་མི་སྣང་ངོ་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གྲངས་ནི་གཅིག་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །ལྡན་པ་ནི་ལྡན་པའི་ཤེས་པས་གཟུང་ བའོ།།ལས་ནི་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་རིགས་ལ་སོགས་པ་གཟུང་བར་བྱའོ།

复次，由根与脉相系生识，金银和合是德性故，和合非超根故，何故不应可见？若谓由所依极微和合，彼亦生和合。虽如是，由和合及和集，亦应取极微色。若谓金银等接触可见，如是亦于美饮等中糖等和合自性色味等相违，如说美饮甘等。
若谓岂非许于一义和合色等近观察为和合耶？虽如是，然具和合极微之色等，即应显现异于和合色等。是故说"智慧差别善"。色味二现为一由和合，如铁丸烧热，岂非如是？虽如是，何须观察他实，极微自现为粗等色。
若汝许异于极微之实，尔时不应有长鬘，由全无鬘事故。由无和合故无未和合及和合，亦无实及类，如宫殿一亦应成鬘性如树。非有性不应为长性。
是故如由安布差别生鬘觉，如是于极微生粗等觉。岂非由现量知实、数、和合等？如是于眼作用后了知瓶及和合为一。此说：
"数及和合等，
与彼和合事，
及言说异体，
不现于智中。"
数谓一性等，和合谓和合智所取，业谓行等，等字摄受类等。

།དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་ལས་ཏེ་གྲངས་ལ་སོགས་པ་དེ་གང་ལ་ཡོད་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་དེ་རྣམས་ལས་ཐ་དད་པར་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའམ། རྟོགས་པ་དང་ བཅས་པའི་བློ་ལ་གནས་ཡན་ལག་ཅན་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྣང་བར་མི་འགྱུར་བའམ།རྫས་ལ་སོགས་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ལས་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པའི་བློ་ལ་མི་སྣང་སྟེ། འདི་ལྟར་ཡན་ལག་ཅན་ལ་སོགས་པ་མ་ལུས་པ་ཡོན་ཏན་སོགས་པས་སྟོང་པར་འདོད་ཅིང་། མིག་གི་ཤེས་པས་ ཀྱང་ལྡན་པ་ཅན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི་རྫས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་སྣང་བ་འམ། བརྗོད་པའི་རང་བཞིན་ནང་གི་ཤེས་པས་བརྗོད་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་གྱི་རིགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ ཀྱིས་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་དག་གིས་ནི་མི་དམིགས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རིགས་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་མི་ཤེས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བརྗོད་པ་དང་ཤེས་པ་གཅིག་གི་རྣམ་པ་ཅན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རིགས་ལ་སོགས་པ་ངེས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ལས་རིགས་ལ་སོགས་པ་ མི་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།དེ་མི་རིགས་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར། །དངོས་པོ་ཐ་དད་རྗེས་འབྲང་བའི། །རྣམ་པར་རྟོག་པས་སྒྲ་དང་ཤེས། །བརྟགས་དོན་ཅན་དེ་དཔེར་ཡོན་ཏན། །སོགས་པའམ་ཞིག་དང་མ་སྐྱེས་བཞིན། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་པ་དང་བརྗོད་པའི་བྱེ་བྲག་མི་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་ ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་བ་ཐ་དད་པས་ཏེ། རྟོགས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བའི་རྟོགས་པའི་བློ་ནི་རིགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་སྣང་གི་དངོས་པོའི་རྒྱུ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ཐ་དད་པ་ལ་ བརྟེན་ནས་རིགས་ལ་སོགས་པའི་བློ་སྐྱེ་སྟེ།འདི་ལྟར་བ་ལང་གི་གོང་བུ་ལ་གཞན་དུ་དཀར་པོ་ཉིད་མཐོང་ཞིང་། དཀར་པོ་ཉིད་ལ་གཞན་དུ་བ་ལང་ནག་པོ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པ་དེས་རིགས་མི་མཐུན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་དངོས་པོ་ཐ་དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་རྣམ་པར་ རྟོག་པས་བརྟགས་པའི་དོན་ཅན་ཏེ།སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཡུལ་ལ་སྒྲ་དང་ཤེས་པ་ཐ་དད་པ་དག་གིས་རིགས་དང་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པར་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་གཅིག་ལ། ཡོན་ཏན་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་དང་། ལས་ལྔ་ཡོད་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ལ་ སོགས་པའི་གྲངས་ཡོད་པ་ལ།གྲངས་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྫས་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་གྱི་གྲངས་ལ་བརྟགས་ནས་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་གདགས་པར་མི་རུང་སྟེ་རྟེན་ཐ་དད་ཀྱང་གཅིག་པུ་ཉིད་དོ།

彼等与和合事，即数等所依之色等事，异于彼等之根生或具觉智中，不现有分等体性，或异于表诠实等之了知智中不现。如是许有分等一切空无德等，眼识亦了知具和合色等，非异实等。
于了知识亦现明性，或由内识说言性，非由类等体性现。此等说不可得。若类等虽非现量所知，然由见说及智一相故定类等，岂非由自相因不了知类等耶？
此不应理，由何故：
"异事随行之，
分别声与智，
所计义如德，
等或坏未生。"
由智及言说差别不同性非异事，然由现量显现差别，由了知习气力生了知智现为类等性，非由事因故。是故由随行及遣除遍计差别，依彼生类等智。
如是于牛聚他处见白性，于白性他处见黑牛故，由彼随行及遣除，异类遮除之异事随行分别所计义。于增益境，异声智如何成立异类德等？如德等一性有二十四德及五业，虽有德等数，然数非有，由依实故。依所依数假立如是言说不应理，虽所依异亦是一性。

། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ་ལས། བམ་པོ་དྲུག་པ། ཞིག་དང་མ་ སྐྱེས་རྣམས་ལ་ཡང་།།ཇི་ལྟར་གཅིག་པུ་ཉིད་དུ་ཤེས། །ཉེ་བར་བཏགས་ལས་འདིར་འདོད་ན། །དེ་རྒྱུ་ཅན་འདོད་གང་ཡིན་པ། །དེ་ཉིད་དངོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ། །དེ་དག་གིས་རྒྱུ་ཅིས་མི་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་ཞིག་པ་དང་མ་བྱུང་བ་དག་ལ་གཅིག་པ་ཉིད་ཉེ་བར་བཏགས་ ནས་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་དང་།རྟོགས་པ་ནི་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཉེ་བར་བཏགས་པ་འདི་ནི་རྟོགས་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཏེ། ཐོག་མ་མེད་པའི་རྟོགས་པས་ལྷག་པར་གཞག་པ་དེ་ཉིད་དངོས་པོ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲ་དང་ཤེས་པ་དག་གི་རྒྱུར་འགྱུར་གྱི། དངོས་པོ་རེག་པ་མ་ཡིན་ ནོ།།ཉེ་བར་འདོགས་པའང་ཀུན་དུ་མིན། །གལ་ཏེ་ཐ་དད་ཁྱད་པར་ཅན། །དངོས་ཞེས་བྱ་ནི་འདིས་ཅི་ཤེས། །གལ་ཏེ་ཐ་དད་མེད་པ་དག་།ཐ་དད་མེད་དོན་ཅན་ཞེ་ན། །དོན་གཞན་མིན་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ཡང་། །དཀར་པོ་སོགས་ལ་གྲངས་ལ་སོགས། །ལྡན་པ་ཅན་སྒྲ་རྣམ་གྲངས་མིན། །གལ་ཏེ་དེ་ལའང་དོན་ གཞན་ན།།ཡོན་ཏན་དང་རྫས་ཁྱད་མེད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་ཏེ། དེ་ཇི་ལྟར་དངོས་མེད་ན་གདགས་པར་རུང་། དངོས་ནི་ཐ་དད་པར་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་གྲགས་པའི་དབྱུག་པ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་བཞིན་ལ་ཐ་མི་དད་པའི་ཁྱད་ པར་ཅེས་ནི་བཏགས་པའོ།།སངས་རྒྱས་པ་ནི་སྔ་མ་སྔ་མས་རྟོགས་པས་གཞག་པ་ཙམ་སྟེ། ཁྱད་པར་ཅན་མི་སྲིད་པས། །ཐ་དད་པར་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་མེད་ན། དངོས་པོ་མེད་པས་ཀུན་དུ་བཏགས་པར་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱི་ཐ་དད་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ དངོས་ཞེས་བྱ་ན།དེ་ཡང་ཅིས་ཤེས་ཏེ། ཐ་དད་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་དང་བྲལ་བ་ཡང་། རྟོགས་པས་མཐོང་བའི་ཐ་དད་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྲགས་ཚོད་ཙམ་ནི་དངོས་པོ་ཁོ་ན་སྟེ། མ་བཀྱོགས་པར་རྟོགས་པའི་བློའི་ཡུལ་ནི་དངོས་ཡིན་ལ། བཀྱོགས་པ་ནི་རྟོགས་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ནི་བཏགས་པའོ་ཞེ་ན་ འཇིག་རྟེན་པ་ལ་གྲགས་པའོ།།གཞན་ཡང་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཅན་ཉིད་དངོས་ཡིན་ལ། ཅིག་ཤོས་བཏགས་པའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་བུ་ཐམས་ཅད་བཏགས་པ་ཉིད་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཐ་དད་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

《量理论释》第六品：
"于坏及未生，
云何知为一？
若此许假立，
彼因所许者，
即彼于诸事，
彼等何不许为因？"
若于坏及未生假立一性言说，及了知于过去等假立，此是了知智因，无始了知增益，即彼于一切事成为声智之因，非触及事。
"假立亦非遍，
若异具差别，
事者此何知？
若无异性者，
无异义者云，
虽非异义因，
于白等数等，
具和合声非异名。
若于彼亦异义，
德与实无别。"
虽如是，假立谓事因，彼若无事云何可立？事谓异如世间共许持杖等差别，无异差别是假立。
佛教徒谓仅由前前了知安立，由差别者不成故，若无异成差别者，由无事故应无遍计。非如是，由何故异差别者是事者，彼亦何知？离异差别者亦，由了知所见异差别者仅如共许即是事，未分别了知智境是事，分别具了知智境是假立，是世间共许。
复次，若谓具异境性是事，余是假立，如是一切即是假立，由无异差别者故。

།འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བཏགས་པར་འགྱུར་ རོ།།གལ་ཏེ་ཐ་དད་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་མེད་ན། དེའི་ཚེ་ཐ་མི་དད་པའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་མེད་པའི་དོན་ཅན་ཏེ་རྣམ་གྲངས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞིང་། བུམ་པ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་གཞི་མཐུན་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་ན་དེར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནམ་ ཞེ་ན་དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལ་དོན་གཞན་པའི་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དེའི་དངོས་པོ་འདི་ནི་དོན་གཞན་མིན་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཏེ། དཀར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་གྲངས་ལ་སོགས་པའི་ལྡན་པ་ཅན་གཟུགས་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པར་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྫས་ལ་ སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པའོ།།དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་ཡང་གྲངས་ལ་སོགས་པ་དོན་གཞན་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་རྫས་དང་། ཡོན་ཏན་དག་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང་། འདུ་བའི་རྒྱུ་ཅན་ནི་རྫས་ཡིན་ ནོ།།གལ་ཏེ་ཡང་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་གྲངས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོད་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རྫས་ཉིད་དང་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་གྱི། ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་ནི་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་གཞུང་ལ་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་གྲངས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་མི་ རིགས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཁྱེད་ཀྱི་ལུགས་ཀྱིས་དོན་ཐ་དད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ།མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ལྡོག་པ་ཐ་དད་ཕྱིར་ཐ་དད། །འགྱུར་ཏེ་དོན་གཞན་མིན་དོན་ཅན། །ཡིན་ཡང་ལས་རྫས་མིན་སྒྲ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སངས་རྒྱས་པའི་ལུགས་ཀྱིས་གྲངས་ལ་ སོགས་པའི་སྒྲ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ལྡོག་པས་བྱས་པའི་ཐ་དད་པས་ཀུན་དུ་བཏགས་པའི་ཐ་དད་པ་ཅན་གྱི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རྫས་ནི་ལས་མ་ཡིན་ལ། ལས་ནི་རྫས་མ་ཡིན་གྱི། འདི་ན་དོན་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་ལས་མ་ཡིན་པ་དང་ རྫས་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམས།རྣམ་གྲངས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་ཉིད་སྒྲ་དང་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི་རིགས་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

于过去等亦无差别故成假立。若无异差别者，尔时无异所诠是无异义者，成异名自性，"一瓶"亦不成同基，有分别因方成彼故，岂非如是耶？
此不真实，由何故此无异义因之事是无异义因，如于白等德中，数等具和合色一等声非异名，如是实等亦非异名。于彼白等亦数等非异义耶？
若尔实与德无差别，如是具作用、具德性及和集因是实。若于德等亦有数等，尔时由具德故即成实性，德等差别非有。
若他宗于白等数等声不应理，然依汝宗云何成异义，岂非不成耶？此说：
"由返体异故异，
虽是无异义者，
如业非实声。"
依佛教宗数等声是异。云何？由返体所作差别遍计差别者之所诠异故。如实非业，业非实，此中无异义。如是非业及非实声等非异名，是故返体差别即是声智因，非类等。

།གལ་ཏེ་རིགས་ལ་སོགས་པ་མེད་ན། འོ་ན་ནི་བ་ལང་དཀར་པོ་དང་བ་ལང་གི་དཀར་པོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་གཞི་མཐུན་པ་དང་། ཐ་ དད་པའི་རྟེན་ཅན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། དངོས་པོ་བརྗོད་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས། །དེ་དང་ལྡན་ལས་ཐ་དད་བཞིན། །གྲངས་སོགས་བརྗོད་པ་གང་དེ་ཡང་། །ཆོས་གཞན་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །དེ་ཙམ་ཤེས་པར་འདོད་པ་ལ། །མ་ལུས་གཞན་ནི་སྤོང་ཅན་སྒྲ། །ཐ་དད་ཆོས་བཞིན་ རྗོད་བྱེད་དེ།།ལ་ལར་སོར་མོ་གཤིབས་པ་བཞིན། །དོན་གཅིག་བརྗོད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ནི། །སྤོང་མིན་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་བརྗོད་ཅན། །གྲགས་ཏེ་སོར་མོ་གཤིབས་པ་བཞིན། །དེ་ལྟའི་བརྡར་ནི་གནས་པ་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ལ་སོགས་པའོ། །སོགས་པའི་ སྒྲས་ནི་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་བཟུང་ངོ་།།གྲངས་ལ་སོགས་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཅན་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་བཞིན་དུ་བརྗོད་དོ། །གང་གིས་ཤེ་ན། སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། དངོས་པོ་བརྗོད་པ་ནི་ཆོས་བརྗོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་གྲངས་ལ་སོགས་པ་དེ་ཆོས་གཞན་གཅོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ་ཐ་དད་པས་གནས་པའོ། །དེ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་གཞན་སྤོང་བའི་ཆོས་དེ་ཙམ་ཞིག་ཤེས་པར་འདོད་པ་སྟེ།བསྟན་པར་བྱ་བ་ལ་སྒྲས་ཐ་དད་པའི་ཆོས་བཞིན་སྟོན་པའོ། །སྒྲ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མ་ལུས་གཞན་སྤོང་བ་ཅན་ཏེ། གཞན་དག་མ་ལུས་པའི་ཆོས་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྤོང་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའི་སྒྲ་དེའོ། །འདིར་ཡང་དཔེར་བརྗོད་པ་ ནི་ལ་ལ་ཞིག་ཏུ་སོར་མོ་གཤིབས་པ་བཞིན་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།ཆོས་བརྗོད་པ་ཅན་དུ་གྲགས་པའི་སྒྲའོ། །སོར་མོ་གཤིབས་པ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་སྟོན་པའི་སྒྲ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པར་ན་སོར་མོ་མ་གཤིབས་ པ་རྣམ་པར་བཤད་ནས་དོན་གཅིག་ཏུ་བརྗོད་ཅིང་སྟོན་གྱི།འདིར་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་དོན་གཞན་སྤོང་བ་དང་། མི་སྤོང་བ་ཉིད་དུ་སྤྱི་མེད་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན་དེའི་ཕྱིར། དེ་ཡི་བརྡར་ནི་གནས་པ་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཆོས་གཞན་སྤོང་བ་དང་། མི་སྤོང་བ་ དག་གིས་བྱས་པའི་བརྡར་གནས་པ་གང་ཡིན་པའི་སྒྲ་དེ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ།།འདིར་འདི་དག་གིས་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་ཇི་ལྟར་ཤེས་པའི་བརྗོད་བྱ་ཐ་དད་པས་རྣམ་གྲངས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་དོ། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་དོན་དམ་པར་ཐ་མི་དད་ཀྱང་ལྡོག་པའི་ཆས་བརྟགས་པ་ཐ་དད་པར་མཐོང་བ་སྟེ། དཔེར་ན་གཏུན་བུའི་ལུས་དང་། སྐྲ་ཅན་གྱི་མགོ་བོ་ལྟ་བུའོ།

若无类等，则"白牛"与"牛之白性"如何成同基及异所依？此说：
"由诸表事声，
如异于具彼，
所说数等亦，
能遮余法性。
于欲知彼量，
具遮余尽声，
如异法能诠，
如于某合指。
虽说一义然，
由非遮一切，
故成有法诠，
如合指安立。"
"亦"谓数等，"等"字摄受和合等。如异于具数等法之有法，由诸声表示。由何？由诸声，即由表事声，数等能遮余法，由差别而住。
是故欲知遮余法之彼量，于所显示由声如异法而显。云何声？具遮余尽，即由遮一切余法之自性所遮之声。此中亦举例"如于某合指"，是说有法声。"如合指"谓显有法声，云何？由遮一切法故显其自性。
胜义中说非合指，虽说一义而显，此中非了知分别故。若尔，无共相云何知遮余与非遮？是故说"如是安立"，即如是由遮余法及非遮所作安立之声如是显现。
此中彼等所摄义，如由了知所诠差别不成异名，如是表示。虽胜义所诠无异，然由返体分所计差别可见，如杵身与发者头。

།དེ་བཞིན་དུ་བ་ལང་གི་དཀར་པོ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བ་ལང་གི་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བ་ནི་བ་ལང་ཐམས་ཅད་ལ་ཡིན་པར་བརྗོད་ལ། དཀར་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བ་ལང་གི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་ཡང་། དཀར་པོར་རྟོགས་པ་སྐྱེད་པ་ནི དོན་གཞན་ཡང་སྟོན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་བ་ལང་ཉིད་དང་དཀར་པོ་ཉིད་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་གིས་ཐ་དད་པར་བརྟགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བ་ལང་གི་དཀར་པོ་ཡོན་ཏན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱེད་པ་བརྗོད་དེ། གང་གི་ཚེ་བ་ལང་གི་རྣམ་པ་ལ་ཞེན་པ་མེད་པར་ འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ཅན་དང་བྲལ་བ་དཀར་པོ་འབའ་ཞིག་ངེས་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་དཀར་པོ་འདི་སུའི་ཡིན་ཞེས་དྲིས་ན།བ་ལང་གི་རྫས་ངེས་པ་ཅན་གྱིས་སྟོན་པར་བྱེད་པས་ཀྱང་བ་ལང་གི་དཀར་པོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེར་ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ནར་འདོད་པ་ལྡོག་པ་སྟོན་པ་ནི་དང་པོ་དཀར་ པོ་འབའ་ཞིག་ངེས་ཤིང་བ་ལང་གི་གོང་བུ་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་བསྟན་ཏོ།།གང་གི་ཚེ་ཡང་དཀར་པོ་ཉིད་འབའ་ཞིག་འདོད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བ་ལང་དཀར་པོའམ། གཞན་གྱི་དཀར་པོ་ཡིན་སྙམ་དུ་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ། བློ་དམན་པ་ཉིད་ཅན་གྱི་ཉན་པ་པོས་དཀར་ པོ་འདི་བ་ལང་ཡིན་ནམ།གཞན་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེས་འདྲི་བར་བྱེད་ཅིང་སྨྲ་བ་པོས་ཀྱང་བ་ལང་ཡིན་ཞེས་གཞི་མཐུན་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དེ། ཆོས་ཁོངས་སུ་ཆུད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདྲི་བའི་ཕྱིར་དྲིས་པ་དང་མཐུན་པར་ལན་ཡང་གདབ་པར་རིགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་བ་ལང་དང་། དཀར་པོ་ཉིད་དག་ རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ངེས་པ་ལས་ཐ་དད་པར་ངེས་པ་སྟེ།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཐོག་མ་མེད་པར་གནས་པའོ། །དེ་དག་གིས་ནི་རིགས་དང་ཡོན་ཏན་གྱི་རྗོད་བྱེད་དག་ཐ་དད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཡན་ལག་ཅན་མེད་ན། དེའི་ ཚེ་བུམ་པ་དང་གཟུགས་ལ་འདི་དོན་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། གཟུགས་སོགས་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས། །སྤོང་བས་དེ་འབྲས་མཚུངས་པ་ཡི། །རྒྱུ་མིན་པ་ནི་རྣམ་གཅོད་ན། །བུམ་པའི་སྒྲ་ནི་འཇུག་པར་གྱུར། །དེའི་ཕྱིར་བུམ་པ་གཟུགས་ཞེས་པ། །གཞི་ མཐུན་པ་ཅན་སྒྲ་མ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལ་གནས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། ཆུ་ལེན་པར་བྱེད་པ་དང་སོ་སོར་ངེས་པའི་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་གང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་སོ་སོར་ངེས་པའི་ནུས་པའི་ཁྱད་ པར་དེ་རྣམས་སྤོང་བ་སྟེ།དེ་མ་བསྟན་པར་བུམ་པའི་སྒྲས་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།

如是，由是牛之白性故，于一切牛生起牛之一相了知而说，虽白是牛之一分，然生起白了知，非显示异义。
是故，牛性与白性由随行及返体差别所计故，说"牛之白是德"作差别分别。当无执著牛相而离关系差别者唯定白时，若问此白是谁之白？由定牛实者亦显示为牛之白。
于彼亦唯欲其自性返体显示，由初唯定白而未定牛聚故显返体。又当不唯欲白性故，思维是白牛或他之白，于欲知关系差别时，智劣者闻者问此白是牛或是何他者？说者亦以同基答是牛。由摄属法性而问故，应如问而答。
是故，牛与白性由定随行及返体而定差别，彼随行及返体亦无始而住。彼等显示类与德之能诠差别。
若无异于色等之有分者，尔时瓶与色岂非成一义耶？此说：
"色等功能差别，
由遮彼果等，
非因遮别时，
瓶声得转起。
是故瓶色言，
非同基者声。"
由何故？住于瓶之色等功能有二：取水及生起各别定眼等识。其中，遮色等各别定功能差别，即不显示彼而由瓶声转起。

།གང་དུ་ཞེ་ན། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཆུ་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ན་འཇུག་པར་ འགྱུར་ཏེ།རྫས་དུ་མ་ཡོད་ན་ཡང་། ཆུ་ལེན་པའི་ནུས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བརྡར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནུས་པ་གཅིག་ལ་ཚིག་གཅིག་རིགས་པ་ཡིན་གྱི། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཐ་དད་པ་དེའི་ཕྱིར་བུམ་པའི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་དོན་གཅིག་པ་ ཅན་གྱི་སྒྲ་མ་ཡིན་ཞིང་།གཞི་མཐུན་པ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཞི་མཐུན་པ་ནི་རིགས་བརྗོད་པ་དང་། ཁྱད་པར་བརྗོད་པ་ཡོད་ན་ཡིན་ཏེ། གཞི་མཐུན་པས་ཁྱད་པར་འཕེན་པ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། རིགས་དང་ཚོགས་ཀྱི་རྗོད་བྱེད་ཀྱི། །ཁྱད་པར་འདི་ཡང་འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ཚོགས་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་ནི་སྤོང་བ་དང་མི་སྤོང་བའི་མཚན་ཉིད་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཚོགས་པ་གཞན་ལ་ལྟོས་ན་བུམ་པའི་སྒྲ་ ཡང་རིགས་བརྗོད་པ་ཉིད་དེ།ཚོགས་པའི་སྒྲ་ཁ་ཅིག་ཚོགས་པའི་རྗོད་བྱེད་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་འབིགས་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་བཞིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་གཉི་གའི་རྗོད་བྱེད་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བུམ་པའི་སྒྲ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འབའ་ཞིག་བུམ་པའི་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་ཡིན་གྱི། རྫས་མ་ཡིན་ ན་ནི་དེའི་ཚེ་བུམ་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། བུམ་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་རྣམས་ཞེས། །སྤྱི་དེ་དམིགས་ཀྱིས་དགར་བ་ཅན། །དེ་ཡི་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་སྟོན། །ཕྱོགས་འདིས་གཞན་ལ་འང་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུམ་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བརྡར་བཏགས་པ་འདིས་ནི་བུམ་པའི་སྤྱི་དེ་ཁྱད་པར་དུ་དམིགས་ཀྱིས་འགེར་བ་གང་ཡིན་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནུས་པ་སོ་སོར་ངེས་པའི་བྱེ་བྲག་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་སྟོན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཆུ་ལེན པ་ལ་སོགས་པའི་དགོས་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཕྱོགས་འདིས་ནི་ཚོགས་པའི་སྒྲ་གཞན་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་མེ་ཏོག་གི་དྲི་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་ཡང་མེ་ཏོག་ལས་དྲི་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་པའི་རྫས་མེད་དོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་དྲི་གཞན་དུ་མ་རྣམ་པར་གཅད་པའི་ཕྱིར་མེ་ཏོག་ གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དྲིར་བརྗོད་དོ།།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུམ་གྱིས་ནི་ཚོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ལ་གཞི་མཐུན་པ་མེད་པ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ཐ་དད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་ཁོ་ན་སྟེ། ཡན་ལག་མ་ཡིན་པ་ནི་མེད་དོ།

于何处？当遮除瓶等取水等同一果之非因木等时转起。虽有多实，由显示取水功能而作安立故。于彼色等亦说瓶者，于一功能一语应理。由如是差别故，"瓶色"非一义声，亦非同基，同基者有类表示及差别表示时成立，由同基而遣差别。
为摄略故说："类与聚能诠之，差别亦是所许。"是故，表聚能诠瓶者观待色等聚。类能诠者谓色，彼等差别即此遮与非遮相。观待他聚，瓶声亦是类表示，有些聚声是聚能诠，如穿声，有些二者能诠，如瓶声。
若如是唯色等是瓶声所诠，非实，尔时"瓶之色等"云何差别？此说：
"瓶之色等诸，
具共相别择，
显彼功能别，
此理说余亦。"
由此"瓶之色等"安立，显示瓶共相别择之色等各别定功能差别生眼识，谓色等具取水等用义。此理于余聚声亦说，如"花之香"。于彼亦无异于花之香实。若尔云何？为遮余多香故说花体性之香。
此三偈显示聚声无同基及色等声差别。是故唯有分，无非有分。

།གལ་ཏེ་ཡན་ལག་ཅན་མེད་ན་ཡང་དེའི་ ཚེ་ཡན་ལག་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་མོད་ཅེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། མ་ལུས་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་། །ཡན་ལག་གཅིག་དང་བྲལ་ནའང་མིན། །རེ་རེའང་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་ན། །ཅིག་ཅར་མང་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རེ་ཞིག་ལུས་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་སེམས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ ཏེ།རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཐམས་ཅད་རིགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །འོན་ཏེ་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལས་ཐ་དད་པར་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་སྟེ། དེས་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་གྱི། རིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མིག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ རྣམས་ཚོགས་པའི་མིག་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་མྱུ་གུའི་ཡིན་པ་བཞིན་ཡིན་ནམ།དཔེར་ན་མེ་འབར་བ་ལ་རྩཝ་རྣམས་བཞིན་ཡན་ལག་སོ་སོ་བ་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་གྲང་ན། དེ་ལ་ཡན་ལག་རྣམས་མ་ལུས་པ་ཉིད་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ན་ནི་ལག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་གཅིག་མ་ཚང་ན་ཡང་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་ པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ།གང་དུ་ཕན་ཚུན་གྲོགས་བྱེད་པས་དེ་དག་གི་བྱ་བ་འབྲས་བུ་གཅིག་བྱེད་པ་ནི་དེར་གཅིག་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མེད་པར་འབྲས་བུ་སྐྱེ་ན་ནི་འདི་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཡན་ལག་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར་ལག་པ་ལ་ སོགས་པ་བཅད་ཀྱང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་རེ་རེ་བས་ནུས་པར་འགྱུར་ལ། རེ་རེ་བས་ནུས་པ་དེ་ལ་ནི་ཤེས་པ་མང་པོ་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་རེ་རེ་བའི་ས་བོན་ནུས་པ་ཅན་མང་པོ་ཡོད་ན་མྱུ་གུ་དུ་མ་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་ དག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ནི་གྲོགས་བྱེད་པ་ཉིད་དེ་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཡན་ལག་དུ་མ་ཡིན་ཡང་ཤེས་པ་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །ཕན་འདོགས་པའི་རྒྱུ་ཐ་དད་པས་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཐག་ཤ་གཞན་དང་གཞན་ཡོད་ ཀྱང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེ་ན།དེ་ལ་སྨྲས་པ། དུ་མ་ཉིད་དུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། །འབྱུང་རྔུབ་དག་ནི་ངེས་བྱེད་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དག་ཀྱང་དུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ཡན་ ལག་གཅིག་མེད་ན་ཤེས་པ་མི་འབྱུང་ཞིང་།རེ་རེས་ནུས་པ་ནི་ཅིག་ཅར་མང་པོ་འབྱུང་སྟེ། འདི་ལྟར་འབྱུང་རྔུབ་ཀྱང་དུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལུས་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་འབྱུང་རྔུབ་དག་གཅིག་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཉེ་བར་ལེན་པ་གཅིག་ལས་ཤེས་པ་གཅིག་ཁོ་ན་སྐྱེའོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། གཅིག་ཉིད་ ཡིན་ནའང་རྟག་གསལ་འགྱུར།།དེ་རྒྱུ་རྟག་ཏུ་ཉེ་ཕྱིར་རོ།

若无有分者，尔时有分是识之因耶？此说：
"虽皆是因性，
缺一分亦非，
若各有功能，
顿生多应成。"
首先，无异于身之心，以一切极微应成能知故。若谓生异于身分之知，是故极微是因非能知，如眼等。此说：身分聚为眼等性，如芽之种，或如燃火之薪，各别分是知因耶？
其中若一切分皆是知因，则缺手等一分亦应无意识。由互为助伴而作一果处，缺一不生故。若无彼生果，则此成无因。若谓分互不观待生果，是故虽断手等亦生意识。
尔时各各有能，于彼各各有能则应生多识，如有多各别具能种子生多芽。若谓出入息是能生，诸分是助伴，由出入息是一故，虽多分唯一识。异能作因不生异果，如虽有异线而毯等非异。
此说："由多性相等，出入非能定。"出入息亦是多故非能定。若一切分是因性，尔时缺一分不生识，各各有能则顿生多，如是出入息亦由多故如身。若谓出入息是一，是故由一所取生唯一识。此说："若是一性亦常明，由彼因常近故。"

།དུ་མ་རྒྱུ་མིན་ཞེ་ན་ནི། །རིམ་པས་ཀྱང་མིན་ཁྱད་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དག་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་ཤེས་པ་རྟག་ཏུ་གསལ་བ་སྟེ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྟག་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དེའི་འབྱུང་རྔུབ་དེ་རྟག་ཏུ་ཁོ་ནར་ཉེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མི་འབྱུང་ན། དེ་རྒྱུ་དང་བཅས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འབྱུང་རྔུབ་ཤེས་པ་དུ་མའི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ནི་ངེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་དང་འབྲས བུའི་དངོས་པོར་ངེས་པ་ལ་བརྩད་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར།དཔེར་ན་མེ་ལས་དུ་བ་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དེ་ལྟར་ན་ཤེས་པ་དུ་མའི་རྒྱུ་འབྱུང་རྔུབ་མ་ཡིན་ཞིང་། རིམ་པས་ཀྱང་ཤེས་པ་དུ་མའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འབྱུང་རྔུབ་དག་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།མེས་ནི་སྔོན་གྱི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་ལས་དུ་བ་གཞན་དང་གཞན་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ། འབྱུང་རྔུབ་ལས་ནི་སྔར་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། རྐྱེན་གཞན་དང་ལྡན་ཡང་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་མི་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་འབྱུང་རྔུབ་གཅིག་པ་ཡིན་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱིས་སད་པར་བྱེད་ པ་ངེས་པ་ལས།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སད་པར་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ཡང་ངེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔར་གོམས་པའི་སྟོབས་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་གལ་ཏེ་འབྱུང་རྔུབ་དེ་ཉིད་སེམས་དེའི་ཅིག་ཅར་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ན་ནི་འབྱུང་རྔུབ་ལས་དུས་ཕྱིས་ཀྱང་ཤེས་པ་འབྱུང་ བ་མ་ཡིན་ནོ།།སྔར་གྱི་ལུས་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་ནས་འབྱུང་རྔུབ་ངེས་པར་མི་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་བརྗོད་ནས་ད་ནི་ངེས་པ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འབྱུང་བ་གཅིག་ལ་དོན་དུ་མ། །འཛིན་བྱེད་དེ་ལས་ངེས་པ་མིན། །བློ་གཅིག་གིས་དུ་མ་ཤེས་པ། །ཉིད་ནའང་དེ་ཉིད་ཅིག་ཅར་ འགྱུར།།འགལ་བ་མེད་ཕྱིར་རིམ་གྱིས་ཀྱང་། །མི་འགྱུར་དེ་ཁྱད་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དབུགས་དལ་བར་རྒྱུ་བ་ལ་སོགས་པར་འབྱུང་བ་གཅིག་གི་དུས་སུ་ཡང་དོན་དུ་མ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ལས་བློ་དུ་མ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། འབྱུང་རྔུབ་དེ་ལས་སེམས་སུ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ ངེས་ཤེ་ན།ཤེས་པ་ཉིད་སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་སེམས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་གཅིག་ཁོ་ན་རིམ་པ་དུ་མར་ཞེན་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེས་ན་བློ་དུ་མར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་བློ་གཅིག་གིས་དོན་དུ་མ་རིམ་གྱིས་འཛིན་པར་ཁས་བླངས་ན་ཡིད་ཀྱི་བློས་དོན་དུ་མ་ དུས་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ།

"若谓多非因，次第亦非理，由无差别故。"
若出入息是一性，则识常明即常生，是故贪等应常生，由彼贪等之出入息常近故。若有因而贪等不生，则彼非有因。若出入息非多识之因，由因果决定故，于因果事决定不应诤，如从火生一烟。
此说：如是出入息非多识之因，次第亦非多识之因。何故？由出入息无差别故。火非由前体生异异烟，而出入息由前体生故，虽具余缘亦不生嗔等心。若尔，虽出入息是一，由外所引决定故，贪等应成决定。
能引缘亦非能定，由先串习力是因故。是故若彼出入息非彼心顿时因，则后时亦不从出入息生识。先许身是识因，说出入息不定过失已，今为显无决定故说：
"一起多境执，
由彼非决定，
一智知多性，
即彼成顿时。
无违故次第，
非理彼无别。"
于缓行等一起时亦执多境故生多智，由彼出入息非心决定。若尔云何决定？由前前识是后后识决定因故。唯一识有多次执著自性，岂非不成多智耶？若尔，若许一智次第执多境，则意识应顿时执多境。

།འོན་ཏེ་བློ་གཅིག་གིས་ཀྱང་དུས་གཅིག་ཏུ་དོན་དུ་མ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་རིམ་གྱིས་ཀྱང་དོན་དུ་མ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡིད་ཀྱི་བློ་དེ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིའི་དགོངས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ ཡིད་གཞན་མེད་དེ།མེ་ལོང་དྲི་མ་མེད་པ་ལྟར་ཡིད་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་དོན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་དང་སྦྱོར་བའོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ནི་དེ་ལ་མ་གཏོགས་པ་ཤེས་པ་ཉིད་སྣང་བ་ཐོབ་ནས་དོན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་སྟེ། དོན་རྣམས་ལ་ཉེ་བ་དང་ཤིན་ཏུ་སྐལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཅིག་ ཅར་རིག་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་གོམས་པའི་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ལྷག་པ་ལས་ཡིད་རིམ་གྱིས་དོན་རིག་པའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་གོམས་པ་ཉིད་དོན་གྱི་རྣམ་པ་འཛིན་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་གྱི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པ་མེ་ལོང་བཞིན་གནས་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་པས་ཅིག་ཅར་དོན་དུ་མ་འཛིན་ པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་དེ་ལ་ཅིག་ཅར་དོན་འཛིན་པའི་ནུས་པ་མེད་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་རིམ་གྱིས་ཀྱང་དོན་དུ་མ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྲོག་ནི་མང་སྐད་ཅིག་།རང་རིགས་མིན་པའི་དུས་ཅན་དག་།སེམས་ནི་དེ་འདྲ་བ་དག་གི། །རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པར་རྟོགས་པ་ ན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོན་ཏེ་ཡང་སྲོག་ནི་གཅིག་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་མང་པོ་དང་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བའོ། །རང་གི་རིགས་ཀྱི་དུས་གཅིག་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་དེ་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། རིམ་པ་ཅན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྲོག་དེ་དག་དེ་འདྲ་བ་འཇིག་པ་ཅན་ཏེ། རིམ་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་སེམས་ ཀྱི་རྒྱུར་རྟོགས་པ་སྟེ།དེས་ནི་རིམ་པ་དང་ལྡན་པའི་དོན་དུ་འཛིན་ཏོ་ཞེ་ན། ལན་སྨྲས་པ། གོ་རིམས་ལྡན་པའི་རྒྱུ་མེད་ན། །དེ་དག་རིམ་ལྡན་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །རང་རིགས་སྔ་མ་རྒྱུ་ཉིད་ན། །དང་པོ་སྲོག་འབྱུང་མི་འགྱུར་ཏེ། །དེ་རྒྱུ་དེ་འདྲ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཡོད་ནའང་དུ་མ་ཉིད་དུ་ངེས། །སྲོག་ནི་ཐ་དད་ ཡུལ་ཅན་ཕྱིར།།དེ་ཕྱིར་བློ་ནི་ཅིག་ཅར་སྐྱེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲོག་ནི་མང་པོ་དང་འཇིག་པ་ཅན་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ན། དེ་དག་ཁྱོད་ཀྱི་གཞུང་ལ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ལ་ནི་དེ་དག་གྲུབ་པ་སྟེ། རྟག་པའི་དོན་གཅིག་ལ་རིམ་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

若一智亦不能顿时执多境，尔时亦不能次第执多境，由彼意识无差别故。此意趣谓：除色等相外无余意，如无垢镜唯一意。彼亦与境影像相应。若尔，则彼除此外之识性得显现已生境影像，由于诸境无近远故，应顿时了知一切。
若谓由串习差别极胜故意次第了知境。尔时串习即成执境相之因，非命等。于如镜住识无违故，应顿时执多境。若于彼无顿时执境功能，则亦不能次第执多境，由无差别故。
若谓："命是多刹那，非自类时分，诸心即如是，了知是因性。"
若又命非一，然是多及次第生。非有于自类一时，如是成为有次第义。彼等如是命有灭性，了知具次第者是心因，由彼执具次第境。
"无具次第因，
彼等云何次，
自类前是因，
初命不应生，
彼因无如是，
有亦定成多，
命有异境故，
是故心顿生。"
若命定是多及有灭，彼等于汝宗不成。由量通达故于我成立，由于常一义不应理次第故。

།དེ་བས་ན་རྒྱུ་ ལ་རིམ་པ་ཡོད་པས་འབྲས་བུ་ལ་ཡང་རིམ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར།སེམས་རིམ་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རིམ་པ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་མེད་པས་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་ཡིན། འོན་ཏེ་སྔར་གྱི་སྲོག་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུའི་རིམ་པས་སྲོག་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་དང་ལྡན་པར་འདོད་ན། དེ་ལྟ་ན་ ཡང་རང་གི་རིགས་སྔ་མའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ན།དང་པོའི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་རིགས་ཅན་གྱི་སྲོག་སྔར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་གཞན་ཁས་བླངས་ན་ནི་མངལ་དུ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་འཇིག་རྟེན་གཞན་གྱི་སྲོག་ཡིན་ནོ། །མ་ལ་སོགས་པའི་འབྱུང་རྔུབ་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ ནི་མི་རུང་སྟེ།ཕ་མའི་འབྱུང་རྔུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་བུའི་འབྱུང་རྔུབ་སྐྱེ་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་བློ་ཡང་ཕ་མའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན། སྐྱེ་བ་དང་པོའི་སྲོག་གི་རྒྱུ་དེ་ལྟ་བུའི་སྲོག་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁས་བླངས་ནས་ཀྱང་བརྗོད་པ་གང་གི་རྒྱུ་ཡོད་ན་ཡང་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ འབྱུང་རྔུབ་རྣམས་དུ་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ།ཡུལ་ཅན་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་ཐ་དད་པ་དང་ལྡན་པས། འགལ་བའི་ཆོས་རྟེན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཐ་དད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཏེ་སྲོག་རྣམས་དུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་བློ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ལས་སེམས་ནི་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བར་མཐོང་བ་དེ་བས་ནི་ ཤེས་པ་ཁོ་ན་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་སྲོག་དུ་མས་སེམས་གཅིག་སྐྱེད་པ་ཚོགས་པས་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དུ་མའང་གཅིག་དུས་ཅན། །ཡིན་ལ་སེམས་གཅིག་རྒྱུ་ཡིན་ན། །དལ་བར་རྒྱུ་བ་ལ་སོགས་ན། །གཅིག་མ་ཚང་ནའང་སྐྱེ་བ་མིན། །འོན་ཏེ་ཇི་ལྟའི་དངོས་ རྒྱུ་ན།།ཤེས་པའང་ཁྱད་པར་ཉིད་དུ་འགྱུར། །གང་དང་གང་གི་ཁྱད་པར་ལས། །ཁྱད་པར་མེད་དེ་དེ་འབྲས་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲོག་དུ་མ་ཡིན་ཡང་སེམས་གཅིག་གི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དུས་གཅིག་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ས་ལ་སོགས་པ་མྱུ་གུ་གཅིག་སྐྱེད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་སྲོག་ དུ་མ་ཡིན་ཡང་།ཚོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་གཅིག་ཁོ་ན་སྐྱེད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དལ་བར་རྒྱུ་བ་དང་མི་རྒྱུ་བ་ལ་སོགས་པ་ན་སྲོག་གཅིག་མ་ཚང་བས་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཚོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོགས་པས་བསྐྱེད་པའི་འབྲས་བུའི་ཆོས་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་མ་ ཚང་ན་མེད་པའོ།།དེ་མེད་ཀྱང་ཡོད་ན་དེའི་འབྲས་བུར་མི་འགྱུར་རོ།

是故由因有次第故，果亦有次第，若心是具次第性，尔时亦由无具次第因，彼云何次第生？若许由前命等因次第而有命等次第，尔时若由自类前因，则初命等不应生，由无彼类前命故。若许他生，则胎生因是他世命。若谓母等出入息是因，此不应理，应从父母出入息自性生子出入息故。
又心亦应随父母，是故初生命无如是命因。即许说若有因，则诸有情出入息成多性，由有异境故。由具异境，依违法，彼亦是差别能立。是故由命是多故，意识应顿生，然见心次第生，是故唯识是因。
若谓多命生一心，由和合生故。此说：
"若多一时性，
是一心之因，
于缓行等中，
缺一亦不生。
若如何实因，
识亦成差别，
由何何差别，
无别非彼果。"
虽命是多而是一心因，由是一时故，如地等生一芽。若如是虽命是多，由和合体性生唯一果，尔时于缓行不行等中由缺一命故不生识，由离和合故。和合所生果法即此：若和合因不具则无。虽无彼有，则非彼果。

།སྲོག་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཇི་ལྟ་བ་ཡིན་གྱི། ཚོགས་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་ཇི་ལྟ་བའི་དངོས་པོ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་གྱུར་པའི་སྲོག་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་སྲོག་རྣམས་ཚོགས་པ་ དང་མ་ཚོགས་པའི་དུས་སུ་ཤེས་པ་ཡང་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེའི་འབྲས་བུ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྲོག་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་གང་ཞིག་སྲོག་ལ་སོགས་པ་གང་གི་ཁྱད་པར་ཐ་དད་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་སྲོག་ཚོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཤེས་པ་སྐྱེ་ཞིང་། མ་ ཚོགས་པའི་ལས་ནི་མ་ཚོགས་པར་འགྱུར་ལ།མེད་པ་ལས་ན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་སྲོག་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཁྱད་པར་ཅན་དུ་བྱེད་པས་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་དེ་ཡོད་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་ སེམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་དེ་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་འགྱུར་བ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ན་ཤེས་པ་གཞན་གང་ཞིག་རྒྱུ་དང་བཅས་པར་འགྱུར། འོན་ཏེ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་ པ་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འོ་ན་ནི་སྔ་མ་ཉིད་དུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་སྲོག་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་མི་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་ན་ཁྱད་པར་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་སྲོག་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ ཅན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར།གང་ཡང་རིམ་གྱིས་འགྱུར་བ་ལ་ལྟོས་པའི་ལུས་ལས་ཤེས་པ་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གྱུར་པའི་རིམ་པ་ཡང་ལུས་ཙམ་ལས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ལས་ཁྱད་པར་མེད་ན་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དཔེར་ན་ ལུས་དང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ན་ཤེས་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ།ལུས་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ན་གྱུར་པ་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་དོ།

命等因岂非唯是和合而近，非唯和合耶？是故如何实有，如何近命是心因。若尔，则于命等和合不和合时，识亦应成差别。由彼果识等于命等识，由何命等何差别不成差别故，命和合果生识，不和合则不和合，无则无。若非尔，则不成命等果。
若谓由作差别故命等非识因，然由彼有则有故。若尔，则心贪等相差别应成无因。贪等变异成无因，何余识有因？若谓从命等有贪等变异。若尔，则如前应成贪等差别，由有因命不应不生果故。是故如何差别无因，如是识亦然，故识云何随命等行相违转？
又谓观待次第变异身，识次第生者，此已明了。如是变异次第亦非唯从身生，身无差别时云何成变异差别？如身命等无差别时识无差别，如是身无差别时变异亦无差别。

།འོ་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ན་ཡང་། འོ་མ་གྱུར་པའི་ཞོ་དུས་ཀྱི་དབང་ཁོ་ནས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་བཞིན་དུ་ ལུས་ཀྱང་ཡུན་ལོན་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། མཉམ་པའི་འོ་མ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་དང་། དྲོད་ལ་སོགས་པ་མཚུངས་པར་ཡོད་ན། མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་ཞོ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི་མཚུངས་པའི་གནས་སྐབས་དང་། མི་མཚུངས་པའི་ གནས་སྐབས་ན་སྔོན་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པའི་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན།གྱུར་པའི་རིམ་པས་ཤེས་པ་རིམ་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ནི་སེམས་ཁོ་ན་ལས་སེམས་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཤེས་པ་ ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་ཇི་སྟེ་མི་འགྱུར་ཏེ།རིམ་པས་ཀྱང་སེམས་དེ་ལས་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི། སྐད་ཅིག་མ་ཐ་དད་པས་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པའི་ཤེས་པ་དུ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། རྣམ་ཤེས་ནུས་པ་ངེས་པའི་ཕྱིར། །གཅིག་ནི་གཅིག་གི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཞན་ཆགས་ བྲལ་ཤེས་པ་ནི།།དོན་གཞན་འཛིན་པ་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་ནི་སེམས་གཅིག་ཁོ་ནའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། སྔར་གོམས་པས་སྦྱངས་པས་མཐུན་པའི་འདུ་བྱེད་དམ། ཡུལ་ཁ་ཅིག་ལ་ཆགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ནུས་པ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ ན་སྔར་གོམས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའམ།ཆགས་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་ཁ་ཅིག་ཁོ་ནར་ཤེས་པ་སྐྱེ་སྟེ། དེ་ལ་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཤེས་པ་སེམས་ཕྱི་མའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་། གོམས་པའི་ཤེས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་བག་ཆགས་བཞག་པ་ལ་གཡེར་བག་ ཅན་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་གཞན་ལ་ཆགས་པ་དེ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ནི་ཡུལ་གཞན་ཉེ་བར་གྱུར་ཀྱང་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་ཀྱང་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་སྔར་ གོམས་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཡེར་བག་ཅན་དུ་སྣང་བ་དང་།ཡུལ་གཞན་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པའི་སེམས་ནི་ཡུལ་གཞན་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ཁོ་ན་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་ དང་པོའི་ལུས་ཉིད་ལས་ཤེས་པ་སྐྱེ་ཞིང་།དུས་ཕྱིས་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་ལས་ཤེས་པ་སྐྱེ་སྟེ། དཔེར་ན་དང་པོ་མེ་ལས་དུ་བ་འབྱུང་ལ། དེ་ནས་དུ་བ་ཉིད་ལས་དུ་བའི་རྒྱུན་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་དུས་གཞན་དུ་དུ་བའི་རྒྱུན་འགགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་དུས་གཞན་གྱི་ཚེ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་འགག་པར་ འགྱུར་རོ།

如乳等无差别时，乳变酪岂非唯由时间力而成差别？如是身亦经久成差别识耶？此不真实，由等同乳等近及暖等相等时，平等成酪等，于等同位及不等同位，前所作随顺分别识差别与无差别因故，非由变异次第成识次第。
若尔，许唯从心生心者，何不成顿时生识？由次第亦从彼心生识故，岂非由刹那差别果成多异识耶？此说：
"由识功能定，
一是一之因，
异境离贪识，
无执异境故。"
等无间缘体性一唯是一心因，由先串习修习随顺行或于某境贪著差别功能决定故。是故随顺先串习习气生识，或由贪差别唯于某处生识。彼中等无间缘识是后心因，串习识是于心习气置散乱等因。
云何知彼等？由所欲异境离贪心虽近异境无执故。由随行相违随转亦定是因。此中随顺先串习意识现为散乱，及离异境贪心于异境不生识故，一切心唯是心为先。
虽如是，从初身生识，后时从识生识，如初从火生烟，后从烟生烟流。如何他时烟流灭，如是他时心流亦灭。

།ཇི་ལྟར་ཡང་དང་པོའི་ཤེས་པ་ཡུལ་དུ་མ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡང་ཆགས་པ་ལས་ཁ་ཅིག་ཏུ་ཤེས་པ་གཅིག་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ། དང་པོ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་ལུས་ལས་ཤེས་པ་དུ་མ་སྐྱེ་ན་ཡང་དུས་གཞན་དུ་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ལས་ཤེས་པ་སྐྱེ་སྟེ། དེས་ན་ལུས་དང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ཡང་ ཤེས་པ་དུ་མ་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ལུས་ལས་ལན་ཅིག་བློ། །སྐྱེ་ཞིང་ཕྱིས་ནི་རང་རིག་ལས། །ངེས་ན་ལུས་ཀྱི་ནུས་པ་ནི། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་ལྡོག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་ལུས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་དུས་ཕྱིས་རང་གི་རིགས་ཁོ་ནའི་སེམས་ལས་ངེས་པ་ ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ལུས་ཀྱི་ནུས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་ལུས་ལས་ཤེས་པ་གཅིག་གི་རྒྱུ་ཡིན་ན། ལུས་ཀྱང་ནུས་པ་ཉིད་དུ་གནས་པ་དེ་བས་ན་སེམས་གཞན་དང་གཞན་སྐྱེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཅིག་ཅར་མང་པོ་འབྱུང་བ་འདི་གནས་ པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་ལུས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པས་ལུས་ལས་ཤེས་པ་དུ་མ་སྐྱེ་བའི་གགས་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ལུས་ལས་ཤེས་པ་གཞན་དང་གཞན་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུས་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུན་གྱི་ནུས་པ་ལས་གེགས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མེས་ བསྐྱེད་པའི་དུ་བ་སྐྱེད་པར་ནུས་པའི་མེ་ལ་གེགས་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ལུས་ལས་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་སྐྱེས་པས་ཀྱང་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ལ་གེགས་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཅིག་ཅར་མང་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དབང་པོའི་ཤེས་པ་དུ་མ་འབྱུང་ཡང་ཆགས་པའི་ཡུལ་ལས་ ཤེས་པ་གཅིག་སྐྱེ་བར་སྨྲས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ་དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གོམས་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་པ་གཞན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔར་གོམས་པ་མེད་ན་ཡུལ་གཞན་ལ་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་སྔར་སེམས་ལ་གོམས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་ཉིད་ལ་སླར་ཡང་ཆགས་ པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་སེམས་གཞན་སྐྱེ་བ་ནི་སྔར་གོམས་པ་ཁོ་ན་ལས་ཡིན་གྱི།འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་པར་སྨྲ་བ་དེ་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་གོམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལས་སྐྱེ་བའི་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་སླར་ཡང་འཁོར་ལོ་བཞིན་དུ་སྐྱོན་སྔ་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ལུས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ མ་དང་པོ་ཡིན་གྱི་དུས་ཕྱི་མའི་ལུས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ལུས་དང་པོ་ཁོ་ན་ཤེས་པ་སྐྱེད་ན། འོ་ན་ནི་ལུས་ཕྱི་མ་སེམས་ཀྱི་རྟེན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཡན་གར་བར་འགྱུར་རོ།

如何初识从多境生亦由贪于某处生一识，如是初生时虽从身生多识，然他时唯从识生识。是故虽身命等是因，然不生多识。此说：
"若身一次生，
心后从自知，
定者身功能，
何故成退转？"
若从身生识后时唯定从自类心，尔时身功能生识何故退转？如是若从身是一识因，身亦住功能故，应生异异心故，此顿生多成住。
若谓从身生识障碍从身生多识，是故不从身生异异识。此不真实，由从彼生果不障彼自续功能，如火生烟不障能生烟火故。是故若识从身生，尔时生识亦不障生识故，应顿生多。
岂非说虽生多根识，从贪境生一识耶？所说不真实，由无串习心不能生余识，由无先串习故无异境贪。如何先于心生串习即彼复成贪，是故生余心唯从先串习，于无后世论者，由无他生串习故，于业生诸识复如轮回成前过。
若谓识因是身初刹那，非后时身刹那是因。若如是唯初身生识，则后身无心所依，心应成独存。

།འོན་ཏེ་ལུས་ཕྱི་མའི་གྲོགས་ཅན་གྱི་ཤེས་པས་ཤེས་པ་གཞན་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཡན་གར་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་སེམས་ཁོ་ནས་སེམས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་གྱི། ལུས་ནི་གྲོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་པའི་ལུགས་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དང་པོའི་ལུས་ཁོ་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནམ། དཔེར་ན་ལྕི་བ་ལས་སཱ་ལུ་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །སཱ་ལུ་ཕྱི མ་ནི་སཱ་ལུ་ཉིད་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་བ་ལང་གི་ལྕི་བ་མེད་པར་དུས་ཕྱིས་སཱ་ལུ་ཉིད་ལས་སཱ་ལུ་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ། སེམས་ཉིད་ལས་སེམས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཡན་གར་བ་སེམས་ཀྱི་གནས་སུ་འགྱུར་རོ། །ལུས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་བས་ན་ལུས་དང་སེམས་དག་ལྷན་ ཅིག་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།བདེན་ཏེ། ལུས་ནི་སེམས་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི། ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ལུས་དང་པོ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་གྲོགས་བྱེད་པ་ཞེས་མ་སྨྲས་སམ་ཞེ་ན། སྔ་མ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་གྲོགས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་སྔར་ལུས་སམ་ ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཡིན་ལ།ཕྱིས་ནི་སེམས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་སེམས་སུ་སྣང་ངོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ་གཡེར་བག་ཅན་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་པ། ཤེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་སེམས་དང་པོ་ལ་གཡེར་བག་ཅན་དུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ རྟག་ཏུ་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ལས་ཤེས་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ།།འདི་དག་གིས་ནི་དུ་བའི་རྒྱུན་འགགས་པ་བཞིན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགག་གོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མེ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་ཉེ་ན་དུ་བའི་རྒྱུན་འཕེལ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་གྱི། དུ་བས་སྐྱེད་པའི་དུ་བའི་རྒྱུན་ནི་འཛད་པ་ ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིར་ནི་གོམས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཡིད་གཡེར་བག་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྣང་ངོ་། །གལ་ཏེ་ཡང་དང་པོའི་ལུས་ཉིད་ལས་སྐྱེ་ན་གོམས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ལས་དེ་བོགས་འབྱུང་བར་སྣང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ་དུ་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་དུ་བ་འཕེལ་བར་མི་སྣང་བ་ལྟ་བུའོ། །གལ་ཏེ་སངས་ རྒྱས་པའི་ཡང་ཤེས་པ་ལུས་ལ་མི་བརྟེན་ན་ལུས་འགགས་ཀྱང་ཤེས་པ་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ།རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་ལྷན་ཅིག་པའི་དངོས་པོར་ངེས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་རྟེན་མིན་པ་ཡི་ལུས། །ལོག་པར་གྱུར་ཀྱང་སེམས་འབའ་ཞིག་།གནས་འགྱུར་ཞེ་ན་དེ་ཡི་ནི། །རྒྱུ་འཇུག་ཐོབ་ཕྱིར་སེམས་རྒྱུད་གནས། ། རྒྱུ་ནི་ཡན་ལག་མིན་གྱུར་ན། །ཚེ་འདི་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལྔ། །ལུས་གཞན་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།

若谓由后身为伴之识生余识故，心不成独存。若尔，则唯心生心，由身是伴故，成立佛教宗。岂非唯初身是取因？如从牛粪生稻，后稻从稻生。若尔，如无牛粪后时从稻生稻，如是由从心生心故，独存心成心处。
岂非身亦是心因？是故身心共住。诚然，身是益心因，非取因。此中岂非说初身是取，后为助伴耶？前是取，后非助伴。若谓先是身或有取心，后现为心为先心。此不真实，由具散乱等识，如见心为先，如是初心亦当经验为散乱故，恒从心生心而住。
此等已遣"如烟流灭识亦灭"说，彼中火等聚近则烟流增长，由烟生烟流是尽故。此中现串习为先意散乱识。若亦从初身生，不应现从胜串习增长，如不见从烟生烟增长。
若佛教亦心不依身，则身灭时心应住，无因定共有事，若言：
"非依止之身，
虽灭唯心住，
彼之因入故，
心相续安住。
因非成支分，
此生五处根，
是他身生因。"

།ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ལུས་ལོག་པར་གྱུར་ན་ཡང་སེམས་འབའ་ཞིག་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། ལུས་དང་སེམས་ལ་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ལས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སྲེད་པ་དང་མ་རིག་པ་ནི་སེམས་གནས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ལུས་དེའི་རྒྱུ་ལུས་གཞན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ལུས་གཞན་སྐྱེད་པའི་འཇུག་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡན་ལག་སྟེ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མ་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་སེམས་ཡན་གར་བ་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས བྱ་བ་ཚིག་ལྷག་མའོ།།དཔེར་ན་གཟུགས་མེད་པར་སྐྱེས་པའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡན་གར་བ་ཉིད་དུ་གནས་པ་བཞིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་ལུས་གཞན་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཚེ་འདི་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལྔ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཅིའི་ཕྱིར་སེམས་ཡན་གར་བ་གནས་པ་ཡིན། གཟུགས་མེད་པའི་ ཁམས་ནས་ཤི་འཕོས་པའི་ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་སྐྱེ་བ་ཡང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ལུས་སྐྱེ་མཆེད་ལྔས་འདུས་བྱས་པའི་བག་ཆགས་རྒྱུར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། སེམས་ལུས་གཞན་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བར་མི་དམིགས་ཏེ། ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ལུས་གཞན་སྐྱེ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ལ་ ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་མེད་དོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། དེ་ཡི་ཡན་ལག་རྒྱུ་ཉིད་ནི། །འགེགས་པ་ཡིས་ནི་མི་དམིགས་པ། །ངེས་བྱེད་མིན་པར་རབ་ཏུ་བཤད། །དབང་སོགས་ཀྱང་ནི་ལྷག་ལྡན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་གལ་ཏེ་འཆི་བའི་སེམས་ཀྱིས་ལུས་གཞན་སྐྱེད་པའི་ཡན་ལག་གི་དངོས་ པོ་རྒྱུ་ཉིད་དེ།གྲོགས་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མི་དམིགས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། སེམས་ལ་ལུས་གཞན་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གནོད་པ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་མི་དམིགས་པ་ཉིད་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ལུས་གཞན་གྱི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་སེམས་ ཡིན་པ་འགེགས་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་ངེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ།

所说：虽身退转，唯心亦住，由身心无定依所依事故。业及爱无明是心住因，他生身彼因是他身，由从彼得生他身入故。若非支分即因，尔时独存心住，此为余语。如无色生有情心独存而住。
又何时他世他身生因是此生五处，尔时何故心独存住？无色界死有身者身生亦由彼身五处所作习气为因。虽如是，不见心成他身因，由见死后生他身故。于无色界极不见故无。此说：
"彼支分因性，
障碍不见者，
说非为定因，
根等亦有余。"
若死心生他身支分事因性，即助伴因不见，然心非无生他身功能，由无损害故。若谓不见即是损害。非尔，由已说不见非定他身俱有因心能障碍。

།འདིར་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་འབྲེལ་པ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དབང་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལུས་གཞན་གྱི་དབང་པོ་དང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ནི་ མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་ལྷ་སྦྱིན་གྱི་མིག་ལ་སོགས་པ་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་མིག་ལ་སོགས་པས་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། དབང་པོ་ཡང་སྐྱེ་བ་འདིའི་ལུས་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་། ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་ སྟེ་ངེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་དབང་པོ་ཡང་ཡིན་ལ། འཇིག་རྟེན་གཞན་གྱི་དབང་པོ་དང་། ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པར་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཚེ་འདིའི་ལུས་ལ་ཡོད་པའི་དབང་པོ་དང་མཚམས་ སྦྱོར་བའི་མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་རྒྱུ་གཞན་ལ་ཡོད་པའི་མིག་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ནི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་སྟེ། དེའི་ཚེ་ལུས་གཞན་ཡང་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཁྲག་དང་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་འཇིག་རྟེན་གཞན་གྱི་ལུས་དེ་ཇི་ལྟར་རྒྱུད་དེ་ཉིད་དུ་ འགྱུར་ཞེ་ན།ཁྲག་དང་ཁུ་བ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུད་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མེའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དུ་བ་དང་བུམ་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བྱས་པའི་སྒྲ་དང་དུ་བ་ཡིན་པར་ཅི་ཡང་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་མེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་དུ་བ་སྤྱིར་ངེས་པ་ཡིན་གྱི། མིག་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་དེ་མ་ ཐག་པ་མཐོང་སྟེ།དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དབང་པོ་སྔ་མའི་རང་རིགས་ལ། །ནུས་པ་དག་ནི་མཐོང་བ་སྟེ། །འགྱུར་བ་མཐོང་ཕྱིར་གཞན་གཞན་གྱི། །སྐྱེ་བ་དག་ཀྱང་གྲུབ་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སྔར་བྱུང་བའི་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་རིགས་དབང་པོ་ ལ་སོགས་པ་ལ་ནུས་པ་མཐོང་སྟེ།འདི་ལྟར་སྔར་གྱི་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པར་དབང་པོ་གཞན་དག་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །མ་ཤི་བའི་བར་དུ་དབང་པོ་ཚུལ་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པའམ། མིག་ལ་སོགས་པ་རབ་རིབ་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་དང་བཅས་པའམ། དྲི་མ་མེད་པ་ལ་ སོགས་པའི་འགྱུར་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དབང་པོ་རྣམས་གཞན་དང་གཞན་དུ་སྐྱེ་བ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།འདིས་ནི་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་ལ་མ་ལྟོས་པ་ཉིད་དུ་འབྲེལ་པ་བཟུང་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

此中非仅由不见而说，然岂非有关系为先之比量损害？诸根非与他身根相续，如提婆达多眼等非由耶若达多眼等生，根亦住此生身。此说：所立根等亦有余，非为定因，如是根亦是，与他世根相续有何相违？仅由不见非定从相违品返。
若谓此生身有根相续眼等非能生有他因眼等。此是成已成，由尔时他身亦是彼相续故。若尔，从血精等生他世身云何成彼相续？血精成他非成相续差别，如火差别烟及瓶差别所作声，全无所作于是烟。
若谓无火不生烟普遍决定，于眼等见无间，由超根故。此说：
"见前根自类，
诸功能显现，
由见变异故，
亦成异异生。"
即见先生眼等自类根等功能，如是见依前根生余根。岂非未死间根一类耶？非尔，由见识或眼等有垢无垢等变异故，成根异异生。此说不待明显差别而取关系。

།གཞན་དུ་ན་སུས་ཀྱང་གང་དུ་ཡང་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ནི་དོན་བྱེད་པར་རུང་བ་སྔོན་ དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།རུང་བར་ངེས་པ་ནི་སྤྱི་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། མིག་ལ་སོགས་པ་མིག་ལ་སོགས་པས་བསྐྱེད་པར་རུང་བར་ངེས་པ་སྟེ། སྒྲིན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །མིག་ལ་སོགས་པ་དང་པོ་སྐྱེ་བ་ནི་ལུས་ལས་སྐྱེ་ལ། དུས་ཕྱིས་ནི་མིག་ལ་ སོགས་པ་ཉིད་ལས་མིག་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ལུས་ལས་དེ་སྐྱེ་ན། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར། །སེམས་ལས་ཡིན་ན་དེ་ཉིད་ལས། །ལུས་གཞན་དག་ཀྱང་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དང་པོའི་མིག་ལ་སོགས་པ་ལུས་ ལས་སྐྱེ་ན།དེའི་ཚེ་དབང་པོ་དང་བཅས་པ་ལས་ཡིན་ནམ། དབང་པོ་མེད་པ་ལས་ཡིན་གྲང་ན། དེ་ལ་དབང་པོ་དང་བཅས་པ་ལས་སྐྱེ་ན་ནི། སྐྱེ་བ་སྔ་མར་ཡང་མིག་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དབང་པོ་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་ན་ནི། རོའི་ལུས་ལས་ཀྱང་སེན་མོ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའམ་ཡང་ན་ལུས་ཀྱི་ནུས་པ་ལྡོག་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་པའི་ཐལ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་རོའི་ལུས་ལ་སེམས་མེད་པས་སེན་མོ་ལ་སོགས་པ་མི་སྐྱེའོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་སེམས་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར བ་དེ་བས་ན་སེམས་དེ་ཉིད་ལས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་དང་ལུས་གཞན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་སེམས་དེ་ཉིད་ལས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་དང་ལུས་གཞན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།ཉེ་བར་བསྡུ་བ་སྨྲས་པ། །དེ་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། །ཐ་མའི་སེམས་ཉིད་ཐམས་ཅད་ ཀྱི།།མཚམས་སྦྱོར་མིན་མིན་དེ་འདྲ་ཡི། །སྒྲུབ་བྱེད་ལྷ་ལྡན་ཡིན་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྲེད་པ་དང་། མ་རིག་པ་དང་ལྡན་པའི་ལས་ཀྱིས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་སེམས་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ་དེ་དང་བྲལ་ན་འཆི་ཀའི་སེམས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་གཞན་དང་ཉིང་མཚམས་ སྦྱོར་བའི་མཚམས་སྦྱོར་མེད་པ་སྟེ།རྒྱུད་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འཆི་ཀ་མའི་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རྟགས་དམ་པའོ་ཟེར་བ་དེ་འདྲ་བ་ནི་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པར་འདོད་དེ། མི་དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་ལྡོག་པ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ།

否则任何人于任何处皆不能安立名言，由名言安立是有作用功能为先故，由定能从共相故，已说眼等定能生眼等，由见明了性等故。岂非初生眼等从身生，后时眼等从眼等生耶？此说：
"若从身彼生，
如前成过失，
若从心即从，
彼亦生他身。"
若初眼等从身生，尔时是从有根或从无根？其中若从有根生，由前生亦从有根生故，成立他世。若从无根生，则尸身亦应生爪等故如前成过失，或示身功能如何退转之过失。若谓尸身无心故不生爪等。则从心生，是故从彼心生他世心及他身。
总结说：
"是故离因故，
一切临终心，
非相续非非，
许此能立余。"
此心由具爱无明业所造作是他世因，离彼则一切临终心无与他生相续之相续，由未成相续故。是故说由是临终心故，此为胜因者，许有余，由已说仅不见非定能返故。

། །། ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ་ལས། བམ་པོ་བདུན་པ། གལ་ཏེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་འདིའི་སེམས་ནི་འཇིག་རྟེན་གཞན་གྱི་སེམས་སྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཐ་དད་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལྷ་སྦྱིན་གྱི་སེམས་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཤེས་པ་ནི་ལུས་ལ་བརྟེན་པ་མ ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ།།གཞན་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ལུས་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་དུ་ཡང་འཇུག་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ལུས་ནི་ཕྱི་འམ་ནང་ཡང་རུང་སྟེ། ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་འདིའི་ལུས་མེད་ཀྱང་སེམས་གཞན་ལ་འཕོ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་ གི་ཚེ།གཟུགས་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་ནི་དེ་མེད་ཀྱང་རང་གི་ལུས་སམ། གཞན་གྱི་ལུས་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་དུ་དམིགས་པ་བཞིན་དུ་སེམས་ནི་ལུས་གཞན་ལ་འཕོ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཇི་ལྟར་བྱིས་པའི་ལུས་ལ་གོམས་པའི་སེམས་ནི། རྒན་པོའི་ལུས་ལས་སེམས་ གཡེར་བག་ཅན་དུ་འགྱུར།དེ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པ་གཅིག་ཡོད་ལ་སྐྱེ་བ་གཞན་གྱི་ལུས་ལ་ནི་ཁུ་བ་དང་ཁྲག་གཞན་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ་བྱིས་པ་དང་རྒན་པོའི་ལུས་དག་ཐ་དད་པ་ཙམ་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ལུས་ཐ་དད་པ་ལ་འཇུག་པའི་འདུ་བྱེད་དེ་ཙམ་ཞིག་དཔེར་ན་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཇི་ལྟར་ སད་པའི་དུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་ལུས་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་།རྨི་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་མཐོང་བའི་ལུས་སྐྲག་པ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་བྱེད་ནི་སད་པའི་ཚེ་སེམས་སྔང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཚེ་འདི་ལ་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་བྱེད་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་ལུས་ལ་གནས་པའི་སེམས་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་འདིའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་ཐོག་མ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ལ་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བ་ལ་ སོགས་པ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གོམས་པ་གྲུབ་པས་ཤེས་རབ་དང་ཡིད་གཞུངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་གོམས་པ་ལས་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་འབྱུང་དུ་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །འདིར་རྩོད་པར་བྱེད་པས། གལ་ཏེ་གོམས་པས་ཁྱད་ཡིན་ཡང་། ། མཆོངས་དང་ཆུ་ཡི་དྲོད་བཞིན་དུ། །རང་བཞིན་ལས་འདས་མིན་ཞེ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་སྐྱེ་ཞིང་སྐྱེ་བར་གོམས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། སོ་སོར་ངེས་པའི་ཁྱད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར མཆོངས་པ་དང་ཆུ་ཚན་བཞིན་ནོ།

量理论释第七品：
若谓此世心生他世心，由依不同身故，如提婆达多心。此亦不实，已说识非依身故。又识非住身，由无入处故。是故身无论内外，由是识境故。此无身亦有心转余，如有时缘色心虽无彼，由缘自身或他身故互相缘，如是心有转余身。
或如习幼童身心，于老人身成散乱心。若谓彼有一取，他生身有他精血为取。非尔，由成幼老身仅差别故，仅以入异身行为喻。或如觉时行为梦中身随顺识因，见梦差别身惊等行为是觉时心惊等因，如是此生具善等行心亦是他世身住心彼随顺贪等因，由前生习力生此世贪等。
是故无始心相续中生死等一一相续成就故，由习成就故，慧及正直等一切功德皆从习生。是故能生一切智。此中诤者说：
"虽由习差别，
如跳及水暖，
若谓非超性。"
虽如是生生习，然慧等不成最胜究竟，由见各别定差别故，如跳跃及温水。

།དེ་བས་ན་གོམས་པས་སོ་སོར་ངེས་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་ཀྱང་རང་བཞིན་ལས་འདས་པ་ཐམས་ཅད་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་འདིར་ལན་བཏབ་པ། དེ་བྱས་གྱུར་ན་ཡང་གལ་ཏེ། །འབད་རྩོལ་ལ་ནི་ལྟོས་པ་དང་། །བརྟེན་མིན་རྟེན་ཅན་དུ་གྱུར་ ན།།ཁྱད་པར་ཉིད་ནི་མི་འཕེལ་ཏེ། །རང་བཞིན་དག་ནི་དེ་ལྟ་མིན། །གང་ཕྱིར་ནུས་ཅན་སྒྲུབ་བྱེད་རྣམས། །ཁྱད་པར་ཕྱི་མ་དག་ལ་ནི། །ནུས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཕྱིར་དང་། །རྟག་ཏུ་རྟེན་གནས་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་མེད་པར་གནས་པའི་ཆར་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ ཏེ།འདི་ལྟར་དེའི་ཁྱད་པར་མཆོངས་པ་བཞིན་གོམས་པར་བྱས་པ་ནི། གལ་ཏེ་སླར་ཡང་དུས་ཕྱིས་རང་གནས་པ་འབད་པ་ལ་ལྟོས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འབད་པས་བོགས་ཕྱུང་བའི་མཆོངས་པ་ནི་སླར་འབད་པ་ལ་ལྟོས་པ་དང་། གཞན་ནི་བརྟན་པ་མ་ཡིན་པའི་རྟེན་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཆུ་ཚན་ བཞིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི། འདི་ལྟར་རབ་ཀྱི་མཐར་མ་ཕྱིན་པར་གནས་པའི་ཆ་ཉིད་སླར་འབད་པ་ལ་ལྟོས་པ་དང་། མི་བརྟེན་པ་ལ་བརྟེན་པས་ཁྱབ་ཀྱི། ཐུགས་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་བརྟན་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་དང་། སླར་ འབད་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མཐར་ཕྱིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།སླར་ཡང་འབད་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་གཏན་ཚིགས་འདི་ནི་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པ་སྟེ། གང་བརྟན་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཐར་ཕྱིན་པ་ཅན་ཏེ། དཔེར་ན་ གཙང་སྦྲ་ཅན་དང་།ཐོད་པ་ཅན་ལ་མི་གཙང་བ་བཞིན་ནོ། །སླར་འབད་པ་ཡོད་ཀྱང་མཆོངས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་མཐར་ཕྱིན་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། མཆོངས་པ་ལ་སོགས་པ་སྔར་བོགས་ཕྱུང་བ་དེ་ཉིད་ལ་ཕན་འདོགས་པར་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཏེ། ཁྱད་པར་ཕྱི་ མ་དག་ལ་ནི་མཆོངས་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་ནུས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།ཆུའི་རྟེན་ཡང་རྟག་ཏུ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབད་པ་ལས་ཀྱང་ཆུའི་ཚ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། མཆོངས་པ་སོ་སོར་ངེས་པ་འཕེལ་བར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་འཕེལ་བ་ ཡིན་ན་ཡང་།།རང་བཞིན་མིན་ཕྱིར་གང་གི་ཚེ། །བོགས་ཕྱུང་སླར་འབད་ལ་མི་ལྟོས། །རྩོལ་གཞན་ཁྱད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སླར་འབད་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་དེ། གལ་ཏེ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་མཆོངས་པ་ལ་སོགས་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་ གཞན་ལ་ལྟོས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པ་ལ་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓虽由习有各别定差别，然不能超越一切自性体验。此答：
"若复由彼成，
待勤依非依，
成有所依者，
差别不增长，
自性非如是。
由具力能作，
于后差别中，
无有功能故，
常无所依故。"
差别非住于无究竟分，如是彼差别如跳跃习成，若后时不待自住勤作，如以勤增益跳跃复待勤，余成不坚依者如温水。若尔慧差别亦不成究竟，如是住非究竟分复待勤作，遍非依所依，悲等心功德依坚固，不待复勤故成究竟。
复待勤者非成自性，是故此因有差别，若依坚固及是自性者即具究竟，如净者及颅者于不净。何故跳跃虽有复勤不成究竟？前所增益跳跃等彼能作利益诸能作者，于后差别中跳跃不成究竟，由无功能故。水依亦不常住故。由勤亦不增长水暖自性及跳跃各别耶？是故：
"虽是差别增，
由非自性故，
何时增益已，
不待复勤时，
余勤作差别。"
待复勤差别，若成增长，然跳跃等非成彼自性，由待余因故，自性谓于自然转安立名言故。

།དེ་བས་ན་མཆོངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཡང་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་འཕེལ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །གང་ གི་ཚེ་ཡང་ལན་ཅིག་བོགས་ཕྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ནི་བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པའི་འབད་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་རང་ཉིད་གནས་པ་དེའི་ཚེ་རྩོལ་བ་གཞན་ཐུགས་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་བྱེད་པ་པོར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ནི་སླར་ཡང་འབད་པ་ལ་ལྟོས་ པས་ཡིན་གྱི།ངང་གིས་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མཆོངས་པ་སླར་འབད་པ་ལ་ལྟོས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། སེམས་ལ་བརྩེ་སོགས་གོམས་སྐྱེས་པ། །རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་འགྱུར་ཏེ། །མེ་ལ་སོགས་ལ་ཤིང་དག་དང་། །དངུལ་ཆུ་གསེར་ལ་སོགས་པ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།དཔེར་ན་མེ་ཡིས་བྱས་པའི་ཤིང་གི་བྱེ་བྲག་ཚིག་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་སླར་ཡང་རྩོལ་བ་ལ་མི་ལྟོས་པར་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པ་དང་། དངུལ་ཆུ་སྦྱངས་པ་དང་། གཟུང་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། གསེར་སྲེག་པ་ལ་སོགས་པར་བྱས་པ་ནི། སླར་རྩོལ་བ་ལ་ལྟོས་པ་དེ་ བཞིན་དུ་སེམས་སྔ་མ་སྔ་མར་གོམས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རང་གི་ངང་ཁོ་ནས་འཇུག་གི་ལྡོག་པའི་ཆ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་གིས་ནི་བརྩེ་བ་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པར་བརྗོད་དོ། །འོན་ཏེ་བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཆུ་ཚན་བཞིན་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རབ་ཀྱི་མཐར་ འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་སྐྱེས་ཡོན་ཏན། །དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐྱེར་འགྱུར། །དེ་ལས་འབད་རྩོལ་ཕྱི་མ་རྣམས། །ཁྱད་པར་བོགས་འབྱིན་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་ཕྱིར་ཏེ་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་སྐྱེས་པའི་ཡོན་ཏན་གཡེར་ བག་ཅན་ལ་སོགས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ།སྔར་གྱི་རྩོལ་བས་བརྩེ་བ་བསྐྱེད་པ་དེ་ལས་འབད་རྩོལ་ཕྱི་མའི་ཕྱི་མ་གོམས་པ་ཁྱད་པར་དུ་བོགས་འབྱིན་པའི་བྱེད་པ་པོར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན། བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཐར་ཕྱིན་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།

是故跳跃等差别非自性故，虽增长然非殊胜增长，此为余。何时一次增益心功德悲等不待勤而自住时，余勤即不成悲等住差别作者。虽如是，然悲等待复勤故，非自然转，如跳跃待复勤。此说：
"心生悲等习，
自然而趣入，
如火于诸木，
及银汞金等。"
如火所作木差别烧等相，不待复勤自然趣入，及炼银汞摄持等相，及金烧等所作，不待复勤。如是从前前心习生悲等亦唯自然趣入，非有退分。彼等说悲自然趣入。
若谓悲等如温水非自性故不生究竟。说：
"是故彼生德，
彼成自性生，
由彼后诸勤，
作差别增益。"
是故由自然趣入故，彼等悲等所生功德散乱等唯成自性，由前勤生悲，从彼后后勤习作差别增益，是故悲等非无究竟自性。

།བརྩེ་བ་ལ་ སོགས་པ་ནི།ལན་དུ་ཕན་འདོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ནམ། གོམས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གནོད་པ་བྱེད་པའི་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་བཟློག་པའི་ཆེད་ཡིན་ཏེ། སྔར་གོམས་པར་བྱས་པའི་སྙིང་རྗེ་འབད་རྩོལ་གཞན་གྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གང་ཕྱིར་ བརྩེ་བ་ལ་སོགས་བློ།།རིགས་མཚུངས་ས་བོན་སྔ་མ་ལས། །འཕེལ་བ་ཅན་གྱུར་དེ་དག་གི། །གོམས་པ་ཡོད་ན་ཅི་ཕྱིར་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་རིགས་མཚུངས་པ་ལ་སོགས་པས་བོགས་ཕྱུང་བའི་ས་བོན་སྔ་མ་བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པ་གོམས་པ་དེ་ལས། འཕེལ་བ་སྟེ་རབ་ཀྱི་མཐར་ ཕྱིན་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བློ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་གོམས་པ་ཡོད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་གནས་ཏེ་མི་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདིའི་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ནི་བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པ་གོམས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་གྱི། ལན་དུ་ཕན་འདོགས་པ་ལ་ སོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་དྲན་པ་དང་ཐོས་པས་ཀྱང་བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པ་འཇུག་སྟེ། བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པས་ཞིང་དུ་བྱས་པའི་རྒྱུད་རྣམས་མི་གསར་དུ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་སྲོག་ཆགས་ལ་བརྩེ་བ་ཆུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གོམས་པ་དང་ལྡན་པ་སེམས་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པ་དམན་པར་ཅི་སྟེ་འགྱུར།མཆོངས་པའི་ཡང་གོམས་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པའི་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་དེ་ཡང་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པར་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྨས་པ། དེ་ལྟར་མཆོངས་ཉིད་ལས་མཆོངས་མིན། །དེ་རྒྱུ་སྟོབས་དང་འབད་ རྩོལ་གྱི།།ནུས་པ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། །མཆོངས་པ་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པ་རིགས་པ་མཚུངས་པ་ལས་བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་བཞིན། མཆོངས་པ་ཉིད་ལས་མཆོངས་པ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སྟོབས་དང་རྩོལ་བ་དག་ལས་མཆོངས་པ་འབྱུང་སྟེ། འདི་ལྟར་མཆོངས་པ་ལེགས་པར་བྱང་ཡང་སྟོབས་དང་རྩོལ་བ་མེད་པར་མཆོངས་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་མཆོངས་པའི་རྒྱུ་སྟོབས་དང་། རྩོལ་བ་དག་ནི་ནུས་པ་ངེས་པའི་ཕྱིར་མཆོངས་པ་ཡང་གནས་པ་ངེས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །མཆོངས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་གོམས་པ་ཉིད་ལས་མཆོངས པ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནམ་གཞན་དུ་ན་སྟོབས་དང་རྩོལ་བ་ནི་སྔར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་པོ་ཉིད་དུ་མཆོངས་པར་འགྱུར་རོ།

悲等岂非待报恩有所依？非仅前行习故，为遮害心瞋等，由余勤显前所习悲故。
"由悲等觉慧，
从前同类种，
成增长彼等，
有习何故住？"
由同类等增益前种子悲等习中，增长即究竟者是悲等觉，是故彼等有习何故住，即不住之义。此意趣为：悲等即从悲等习生，非待报恩等。如是由念闻亦起悲等，由悲等成田诸相续，于新害生不成小悲。是故具习心何故悲等成劣？
跳跃亦岂非有究竟因习耶？是故彼亦应如慧等成究竟。说：
"非如是从跳，
彼因力及勤，
功能定性故，
跳跃定自性。"
非如悲等从同类生悲等，跳跃从跳跃生，然从力及勤生跳跃，如是善习跳跃亦无力勤不能跳。由彼跳跃因力及勤功能决定故，跳跃亦定住自性。岂非从跳跃境习生跳跃？否则力勤先有故，应初即能跳。

།འོན་ཏེ་སྟོབས་ཉིད་སྔར་མེད་ལ། གོམས་པ་ཉིད་ལས་སྟོབས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། སྔར་མཆོངས་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན། རང་གི་རིགས་ཀྱི་མཆོངས་པ་བསྐྱེད་ཀྱང་མཆོངས་པ་རབ་ ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ།སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མཐར་ཕྱིན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ཕྱི་ནས་བཞིན་དུ་དེ་དང་པོར། །མཆོངས་མིན་ལུས་ནི་ནུས་མེད་ཕྱིར། །རྩོལ་བས་རིམ་གྱིས་མི་ནུས་པ། །བསལ་ན་རང་སྟོབས་ངེས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིའི་དོན་ ནི་འདི་ཡིན་ཏེ།གོམས་པ་ལས་སྟོབས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སྟོབས་ཡོད་པར་གྱུར་ཀྱང་བད་ཀན་ལ་སོགས་པས་བཅོམ་ནས་མཆོངས་པ་མི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་བས་ན་སྐྱེས་བུ་དེ་བད་ཀན་ལ་སོགས་པས་ལུས་ནུས་པ་མེད་པར་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་མཆོངས་པར་མི་འགྱུར་ལ་ཕྱིས་གོམས་པ་ ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཆོངས་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་དང་ཉེ་བར་སྦྱོར་བས་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འོན་ཏེ་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་མི་ནུས་པ་ངེས་པ་ལས་སྟོབས་ངེས་པར་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་མི་དང་སྤྲེའུ་དག་མཚུངས་པར་མཆོངས་པ་ཡང་ མཆོངས་པ་མཚུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་གོམས་པ་ཡོད་ཀྱང་མངལ་དང་རིགས་ཀྱི་སྟོབས་ལ་ལྟོས་པ་ཁོ་ན་ལས་མཆོངས་པ་འབྱུང་གི་།གོམས་པ་ཙམ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་རང་གི་རིགས་གོམས་པ་ཁོ་ན་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ སྔར་རང་གི་རིགས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཙམ་ལ་ལྟོས་ནས་བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་དེ་ལྟ་ན་ནི་འཁོར་བ་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་འགྱུར་ན།ཐམས་ཅད་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྙིང་རྗེ་རང་གི་རིགས་ཀྱི་ས་བོན་ལས་བྱུང་ བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། བརྩེ་བ་རང་ས་བོན་ལས་བྱུང་། །གལ་ཏེ་རང་ས་བོན་འབྱུང་ཅན། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་གནོད་མེད་ན། སེམས་ལ་དེ་དག་ཉིད་ཐོབ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་བརྩེ་བ་རང་གི་ས་བོན་སྙིང་རྗེ་གོམས་པ་བོགས་བྱུང་བ་ལས་བྱུང་བ་གང་ལ་ ཡོད་པའི་བརྩེ་བ་དེ་དུས་ཐོག་མ་མེད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ།རང་གི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའི་སྡང་བ་ལ་སོགས་པས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓先无力，由习成力故，先不能跳，如是虽生自类跳跃，然跳跃不成究竟，如是悲等亦不成究竟。此说：
"如后初非跳，
由身无力故，
渐除勤所作，
无能定自力。"
此义为：非由习生力，然虽有力，由痰等损故不能跳。是故彼士夫由痰等生身无力故不能跳，后如所习能跳。若由服食修习成具力，然由定不能服食定力必成，如是人猿虽同跳跃，然跳跃不同。是故虽有习，唯待胎及种姓力生跳跃，非唯待习。
悲等唯待自类习。若如是先唯待自类习气生悲等，如是由轮回无始故，悲等自性应成殊胜，然非一切具悲故，悲非从自类种生。此说：
"悲从自种生，
若从自种生，
无违品损害，
心得彼等性。"
若悲从自种子悲习增益生，彼有悲虽无始，然不成悲自性，由自相续生瞋等损故。

།གལ་ཏེ་ཡང་རང་གི་ས་བོན་ལས་བྱུང་བའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྡང་བ་ལ་སོགས་པས་གནོད་པ་མེད་ཅིང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྙིང་རྗེ་གོམས་པ་ དེའི་ཚེ།བསྟན་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་ལ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་གོམས་པས་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་བཀག་པར་གྱུར་ན། དེའི་བདག་ཉིད་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཁས་བླངས་པ་འདི་དག་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གོམས་པ་སྔ་མ་རྣམས། །བརྩེ་བ་དང་ཆགས་བྲལ་ལ་སོགས། །སེམས་ཀྱི་ ཆོས་ཉིད་གཞན་དག་ནི།།གཡེར་བག་ཅན་གྱི་རྩ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བརྩེ་བ་ལ་གོམས་པ་སྔ་མ་སྔ་མ་ནི་བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་གསལ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུའི་རྩ་བ་ཡིན་གྱི། སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་པ་ལ་ནི་གཡེར་བག་ཅན་ ཁོ་ནར་གོམས་པས་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི།སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔ་ནས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་རང་གི་དོན་འདོད་པ་མེད་ཅིང་། གཞན་གྱི་དོན་ཁས་བླངས་པའི་བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་གོམས་པ་ཁོ་ན་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གོམས་ནས་བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན། །མི་གཙང་ ཆགས་དང་ཆགས་བྲལ་བཞིན།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྟག་པ་བརྩེ་བ་ལ་གོམས་པར་འདོད་པས་གོམས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ལས་བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་སྐྱེ་སྟེ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ལ་ལ་སྐྱེ་བའི་ལས་གོམས་པ་ལས་མི་གཙང་བ་བསྐྱེད་པ་བཞིན་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་གནོད་པར་མ་གྱུར་ པའི་མི་གཙང་བ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལྟར་མི་གཙང་བ་མེད་པ་ཉིད་ཡོད་པར་གྱུར་ན། ཉེ་བར་བླང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་སྣང་བ་བཞིན་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། ཆགས་པ་ཉིད་ཀྱང་གོམས་པ་ཉིད་ལས་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །བརྩེ་བ་ དང་ལྡན་པ་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དབྲལ་བར་འདོད་པས།རང་གི་སྡུག་བསྔལ་སྤང་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བརྩོན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བརྩེ་ལྡན་སྡུག་བསྔལ་གཞོམ་པའི་ཕྱིར། །ཐབས་རྣམས་ལ་ནི་མངོན་སྦྱོར་མཛད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པས་བདག་དང་གཞན་གྱི་ སྡུག་བསྔལ་དབྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པར་བྱ་བར་འོས་ཏེ།བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པ་རང་གི་སྡུག་བསྔལ་བྲལ་བ་མེད་པར་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བཟློག་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་གི་སྡུག་བསྔལ་བྲལ་བར་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དང་། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་བྱེད་པས་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་ པས་ཐབས་ལ་མངོན་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་དང་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་རོ།

若从自种生违品瞋等无损害，且不断修习悲时，于所说心由不断习遮瞋等，则成彼殊胜自性，此等承许为理。如是：
"如是前诸习，
悲及离贪等，
心性余诸法，
是散乱根本。"
前前悲习是后后悲等心法明显因根本，非能生因，于成就悲等唯由散乱习作，非能生，由先有故。是故无自利欲，承许利他悲性唯从习，为显此故说：
"由习悲自性，
如不净贪离。"
常欲修习悲由殊胜习生悲自性，如有士夫由生业习生不净，由无违品损害成彼不净自性，如是若有无不净性，全无少许可取，如是离贪及贪亦由习成彼自性。
为显具悲欲离他苦故，为断自苦精进故说：
"具悲为摧苦，
于诸方便修。"
具悲应为断自他苦精进，由具悲无离自苦不能遮他苦故。是故具悲现证离自苦及现证一切所知，于方便修习。何故？为摧自他苦故。

།གང་གི་ཕྱིར། ཐབས་བྱུང་ལྐོག་གྱུར་དེའི་རྒྱུ་ཅན། །དེ་བཤད་པར་ནི་དཀའ་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཐབས་ལས་བྱུང་བ་ནི་མཐོ་རིས་དང་ཐར་པའི་མཚན་ ཉིད་དོ།།དེ་དག་རྒྱུ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བདག་མེད་པར་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པའི་སྐྱེས་བུ་དེའི་མཐོ་རིས་དང་ཐར་པ་གཞན་ལ་བསྟན་པར་དཀའ་བ་སྟེ། དེ་ལ་དེའི་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ཚད་མས་འཐད་པ་ཉིད་ལས་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ངེས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་སྟོན་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་རིག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱའོ། །རང་དང གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བྲལ་བར་བྱེད་པ་དེས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ།དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལུང་དང་རིགས་པས་རྣམ་དཔྱོད་པ། །སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས། །མི་རྟག་ལ་སོགས་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུའི། །ངོ་བོ་དེ་ཡང་བརྟག་པ་མཛད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རིགས་པས་ ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ།།ལུང་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ལུང་ནི་ཤེས་པ་དང་པོའི་རྒྱུ་སྟེ། དེ་ནས་དོན་ངེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་རིགས་པ་འཇུག་པ་ཡིན་གྱི། ལུང་ཙམ་ལས་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ ན་དང་པོར་ལུང་གིས་དོན་མཐོང་བར་འགྱུར་ལ།དེ་ནས་རིགས་པས་དོན་དེ་བསྟན་པར་བྱེད་ཅིང་། བསྟན་པར་བྱས་པའི་དོན་ལ་བསྒོམས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ལུང་དང་རིགས་པ་དག་གིས་དཔྱོད་པ་ནི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པའི་སྡུག་བསྔལ་བྲལ་བར་བྱ་བའི་དོན་ དུ་དང་པོ་རེ་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་རྟོག་པར་བྱེད་དོ།།སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དཔྱད་ནས་ཡང་ཟློག་པར་ནུས་པ་ཉིད་དཔྱད་པའི་དོན་དུ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དེ་ཉིད་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་དཔྱད་པར་བྱའོ། །མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་རྒྱུ་མ་དཔྱད་ན་སྡུག་བསྔལ་སྤང་བའི་ཕྱིར་འབད་པ་ཉིད་ དུ་མི་འགྱུར་ཏེ་རྒྱུ་མེད་པའམ།རྒྱུ་རྟག་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཟློག་པའི་དོན་དུ་འབད་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དག་རྒྱུ་མེད་ལ་ཟད་པར་མི་འགྱུར་ལ། རྟག་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་ཟད་པར་འགྱུར། རྒྱུ་མ་ཟད་པར་སྡུག་བསྔལ་ཟད་ པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར།སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་བརྟག་པར་བྱའོ།

由何故：
"方便生隐蔽，
彼因难说故。"
从隐蔽方便所生即天道解脱相。彼等因即布施等及见无我，彼士夫天道解脱难示他，由彼无彼功能故。岂非由量成立四圣谛而趣入，何须现证？若由比量决定四圣谛，然不能说生地狱等业果他世界，是故应现证一切智。
为离自他苦彼应观苦因，为显此说：
"由教理观察，
由苦之差别，
无常等苦因，
亦观察自性。"
理即比量，教非比量境，是超根义智因。或教为初智因，后为决定义故入理，非唯由教决定。是故先由教见义，后由理显彼义，于所显义修习而现证。
其中由教理观察，为离有因苦故，先当观察苦因。观察苦因已，为观能遮故，应观察彼苦因无常等。若不观无常等自性因，则不成为断苦精进，由无因或有常因，为遮苦因精进成无果，如是苦及苦因无因不能尽，若常亦如何尽？由因未尽不能尽苦故，应以无常等相观察苦因。

།ཇི་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་ངེས་པར་བྱེད་ཅེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཏེ། མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་མི་ རྟག་པར་བྱ་སྟེ།ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་མི་རྟག་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ཕྱིས་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་མི་རྟག་པ་ཡིན་ན། མི་རྟག་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་རྟག་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་ པ།གང་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྒྱུ་གནས་པ། །འབྲས་ལྡོག་མཐོང་བ་མེད་པ་སྟེ། །དེ་རྒྱུ་གཞོམ་ཕྱིར་དེ་ཡི་ནི། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་བརྟག་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་ན་ནི། རྒྱུ་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་ དེ་ལྟར་གནས་པ་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་གནས་པ་ནི།འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མི་འཇིག་པའི་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་ཡང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་སོ། །དེ་ལྟར་འདོད་ན་གལ་ཏེ་རྒྱུ་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ སྡུག་བསྔལ་འཛད་ན།འོ་ན་ནི་རྒྱུ་ཇི་ལྟར་ཟད་པར་འགྱུར་ཏེ། རང་གི་རྒྱུ་ཟད་པས་རྒྱུ་འཛད་པར་འགྱུར་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་རང་གི་རྒྱུ་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་འཛད་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་འཛད་པའི་ཐབས་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ གཞོམ་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དེའི་གཉེན་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་བརྟག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།རྒྱུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉེ་བ་མེད་པར་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་བརྟག་པར་བྱའོ། །རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་རྒྱུ་གང་ཞིག་ཡིན། ལས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་རིག་པ་ལས་གཞན་དང་ གཞན་པའི་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར།ལས་ཟད་པ་ལས་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། མ་རིག་པ་ནི་ལས་དང་། སྡུག་བསྔལ་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་མ་རིག་པའི་གཉེན་པོ་བདག་མེད་པ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། སྡུག་བསྔལ་ལ་ སོ་སོར་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།སྡུག་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་མ་རྒྱུར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

若问如何决定苦因无常？此说：由苦之差别，应以无常等令苦因无常，如苦无常，后当说明。虽如是，若苦无常，无常如何成苦因？如是常因之苦应成无常。此说：
"由如是住因，
不见果转故，
为摧彼因故，
观察彼违品。"
若自在等常性成苦生因，如是因自在等如是住，即住为生苦性，由果苦不灭故，定不灭。是故苦定无常，因亦定无常。如是若许由因尽故苦尽，则因如何尽？若由自因尽因尽，则由自因尽故苦尽，不应入苦尽方便。
非尔，为摧苦因故，应观察彼苦因对治。由无违品因不转故应观察。若谓由无因转，何因？若谓业，由无明生异异业故，岂非由业尽解脱？当说无明非业及苦因。是故应勤修无我对治无明。
虽如是，苦无各别决定因，由成爱离等自性多因故。

།དེ་བས་ན་རྒྱུ་བཟློག་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེ་ན། འདིར་ལན་སྨྲས་པ། བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་བྱས་པའི། །འདུས་བྱས་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཆགས་པ། །རྒྱུ་དེ་གནོད་པ་ཅན་ ཉིད་ནི།བདག་མེད་མཐོང་ན་འགལ་བ་ཡིན། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་ནི། ང་དང་ང་ཡིར་མངོན་པར་ཞེན་པས་བྱས་པའི་ཆགས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་སྟེ། ཆགས་པ་ལོག་ན། བདག་དང་བདག་གི་བ་ཡང་སྤང་བར་འགྱུར་བས་སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ ཀྱི།གལ་ཏེ་བདག་དང་བདག་གི་བཅོམ་ནས་ཆགས་པ་མེད་པར་གྱུར་པ་ན། ཡིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་མི་འབྱུང་ཡང་ལུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བདག་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། གཞན་ལ་ཕན་པར་བརྩོན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་བདག་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། བདག་དང་བདག་ གིར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར།བུ་ལ་ཆགས་པ་དང་། ལྷག་པར་རང་ལ་ཞེན་པ་ལས་ལུས་ལ་རལ་གྲི་ལ་སོགས་པས་བསྣུན་པའི་སྡུག་བསྔལ་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །བདག་དང་བདག་གིར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡང་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུད་ནི་ འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ།།འདུས་བྱས་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་སྟེ། དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་གནོད་པ་ཅན་བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་ནི། དེ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། བདག་མེད་ པའི་རྣམ་པ་ནི་ཆགས་པའི་རྣམ་པ་དང་འགལ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར།དེའི་གནོད་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། སྣུམ་ལ་སོགས་པ་ནི་རླུང་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བདག་མེད་པ་མངོན་དུ་བྱས་པ་ལས་མི་རྟག་པའི་རྒྱུ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ། བདག་དང་བདག་གིར་ མངོན་པར་ཞེན་པ་ལོག་ན་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་ལུས་བཅད་པ་དང་། བསྲེགས་པ་ལ་སོགས་པས་ཉེན་ན། ཇི་ལྟར་འཆི་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཆི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལུས་གཅིག་དང་བྲལ་ བ་ཡིན་ཞིང་།ལུས་གཞན་དུ་འབྱུང་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། སྔ་ཕྱིའི་གནས་སྐབས་དག་གོམས་པས་བསྐྱེད་པའི་བློ་གཡེར་བག་ཅན་དྲན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་བྱིས་པ་དང་ལང་ཚོའི་དུས་སྤོང་བ་དང་། ལེན་པ་བཞིན་དང་། གོས་འདོར་བ་དང་སྤྱོད་པ་བཞིན་དེའི་ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། ། ཇི་ལྟར་གོམས་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་པ་ལ་གོམས་ན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་དང་། བདེ་བ་གོམས་པར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་ཏེ། དེ་བས་ན་བདག་མེད་པ་གོམས་ན་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འཁྲུག་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若谓因不能遮，此答：
"由我我所执，
有为境贪著，
彼因有损害，
见无我相违。"
我我所执即由我我所耽著所作贪为苦因，贪转则我我所亦断故成无苦。虽如是，若破我我所成无贪时，虽意不生苦，然身苦自有。此说：勤利他者不成自苦，由我我所耽著故，由子贪及胜自执，见身剑等所害苦。我我所耽著即萨迦耶见，是故苦因是萨迦耶见。
有为即有漏事，彼境萨迦耶见。于为苦因萨迦耶见有损害见无我与彼相违，由无我相与贪相违故，是彼损害，如油等与风相违。是故由现证无我，无常因萨迦耶见转，由我我所耽著转故一切苦转。
若为断割焚烧等所逼，如何不成死等苦？非实，死即离一身，生于余身为生，由前后位习所生散乱念故。尔时如舍取童年少年时，如舍取衣，彼身生亦尔。如是习为欲因，若习舍离，则不习苦乐，是故若习无我，一切迷因不乱。

།རྒྱུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ལོག པ་དང་།ཤེས་རབ་རྒྱས་པར་གྱུར་ན་རྣམ་པ་དུ་མ་དང་ལྡན་པའི་ཐབས་མང་པོ་མཐོང་བ་ལས་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་རྣམས་གསལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་རིག་པ་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་ལས་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་ མཁྱེན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གལ་ཏེ་བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་ལས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་འགྱུར་ན། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དུས་རིང་པོར་ཡང་རྣམ་མང་པོས། །རྣམ་པ་དུ་མར་ཐབས་ གོམས་པ།།དེ་ལྟ་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་རྣམས། །རབ་ཏུ་གསལ་བ་ཉིད་འགྱུར་ཏེ། །ཐུགས་ཀྱང་གསལ་བ་དེ་ཡི་ཕྱིར། །རྒྱུ་ཡི་བག་ཆགས་སྤངས་པ་ནི། །ཐུབ་ཆེན་གཞན་དོན་འཇུག་ཅན་གྱི། །བསེ་རུ་སོགས་ལས་ཁྱད་འདི་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་འདི་བློ་གསལ་བའི་སྐྱེས་བུ་ཡང་དང་ ཡང་དུ་ཐབས་མང་པོ་ལ་དུས་ཡུན་རིང་པོར་གོམས་པར་བྱས་ན།དེ་ནི་ལམ་དེ་དང་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་བསལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་གོམས་པར་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་གོམས་པ་ལས། བློ་གསལ་བ་ལས་རྒྱུ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུའི་བག་ཆགས་ཉོན་མོངས་པས་ བྱས་པའི་ལུས་དང་ངག་དང་བློའི་ནུས་པ་ཉམས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་སྤངས་པ་ནི།བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་གྱི་དོན་དུ་འཇུག་པ་ཅན་བསེ་རུ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཁྱད་པར་འདི་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ རྣམས་ལ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།ཐབས་ནི་སྤྲོས་ན་རྣམ་པ་མང་པོ་ཡོད་ལ། དེ་ལ་དུས་ཡུན་རིང་པོར་གོམས་པ་ལས་འཁོར་བའི་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་མ་ལུས་པ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་སྔ་མ་སྐྱེ་བ་གཞན་དྲན་པ་མ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་མེད་པར་ལས་དང་ འབྲས་བུར་འབྲེལ་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་ཡིན།གོམས་པ་ཡང་མཐོང་བ་དང་དྲན་པའི་དངོས་པོ་ལ་འཇུག་གི་།ལས་དང་འབྲས་བུ་ནི་མངོན་སུམ་པ་ཡིན་ཏེ། དུས་ཡུན་རིང་པོས་ཆོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་མེད་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་ལས་དང་འབྲས་བུ་སོ་སོར་ངེས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ བས་ན།དེ་ལ་གོམས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དེ་མེད་པར་ཡང་ལས་དང་འབྲས་བུ་སྤྲོས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ནི་ཚད་མས་ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་ཕྱིར་བསྒོམས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བར་ནུས་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་རིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ དང་བྲལ་བ་ལ་ཡང་བདེན་པ་བཞི་རིག་པ་ཡོད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

由离贪等因及智慧增长，见多种相具足诸多方便，由此过失功德明显故，一切智成可能。虽由见无我寂灭苦，然无一切智，若由见无我成一切智，则离贪者及独觉亦应成一切智。此说：
"长时复多种，
种种修方便，
如是诸过德，
即成极明显，
由彼心明故，
断除因习气，
大仙入利他，
此异独觉等。"
若此利根士夫于多方便长时数数修习，则彼道及违品过失功德明显。如是修习士夫由习，心明为因，断除苦因习气烦恼所作身语意功能衰损相，此即世尊入利他异于独觉等，谓断烦恼所知障相。声闻等有烦恼习气。
方便广说有多种，于彼长时修习，显现轮回一切过失功德。前说岂不见忆宿命？无彼如何知业果相连？习亦入见闻事，业果非现量，由长时隔故。无现量则比量亦不能各别决定业果，云何于彼修习？无彼亦现证业果广说。
四圣谛虽由量决定故能修习现证，然非一切智，由离贪者虽有四谛智然非一切智故。

།དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་རྣམས་དང་བྲལ་ན་གེགས་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་བྱེད་པར་གྲུབ་པར་འདོད་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། གལ་ཏེ་སོ་སོར་ ངེས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོག་པའི་རྒྱུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་བྲལ་བ་ལས།རུས་པའི་ལུ་གུ་རྒྱུད་ལྟ་བུ་དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་དུ་ཇི་ལྟར་མཐོང་བར་འགྱུར། འོན་ཀྱང་སོ་སོར་ངེས་པའི་དངོས་པོ་བདག་ མེད་པར་མཐོང་བ་ན་བདག་མེད་པར་ཁྱད་པར་མེད་པས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བར་འགྲུབ་པ་ཡིན་ན་ནི།དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་བདག་ལ་སོགས་པས་སྔོན་པོ་མཐོང་བ་ན་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་གང་དུ་མཐོང་བའི་རྐྱེན་འཇུག་པ་དེ་ཉིད་མཐོང་བར་ནུས་ ཀྱི།འདིར་ནི་བདག་མེད་པ་གང་དུ་གོམས་པ་དེ་ཡིས་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་འགའ་ལ་བདག་མེད་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། ལས་དང་འབྲས་བུའི་སྤྲོས་པ་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་མཐའ་ཡས་པས་གོམས་པ་ཉིད་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ལས་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་པ་དེ་ལ་ རིག་བྱེད་ཉིད་ཚད་མར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན།དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་བར་མ་དོའི་འཇིག་རྟེན་གྲུབ་པས་སོ། །ཇི་སྟེ་བར་མ་དོའི་འཇིག་རྟེན་ཡོད་ཀྱང་སྐྱེ་བ་གཞན་དྲན་པ་མེད་པའོ་ཞེས་སྨྲས་སོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་དེ་མི་འཐད་དེ། འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་གཞན་ཡོད་ལ་སྦྱིན་ པ་ལ་སོགས་པ་སྔར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དྲན་པ་གོམས་པ་ཉི་མ་རེ་རེར་འཕེལ་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་མི་དྲན་པ་ཡིན།དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་གོམས་པ་མེད་ན་ནི་དྲན་པ་མེད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་དྲན་པ་གོམས་པ་ལས་བློ་གསལ་བ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཡུན་རིང་དུ་འདས་པ་ ཡང་དྲན་པའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལྟར་རྒས་པའི་གནས་སྐབས་ན་བུས་པའི་ཚེ་མྱོང་བ་སྐད་ཅིག་ལ་དྲན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གོམས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ལས་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་མྱོང་བ་ཡང་དྲན་པའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དྲན་པ་གོམས་པ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡང་དཔེར་ན་ཡུལ་གཞན་ནས་ འོངས་པ་རིག་པ་དེས་ཡུལ་གཞན་དང་འབྲེལ་པས་བསྐྱེད་པའི་ཁྱད་པར་མཐོང་བ་ན།དེ་ནས་འོངས་པར་ངེས་པར་བྱེད་དེ། ལྷ་སྦྱིན་བཞིན་ཡུལ་གཞན་པ་ཡང་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཅན་དུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ།

虽如是，若离障碍智的诸烦恼，由无障碍故，若许成就现证一切所知，此非真实。若由离颠倒分别各别决定事物之因贪等，如骨锁生正智，如何能见一切所知？然若见各别决定事物无我时，由无我无差别故成见一切，则我等见青时，由是事物故，一切所知应成现量。是故于何处入见缘，即能见彼，此中于何处修习无我，即见五蕴某分无我，非知业果广说。由彼无边故修习不入。
是故若思于彼业果相连，明论即成量，此非真实，由先成立中有世间故。若谓虽有中有世间然无忆宿命，此说不应理。如是若有余生，且由布施等先所经验忆念修习日日增长时，如何不忆？由见无修习即刻所经验则无忆念故。若由忆念修习有明智者，则长时过去亦成忆境，如是老年时忆童年所经一刹那，如是由胜修习，余生所经亦成忆境故，应勤修忆念。
于彼如从他方来者，见由他方相连所生差别时，决定从彼来，如天授亦了知遮余方。

།དེ་བཞིན་དུ་དྲན་པ་གསལ་བ་ཡོད་ན་འཇིག་རྟེན་གཞན་ནས་འོངས་པའི་སྐྱེས་བུའི་ཡུལ་ ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡོད་ན་སྐྱ་བ་གཞན་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ཡང་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ནི་ལས་འདི་དང་ཡུལ་འདི་འབྲེལ་པར་སྔོན་ནས་ཡོད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ལས་སོ་སོར་ངེས་པའི་ལས་དང་འབྲས་བུར་འབྲེལ་བ་རིགས་པ་སྐྱེ་སྟེ། དཔེར་ན་དུ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཕྲ་བ་ངེས་ན་རྒྱུ་རྩཝ་དང་ ལོ་མ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡང་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ལས་དང་འབྲས་བུ་དག་གི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཡང་ངེས་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་དཔོག་གོ། །རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་ན་ཡང་དེའི་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་བརྒྱུད་ནས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ལས་དང་འབྲས་བུའི་འབྲེལ་ པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ།།མཐོ་རིས་དང་ཐར་པའི་ལམ་ཡང་དག་པར་ཤེས་ན་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཕན་ཚུན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལས་འདས་པར་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་དུ་མར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་ཤེས་ པ་དེས་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་རིག་པ་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ན་ནི་གལ་ཏེ་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་ཤེས་པས་རྒྱུའི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རིག་པས་ཇི་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་འགྱུར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མངོན་དུ་མཁྱེན་པ་ཅན་དུ་ཁས་བླངས་སོ་ ཞེ་ན།འདིས་ནི་ཅིར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དཔོག་པ་ནི་མངོན་སུམ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་དོན་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་མངོན་སུམ་ཞེས་བརྗོད་དེ། གང་གི་ཚེ་གོམས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ལས་ཤེས་བྱ་མ་ལུས་པ་ཉིད་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་གསལ་ བར་སྣང་བ་དེའི་ཚེ་དེ་ཉིད་མངོན་སུམ་བཞིན་ནོ།།གང་ཡང་ཐམས་ཅད་ལ་གོམས་པ་མི་སྲིད་པས་དེ་ཇི་ལྟར་ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། གང་གོམས་པ་ཙམ་དེ་ཉིད་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་སྒྲ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ན་ཚད་མ་ཤེས་པ་ལ་ཚེགས་ མེད་པ་བཞིན་ཁ་ཅིག་ཐོས་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་དང་།བཤད་པའི་དུས་སུ་གོམས་པར་བྱས་པ་ཉིད་རྒོལ་བ་དང་ལན་གྱི་ཚེ་འཇུག་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་དང་འདྲ་བའི་རིགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལ་གོམས་པར་བྱས་ན། དེའི་རིགས་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འཁོར་བ་ལ་རིགས་མཚུངས་པ་ ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་འདི་ལྟར་ས་ལ་སོགས་པའི་འབྱུང་བ་སྲོག་ཆགས་རྣམས་མཚུངས་པ་དང་།ལས་དང་འབྲས་བུའི་སྤྲོས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་རྟག་ཏུ་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་ནི་བསྟན་བཅོས་ལ་སོགས་པ་ ལ་ཡང་མཚུངས་སོ།

如是若有明记，有从他世间来者境之智，则亦知余生差别。此由先有如是相之自性具足此业此境相连，生各别决定业果相连之理，如定细烟自性，则亦知因茎叶等自性。如是若定业果差别自性，则推度一切相。若知因自性，则由间接知其果自性故，当知一切业果相连。
若正知天道解脱道，则世尊成一切智，由非从互为因果生一切所知故。由如是多种知因果自性，于知一切所知无过失。若尔，若由知果自性知因自性，则比量智如何成一切智？许世尊现证智。此无所成，推度一切相非异现量。如是说现证义之智为现量，由胜修习时，显现一切所知及一切相，尔时即如现量。
所说由不可能修习一切故，如何能现证一切，此亦不应理，由非唯修习即是智故。如是如遍知声则知量无劳，有无闻而知，及有说时修习即入诤答时。若修习如是类论，岂非知彼类论义？轮回岂非亦有同类？如是有情地等界同，业果广说及生灭安立恒时一性，殊胜差别于论等亦同。

།དེ་བས་ན་ཉི་མ་རེ་རེའི་ལྟོ་བ་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། འཁོར་བ་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དུས་ཡུན་རིང་པོར་གོམས་པས་ཐམས་ཅད་རིག་པ་ཡང་སྲིད་དོ། །རྩོད་པ་ལྷག་མ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གྲུབ་པར་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་བསྟན་བཅོས་སྡུག་བསྔལ་ཞི་ བའི་རྒྱུར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ལྟར་ཡང་། །འགྲོ་ལ་སྟོན་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཐབས་ལ་གོམས་པས་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དེ་ཡི་དོན་ཕྱིར་ཐབས་གོམས་པ། །འདི་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་པར་འདོད། །གྲུབ་པའི་སྔོན་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །གཉིས་པོ་འདི་ནི་རྒྱུ་རུ་ བཤད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། བསྟན་པ་དངོས་སུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཐབས་ལ་གོམས་པ་ཉིད་བསྟན་པར་འདོད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཐབས་ལ་གོམས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་དོན་གྱི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་དོན་གྱིས་དེའི་སྒྲར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་མར་ནི་སྲོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་ བ་ལྟ་བུའོ།།བསྟན་པའི་དོན་ཐབས་གོམས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཐབས་གོམས་པ་དང་། བློ་གསལ་བ་དག་གིས་བསྟན་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། གཉིས་པོ་འདི་ནི་རྒྱུ་རུ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་གོམས་པ་དང་བསྟན་པ་འདི་གཉིས་ནི་ ཐམས་ཅད་རིག་པའི་རྒྱུར་གསུངས་སོ།།ཇི་སྟེ་རྒྱུར་བཤད་པས་ཀྱང་འདི་དག་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། སྔོན་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ལྟར་བསྟན་བཅོས་ཉིད་དངོས་སུ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐབས་གང་ཞིག་གོམས་པ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདེ་བར་གཤེགས་པར་འགྱུར་བའི་ ཕྱིར་རོ།།བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། རྒྱུ་སྤངས་ཡོན་ཏན་གསུམ་བདེ་གཤེགས། །ཉིད་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་རྟེན་མིན་ཕྱིར། །བསྔགས་པའོ་དེ་ནི་བདག་མེད་པ། །མཐོང་བའམ་རིགས་པ་ཉིད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་བདག་དང་ བདག་གིར་འཛིན་པས་བྱས་པའི་ཞེན་པའི་རྒྱུ་དེ་སྤངས་པའི་ཡོན་ཏན་གསུམ་སྟེ།རབ་ཏུ་མཛེས་པ་ཉིད་དང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་ལྷག་མ་མེད་པར་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །བཅོམ་པ་ནི་མེད་པ་སྟེ། བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་དེ་མེད་ན་ནི། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྟེན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རབ་ཏུ་ བསྔགས་པ་ཉིད་དོ།།སྤངས་པ་དེ་ཉིད་གང་ལས་འབྱུང་ཞེ་ན། བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་ཉིད་ལས་སྟེ། མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་མཐོང་བ་ཉིད་ལས་སམ། རིགས་པ་ལས་ཏེ། རིགས་པ་ནི་གོམས་པ་སྟེ། བསྒོམ་པས་སྤང་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་ཟློག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ རིགས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་ཏེ།ཕན་ཚུན་ལྡན་པ་ཉིད་དེ། གཉིས་སུ་མེད་པར་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

是故如日日腹部变化，轮回亦有变化故，由长时修习，一切智亦成可能。余诤于成立一切智已明。
岂非阿阇黎说论为息苦因？如是亦说："为示众生故有论。"云何由修习方便？此说：
"为彼义修方便，
许此即是教说，
由先有成就故，
说此二为其因。"
非直接许教说偈颂，然许修习方便即是教说。云何修习方便是教说？为彼义故，由彼义成彼声故，如说酥即命。教说义如何成修习方便？由修习方便及明智成就教说故。此复云何知？此说："说此二为因。"谓修习及教说此二说为一切智因。若谓说为因亦云何知此等？由先有故，如是论非直接善逝因，由修习某方便成佛世尊善逝故。
云何为善逝性？说：
"断因三德善逝性，
由非苦依故称赞，
彼由见无我性故，
或由瑜伽理性故。"
谓断苦因我我所执所作耽著因之三德：极妙性、不退转及无余断故。断即无，若无我我所执，由非苦依故，极为称赞。彼断从何生？从见无我性，见所断烦恼从见或从理，理即修习，为断修所断烦恼聚之因。或理即瑜伽，互相具足，谓见无二义。

།དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པས་སྤངས་ལ་གཞན་ནི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པས་སོ། །དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་བསྔགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བསྟན་ནས། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཡོན་ཏན་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཕྱིར་མི་ ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། སྐྱེ་བ་དང་སྐྱོན་ཀུན་འབྱུང་དག་།སླར་ཡང་ལྡོག་ཅེས་བཤད་པ་ཡིན། །བདག་ལྟའི་ས་བོན་སྤངས་པའི་ཕྱིར། །སླར་མི་གཤེགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱོན་རྣམས་དང་སྐྱེ་བ་ཀུན་འབྱུང་བ་དག་སླར་མི་ལྡོག་སྟེ། སྐྱོན་མེད་པའི་གནས་ སྐབས་དང་།ཕྱིར་མི་སྐྱེ་བ་ནི་སླར་མི་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཉིད་ས་བོན་ཏེ་རྒྱུའོ། །དེ་སྟོན་པས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་མི་སྐྱེ་ལ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པས་སྐྱེ་བ་སླར་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་སླར་མི་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྟེ་བདག་མེད་པ་མཐོང་བས། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ ཟློག་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།རྣམ་པ་ཐ་དད་པས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ན་ནི། དེ་ལྟར་ན་འོ་ན་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཡང་བདག་མེད་པ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཟློག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལོག་ན་ནི་སྐྱོན་དང་སྐྱེ་བ་ཀུན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། སླར་ལྡོག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ ན།འདིར་སྨྲས་པ། དེ་བདེན་ཐ་དད་བདག་ཉིད་ཀྱིས། །ལུས་ངག་སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན། །ཉོན་མོངས་མེད་ཉིད་ནད་མེད་པའམ། །ལམ་བཤད་མི་གསལ་ཉིད་ལུས་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་དེ་ནི་བདེན་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དང་། ཐ་དད་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སླར་མི་ལྡོག་པ་ ཡིན་གྱི།བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི་བདག་མེད་པ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ལུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སླར་ལྡོག་པ་མེད་པ་ལས་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་ཀྱི་གནས་ ངན་ལེན་ནི་ལུས་པའོ།།ལུས་ལ་སོགས་པའི་གནས་ངན་ལེན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནད་མེད་ཅིང་སྐྱོན་མེད་པ་སྟེ། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ལུས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ནི་དགྲ་བཅོམ་པར་གྱུར་ཀྱང་ གོམས་པའི་དབང་གིས་མཆོངས་ཤིང་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།ངག་གི་གནས་ངན་ལེན་ནི། ང་རྒྱལ་མེད་ཀྱང་བརྙས་པར་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པའོ། །ཡིད་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་མི་ཤེས་པ་སྟེ། འདི་གསུམ་ནི་ལུས་པའོ། །ལམ་བཤད་པ་ལ་མི་གསལ་བ་ཡང་ ལུས་པ་སྟེ།ཡུན་རིང་པོར་གོམས་པར་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་བློ་གསལ་བ་མེད་ན་ཚིག་ལ་མཁས་པར་མི་འགྱུར་རོ།

其中有由人无我断，有由法无我断。如是显示极为称赞功德已，当说不退转功德。何为不退转？说：
"生及诸过患生起，
说为还复退转故，
由断我见种子故，
即是不复还归性。"
诸过患及生起不复退转，无过患位及不复生即不退转。此云何成？我见即种子，即因。由断彼故烦恼不生，由无烦恼不复受生故不退转。
若谓由见无我，如何能遮我执？若由异相而入，则我见亦由异于无我故应能遮彼。若遮彼，则应成过患及生起故，应成还复退转。此说：
"彼真异体性，
身语意习气，
无惑即无病，
或道说未明余。"
见无我彼由真实、差别及自性故不复退转，我见虽异于无我，然由非真实故非能遮，由无我故。若尔，余即无复退转外何者？说：身语意习气即余。云何身等习气？无有烦恼性，故即无病无过，由断轮回苦故。
其中无惑身习气者，虽成阿罗汉，由习力故生跳跃行走等。语习气者，虽无慢而说轻蔑语等。意习气者，于一切不知，此三即余。道说不明亦余，由未长时修习故，无明智则不成通达文句。

།གལ་ཏེ་བདག་མེད་པ་མཐོང་བས་མ་ལུས་པ་སྤོང་བ་མ་ཡིན་ན། འོ་ན་ལུས་པ་དེ་ཅི་ཡིས་སྤོང་བར་འགྱུར་ཏེ། བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་ལས་སྤོང་བའི་རྒྱུ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ ཇི་སྲིད་བརྗོད་པ་དེ་སྲིད་སྐྱོན་སྤངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།སྨྲ་བ་ནི་དཔྱོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དང་། དཔྱོད་པ་ཡང་འཁྲུལ་པའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་སྨྲས་པ། གོམས་ལས་མ་ལུས་སྤངས་པར་འགྱུར། །ཁ་ཅིག་སྒྲ་སོགས་ཕྱིར་ན་སྐྱོན། །ཟད་མིན་ཞེ་ན་འདི་ལྡོག་པར། །ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དེ་ཕྱིར་འཁྲུལ། །ཞེས་བྱ་ བ་ལ།བློ་གསལ་བར་བོགས་ཕྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་གོམས་པའི་ཕྱིར་བག་ཆགས་ལྡོག་པར་འགྱུར་བའོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་བས་ན་གོམས་པ་ལས་མ་ལུས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལུས་ཀྱི་སྐྱོན་རྣམས་ ཟད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ལ་སོགས་པ་དེའི་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིར་སྨྲས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡོད་ལ་སྐྱོན་ཡང་ཟད་པར་འགྱུར་བ་འདི་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཡོད། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལྡོག་ པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར།གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པའོ་ཞེས་ལེའུ་དང་པོར་བསྟན་ཏོ། །སྐྱོན་རྣམས་ཤིན་ཏུ་ཟད་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་སྐྱོན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱོན་ཟད་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་སྐྱོན་ཟད་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་སྨས་པ། རྟག་ ཉིད་ཕྱིར་རམ་ཐབས་མེད་ཕྱིར།།ཐབས་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་། །སྐྱོན་རྣམས་མི་ཟད་པ་ཉིད་དུ། །རྟོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱོན་ཟད་པ་མེད་པར་རྟག་པའི་ནི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་མི་འཇུག་སྟེ། འོན་ཀྱང་གལ་ཏེ་སྐྱོན་དེ་དག་རྟག་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་སྐྱོན་རྣམས་ཟད་པར་ མི་སྲིད་དེ།རྟག་པའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ལ་བོགས་དབྱུང་བར་མི་ནུས་སོ། །འོན་ཏེ་ཟད་པའི་ཐབས་མེད་པའམ། མི་ཤེས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་མི་ཟད་དོ། །གསུམ་ཆར་མི་སྲིད་ཅེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་ལྡན་ཉིད་ཕྱིར་མི་མཐུན་ཕྱོགས། །གོམས་པས་རྒྱུ་ནི་ཟད་པའི་ཕྱིར། །རྒྱུ་ཡི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་ཡིས། ། དེ་ཤེས་པ་ཡང་སྒྲུབ་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་སྐྱོན་རྣམས་རྟག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ནི་སྔ་ན་མེད་པས་རྟག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱོན་ཟད་པའི་ཐབས་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱོན་གྱི་རྒྱུ་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་གཉེན་པོ་བདག་མེད་པར་མཐོང་བ་གང ཡིན་པ་དེ་གོམས་པས་སྐྱོན་རྣམས་ཟད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པར་མཐོང་བ་ནི་ཟད་པའི་ཐབས་ཉིད་དོ།

若由见无我非能断尽，则彼余由何能断？由无有异于见无我之断因故。又若谓只要言说即非断过，由言说以观察为先，观察亦错乱。说：
"由修断尽余，
有谓声等故，
过患非尽者，
疑彼退故乱。"
应说由修习明智增长等故，习气当退。是故由修习能断尽余。虽如是，有谓由言说等故，贪等身过患不能尽，等字摄取身等。非如是，由于言说等彼退有疑故。此中有言说等亦有过患尽，此有何相违？由于退有疑故，因不定，如第一品中已说。
岂非诸过患全无尽耶？是故云何无过患？由未见无过患因故，非无能尽过患故。此说：
"由常或无方，
或由不知方，
诸过患非尽，
虽作是分别。"
过患无尽非无因而入，然若彼过患是常，尔时过患不可能尽，由常故不能增益常。若无尽方便或不知，如是亦不尽。为显三者皆不可能故：
"由具因故违，
由修因尽故，
由知因自性，
亦成就知彼。"
其中诸过患非是常，由具因故。具因者先无故非常。亦非无尽过患方便，由过患因我见对治见无我，由修习能尽诸过患故，见无我即是尽方便。

།རྒྱུའི་རང་བཞིན་བདག་དང་། བདག་གི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡོད་ན་དེའི་གཉེན་པོའི་ཤེས་པ་ཡང་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གང་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་དེའི་གཉེན་པོ་སྟེ། དཔེར་ན་རླུང་ལ་ཏིལ་མར་བཞིན་དུ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལས་བཟློག་པ་ནི་བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ་ལས། བམ་པོ་བརྒྱད་པ། གལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ ཙམ་ལས་གཞན་ལ་ཇི་ལྟར་ཚད་མར་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལྟར་བདེན་པའི་དངོས་པོ་སྟོན་པས་ཚད་མ་ཡིན་གྱི། ཕྱིན་ཅི་ལོག་དག་མི་སྟོན་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། བརྩེ་བ་ལ་གོམས་པ་དང་། ཐབས་ལ་གོམས་པས་སྐྱོབ་པ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་སྐྱོབ་ པ་ཡིན་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། སྐྱོབ་པ་ཉིད་གཟིགས་ལམ་གསུངས་པ། །འབྲས་བུ་མེད་ཕྱིར་བརྫུན་མི་གསུང་། །ཐུགས་རྗེ་ལྡན་ཕྱིར་གཞན་དོན་ཡང་། །བརྩོན་པ་ཀུན་ལ་གོམས་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཐོ་རིས་དང་ཐར་པའི་ལམ་ཉིད་ཀྱིས་གཟིགས་ནས་གཞན་ལ་ གསུངས་པ་ནི་སྐྱོབ་པ་སྟེ།གང་ལ་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཉིད་ཡོད་པ་དེ་ལ་འདོད་པ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་བརྫུན་མི་གསུང་སྟེ། འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་མ་མཐོང་བར་སུ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐུགས་རྗེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཐབས་ལ་གོམས་པས་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་དེ་ བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གསུང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་དགོས་པ་མེད་པ་དང་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གསུང་བ་མ་ཡིན་ལ། བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། འཕེན་པ་ལས་མི་གསུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བདེ་བར་གཤེགས་པ་སྐྱོབ་པ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་མུ་ སྟེགས་བྱེད་པ་ཡང་རང་གི་ལམ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ཡོད་ཚད་མར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དེ་དག་ལམ་སྟོན་པ་ཉིད་མེད་དེ། དེ་ལམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། ལམ་འདི་ལ་ཡང་ཡིད་རྟོན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། འདི་དག་ནི་བདག་མེད་པར་མཐོང་བའམ། དེའི་རིགས་པ་ནི་རིགས་པས་ འཐད་པའི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་གྱི།མུ་སྟེགས་བྱེད་རྣམས་ནི་བདག་མེད་པ་མ་མཐོང་ཞིང་རིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཕྱིར་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།སྐྱོབ་པ་ཡང་། བདེན་པ་བཞི་ནི་སྟོན་མཛད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་བདེན་པ་བཞི་སྟོན་པ་ནི་སྐྱོབ་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

因的自性即我及我所相的认知存在时，其对治的认知亦成立，凡是颠倒者即有其对治，如风中之油，我执的对治即是见无我。
《量理论释》第八品：若世尊是善逝，仅成就自利圆满，如何于他成为量？如是，由说真实事为量，不说颠倒故非量者。此非真实，由修习慈悲及修习方便故，世尊是救护者。云何为救护？说：
"见救护说道，
无果故不妄，
具悲故为他，
由修习精进。"
见天道及解脱道而为他说即救护，由于具足善逝性者无有任何欲求故。此不说妄语，由无果故，未见果者皆不说颠倒。由具大悲故，由修习方便而作他利，是故世尊不说颠倒。
是故由无需要及无因故不说颠倒，具慈悲故，亦非由牵引而说。是故善逝救护即是量。若谓外道亦有说自道者，彼有则应成量。若谓彼等无说道，由非道故。于此道亦应信任耶？此等由见无我或其理，由理成立之道故，唯世尊是量；诸外道未见无我且无理故，彼等非量，如是已说。世尊由与彼相违故是量，为显此故说"是故世尊是量"。
救护者亦"即是说四谛者"，或说四谛者是救护，余非是。

།གལ་ཏེ་སྟོང་པ་དེ་ཉིད་རིག་བྱེད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སྟོན་པ་ཡོད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བདག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པས་དེ་ དག་གི་ལམ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདེན་པ་བཞི་སྟོན་པ་ཉིད་སྐྱོབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དོན་སྟོན་པའི་ཚིག་ཅན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡིན་ཏེ་བདེན་པ་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་དང་། འགོག་པ་དང་ལམ་མོ། །ལས་ དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་བའི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སླུ་བ་མེད་པར་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་བདེན་པ་བཞི་སྟོན་པ་ནི་གཙོར་སྐྱོབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་བུད་མེད་ལ་འཁྱུད་པའི་རྒྱུ་ཡིས་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཉིད་ཡིན་ལ། ཞེ་སྡང་ ཡང་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།གཏི་མུག་ཀྱང་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། བདག་ཏུ་ང་རྒྱལ་བ་དང་། དྲེགས་པ་དང་། རྒྱགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ན་བདེ་བ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པའི་གཞིར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ ལུས་ལ་སོགས་པ་ཡང་བདེ་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།བདེ་བའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་སྐོམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ན་ཡང་རབ་ཏུ་ཚིམ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུར་ཆེ་བའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་བསྟན་པ་མི་བདེན་པ་ཉིད་པས་སྐྱོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། སྡུག་བསྔལ་འཁོར་བ་ཅན་ཕུང་པོ། །གོམས་ལས་འདོད་ཆགས་སོགས་བསལ་བ། །མཐོང་ཕྱིར་འདོད་རྒྱལ་ཉིད་མ་ཡིན། །རྒྱུ་མེད་སྐྱེ་བ་འགལ་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཁོར་བའི་ཆོས་དང་ འདྲེས་པ་ལས་དབུགས་མ་ཕྱིན་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་བྱས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཉིད་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་མི་ཤེས་པས་བདེ་བའི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་ནས།འདོད་ཆགས་སོགས་པ་བདེ་བའི་ཚུལ་ཅན་གྱི་བདེ་བའོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དེ་ལ་གོམས་པ་ལས་སྐྱེ་བའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་ཐོགས་ སུ་བདེ་བ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བཤད་དོ།།དེ་ནི་གོམས་པ་ལ་མ་ལྟོས་པའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དེ་ཡང་འདོད་རྒྱལ་བ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་ན་ནི་རྟག་པར་ཡང་འགྱུར་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་འདོད་ཆགས་གོམས་ པ་ཉིད་ལས་དེ་གསལ་བ་མཐོང་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་གོམས་པ་སྤང་བར་རིགས་ཏེ།བྱིས་པའི་རྩེད་མོ་ལ་གོམས་པ་བཞིན་ནོ།

即使吠陀等中有说空性，由有我等故非其道，是故说四谛者即是救护。因此世尊具不共义之语，由有真实故。何为四圣谛？苦、集、灭、道。由说业果相连之四圣谛故，世尊决定无欺。是故说四谛者是主要救护。
若谓贪等由抱女等因是乐因故即是乐，嗔亦由是杀敌因故是乐因。痴亦由是我执、我慢、傲慢、憍逸因故是乐因，故是乐。由是贪嗔等所依故，身等亦是乐，由是乐所依故。无所谓苦，唯是乐。即使渴等是苦，由是极满足因故，无所谓苦谛。是故世尊所说不真实故非救护者。此说：
"苦轮回蕴，
由修除贪等，
见故非任运，
无因生相违。"
由与轮回法相杂未得解脱，由苦所成诸蕴，由不知苦而见为乐性，说贪等乐相是乐者，说由修生贪等后生乐。若不依修习，由事物自性生贪等，则贪等应任运生，应成常，然此不应理。当见贪由修习明显时，贪等仅是不真实分别故，应断贪等修习，如童子游戏。

།དེ་བས་ན་དངོས་པོ་བདེ་བ་མེད་ཀྱི། སེམས་ཀྱི་མངོན་པར་འདོད་ པའི་མཚན་ཉིད་ལ་བདེ་བར་ཞེན་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་གོམས་པས་སེམས་ལྡོག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་གོམས་པ་ཉིད་དུ་རུང་གི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་གོམས་པ་ལས་སྐྱེ་བས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གདུང་བ་ཐམས་ཅད་བདེ་བར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་འདོད་ ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྤང་བར་འོས་ཀྱི།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་བུད་མེད་ལ་འཁྱུད་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་བློར་བྱ་བ་འདི་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གང་གིས་ཀྱང་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་འདོད་ཆགས་ ལ་སོགས་པ་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདེ་བའོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ལ་སྨྲས་པ།གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་བདེ་བར་འདོད་ན། དེ་བཞིན་དུ་བདེ་བ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་དུ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་བདེ་བ་ཡོངས་སུ་གྱུར་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་ བའི་ཕྱིར།བདེ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་པས་སྡུག་བསྔལ་འཁོར་བ་ཅན་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་གསལ་བར་གོམས་པ་ལས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་གསལ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་པ་འདི་ནི་རང་གི་རིགས་སྔ་མའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པས་འཁོར་ བ་ཅན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པོ།།དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་གོམས་པ་ཁོ་ན་ལས་ནི་མ་ཡིན་གྱི། ཇི་ཞིག་ལྟར་རམ། རྒྱུ་གཞན་དག་ལས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་བས་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཇི་ལྟར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་གོམས་པ་དེ་ ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གོམས་པ་ལས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།བདེ་བ་ཉིད་འཁོར་བ་ཅན་གྱི་ཕུང་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། འདོད་རྒྱལ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པའི་སྐྱེ་བར་མི་རུང་སྟེ། དུས་ལ་སོགས་པའི་ཞིང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་གཞན་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ་ གོམས་པ་ལས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་གསལ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།གང་གིས་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་པར་འགྱུར་བ་སུ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ནི་མེད་དེ། འོན་ཀྱང་གང་གི་ཚེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པས་གསལ་བར་རུང་གི་།བདེ་བ་དེ་རྣམས་མེད་ན་སྡུག་བསྔལ་ནི་སུ་ཡང་ གོམས་པར་མི་བྱེད་དེ།བདེ་བ་འདོད་ན་ཐམས་ཅད་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འབད་པས་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་བདེ་བ་མེད་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་དེ་ཡང་འཇིག་པ་གོམས་པ་ཉིད་ལས་ཡིན་ནོ།

因此事物中无乐，心所欲相执为乐者，由修习真实性故心得转变，故应修习真实性，而非由修习乐等生起，一切苦恼显现为乐。是故应断贪等，贪等非自性法，非应抱女等。因此应令心喜乐真实性，由真实性无有任何改变故。
若谓贪等由是乐因故是乐者，说：若许贪由是乐因故是乐，如是乐亦由是苦因故应成苦，如是乐转变成极大苦因故。乐即是苦，故成立"苦轮回蕴"。由明显修习贪等而具明显贪等故，此种种由前类为因，故成就轮回性。
虽如是，贪等非仅由修习，云何？由其他因生贪等，是故乐等是胜义。或如乐等由修习，苦等亦非由修习生故，乐即成轮回蕴者。此说：由任运故不应无因生，时等处亦非由其他因生贪等，由见贪等明显从修习生故。
无有任何人修习苦，然当由乐等明显，无彼等乐时，无人修习苦，由欲乐故一切趣入。是故虽无乐，由自性有为得乐所作苦故，事物中唯无苦，彼苦亦由修习坏灭。

།དེ་བས་ན་སྡུག་ བསྔལ་འཇིག་པ་གོམས་པ་ལས་འབྱུང་གི་།སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལ་བདེ་བར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་འདིར་སྡུག་བསྔལ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ལ། བདེ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་མེད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་གོམས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་འབྱུང་ངོ་། །འདོད་ཆགས་ལ སོགས་པ་གོམས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་བད་ཀན་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར་འདོད་ཆགས་ནི་བད་ཀན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ལ། གཏི་མུག་ནི་རླུང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་། ཞེ་སྡང་མཁྲིས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་བཞིན་ དུ།སེར་སྣ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་གཞན་ཡང་མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པས་རྒྱུ་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། འཁྲུལ་ཕྱིར་རླུང་སོགས་ཆོས་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་ རང་བཞིན་འདྲེས་པའི་ཕྱིར།།སྐྱོན་མེད་ཅེ་ན་དེ་ལས་གཞན། །ཆོས་ཀྱང་ཅི་ཕྱིར་དེ་མི་མཐོང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཞིག་གང་གི་ཆོས་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་མི་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མར་མེའི་གསལ་བ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གཏི་མུག་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ན་དེ་ལ་འཁྲུལ་ པར་མི་འགྱུར་བ་ལས།འཁྲུལ་པར་ཡང་མཐོང་སྟེ། འདི་ལྟར་རླུང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་གྱི་འདོད་ཆགས་ཅན་དང་། བད་ཀན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་གྱི་གཏི་མུག་ཅན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་བད་ཀན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཡང་གཞན་གཏི་མུག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་རྨོངས་ཤིང་སྡང་བར་ འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཕན་ཚུན་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པའི་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟར་ན་ནི་ཇི་ལྟར་རླུང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་ལ་མཁྲིས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེ་སྡང་ཡོད་པས་ཁས་བླངས་པ་དེ་བཞིན་དུ། བད་ཀན་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་ལ་ཞེ་སྡང་ལས་གཞན་པའི་མཁྲིས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་རྡུལ་ ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅིའི་ཕྱིར་དམིགས་པར་མ་གྱུར།འོན་ཏེ་ཞེ་སྡང་ཉིད་མཁྲིས་པའི་ཆོས་ཡིན་གྱི། རྡུལ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་གྲོགས་དག་མཁྲིས་པ་ཅན་གྱི་རྡུལ་ཅི་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར། མཁྲིས་པ་ཉིད་ལས་སྐྱེས་སོ་ཞེ་ན། རླུང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་ལ་ཡང་ ཞེ་སྡང་བཞིན།མཁྲིས་པ་ཉིད་ལས་རྡུལ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། གང་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ནོ།

因此苦由修习坏灭而生，非说一切苦皆为乐。或此中苦是行苦相，胜义中无乐，然由修习等生苦性。贪等非由修习生，然岂非痰等法？如是贪是痰性，痴是风性，嗔是胆性故。如贪等过患，悭等其他过患亦是胆等法性。由胆等自性有故，由彼因生故，贪等是胜义故。此说：
"由错乱故非风等法，
若谓自性相杂故无过，
则彼余法，
何故不见？"
若某为某法性，则于彼无错乱，如灯光。若风等法是痴等，则不应错乱，然见有错乱，如是见有风性者有贪，痰性者有痴。若谓虽是痰性，他亦是痴性，是故愚痴且嗔恚，如是由自性互相杂故无错乱过者。如是，如许风性者由有胆故有嗔，如是痰性者何故不见有异于嗔的由胆生尘等法？若谓唯嗔是胆法，尘等非是者。则诸友，胆者之尘从何生？若谓从胆生，则风性者亦如嗔，应从胆生尘等。虽如是，随所见即是贪法。

།མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འདོད་ཆགས་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཇི་ལྟར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མིན། །འདོད་ཆགས་མཚུངས་པར་ཐལ་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་བཞིན་སྐྱོན་མེད་ན། །དེ་ལའང་བརྩད་པ་མཚུངས་པ ཡིན།།གལ་ཏེ་དེ་ལ་ཁྱད་པར་ཅན། །ལས་རྣམས་བདག་པོ་མིན་ནའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་སུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འགྱུར་ན། སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་འདོད་ཆགས་མཚུངས་པར་ ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལྟར་སྲོག་ཆགས་གང་དག་རླུང་ལ་སོགས་པ་གང་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་འདོད་མོད་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་ཆོས་སུ་ཁས་བླངས་ ན་ཡང་འབྱུང་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཡིན་ཡང་དེའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། ཅི་སྟེ་ཁྱེད་ལ་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་བརྩད་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་དེ། གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ལས་རྣམས་བདག་ པོ་མེད་པ་དེ་བས་ན།འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་བརྩད་པ་འདི་ཁྱེད་ལ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། སངས་རྒྱས་པ་ལ་ནི་བརྩད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལས་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་བད་ཀན་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ནའི་ཆོས་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་རླུང་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཅན་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། སྐྱོན་རྣམས་ཁྱད་པར་ཡོད་ན་ཡང་། །ཁྱད་པར་མེད་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པ། །ཉིད་མིན་ཐམས་ཅད་འགྱུར་བ་ཡིས། །འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཀུན་ལ་སྐྱེའང མིན།།རྒྱུ་ནི་འཕེལ་བར་གྱུར་ན་ཡང་། །འབྲས་བུ་འགྲིབ་པར་མི་རུང་སྟེ། །ཚ་བ་སོགས་བཞིན་འདོད་ཆགས་སོགས། །འགྱུར་བ་ན་ཡང་བདེ་སོགས་སྐྱེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རླུང་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེ་ན་ནི། དེའི་ཚེ་བད་ཀན་འཕེལ་ན་འདོད་ཆགས་འཕེལ་བར་ འགྱུར་ན།ཇི་སྲིད་རླུང་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་རྣམས་ཁྱད་པར་དུ་འཕེལ་བ་ཡོད་ན་ཡང་གཏི་མུག་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར། རླུང་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

岂非见一切胆等有贪？云何非一切之法？如是，由见于一切法故，贪等是一切法性者。此说：
"非一切法性是一切，
由贪等同过故，
如色等无过者，
于彼诤难亦同。
若于彼殊胜，
诸业非主故。"
贪等非成为风等一切法性，若成为一切法性，则一切有情应成贪等相同，如是任何有情有风等者，即是有情贪等所依故，贪等应相同。虽如是许，若许色等是大种法性，亦由大种差别成差别。如是贪等虽是风等法性，由彼差别成差别者。于汝亦有如是色等诤难，若殊胜业无主故，则大种法性中色等不应有差别之诤难唯汝有之，于佛教徒则无诤难，由业等差别是色等差别因故。
贪等非唯痰等法性，然岂非由风等为因耶？此说：
"过患虽有差别，
由无差别故非不成，
由一切变异故，
亦非生于一切。
因虽增长，
果不应减，
如热等贪等，
虽变异亦生乐等。"
若贪等从风等生，则痰增时贪应增，然虽有风等过患差别增长，由痴等无差别故，贪等非风等果。

།འོན་ཏེ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ མཁྲིས་པ་འཕེལ་བར་གྱུར་ན།མཁྲིས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་བས་ཞེ་སྡང་ཕུལ་དུ་འབྱུང་ངོ་ཞེ་ན། མ་གྲུབ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། རླུང་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་འགྱུར་བ་སྟེ། འཕེལ་བར་འགྱུར་བས་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་འཕེལ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེ་སྡང་ཆུང་བ་ནི་རླུང་འཕེལ་བར་ གྱུར་ཀྱང་ཞེ་སྡང་མི་སྐྱེའོ་ཞེ་ན།འདི་དག་མཁྲིས་པ་འཕེལ་བ་ལ་ཡང་བརྩད་པ་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཐམས་ཅད་གྱུར་ན་འགྱུར་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ མཚུངས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།གཞན་ཡང་རྒྱུ་བད་ཀན་ལ་སོགས་པ་འཕེལ་བར་གྱུར་ན། འབྲས་བུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འགྲིབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ཚ་བ་ལ་སོགས་པ་འཕེལ་བར་འགྱུར་ན་མཁྲིས་པ་འཕེལ་བ་དང་ལྡན་པ་བཞིན་ནོ། ། འོན་ཏེ་འདོད་ཆགས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ནི་ཁུ་བའི་རྫས་དང་ཉེ་བར་ལྡན་པའི་བད་ཀན་ཅན་ལ་མཐོང་བ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་འགྱུར་བ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་གྱི། བད་ཀན་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བདེ བ་ཡང་ལ་ལ་ལ་ཅི་ཞིག་ལྟར་སྣང་སྟེ།ནང་གི་བག་ཆགས་སད་པ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱོན་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་ཡང་བད་ཀན་འཕེལ་བ་ལས་འདོད་ཆགས་མི་སྐྱེ་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ ཙམ་གྱིས་བད་ཀན་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཆ་མ་སྙོམས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གེགས་བྱས་པའི་ནུས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གེགས་བྱེད་པས་མི་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་ པ།མ་སྙོམས་ལས་སྐྱེས་སྡུག་བསྔལ་གྱིས། །གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་མི་སྐྱེད་ན། །ཅི་སྐྱེད་སྨྲོས་ཤིག་ཆ་མཉམ་ལས། །མྱོས་འཕེལ་དེ་ལས་འདོད་པ་ན། །སྐྱོན་མི་མཉམ་ལའང་ཆགས་ཅན་དང་། །ཆ་མཉམ་ལ་ཡང་གཞན་དུ་སྣང་། །གཞན་དག་ཟད་ནས་ཁྲག་འཛག་ཅིང་། །བུད་མེད་གཅིག་ལ་ ཁུ་ངེས་མེད།།དེས་གཅིག་ལ་ཆགས་བདོ་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་གཟུགས་སོགས་ཡན་ལག་ནི། །མིན་ཏེ་ཀུན་མ་ངེས་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པ་མེད་པར་ཡང་མི་འགྱུར། །ཡོན་ཏན་མི་འཛིན་ཅན་གྱིའང་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཡོན་ཏན་འཛིན་དེ་ཡང་། །ཡན་ལག་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་དག་།ཡོན་ཏན་ འཛིན་པ་ཅན་འགྱུར་ཏེ།།རྒྱུ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཕྱིར་རོ།

若谓"由无差别故"是不成立因，如是胆增时，由胆苦所恼故嗔极增者。非不成立，由见风等一切变异增长时嗔等增长故。若谓嗔小者虽风增亦不生嗔，此等于胆增时亦有同样诤难。岂非从一切生贪等？由见一切变异时变异故。贪等非从一切生，由贪等应相同过故已说。
复次，因痰等增长时，果贪等不应减少，如热等增长时具胆增长。若谓极大贪见于具精液物质之痰者，此非真实，由贪等变异从乐等生，非从痰等生。乐亦于某些如何显现，由内习气醒故生。是故贪等非从过患生，此为定论。
若尔，虽由痰增不生贪，然仅此非痰非因，由不平衡所生苦障碍功能故。由障碍不生者非非因，应成一切无因过故。此说：
"由不平衡生苦，
若不生贪，
说何所生？由平衡，
醉增从彼欲。
于过患不平亦有贪者，
于平衡亦现为他。
他尽血漏，
于一女精不定。
由彼于一不成贪。
若色等支分，
非由一切不定故。
亦非无定，
无德执者亦有。
若德执彼亦，
是支分则一切，
应成德执者，
由因无差别故。"

།གནས་སྐབས་ཅན་གང་ཆགས་ཅན་འདོད། །དེ་འདྲ་འང་ཞེ་སྡང་ཅན་མི་འགྱུར། །དེ་ཡི་ངོ་བོ་མཚུངས་མེད་ཕྱིར། །འདི་ལ་ངེས་པ་མཐོང་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་བད་ཀན་ལ་སོགས་པ་ཆ་མ་སྙོམས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྡུག་ བསྔལ་གྱིས་བད་ཀན་འཕེལ་བའི་དུས་སུ་འདོད་ཆགས་མི་སྐྱེ་ན་ནི་འོ་ན་འདོད་ཆགས་རྒྱུ་གང་ལས་སྐྱེ་བ་ཡང་སྨྲོས་ཤིག་།འོན་ཏེ་བད་ཀན་ལ་སོགས་པ་མཉམ་པ་ལས་ནད་མེད་པ་ན་རྒྱས་པ་དེ་ཁུ་བ་འཕེལ་བ་དེ་ལས་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི ཕྱིར་བད་ཀན་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་མ་སྙོམས་པ་ལས་ཀྱང་ཁ་ཅིག་འདོད་ཆགས་ཅན་དུ་སྣང་ལ།བད་ཀན་ལ་སོགས་པ་ཆ་མཉམ་པ་གཞན་ལ་ཡང་འདོད་ཆགས་ཆུང་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མཉམ་པར་གྱུར་པའི་ཚེ་འདོད་ཆགས་དང་མི་མཉམ་པའི་ཚེ་ཞེ་སྡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པ་ཡོད་པ་ མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་བུད་མེད་ལ་མཆོག་ཏུ་བརྟེན་པའི་ཁུ་བ་ཟད་ནས་ཁྲག་ཀྱང་འབབ་པ་དང་གཞན་དག་ཤིན་ཏུ་འདོད་པ་ཆེ་བ་དེ་དག་ཀྱང་ཁུ་བ་ཟད་ནས་འདོད་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཁུ་བ་ཡང་བུད་མེད་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུན་མོང་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བུད་མེད་མཛེས་མ་ཅིག་ལ་ཆགས་པར་ འགྱུར་བའི་ངེས་པ་མེད་པ་དེ་བས་ན་ཁུ་བ་མཚུངས་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བཙུན་མོ་ཅིག་ལ་ཆགས་པ་བདོ་བར་མི་འགྱུར་རོ།།ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བུད་མེད་ཀྱང་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནམ། བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། གཟུགས་ ལ་སོགས་པ་ཡང་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་གཟུགས་མཚར་བ་དང་། ལང་ཚོ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བས་ཡིད་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཅན་གྱི་འདོད་པ་ཅན་ནི་རང་གི་ཆུང་མ་བོར་ནས་བུད་མེད་གཞན་གྱི་དྲུང་དུ་འགྲོའོ། །རེས་འགར་ཆགས་པ་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ལས་ཀྱང་ཡིན་གྱི་ཁུ་ བ་འབའ་ཞིག་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པས་གྲོགས་བྱེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ལ་བདོ་བར་འགྱུར་ཞིང་།གཞན་ལ་དམན་པར་འགྱུར་བ་འདི་ལ་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དེ་སྨྲས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་འཁྲུལ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་གཟུགས་ ངན་པ་ལ་ཡང་འདོད་ཆགས་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ།།ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་ཆ་ལ་མཁས་པས་དེ་ལ་ཆགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་གཟུགས་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་མི་ཤེས་པའི་གཟུགས་ལས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བ་དེ་བས་ན་ཉེ་བའི་སྤྱོད་པ་ཡང་འདོད་པའི་རྒྱུར་མི་རུང་ངོ་། ། གཟུགས་དང་རྗེས་སུ་སྤྱོད་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ལ་ཡང་ཁ་ཅིག་འདོད་པ་སྐྱེ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར། གཉི་ག་ཡང་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ།

"有时者许为贪者，
彼亦不成嗔者，
由彼性不同故，
于此不见定。"
若由痰等不平衡所生苦使痰增时不生贪，则说贪从何因生？若谓从痰等平衡无病时增长，由精增故生欲贪者。此亦非理，由见于痰等过患不平衡者亦有贪者，于痰等平衡其他者亦见贪小故，非有过患平等时贪、不平等时嗔之定。
复次，有耗尽精而血漏者，及他极欲者亦应无欲，由精于一切女共同故，于一美女生贪无定，是故由精相同故，不应于一妃生贪。
岂非殊胜女亦是因？由女色等差别亦成贪等差别，由色等亦是因故。如是由妙色及极盛年令意自在者，舍自妻往他女处。有时由随顺贪者之因亦是，非唯精是贪因，由有助缘故于一增上、于他减少此无过者。
此非所说，由见色等一切错乱故，如是于丑色亦入贪。若谓由善巧受用分故于彼生贪，则色非因。复次，由不知受用之色亦生贪故，受用亦不应为欲因。由见于无色及受用者亦有生欲故，二者皆非因。

།འོན་ཏེ་གཟུགས་མ་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཅན་དུ་འདོད་ཆགས་འདོད་ན་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ངེས་པ་མེད་པ་ལས་དེ་མི་སྐྱེ་བར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །གཟུགས་མཛེས་པར་ངེས་པའི བཙུན་མོ་གཅིག་ཡོད་ན།མ་བརྟགས་པར་གློ་བུར་དུ་འོངས་པའི་གཟུགས་ངན་པ་ལ་འདོད་པ་མི་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པར་འཛིན་པ་མི་སྡུག་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་སོ་སོར་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྡན་པ་ཡང་ཆགས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ རྒྱུ་ཡོན་ཏན་འཛིན་པ་ཡིན་ན།དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་ཡོན་ཏན་འཛིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ལ་ཡོན་ཏན་འཛིན་པའི་རྒྱུར་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་འཛིན་པའི་རྒྱུ་དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ ཅད་ལ་ཡོན་ཏན་འཛིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡོད་པ་ལས་ཡོན་ཏན་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ན། འོ་ན་ཡོན་ཏན་ཅི་ཡིས་འཛིན་ཅེ་ན། གལ་ཏེ་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ལས་དམིགས་པ་མེད་པར་ཡོན་ཏན་རིག་ན་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་གོམས་པ་ཉིད་ ལས་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།གཞན་ཡང་གནས་སྐབས་གང་ལ་གནས་པའི་ཆགས་པ་དེའི་གནས་སྐབས་ལ་སྡང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དེ་དག་ལ་མཚུངས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འགལ་བ་ལ་གནས་པའི་ཚེ་འགལ་བ་གཞན་མི་འབྱུང་ངོ་། །འོན་ཏེ་གནས་ སྐབས་མཚུངས་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འགལ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདིར་ངེས་པ་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་གི་ཚེ་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ་རེས་འགའ་ཡང་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་གཉི་ག་ ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་འགལ་བ་མེད་པ་དང་།དེའི་ཚེ་གཉི་ག་དུས་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ངེས་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་དུས་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་མ་མཐོང་བའོ།

若许贪有不定色因，已说不从不定色等生。若有一定美色妃，则不应于未观察骤来丑色入欲。复次，执非功德、具不净想、别观等者亦应生贪。若贪因是执功德，则一切应成执功德，由一切执功德因无差别故。如是由外色等执功德因于一切无差别故，应成于一切执功德。
若非由色等有而执功德，则由何执功德？若由无始习气无所缘而知功德，则贪等亦应从习气得。
复次，于有时位贪者之时位不应嗔，由贪嗔彼等无相同，由相违故。住相违时不生他相违。若谓时位相同贪等不相违者，此非尔，于此不见定，如是生嗔时亦全不生贪。或若贪嗔等二者性无相违，则应二者同时，若谓如是者，非理，由不见定故。此中不见同时定。

།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་གོམས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་སྐྱེ་བ་གང་ ཡིན་པ་དེའི་ཡང་བག་ཆགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དུས་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཏེ།ཡོན་ཏན་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། རིགས་མཐུན་བག་ཆགས་ཁྱད་པར་ནི། །འབྲེལ་པ་ངེས་པར་འཇུག་པ་ཅན། །འདོད་ཆགས་ ལ་སོགས་གང་ཡིན་དེ།།སྐྱོན་དེ་དག་ཏུ་ཐལ་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སྔར་རིགས་མཐུན་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་གོམས་པས་བཞག་པའི་བག་ཆགས་དེ་ལས་ཁྱད་པར་དེ། བྱེ་བྲག་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ངེས་པར་འཇུག་པ་ཅན་གང་ཡིན་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དེ་འདོད་པ་གང་ཡིན་པའི་ རྒོལ་བ་དེ་ལ་སྐྱོན་དག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མེད་དེ།འདི་ལྟར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་སྟེ། གང་ཞིག་གང་དུ་འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་གོམས་པ་དེ་ཉིད་དེར་སད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གོམས་པ་ངེས་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡུལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་རག་ ལས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྔར་གྱི་སྐྱོན་གྱི་གླགས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།རླུང་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ཡང་འབྱུང་བའི་ཆོས་སུ་ནི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེས་ནི་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་དང་། །རྟེན་ཡང་བཀག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། །དཀར་པོ་ལ་སོགས་ས་སོགས་ ལ།།བརྟེན་པ་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་དག་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཡིན་པར་སྨྲ་སྟེ། འདི་ལྟར་ས་དང་ཆུ་ལྷག་པར་གྱུར་ན་ཆགས་པར་འགྱུར་ལ། མེ་དང་རླུང་ལྷག་པར་གྱུར་ན་སྡང་བར་འགྱུར་ཞིང་། ཆུ་དང་རླུང་ལྷག་ན་རྨོངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ ཟེར་བ་དེ་དག་གི་གཞུང་གིས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེ་ཡང་བཀག་པ་ཡིན་ཏེ།ཐམས་ཅད་དུ་མ་ངེས་པ་དེས་ནི། གནས་སྐབས་གང་ལ་ཆགས་ཅན་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་ཡང་། །ཡོད་མེད་དག་ལ་རྟེན་ མེད་ཕྱིར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སུན་ཕྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཇི་ལྟར་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལ་བརྟེན་པ་དེ་བཞིན་དུ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་ས་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དཀར་པོ་ལ་ སོགས་པ་ས་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ན་ནི་འབྱུང་བ་བཞིར་ཁས་བླངས་པ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་ཏེ།འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་མེད་དོ།

贪等从习气差别生者，由有习气故，贪嗔何不同时？执功德过岂非一切有耶？答：
"同类习气差别，
系属决定趣入，
贪等所有彼，
无彼等过失。"
由先同类贪等习气所立习气差别，系属决定趣入之贪等，于彼欲论者无过失。如是贪等从习气力生，由于何处前世习者即于彼处醒故，定习贪等不依境色等故，无前过失机会。
虽风等法非贪等，岂非成大种法耶？答：
"由彼遮大种法性，
及所依故，
白等于地等，
非所依。"
有说贪等是地等法，如是地水增则贪，火风增则嗔，水风增则痴。彼等宗许贪等为大种法性亦已遮，由一切不定故，以"有时者许为贪者"等已说。所依能依事亦由"有无无所依故"等破。
若谓如白等依大种，贪等亦尔者，非理，由白等不依地等故。若白等依地等，则于许四大种有害，由许大种等色故，彼等无所依能依事。

།འོན་ཏེ་འབྱུང་བ་རྒྱུར་བྱས་ནས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གནས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རྟེན་དང་བརྟེན་ པའི་དངོས་པོ་ཁས་བླངས་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡིན་ན།དེ་ཇི་ལྟར་འགལ་བར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དེ་རྒྱུར་བྱས་པའི་སྒྲ་དག་ཀྱང་། །རྒྱུ་ཡི་དོན་ཡིན་རང་རྟེན་དང་། །གཟུགས་སོགས་ཐ་དད་མེད་པར་ནི། །གནས་ཅན་ཕྱིར་རོ་རྟེན་ཉིད་ཀྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུར་བྱས་པའི་དོན་རྟེན་གྱི་ དོན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་རྒྱུའི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་ལ་རྒྱུར་བྱས་པའི་སྒྲར་བརྗོད་པ་དེ་བས་ན་འབྱུང་བ་དང་གཟུགས་ནི་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །དུས་མཚུངས་པར་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་དུ་ཆུག་ན་ཡང་། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རང་གི་རྟེན་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་འབྱུང་བ་ཡིན་པ་བཞིན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་དང་ཐ་མི་དད་པར་འཇུག་པ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་འབྱུང་བ་ལ་བརྟེན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་དང་ཐ་མི་དད་པར་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་ པ་ནི་ལུས་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རེས་འགའ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་མྱོས་སོགས་ནུས་པ་བཞིན། །ཐ་དད་ཡིན་ན་དངོས་པོ་ལས། །ནུས་པ་དོན་གཞན་དག་མ་ཡིན། །དངོས་འཇིག་འགྱུར་གྱི་རྟེན་ཚང་བར། །གནས་ན་བརྟེན་པ་འཇིག་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དེ་མཚུངས་ཞེ་ན་མིན། །འབྱུང་ སེམས་ཐ་དད་ཉིད་ཡིན་ཏེ།།སྣང་བ་ཐ་དད་ཅན་རྟོགས་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆང་ལ་སོགས་པའི་རྫས་ལ་བརྟེན་པའི་མྱོས་པའི་ནུས་པ་ཐ་དད་པར་གནས་པ་སྟེ་རྫས་གནས་ཀྱང་ཕྱིར་ལྡོག་པ་དང་ཕྱིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དུག་ལ་སོགས་པའི་འཆི་བར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་བཟུང་ངོ་། ། འདི་ལྟར་བུ་རམ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་ཡོད་ན། ནུས་པ་གསལ་བར་འགྱུར་ཞིང་ཡང་འཇིག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། མྱོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་བཞིན། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྟེན་དང་ཐ་དད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལུས་ལ་བརྟེན་པའོ་ཞེ་ན། དེ ནི་མི་བདེན་ཏེ་ནུས་པ་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བུ་རམ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ལས་ནུས་པ་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པར་ཁས་མི་ལེན་ཀྱང་བརྡར་བཏགས་པ་བཞིན་དངོས་པོ་ལས་དངོས་པོའི་ནུས་པ་བཞིན་ཏེ་གང་ཞེས་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་སྟེ། དཔེར་ན་མཆི་གུའི་ལུས་བཞིན་ནོ། ། འོ་ན་གལ་ཏེ་མེ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནུས་པ་ཐ་དད་མེད་པ་དེའི་ཚེ་སྔགས་ལ་སོགས་པས་ཅི་ཞིག་འཇོམས་པར་བྱེད། རེ་ཞིག་མེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ནུས་པ་བཀག་ཀྱང་མེ་མ་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པར་རིགས་སོ་ཞེ་ན་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཉིད་དེར་འཇིག་པར་འགྱུར བའི་ཕྱིར་རོ།

若谓以大种为因而色等住，由说故已许所依能依事为宗义，则如何不相违？此说：
"彼为因之语，
亦是因义自依及，
色等无差别，
由有住故亦依。"
为因义非依义，然唯说因性为因语，是故大种与色非能依事。纵许同时有所依能依事，然由无异于自依而入故，如色等依大种，若贪等无异于大种而入，则彼时应依大种，然如色等非无异于身大种而入故，贪等非依身，由有时不生故。
若谓如醉等力，
异则事物，
力非异义，
事坏变依具足，
住时所依不坏，
若谓彼同非，
大种心异性，
由解异现故。
依酒等物之醉力异住，由物住亦返及后不生故。等字摄取毒等杀力。如是有糖等物时力显现复坏故，如醉等力，虽贪等异于所依，然贪等依身者，此非真，由无异义力故。虽不许力异于糖等事，如假立，如事之事力，如何分别异相，如蜜蜂身。
若尔，若火等无异力，则咒等何所破？且非火，由见异故。虽遮力未遮火故，应异者，此非尔，由事性彼坏故。

།རྟེན་མེ་ལ་སོགས་པ་མ་ཚང་བ་མེད་པར་གནས་ན་བརྟེན་པ་མེའི་ནུས་པ་འགག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྟེན་ཞིག་པ་ཉིད་ན་བརྟེན་པ་འཇིག་པར་རིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ན་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་འདིར་ཡང་འབྱུང་བ་དང་སེམས་དག་ཐ་མི་དད་ པར་མྱོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་བཞིན་དུ་ཁས་ལེན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ།འབྱུང་བ་དང་སེམས་དག་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ནི་ནུས་པ་བཞིན་འབྱུང་བ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱང་ཅིས་ཤེས་ཤེ་ན། སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ཅན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཐ་དད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།གཞན་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དབང་པོ་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་ཞེ་ན། སྣང་བ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་གཅིག་པ་ཉིད་དེ། ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཐ་དད་པར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་པའི་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་ཡིས་ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མིག་ལ་ སོགས་པ་རྒྱུད་ཐ་དད་པས་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་དེ་ཉིད་སྣང་བ་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པར་བྱེད་པས་ན་གཞན་དོན་མེད་དོ། །འདིར་ཡང་ཐ་དད་པ་སྣང་བ་ན་ནང་གི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་པའི་རིག་པ་ཡིན་ལ་སེམས་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ནི་དོན་རིག་ པའོ།།ནང་གི་རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བདེ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་རང་རིག་པའི་རང་བཞིན་ཏེ་གང་ཞིག་གང་ན་གནས་པའི་དངོས་པོ་ད་ནི་དེ་ཉིད་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། དཔེར་ན་ལྗོན་ཤིང་ལ་སོགས་པ་རིང་པོ་དང་ཉེ་བ་ནས་རིག་པ་དེ་བཞིན་དུ་ནང་གི་རེག་བྱའི་ཁྱད་ པར་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ནང་གི་ལུས་ལ་གནས་པས་ནང་དུ་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་འདི་རེག་བྱ་ཉིད་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་རེག་བྱ་དེ་གང་གིས་རིག་པ་ཡིན་གཞན་གྱིས་རིག་ན་ནི་ཐ་དད་པར་འཛིན་པར་གྲུབ་པོ། །འོན་ཏེ་རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་དེ་དང་རིག་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རང་ བཞིན་ཏེ།ཤེས་པ་ཉིད་རང་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་རང་གིས་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་རིག་།སྙིང་གའི་ནང་དུ་སོན་པའི་ཕྱིར་མི་རིག་གོ་ཞེ་ན། ནང་གི་རེག་པས་རིག་པར་འགྱུར་ཏེ། ནང་གི་ཡན་ལག་ལ་རེག་པ་ཅན་དེས་གཟུང་བར་ འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཕྱི་རོལ་ལ་འཁྱུད་པའི་རེག་པ་ཡང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ་གཉི་ག་ཕན་ཚུན་རེག་པས་གཉི་གས་ཀྱང་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །ལུས་ཀྱང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་དུ་མ་རིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ བཤད་དོ།

若所依火等具足住时，所依火力不应灭，由所依坏时知所依坏故。否则不应为所依能依事故。若谓此中亦如醉等力许大种与心无异者，非理，由大种与心异故，心非如力无异于大种。此复何以知？由解异现故。一切成立异者是由现异故，及无他异因故。
若谓由根异境性者，若无异现则彼即一，由异作是异现识故，非由识续异成异。岂非眼等续异成异现耶？若尔，则彼即由异现成异，余无义。此中亦现异时，内乐等性是识了知，思等性所取是境了知。
岂非内触差别性是乐等？故自证性，如某物住于某处即于彼处领受，如从远近了知树等，如是内触差别性亦由住内身故内领受。此说：若此是触，则彼触由何了知？若由他了知则成异执。若与触差别彼了知，则彼时是领受性，由识性是自证故。
若亦是自证性，则他何故不如是了知？若谓由入心间故不了知，则应由内触了知，由内支有触者应取故。外拥抱触亦应成乐等，由二互触故二者皆应领受乐。由身亦以极微性成异故，应了知多乐，如是已说。

།གལ་ཏེ་ཡང་རེག་པར་གྱུར་པ་ཉིད་བདེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཅིའི་ཕྱིར་མཛའ་བོ་ཡིད་དུ་འོང་བས་རེག་པར་གྱུར་ན་བདེའི་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན། མཛའ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་བདེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མཛའ་བོ་གཅུགས་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་སྐལ་བ་ཉིད་ལས་ཁ་ཅིག་ལ་ ལའི་སྙིང་དུ་སྡུག་པར་འགྱུར་ལ།དེ་ཡང་སྔོན་གྱི་ལས་ཉིད་ལ་རང་གི་སྐལ་བ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི། ཚེ་འདི་ལ་ནི་དེས་ཕན་བཏགས་པའི་ཁྱད་པར་མ་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལྟ་བུས་ཀྱང་སེམས་དང་ལུས་དག་ཐ་དད་པ་མེད་ན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གནས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དེའི་མཛའ་བོ་ཉིད་དུ་གཞན་གྱིས་ ཀྱང་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ལས།མཛའ་བོར་དེ་དག་གིས་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་མཛའ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །མཛའ་བོ་ནི་ལུས་ཀྱི་ནང་དུ་ཆུད་པ་ཡིན་པས་གཞན་གྱིས་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཕྱི་རོལ་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཇི་ལྟར་ལུས་ཀྱི་ནང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་ པའི་སྣང་བ་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དང་།རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཕྱི་རོལ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཡང་གཞན་གྱི་ལུས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིག་པར་ནི་སྣང་ངོ་ཞེ་ན། འོ་ན་གཞན་གྱི་ལུས་ཀྱང་མི་རིག་པར་འགྱུར་རོ། །ལུས་གཞན་དང་ལྷན་ཅིག་པར་ ངེས་ན་ཤེས་པ་ཡན་གར་བ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལྟར་མུན་ཁུང་ན་གནས་པའི་ལུས་མ་ཤེས་ཀྱང་མཛའ་བོ་དྲན་ཞིང་ལུས་གཞན་མི་རྟོགས་པ་ན་ཡང་། ལུས་ཡན་གར་བ་མྱོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལུས་དང་སེམས་དག་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པར་ངེས་པ་ནི་མེད་དོ། །ལུས་ལས་སེམས་ཐ་དད་པ་ ཡིན་དུ་ཆུག་ན་ཡང་ལུས་ཉིད་དེའི་རྒྱུའི་ཡིན་ནམ།དེ་བས་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་གོམས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པའི་ལུས་ཁུ་བ་དང་ཁྲག་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་དེ། འཇིག་རྟེན་འདི་བརྒྱུད་པ་ཁོ་ནས་རྫོགས་ཤིང་འཁོར་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ལུས་འགྱུར་བ་ཡི་བར་དུ་ཡང་། །གཟུགས་སོགས་བཞིན་དུ་ཡིད་ངོ་བོ། །མཚུངས་འགྱུར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། །དོན་གྱི་གཞན་དབང་ཅན་ཉིད་གང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཚེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ལུས་ཡིན་པའམ། རང་བཞིན་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ལུས་ཀྱི་འགྱུར་བའི་ སྔོན་དུ་ཡིད་ཚུལ་གཅིག་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ།རྒྱུ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྟེན་དུ་འགྱུར་བའི་ལུས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་འམ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་དེའི་བདག་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་ སོགས་པ་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ།

若谓触即是乐，为何唯爱人可意触生乐而他人不然？若谓由是爱人故唯彼成乐因者，云何成为爱人亲密？由自缘分故，于某人成他心所爱，彼亦说前世业为自缘分，今生未见彼有恩德差别。如是虽心身无异，亦有他世。
若谓由他亦应知其为爱人，由彼等不知为爱人故无爱人性。若谓爱人入于身内故他如何能知？则外所了知如何入于身内？由他了知色等显现故，及自证性异于外故。若谓虽是色等，由是他身故唯现了知，则他身亦应不了知。
若定与他身俱，独存识如何了知？如是虽不知暗处身，亦忆爱人，不了知他身时亦领受独存身故，身心定俱缘非有。纵许心异于身，身即是彼因耶？是故乐等非从习生故，由胜义身从精血等生故，无他世，唯此世相续圆满非轮回者。答：
"乃至身变时，
如色等意性，
相同分别即，
境所依性者。"
若时贪等因是身或自性，则于身变前意应一类，由因及自性所依身相同故。非余，由无能依所依事或因果事彼性故。由身性一故，色等非异现。

།ཡུལ་གཞན་དང་གཞན་ཉེ་བ་ལས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་གཞན་དང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་གི་དོན་གྱི་གཞན་དབང་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། གོམས་པའི་བག་ ཆགས་སད་པ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཡང་ཇི་ལྟར་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། གང་ཚེ་ལུས་ལ་ལྟོས་མེད་པར། །ཅུང་ཟད་ལ་ལར་རེས་འགའ་ཞིག་།བག་ཆགས་སད་པའི་རྒྱུ་ཅན་གྱིས། ། ཤེས་པ་འགའ་སྐྱེ་དེ་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་ལུས་རྒྱུ་ཉིད་དུ་གྱུར་ན་སྐྱོན་སྔ་མ་ཡོད་ཀྱི། གང་གི་ཚེ་ལུས་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་བག་ཆགས་སད་པའི་རྒྱུ་གང་ལ་ཡོད་པའི་ཤེས་པ་དེ་དེའི་ཕྱིར་ལ་ལར་རེས་འགའི་ཚེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་འགའ་ཞིག་བག་ཆགས་སད་པ་ལས་སྐྱེ་བར་ཁས ལེན་པར་བྱེད་ན་ལུས་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པ་ཅན་ཡིན་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་བག་ཆགས་སད་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཏན་ཚིགས་གཞན་ཡང་སྨྲས་པ། རྣམ་ཤེས་མིན་པའང་རྣམ་ཤེས་ཀྱི། །ཉེར་ལེན་མིན་ཕྱིར་གྲུབ་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི། །རྣམ་ཤེས་ནུས་ལྡན་ཕྱིར་ འདོད་ན།།རྩཝ་མཆོག་རྩེ་ན་གླང་ཆེན་བརྒྱ། །སྔོན་ཆད་མ་མཐོང་ཡོད་དོ་ཞེས། །དེ་སྐད་གྲངས་ཅན་ཕྱུགས་ལས་གཞན། །ངོ་ཚ་ཅན་སུ་སྨྲ་བར་རྩོལ། །རང་བཞིན་གང་ཞིག་སྣང་གྱུར་པ། །རང་བཞིན་དེ་ནི་སྔར་མི་སྣང་། །རྒྱུ་ནི་ལན་བརྒྱར་རྣམ་ཕྱེ་ཡང་། །ཇི་ལྟར་དེ་ནི་ཡོད་པར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་འགྱུར་བ་ཅན་དང་། འགྱུར་བ་མེད་པ་དག་གིས་ཕྱི་མའི་ཡིད་འགྱུར་བ་དང་མི་འགྱུར་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར། གདོན་མི་ཟ་བར་སེམས་སྔ་མ་གྱུར་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བའི་ལུས་ལ་ཤེས་པ་ཉེ་བར་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་དང་། འདོད་ཆགས་ལ སོགས་པ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ཉིད་ལས་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མི་འགྲུབ་སྟེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་འདོད་པ་མ་ཡིན་ ནམ།འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་འབྲས་བུ་རྩོམ་པ་ཅན་མི་ཤེས་པའི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གྲངས་ཅན་པའི་ལུགས་འདི་ཁྱེད་ལ་གང་ནས་འོངས་ཏེ། གྲངས་ཅན་ཕྱུགས་ཉིད་བསྟན་བཅོས་གཅིག་པུ་ལ་བརྟེན་པ་ཁྲེལ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་སྐད་སྨྲ་བར་རྩོལ་བ་ལས་ངོ་ཚ་དང་བཅས་པ་ནི་དེ་སྐད་མི་ སྨྲའོ།།ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། སྔོན་ཆད་མ་མཐོང་བ་སྟེ། མཐོང་བ་ལས་འདས་པའི་གླང་པོ་ཆེ་བརྒྱ་རྩཝའི་རྩེ་མོ་ན་ཡོད་ཅེས་སྨྲ་བ་ནི། ཁྲེལ་མེད་པའི་གྲངས་ཅན་ལས་ངོ་ཚ་དང་བཅས་པ་སུ་ཞིག་སྨྲ་བར་བྱེད་དོ།

岂非由不同境近故贪等事成不同耶？此说：分别识与乐等何成境所依？由唯与习气现行相关故已说。贪等虽与识相关，如何不成相同？此说：
"若时无待身，
某处有时某，
习气现行因，
故生某识故。"
由若身为因则有前过，若时不待身而有习气现行因之识，故于某处某时许意识由习气现行生，虽身一性，由贪等是习气现行因故。复说余因：
"非识亦非识，
近取故成立，
若许诸事物，
具识力性者，
草顶有百象，
昔所未见有，
如是数论畜，
谁有惭愧说。
何性若显现，
彼性先不显，
因虽百分别，
如何成有彼。"
由见心有变与无变故后意变与不变，故必随前心转，由离识身不近取识故，及贪等应顿生故，亦成立他世。若谓从识生识，如是亦不成他世，岂非许由诸事物具识力故生识？非不知他世果所作之力。
此数论宗从何而来？除无惭数论畜仅依一论如是说外，有惭者不作是说。何者？谓草顶有百未见象，即超见象，除无惭数论外，谁有惭愧作是说？

།གང་གི་ཕྱིར་ཞོ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གང་ཞིག་སྣང་དུ་རུང་བ་དེ་སྔར་སྣང་དུ་རུང་བ་ལས་ དམིགས་པས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ལན་བརྒྱར་གཡེངས་ཏེ་བཙལ་ཡང་རྒྱུ་ལ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཞོ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། གལ་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ན་ནི་དེ་ཉིད་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ། །ཤེས་པ་ལས་གཞན་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་ན་སེམས་དེ་ འབྱུང་བ་དེ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཡིན།འོན་ཏེ་མ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་ན་མ་ཡིན་ཏེ། མ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་བྱེད་པ་བཞིན་འཇུག་པར་ཐལ་ལོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་བས་ན་སེམས་ལས་རང་གི་རྒྱུད་ལ་གནས་པའི་སེམས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གཞན་གྲུབ་པ་ ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་སྔ་ན་མེད་པ་འབྱུང་བ་ན། ཆགས་སོགས་ངེས་མེད་ཐལ་བར་འགྱུར། །འབྱུང་བའི་བདག་ཉིད་མ་འདས་ཕྱིར། །ཐམས་ཅད་ཆགས་སོགས་དང་ལྡན་ན། །ཐམས་ཅད་འདོད་ཆགས་མཚུངས་ཅན་འགྱུར། །འབྱུང་བ་ཕུལ་དུ་འབྱུང་ཕྱིར་མིན། །འབྱུང་རྣམས་སྲོག་ ཆགས་ཁྱད་མེད་ནའང་།།ཁྱད་པར་འདི་ཡི་རྟེན་ཅན་གང་། །དེ་ནི་ཕུལ་བྱུང་འགྲིབ་པར་ལྡན། །དེ་ཡོད་པ་ལས་དེ་ཉམས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གཞན་མེད་ན་དེའི་ཚེ་སྔ་ན་མེད་པའི་སེམས་ཅན་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ངེས་པ་མེད་པར་ འགྱུར་ཏེ།ཐམས་ཅད་འདོད་ཆགས་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་ཞིང་། ལ་ལ་འདོད་ཆགས་བྲལ་བར་ངང་གིས་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་བ་དེའི་ཚེ་སྲེད་པ་ཉིད་སྲོག་ཆགས་རྣམས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ མེད་ན་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་འབྱུང་བའི་བདག་ཉིད་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འདོར་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པར་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་འབྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ལས་མི་འདའ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ ཅད་འདོད་ཆགས་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་མེད་ན། ཐམས་ཅད་འདོད་ཆགས་མཚུངས་པར་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནམ། འབྱུང་བ་ལས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་འདོད་ཆགས་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་ལ་ སོགས་པ་མ་ངེས་པར་ཐལ་ལོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་ནི་འདིར་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་དེ།ས་ལ་སོགས་པ་ཁ་ཅིག་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ།

由酪等性若可显现，非由先前可显现所缘而有，虽百次寻求因亦不见故。彼中酪等性如何成有？若由自性有，则应说彼即有。若有异于识之自性，彼心于彼等大种如何有？若许从母等识生，不然，应如母等造作而转故已说。是故由从心生住自相续心故，成立他世。
复次：
"先无生起时，
贪等应无定，
不离大种性，
一切具贪等，
一切同具贪，
非由大种胜，
虽诸大种中，
有情无差别，
何依此差别，
彼具胜与衰，
由彼有故彼，
即成有损减。"
若无他世则应生先无有情，如是贪等应无定，一切不应成贪者，有自然离贪者。若往他世时，由爱即是诸有情生因故，有生者非离贪，由无贪等故无生故。
若谓大种性是贪等因，由一切不离彼故，成立一切有生者具贪。若如是由不离大种性故，一切世间应同具贪。若诸大种互无胜异，一切岂非应同具贪？由了知胜异于大种故非一切同具贪。所说贪等应无定者，此中成立已成，如地等有离贪性。

།སྲོག་ཆགས་རྣམས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། གང་ཡང་རུང་བ་ལ་སྨྲས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཟེར་ན། སྲོག་ཆགས་ སྲོག་ཆགས་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་མེད་དོ།།དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་ཇི་ལྟར་སྲོག་ཆགས་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། འདོད་ཆགས་ཅན་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་འདོད་ཆགས་མཚུངས་པར་འགྱུར་ཏེ་སྲོག་ཆགས་བཞིན་ ནོ།།ཡང་ན་ཁ་ཅིག་སྲོག་ཆགས་ཡིན་ལ། ཁ་ཅིག་སྲོག་ཆགས་མ་ཡིན་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཆགས་པ་ཅན་དང་། ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཟེར་ན་ལེགས་སོ། །སྲོག་ཆགས་ཉིད་དུ་ཐ་མི་དད་ལ་འདོད་ཆགས་ཅན་དུ་བྱེ་བྲག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཚེ་ས་ལ་སོགས་པའི་འབྱུང་ བ་རྣམས་སྲོག་ཆགས་ཉིད་དུ་བྱེ་བྲག་མེད་ཀྱང་འདོད་ཆགས་འཕེལ་བ་དང་།འགྲིབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་འདི་ཡང་འབྱུང་བ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བས་བྱས་པ་སྔ་མའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་དང་ལྡན་པ་ལས་འབྱུང་བ་དེ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་འདོད་ ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་ལ་ཉམས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཐ་དད་ཀྱང་ཆགས་སོགས། །རྒྱུ་མཚུངས་ བདག་ཉིད་མི་ཟད་ན།།རྒྱུ་མཚུངས་པ་ཡི་བདག་ཉིད་ཅན། །ཀུན་ལ་འདོད་ཆགས་མཚུངས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་རྒྱུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་གྱུར་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚུངས་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ མཚུངས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ན།སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ལ་འདོད་ཆགས་མཚུངས་པར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་མཚུངས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་འབྱུང་བའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ངེས་པ་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་གང་ལ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་བ་ཡོད་པ་དེ་ལ་གཏན་ནས་བྲལ་བ་ཡང་ཡོད་དེ་བྲལ་བ་གོང་ནས་གོང་དུ་བོགས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དཀར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་བཞིན་ནོ། །རྒྱུ་མཚུངས་པས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ།

岂非说诸有情离贪？若谓非说于任何者，如有情不成非有情，由亦是离贪故无诤。若尔，如何无有情性差别，由亦是具贪性故，一切应同具贪，如有情性。
若谓如有些是有情，有些非有情，如是亦成具贪者与离贪者，善哉。岂非于有情性无差别而具贪性有差异？尔时地等大种虽于有情性无差别，此贪增减相差别亦由胜异大种所作为前说。若尔，由具增减故彼大种应成损减。何故？由贪等因有损减故。
纵贪有增减，岂非贪等因相同性不应损减耶？此说：
"若虽异贪等，
因同性不尽，
具因同性者，
一切同具贪。"
若虽因成胜异，由贪等因相同性故，贪等因是相同。如是若有相同因，一切有情应同具贪，由因相同故。若因虽同而贪不同，尔时亦不应成大种果，由无定随行及返故。
是故于何有最胜者，于彼亦有永离，由离渐次增长故，如白等功德。由因相同故亦应同具贪。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལ་ལར་བདག་ཉིད་ མཚུངས་པ་ལས།།འབྱུང་ཅན་བ་ལང་ཤེས་པ་ཆེས། །ཤིན་ཏུ་བ་མིན་འདི་ལ་ཡང་། །ས་སོགས་སྲོག་ཆགས་སོགས་ཀྱང་ངོ་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་བ་ལང་གི་ཤེས་པ་མཚུངས་པའི་བདག་ཉིད་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལོག་པའི་བ་ལང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆེས་ ཤིན་ཏུ་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།བ་ལང་དང་ལྷག་པའི་བ་ལང་དང་། ཆེས་ཤིན་ཏུ་ལྷག་པ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་རྒྱང་ཕན་པའི་ལྟ་བ་འདི་ཡང་ས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྲོག་ཆགས་དང་། སྲོག་ཆགས་ཤིན་ཏུ་བ་དང་། ཆེས་ཤིན་ཏུ་བའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ ནོ།།དེ་བས་ན་རྒྱུ་མཚུངས་ན་འདོད་ཆགས་མཚུངས་ལ་འགྲིབ་པས་རྩད་ནས་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་རོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ་ལས། །བམ་པོ་དགུ་པ། །དྲོ་བའི་ཆེས་ཤིན་ཏུ་བ་ཡང་། །ནམ་ཡང་མེ་དྲོ་མ་ཡིན་མིན། །དེ་ལྟར་འདི་ཡིན་ན་མིན་དེ། །མེ་ལས་དྲོ་གཞན་ བཀག་ཕྱིར་རོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དྲོ་བ་ལས་ཆེས་ཤིན་ཏུ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དྲོ་བ་གཏན་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་དྲོ་བའི་ཆེས་ཤིན་ཏུ་བ་ཡོད་ཀྱང་མེ་དྲོ་བ་དང་བྲལ་བ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་བ་ཡོད་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཆད་པར་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལུས་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེ་ནི་དྲོ་བ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དྲོ་བ་ཉིད་ལ་མེ་ཞེས་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲོ་བར་མ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མེ་རུ་ཡང་མི་འགྱུར་གྱི། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མེད་ཀྱང་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་མི་ འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཡང་ཆོས་ཅན་མེ་ཡང་གཞན་ཡིན་ལ། དེའི་ཆོས་དྲོ་བ་ཡང་གཞན་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དེའི་དྲོ་བ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ། །གསལ་བ་ལ་མེ་རུ་བཏགས་ཤིང་། དྲོ་བ་ལ་ཆོས་སུ་བཏགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་བ་ཡོད་ཀྱང་མེ་གཏན་མེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྔགས་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གསལ་བ་ཡོད་ཀྱང་དྲོ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བ་དང་། ནོར་བུ་ལ་གསལ་བ་ཡོད་ཀྱང་དྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། གསལ་བའི་ཆོས་ཉིད་མ་ཡིན་ཞིང་། མེ་མེད་ན་ཡང་དྲོ་བ་མི་སྣང་ལ། དྲོ་བ་དང་བྲལ་བའི་མེ་ཡང་ མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་།གསལ་དང་དྲོ་བ་དག་ལ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ངེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་མེད་དོ།

何故？
"于某同性中，
大种牛知性，
非最胜此中，
地等有情等。"
由从牛知相同性生故，由异于异类故是牛，非具最胜，由无牛、胜牛及最胜牛故。此世间顺世外道见于地等亦无有情、胜有情及最胜有情。是故若因相同则贪相同，由减故亦成永无。
从《量理论释》第九品：
"暖性最胜者，
非时非火暖，
如是若此有，
非彼遮异暖。"
岂非有胜于暖者？非全无暖，是故如何虽有暖之最胜而火不离暖，如是虽有贪等最胜而非极断耶？非尔，由贪等异于身故。火非异于暖，由即于暖假立火故。若非成暖即不成火，虽无贪等亦不成大种性。
若谓有法火是异，彼法暖亦异，尔时彼暖定应断。岂非于明假立火，于暖假立法？彼虽有最胜而火非永无。不然，由咒等力虽有明而不成暖性，及宝虽有明而无暖故，非明之法性，无火亦不见暖，亦未见离暖之火故，及明与暖无定不离故，无法与有法事。

།དེ་བས་ན་རྟགས་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པ་སྟེ། གཞན་གང་ལ་ཡོད་ཡོན་ཏན་རྣམས། །ཤིན་ཏུ་བ་མྱོང་ལྡན་པ་ཅན། །དེ་དག་དེ་ལས་ཐ་དད་ དང་།།ལ་ལར་ཆད་འགྱུར་དཀར་སོགས་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ལ་ཡོན་ཏན་གཞན་ཡོད་པ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་འབྱུང་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་ཅན་ལ་ལར་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་ བཞིན་ནོ།།འོན་ཏེ་དཀར་པོ་ལས་ཐ་དད་པའི་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། སྣམ་བུ་ལས་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པར་གང་གིས་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ། སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ནི་རེག་བྱའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་གྱི། དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་མེད་ཀྱང་སྣམ་བུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་གཞན་ལ་གནས་པས་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་དང་། སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་དེ་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་ཆད་པའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། དཔེར་ན་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་ཇི་ ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ས་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆེས་ཤིན་ཏུ་བ་ཡང་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་བ་ཡོད་ཀྱང་།སྲོག་ཆགས་རྣམས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ སྨྲས་པ།དེ་དག་འབྱུང་བ་ལས་ཐ་དད། །མེད་ཕྱིར་གཟུགས་སོགས་བཞིན་ངེས་མེད། །གལ་ཏེ་དེ་མཚུངས་ཞེ་ན་མིན། །ཆགས་སོགས་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་ཐལ་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟུགས་དང་རོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་འབྱུང་བ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་འབྱུང་བ་རྣམས་ལས་ཐ་དད་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མེད་ཀྱང་འབྱུང་བ་རྣམས་མཐོང་བར་འགྱུར་གྱི། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མེད་ན་མ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་མཚུངས་ ཏེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལུས་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་ཏུ་ལུས་དང་འདོད་ཆགས་ལྷན་ཅིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོར་སྨྲ་བའི་གཟུགས་ལ་སོགས་ པ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལས་ཐ་དད་པར་མི་རུང་སྟེ།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མང་པོར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་ཡུལ་མེད་ན། ལུས་ཡོད་ཀྱང་རེས་འགའ་འདོད་ཆགས་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་རྟོག་ ཡུལ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།།ཡུལ་ནི་ངེས་བྱེད་མ་ཡིན་ནོ།

是故相具差别，即：
"于他有功德，
具最胜领受，
彼等异于彼，
有处断如白。"
凡有他功德具最胜领受者，于某大种差别有法中当断，如毛毯等中之白等。若谓白异于毛毯等，毛毯异于白等由何成？如是，毛毯等是触性，非白等功德性，由无白等亦有毛毯故。
此义是：住他相续所断有法与生有法，彼等是极断有法，如白等，此是摄义。若尔，如何如地等不离色等，如是白等亦有最胜，如是虽有贪等最胜，诸有情非离贪等耶？
答：
"彼等异大种，
无故如色等，
若谓彼相同，
不然贪等俱。"
如色味等，贪等彼等非无大种则无，何故？由显现异于诸大种故。如是虽无贪等当见诸大种，若无色等则不然。岂非贪等亦与身大种无异同于色等耶？不然，由应成贪等与身同时所缘故。身与贪非常俱。
复次，大种论者之色等不应异于诸大种，由应成多真实故。岂非贪等从境生？是故无境虽有身，有时应无贪。不然，由分别即是境故，境非能定。

།སྐལ་བ་མཉམ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཆགས་སོགས་ངེས་པ་མེད་པའམ། །རྒྱུ་ཉེ་ཕྱིར་ན་བློ་རྣམས་ཀུན། །ཐམས་ཅད་དུ་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་ མ་ཡིན་ཏེ།དེ་མེད་ཀྱང་བག་ཆགས་ལས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ནི་ངེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་དང་བདག་གིར་རྟོག་པས་བསྟན་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདག་དང་བདག་གི་བ་ཡོད་ན་འདོད་ཆགས་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། ། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པ་ལ་ནི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རིགས་མཐུན་པའི་རྒྱུ་མེད་པར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནམ་ཡང་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གདོན་མི་ཟ་བར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་གྲོགས་ཙམ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་འདོད་ཆགས་ལ སོགས་པའི་བློ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ལུས་ཉེ་བར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་ད་ལྟར་བའི་ཚེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་གོམས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དང་པོ་སྐྱེས་པའི་སེམས་མའི་མངལ་དུ་གོམས་པ་ ལས་སྐྱེས་པར་ཅིས་ཤེས་ཤེ་ན།དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་དུ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མེ་ལས་སྐྱེས་པར་གང་དུ་མཐོང་། འོན་ཏེ་དུ་བ་དེ་ལ་ཡང་མེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་ངེས་པ་མེད་དེ། མེའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་མཐོང་བའི་དུ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ཐམས་ ཅད་ཆད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་པ་ཁས་བླངས་ནས་སུ་ཡང་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། མངོན་སུམ་ནི་ཐ་སྙད་ཅི་ཡང་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་གྱིས་ན་རྩཝ་མཆོག་ལ་གླང་པོ་ཆེ་ཡོད་པར་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པ་དེ་བས་ན་ཐ་མི་དད་པར་མཐོང་བ་ ཉིད་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཐ་སྙད་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་བརྡར་བཏགས་པ་སྤོང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དེའི་རིགས་དཔགས་པ་ལས་བཏགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡང་དེའི་རིགས་དཔགས་པ་ལས་ཐ་སྙད་དུ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་འདི་ བཞིན་ནོ།།དེ་བས་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་གོམས་པ་ལས་འབྱུང་ཞིང་། གོམས་པ་དེ་ཡང་འདོད་ཆགས་གཞན་གོམས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ལས་སྐྱེས་པ་སྟེ། དོན་དམ་ པར་མ་ཡིན་ནོ།

"由无同分因，
贪等无定性，
因近故诸识，
一切时当生。"
贪等非随境转及返，由无彼亦从习气有故。是故色等境非能定，由我与我所分别所显境故。如是有我与我所则贪增长。
顺世外道无同分因故，无同类因则贪等终不生。是故必定成为贪等助缘。或一切贪等识当俱生，由贪等之因身近相同故。
若谓若现在贪等从串习生，如是最初生心于母胎中如何知从串习生？若尔，一切烟亦何处见从火生？若谓彼烟亦无定无火不生，唯见随火之烟如是。若尔，应成断灭一切世间言说，由无有谁承许因果关系而施设言说故，现量亦无作任何言说故。
由现量不能了知草尖有象，是故见不异即坏因果言说。若谓由不能舍假立名言，从彼类推而假立。若尔，他世亦应从彼类推而言说有他世，如此世。
是故贪等果从贪等串习生，彼串习亦从他贪串习生故，乐等从无始习气生，非胜义。

།དེའི་ཕྱིར་དངོས་སུ་ནི་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། རེས་འགའ་ཞིག་ནི་དམིགས་ཕྱིར་ཏེ། །མི་བརྟན་ཉེས་ལ་བརྟེན་ཕྱིར་དང་། །རྒྱུ་ཡི་དབང་ཉིད་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ། །བདག་མིན་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའང་མིན། །རྒྱུ་མིན་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་མིན། །རྟག་ནའང་ཇི་ལྟར་རྒྱུ་རུ་ འགྱུར།།དེ་ཕྱིར་དུ་མ་དེ་གཅིག་ལ། །དུས་ཐ་དད་པར་སྐྱེ་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ནི། མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་། བདག་མེད་པ་ལས་རྣམ་པ་བཞིར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཏེ་དུས་རེས་འགའ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་ པ་སྟེ།རྟག་པ་ནི་གཏན་དུ་བ་བལྟར་རུང་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་རེས་འགའ་དམིགས་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བལྟར་རུང་བ་དང་། མི་རུང་བའི་ངོ་བོ་དག་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་ཕྱིར་འགལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུའི་དབང་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བ་སྟེ། གཞན་གྱི་ དབང་དུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པས་སོ།།དང་གི་སྒྲས་ནི་གོམས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བདག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། བདག་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཞིང་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་ ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།བྱིན་གྱིས་རློབ་པས་ནི་བྱེད་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བའོ། །བྱེད་པ་དང་བཅས་ན་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཡང་བདག་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བདག་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་སྐྱེད་བྱེད་དུ་མི་རུང་ལ། མི་སྐྱེད་ན་ནི་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་མེད་པར་འགྱུར་ རོ།།དེ་བས་ན་འབྲས་བུ་དུ་མ་དུས་ཐ་དད་པར་བདག་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་ལས་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་བདག་གིས་བྱིན་གྱིས་མ་བརླབས་པའི་མིག་ལ་སོགས་པས་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད། དེས་ན་འབྲས་བུ་ཤེས་པ་གཞན་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། བདག་བྱེད་པ་ པོར་དཔག་གོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། རྒྱུ་གཞན་དག་ནི་ཉེ་བ་ནའང་། །འབྲས་བུ་དག་ནི་མི་སྐྱེད་ཕྱིར། །རྒྱུ་གཞན་རྗེས་སུ་དཔོག་འགྱུར་ན། །དེ་ནི་རྟག་རྣམས་ལ་ཡོད་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་མིག་ལས་གཞན་རྣམས་ཚོགས་ཀྱང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་སྐྱེད་ཅིང་། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་གཞན་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཞིག་མེད་པར་འབྲས་བུ་མི་སྐྱེད་པས། མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་མིག་ལ་སོགས་པ་ཙམ་ལས་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་བདག་མེད ན་ཤེས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་བདག་རྟག་པ་དང་།ཁྱབ་པ་ལ་ནི། ནམ་ཡང་གང་དུ་ཡང་བྲལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

是故实际上一切唯是苦：
"由有时所缘，
不坚依过故，
及由因自在，
是苦非我加。
非因非加持，
常时何成因，
是故多于一，
异时不当生。"
其中苦谛以无常、苦、空、无我四相而说。其中苦由有时所缘故无常，常者应是永时可见性，不应有时所缘，由可见与不可见性互相排除而住故成相违。
由因自在故亦是苦，由一切他所支配皆是苦之理故。"及"字亦当说习气所支配性。非我体性亦非我加持故，我非因亦非加持，加持则成有作用。有作用则是因。
若谓然则我是因，不然，由我等常法不应成能生，若不生则如兔角应成无。是故多果于异时不从我等常法生。若谓未经我加持之眼等如何生识？由果识不应异故，应推知我为作者。
"虽近余因时，
不生诸果故，
推知余因者，
常法中非有。"
若眼余聚亦不生眼识，及生眼识故。应推知余因，由无彼不生果故，从等无间缘所加持眼等生识故。若无我则无识之常遍我，由于任何时处皆无离故。

།འོན་ཏེ་ལྡོག་པ་མེད་པར་ཡང་བདག་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་བདག་གིས་སྐྱེད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་མིག་ལ་སོགས་པ་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་བྱེད་པར་ འགྱུར་ཏེ།དེ་དག་ཀྱང་རྟག་པ་དང་ཁྱབ་པས་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་ཚེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་བདག་རྒྱུར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རེས་འགའ་འབྱུང་བ་དག་གིས་ནི། །སྡུག་བསྔལ་འདི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་གྲུབ། །རྒྱུ་མེད་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ཕྱིར། །རྟག་ཏུ་ཡོད་པའམ་མེད་པར་ འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། རྒྱུ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང་། རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པ་ལས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་རྒྱུ་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་ནི་ནུས་པ་མེད་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་ ཡིན་ནོ།།རྐྱེན་ནི་གཙོ་བོ་དགག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དུས་ངེས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་འདི་ནི་རྒྱུ་དང་བཅས་པར་ངེས་ཏེ། རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དོ། །འོ་ན་ གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་ནི་རེས་འགའ་བ་ནི་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྒྱུ་དང་བཅས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན།གང་གི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་ན་དངོས་པོ་ནི་རྟག་ཏུ་ཡོད་པའམ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟོས་པ་མེད་ན་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཚད་མ་ལ་ སོགས་ཀྱི།།རྣོ་བ་ལ་སོགས་རྒྱུ་མེད་པ། །དེ་ལྟར་དེ་དག་རྒྱུ་མེད་འགྱུར། །ཞེས་ནི་ཁ་ཅིག་སྨྲ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ཡོད་དེ། འབྱུང་བའི་ཁྱད་པར་ཉིད་དུས་དང་ཡུལ་དང་། གནས་སྐབས་དང་ལྡན་པར་ སྐྱེའོ།།དེ་ལ་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱང་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྣང་སྟེ། མདུང་དང་། ལྕགས་མདུང་དང་། ཁབ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མགར་བས་ལྕགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། རྣོ་བ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་ལ། ལྕགས་བྱེད་ན་ཡང་ས་ལ་སོགས་པ་ནི་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ ལྕགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བྱེད་པའི་མགར་བ་མེད་ཀྱང་ཚེར་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣོ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྣོ་བ་ཉིད་མགར་བས་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེར་པ་མེད་ཀྱང་། ལུགས་མདུང་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣོ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། རྣོ་བའི་རྒྱུ་སྐྱེར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མ་ངེས་པ་ནི་རྒྱུ་མེད་ པ་ཉིད་དོ།

若谓虽无返，仅由我有即我生。若尔，虚空等亦应加持眼等，由彼等亦是常遍于生识时有故。是故非仅由有而我成因。
"由有时生者，
此苦具因成，
无因不待他，
应常有或无。"
集谛亦有四相：因、集、生、缘相。其中因为遮非因故。生为遮无能故，由从彼生故是生。缘为遮主故。
其中首先当说苦有因，由有定时故，此苦决定有因，由入有因性故。彼事即有因性。若谓若苦虽是有时，如何成有因？由无因则事物应常有或常无，由不待他因故。无所待则示有因性。
"如量等诸法，
锐等无因性，
如是彼等成，
无因有说者。"
无因论者说：自性有大种自性，大种差别随时处位而生。其中差别亦显无因，铁匠于矛、铁矛、针等非作铁体性，而作锐性差别，虽作铁亦非作地等故，虽无作铁等体性之铁匠，荆棘等有锐故，锐性非铁匠所作。如是虽无荆棘，见铁矛等有锐故，锐之因非荆棘。因不定即无因。

།དེ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་འདི་དག་རྒྱུ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཡོད་ན་ནི་གང་སྐྱེ་བའམ། །འགྱུར་བ་ཡོད་ནའང་འགྱུར་བ་ནི། །དེ་ནི་དེའི་རྒྱུར་རབ་ཏུ་བསྟན། །དེ་དག་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་ཡོད། །ཅེས་བྱ་བ་ ལ།འདིའི་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་རྒྱུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེར་པའི་ཚེར་མ་ལ་སོགས་པ་ཡང་། སྐྱེར་པའི་ས་བོན་མེད་པར་མང་པོ་དང་རྣོན་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེར་པའི་ས་བོན་ཡོད་ན་ཡོད་ལ་དེ་མེད་ན་མེད་པའི་ ཕྱིར།རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་དང་། དེ་གྱུར་ན་འགྱུར་བ་ནི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཡང་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་དང་། དེ་གྱུར་ན་འགྱུར་བའི་རྣོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཉིད་ དུ་རིགས་སོ།།མགར་བ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་རྣོན་པོ་ལ་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལས་སྐྱེར་ཚེར་མེ་སྐྱེའོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་སྐྱེར་ཚེར་གྱི་རྣོ་བ་སྐྱེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མགར་བས་བསྐྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་གཞན་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་གང་ ནས་གང་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་ན།རེག་བྱ་ཡང་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། རེག་བྱ་མེད་ན་མཐོང་བ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གཟུགས་རྒྱུ་ཉིད་ཕྱིར་རེག་བྱ་ནི། །མཐོང་བ་ཡི་ཡང་རྒྱུ་མཚན་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འདིའི་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཚོགས་པ་ གཅིག་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་དང་རེག་བྱ་ཉིད་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་རེག་བྱ་མེད་ན་མཐོང་བ་མི་འབྱུང་སྟེ། རེག་བྱ་མེད་ན་གཟུགས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་། གལ་ཏེ་གཟུགས་ཡོད་ན་ནི་མཐོང་བར་ཡང་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །ཡང་ན་ཕན་ཚུན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་ འགྱུར་ན་དུས་མཚུངས་པའི་རེག་བྱ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།གང་གི་ཚེ་རེག་བྱ་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་བརྒྱུད་ནས་གཟུགས་ཀྱང་རེག་བྱའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་བཀག་ནས་རྒྱུ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་པུ་རྣམ་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་ འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།རྟག་པ་རྣམས་ནི་བཀག་པའི་ཕྱིར། །དབང་ཕྱུག་སོགས་ལས་འབྱུང་བ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན་ཡང་། རྒྱུ་རྟག་པ་གཅིག་པུ་བཀག་པས་ཀུན་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་ཉིད་རྒྱུར་ངེས་པར་བྱེད་དོ།

如是由诸趣无定因故，应成无因。此非真实：
"若有何生起，
或有变异时，
彼说为彼因，
彼等于彼有。"
此意趣是：若差别体性是所生，则非无因。荆棘刺等亦非无荆棘种子而成多及锐性，由有荆棘种子则有，无则无故，不应理为无因。如是随转、随返及彼变则变，说为有因相。彼亦由有无随转及彼变则变于锐等有故，应知是果。
若谓铁匠等亦生锐性，由彼生荆刺？亦非，由如荆刺锐性所生，如是体性非铁匠所生，由见异差别故。若谓从何有彼即是彼因，则触应成见之因，由无触则无见故。
"由色是因故，
触亦成见因。"
此意趣是：由依一聚故，若无色触则不生。是故无触不生见，由无触不生色故，若有色则定成见。或由互无不生时，同时触是色因故，当触为色因时，色亦间接成触因。如是遮非因已，唯因一相安立。
为说集第二相故：
"为遮常法故，
非从自在等。"
虽苦有因，由遮一常因故，集相定因。

།གལ་ ཏེ་རྟག་པ་གཅིག་པུ་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་འབྲས་བུ་དུ་མ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།རྟག་པ་དང་གཙོ་བོ་དེ་དག་ནི་སྔར་བཀག་པར་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རྟག་པའི་ཕྱིར་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་ལས་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་ཕྱུག་ནི་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་དག་ གིས་དོན་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་སྲེད་པ་ཡིན་གྱི་ལས་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ནུས་པ་མེད་ཕྱིར་དེ་ཡི་རྒྱུ། །སྲིད་ལ་འདོད་པ་འཛིན་པ་ཡིན། །གང་ཕྱིར་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ལེན། །མི་རྣམས་དེ་ ཐོབ་བསམ་པས་བྱས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུ་གཞན་ལས་སམ་མ་རིག་པ་ལ་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ལས་དང་ལུས་དང་མ་རིག་པ་ལས་གཞན་ལ་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བའི་ནུས་པ་ཡོད་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྲེད་པ་མེད་ན་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ལས་ལ་སོགས་ པ་གཞན་ལ་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར།སྲིད་པ་ལ་འདོད་པ་ཉིད་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་ལ་ལས་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་མཐོང་ཞེ་ན་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལེན་པ་ནི་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་འདོད་པ་སྟེ། བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཡུལ་ཐོབ་པར་སྲེད་པས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།ལེན་པ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། སྐྱེ་བ་ལ་སྲེད་པ་ནི་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བའོ། །སྲིད་པ་འདོད་པ་ནི་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བ་ལ་འདུན་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པའོ། །འོན་ཏེ་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་འདུན་པར་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཀུན་འབྱུང་ གི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན།ཡང་སྲིད་པ་ལ་སྲིད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་དེ་དང་དེ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའོ། །གང་འདི་འདོད་པའི་སྲེད་པ་དང་སྲིད་པའི་སྲེད་པ་དང་བྲལ་བའི་སྲེད་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ་ཞེ་ན། །འགལ་བ་མེད་དེ་གང་གི་ཕྱིར། །དེ་ནི་སྲེད་ འདོད་གང་ཡིན་ཡང་།།སྲོག་ཆགས་བདེ་སྡུག་ཐོབ་པ་དང་། །འདོར་འདོད་འཇུག་པ་དེ་དག་ནི། །འདོད་དང་བྲལ་བ་ལ་སྲེད་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གང་འདི་ཡང་སྲེད་པ་ལ་དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ནི་དེ་དང་དེ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཅན་གྱི་སྲེད་པ་སྟེ། དེ་ དག་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ།འདོད་པའི་སྲེད་པ་དང་སྲིད་པའི་སྲེད་པ་དང་བྲལ་བའི་སྲེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་གནས་དང་ཡོ་བྱད་ལ་སོགས་པ་འདོད་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་སྲིད་པའི་སྲེད་པའོ། །གང་བདེ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་དེ་ནི་འདོད་པའི་སྲེད་པའོ། །གང་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་ པ་དེ་ནི་བྲལ་བའི་སྲེད་པའོ།།གང་ལས་སྲོག་ཆགས་རྣམས་འཇུག་པ་སྟེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཐོབ་པ་དང་འདོར་བར་འདོད་པའོ།

若唯常法为因，则多果应同时生。常法与主已如前遮。是故由常故非从自在等生苦，由自在离次第及同时作用故。
生是第三相，为显彼是爱非业等故：
"由无能故彼，
因是有欲取，
由取境差别，
人由得思作。"
由余因或无明无能故，不应说业身无明余有生能，由无爱不生故。是故由余业等无能故，有欲即是生因，由见欲生业故。云何见？由取故。取是欲境差别，由欲得所欲境故。取是系生故，是故生爱是生。有欲是于未来生起欲乐相。
若谓世尊说集谛非境差别欲，何为集谛？谓后有之有，具喜贪于彼彼欢喜，即所谓欲爱、有爱、离爱。无违，由：
"彼即爱欲者，
有情欲得舍，
乐苦诸趣入，
欲离即爱欲。"
此有情具喜贪于爱，于彼彼欢喜之爱，彼一切有三种：欲爱、有爱、离爱。其中有处所资具等欲者是有爱，系乐者是欲爱，欲离苦者是离爱。有情从何趣入？谓欲得舍。

།ཅི་ཞེ་ན་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དག་སྟེ། བདེ་བ་ཐོབ་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དོར་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བདེ་བ་བླང་བ་དང་། སྡུག་ བསྔལ་དོར་བར་འདོད་པ་དེ་དག་ནི་འདོད་པ་དང་བྲལ་བ་དང་།སྲེད་པའི་འདོད་པ་ཡིན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་འབྱུང་བར་བསྟན་པ་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པ་བཞི་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བདེ་མིན་ལ་བདེར་འདུ་ཤེས་པའི། །ཀུན་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ལ། །བདག་ ལ་ཆགས་པ་རྒྱུ་ཉིད་ཕྱིར།།དེ་ཕྱིར་སྲེད་པ་སྲིད་རྟེན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་ལྡན་པ་གཅིག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ནི་བདག་ཏུ་ཞེན་པ་སྟེ། བདག་དེ་ལ་ཆགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གནས་ཐམས་ཅད་དུ་འཇུག་པའི་རྒྱུའོ། །གང་གི་ཞེ་ན་དོན་དམ་པར་བདེ་བ་ དང་བྲལ་བ་ལ།བདེ་བར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པས་བསླད་པ་ཡིས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སྲེད་པ་ནི་སྲེད་པའི་རྟེན་ཡིན་གྱི། སྲེད་པ་མེད་ན་གང་གང་དུ་ཡང་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྙིང་རྗེས་ནི་སྲེད་པ་མེད་པར་ཡང་སྐྱེ་བ་ལེན་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ན་སྲེད་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་ པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྐྱེན་ཙམ་སྟེ།ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་སེམས་ཉིད་སྐྱེ་བ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྐྱེན་ནི་སྲེད་པ་ཡིན་ཞིང་། རེས་འགའ་སྙིང་རྗེ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་ནི་རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པ་ཉིད་ནི་ཡོད་ཀྱང་། སྲིད་པ་ནི་རྐྱེན་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ལུས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལུས་དང་ལྡན་པ་དག་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཆགས་བྲལ་སྐྱེ་བ་མ་མཐོང་ཕྱིར། །ཞེས་ནི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་བཤད། །ལུས་མེད་ཆགས་པ་མ་མཐོང་ཕྱིར། །ལུས་ལས་འདོད་ཆགས འབྱུང་བར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྐྱེ་བ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ནི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་གྱིས་བཤད་པ་བཞིན་དུ། ལུས་མེད་པ་ལ་ཆགས་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ལུས་ལས་འདོད་ཆགས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་ཁོ་བོ་ཡང་སྨྲའོ། །འདིར་ སྨྲས་པ་འདོད་ཆགས་མེད་ཀྱང་སྙིང་རྗེའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་འབྱུང་བས།སྐྱེ་བ་གཞན་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཡུལ་ནི་སྲེད་པས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དགའ་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྲེད་པ་ནི་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཙམ་ཡིན་ནོ།

何谓乐苦？谓求得乐舍苦之义。由欲取乐舍苦是欲离及爱欲故，于说集无任何相违。
为说第四缘相故：
"于非乐执乐，
遍入一切中，
由我爱为因，
故爱为有依。"
具我执一向增益之心是我执，彼我爱是一切处趣入因。于何？于胜义无乐中，由颠倒染污执为乐，是故爱是有依，由无爱于任何处不趣入故。悲虽无爱亦取生，故趣入时爱是俱有因故唯是缘，非是取，心是取生，彼缘是爱，有时亦是悲。此说缘相。
虽如是，虽有缘相，有非缘，然由是身故，有身者不离贪。为显此故：
"未见离贪生，
诸师如是说，
未见无身贪，
从身生贪欲。"
如诸师说由未见离贪生故贪是生因，如是我亦说由未见无身贪故从身生贪。
此中说：虽无贪由悲力生故，余生欲境是爱所作。由是喜差别因故，爱唯是生。

།དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་ལུས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལྷན་ ཅིག་བྱེད་པའི་གྲོགས་ཙམ་ཡིན་ལ།འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཁོ་ན་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་འདོད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མཚན་ཁས་བླངས་འདོད་པ་ན། །ཉེར་ལེན་དག་ནི་བསལ་བ་ཡིན། །རིགས་ནི་རྗེས་སུ་འདོད་པ་ན། །རང་གཞུང་རང་གིས་འགེགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་ བ་སྨོས་ཏེ།ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ལུས་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལུས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཉིད་འདོད་པ་ཁོ་ནའོ། །རེས་འགའ་ཡུལ་བཞིན་དུ་ལུས་ཀྱང་བག་ཆགས་སད་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བའི་རིགས་པ་འདིས་ འདོད་ཆགས་ཀྱང་ལུས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ།འདོད་ཆགས་མེད་ན་ལུས་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ལུས་དང་འདོད་ཆགས་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ཐོག་མ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །འདིས་ནི་ཚུ་རོལ་མཛེས་ པའི་གཞུང་སུན་བཏོན་པ་ཡིན་ནོ།།རྫས་དང་ཡོན་ཏན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་ལུས་དང་། འདོད་ཆགས་ཕན་ཚུན་རྒྱུར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་སྐྱེ་ལ་ཆགས་མཐོང་ཕྱིར། སྐྱེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ན་ནི། །སྐལ་མཉམ་སྐྱེ་བར་སྔར་གྲུབ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་ བ་ལ།གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལུས་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་ལུས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་ཏེ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་རིགས་མཐུན་ པའི་རྒྱུ་ལུས་ལས་སྔོན་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གཞན་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་སྲེད་པ་ཉིད་གཅིག་པུ་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་རིག་པ་དང་། སྲེད་པ་དང་། ལས་ཞེས་བྱ་བ་གསུམ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཇི་ལྟར་སྲེད་པ་ཉིད་དེ་དང་དེ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་ཕྱིར་ རྒྱུར་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། སྲིད་ལ་མི་ཤེས་རྒྱུ་ཡིན་ཡང་། །མ་བརྗོད་སྲེད་པ་ཉིད་བཤད་པ། །རྒྱུན་ནི་འཕེན་པར་བྱེད་ཕྱིར་དང་། །དེ་མ་ཐག་ཕྱིར་ལས་ལས་ཀྱང་། །དེ་ཡོད་ན་ཡང་མི་འབྱུང་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲིད་པའི་རྒྱུར་མ་རིག་པ་དང་། ལས་དག་འགྱུར་ཡང་ མ་ཆོད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ།སྲེད་པ་ཉིད་དེ་མ་ཐག་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཏེ། འཁོར་བའི་རྒྱུན་འཕེན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏི་མུག་དང་ལས་དག་ཡོད་ཀྱང་སྲེད་པ་མེད་པར་གང་དུ་ཡང་འཕེན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དངུལ་དུ་འཁྲུལ་ན་ཡང་སྲེད་པ་མེད་ན་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བའི་ ཕྱིར་རོ།

如是若身亦唯是贪等俱有伴，唯有身见是取者。为显彼即是欲故：
"许因相为欲，
诸取即已遣，
若许随理性，
自宗自能遮。"
由非理作意身是贪因故，由许身为贪因相故唯是因性。有时如境身亦成习气引发因之理，由此贪亦成身因性，由无贪不见身故。是故由身与贪互为因故，如是成无始因相故，成立后世。此破近美宗。
岂非实法与德性同生？故身与贪非互为因。此说：
"若见生有贪，
与生若俱起，
同分先已成。"
若谓由贪等与生俱起故贪等非身因者，则身亦非贪等因，由俱起故。亦非无因，是故由同类因先于身成故，成立他世。
虽如是，非唯爱是因，由无明、爱、业三是生因故。则云何说唯爱于彼彼欢喜故是因？此说：
"虽有无知为有因，
未说唯说爱，
由能引相续，
及无间故业，
虽有彼亦不生故。"
虽无明业成有因，非无间因，唯爱成无间因，由引轮回相续故。虽有痴业，无爱于何处亦不能引，由虽迷银无爱不趣入故。

།དེ་བས་ན་རྒྱུ་ཡིན་ཡང་མི་ཤེས་པ་སྟེ། མ་རིག་པ་མ་བརྗོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སྲེད་པ་ཉིད་བརྗོད་དོ། །མ་ཆོད་པར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ལས་དེ་ཡོད་ཀྱང་སྲེད་པ་མེད་ན་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ལས་ལས་སྐྱེས་པའི་ནོར་ལ་སྲེད་པ་མེད་ན་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་ བྱེད་དོ།།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་རྣམ་པ་བཞིར་བསྟན་ནས། ད་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པ་རྣམ་པ་བཞིར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་གཏན་དུ་བ་མིན་ཏེ། །རྒྱུ་ལ་གགས་ནི་སྲིད་ཕྱིར་རོ། །འཁོར་བ་ཉིད་ཕྱིར་ཐར་པ་མེད། །འདོད་དང་མ་གྲུབ་ཕྱིར་མ་ཡི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འགོག་པ་ དང་།ཞི་བ་དང་། གྱ་ནོམ་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལས་འགོག་པའི་བདེན་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ་འགོག་པ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། འགོག་པའི་རྣམ་པར་བརྗོད་དོ། །གྲོལ་བ་རྣམས་ལ་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པ་དེ་དགག་པའི་ཕྱིར་ཞི་བའི་ རྣམ་པའོ།།འདི་ལས་གཞན་པའི་ཐར་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་གཉེན་པོར་གྱ་ནོམ་པའི་རྣམ་པའོ། །གྲོལ་བ་ཡང་མ་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་དག་བསལ་བའི་ཕྱིར། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་དང་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་དེ་གཏན་དུ་ བར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་འགོག་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དང་བྲལ་ན་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱང་ལྡོག་པར་འགྱུར་བའི་ ཕྱིར་འགོག་པར་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་གལ་ཏེ་ཤེས་པའི་རྒྱུན་ཆད་པ་ཉིད་ཐར་པ་སྟེ་མེ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འདོད་ན། འོ་ན་ནི་ཐ་མའི་སེམས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དོན་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་ཐ་མའི་སེམས་ལ་ཡོད་ ན་ནི།འོ་ན་ཐ་མ་ཉིད་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཐ་མིའི་སེམས་གྲོགས་བྱེད་པ་ཙམ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་གཞན་གྱི་ཉེ་བར་ལེན་པར་མི་འགྱུར་བས་ཐ་མ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

是故虽是因而不说无知即无明，然说唯爱。亦非无间生因之业，由虽有彼业，无爱则生不可得故。如是于业所生财无爱则舍。
如是已说集谛四相，今为说灭谛四相故：
"彼非是永恒，
由因可障故，
轮回故无脱，
由欲未成母。"
灭、寂、胜妙、出离是灭谛四相。说无灭故说灭相。为遮他许解脱者亦生贪等故说寂相。为对治说有余解脱故说胜妙相。为遣说解脱者成未解脱故说出离四相。
为说第一相故，苦非永恒而是灭。何以故？由苦因可有障碍等故，等字摄不具因等。由离苦因则苦亦灭故，灭是可得。
若谓若许断知相续即是解脱，如火涅槃者，则末心不应有，由离作用故。若谓末心有生一切智智能，则不应是末。若谓末心唯是一切智智助伴，由不成余识所取故是末。

།འོ་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཅི་ཡིན། རིགས་མཐུན་པའོ་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དག་ལ་རིགས་མཐུན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ཐ་མའི་སེམས་ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་ཡིན། གལ་ཏེ་ཡང་དེ་ལ་ནུས་པ་གང་དུ་ཡང་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ། དེ་མེད་ན་ཡང་དེའི་གོང་མ་ཡང་མེད་པས་སྔ་མ་སྔ་མ མེད་པར་འགྱུར་ཏེ།དོན་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་ཙམ་ཉིད་ཐར་པ་སྟེ། དེ་དག་སྔ་ཕྱིར་རྟོགས་ན་རིགས་པ་མེད་པར་བརྩད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཐ་མའི་སེམས་ལ་ཐ་དད་པའི་དོན་བྱེད་པ་མེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རང་རིག་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ མེད་པ་ཡིན་འདི་ལྟར་དམིགས་པ་ལ་ཡོད་པར་བརྗོད་དོ།།འོ་ན་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཡང་འདི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པའོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ། །དོན་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་ཡང་འདིར་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་འདི་ཉིད་ཡིན་ ནོ།།གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་དོན་བྱེད་པ་ནི་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ཡང་ཡོད་དེ། ཡང་གང་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པས་དངོས་པོའི་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་ཐ་མས་དོན་བྱེད་པ་མེད་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་འབྲེལ་པའི་ཡོད་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་ཡང་ཐམས་ཅད་ མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེད་པར་ཐ་མའི་སེམས་ལ་ནུས་པ་ཡོད་ན་དེའི་ཚེ་ཐ་མའི་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་འབྲེལ་པ་མེད་པ་སྟེ།འདི་ལྟར་ཐ་མའི་སེམས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གྲོགས་བྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་མྱུ་གུ་ལ་ས་བཞིན་ནོ། །ས་མྱུ་གུའི་རྒྱུ་ནི་མ་ ཡིན་གྱི།མྱུ་གུ་གནས་ན་སའི་རྒྱུན་འཆད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ས་བོན་ནི་མྱུ་གུ་དང་རྒྱུད་གཅིག་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའི་རྒྱུན་ཆད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རྒྱུན་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐ་མའི་ཤེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་འདི་ལ་སྨྲས་པ་ནི།སྤྱིར་མཐུན་པ་ཙམ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉིད་དུ་འདོད་ན། ས་ཡང་སའི་ངོ་བོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མྱུ་གུའི་ཉེ་བར་ལེན་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་དཔེར་ན་རྒྱུད་གཞན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་དམིགས་ནས། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་ ནི་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའི་སེམས་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་གྱི། དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་ལོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐར་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་དབེན་པའི་ སེམས་ནི་ཐར་པ་སྟེ།རྒྱུན་ཆད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若问取因是何？若谓同类，则离贪与一切智智岂非有同类？云何末心非取？若谓彼全无功能，则成无事，彼若无则前前亦无，由无作用故耶？非尔，唯苦灭是解脱，彼等前后思维则成无理诤论。
虽末心无异作用，然由自证故云何是无？如是说有所缘。若谓则二月显现亦应有，如是亦应说此由识体性有。有之作用相，此即是所缘相之义。
复次，如有作用是因，所生果亦有，又说"由是因相故为事"。是故若末无作用则成因果相属有。若谓若末心有生一切智智功能则不成末者，极无相属，如是末心是一切智智助伴，如地于芽。地非芽因，芽住时地相续不断，种子与芽同一相续。如是虽断未离贪相续，一切智相续趣入。
若谓由是识故末识应成一切智智之取，此说：若许唯总相同是取，则地由具地体性故应成芽取。又如缘他相续识生比量彼是异相续，如是一切智智亦缘未离贪心，非彼取故，苦灭体性是解脱。复次，离贪等心是解脱，非断相续。

།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་གློ་བུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་ཐར་པའི་རིགས་ཀྱི་སེམས་ནི་ཤེས་པ་སྔ་མ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་འགག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཡོངས་སུ་དག་པའི་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྟག་ཏུ་ཡོད་པའོ། ། འཁོར་བ་ནི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་ནམ། ཆོས་ཅན་ཡོད་པ་ལ་ཆོས་ཟད་པར་མི་རུང་སྟེ། དེ་བས་ན་འཁོར་བ་ལས་ཐར་པ་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདོད་པས་ཉེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བ་པ་སུ་ལ་ཡང་ཐར་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་འཁོར་བ་དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།འཁོར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གྲོལ་བ་ནི་འཁོར་བ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་ཏུ་དེ་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ཏུ་སེམས་རྒྱུད་ནས་མ་དག་པ་ནི་འཁོར་བ་སྟེ། དེ་ཚོགས་པའི་རྐྱེན་གྱི་བྱེ་བྲག་ལས་བརྒྱུད་ནས་སེམས་དག་པའི་རྒྱུད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། སེམས་གཞན་གྱི་ རྒྱུད་ནི་འཁོར་བ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ལ།དོན་དམ་པར་འཁོར་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་མི་འཁོར་བའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུན་ཡང་དོན་དམ་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འཁོར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐར་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་འདི་མི་རིགས་ ཏེ།གྲོལ་བ་གང་ཡིན་པའི་གྲོལ་བ་པོ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་འཁོར་བ་པ་གྲོལ་བ་ཉིད་མ་ཡིན། དེའི་ཚེ་གྲོལ་བ་གཞན་ཡིན་ལ། བཅིང་བ་ཡང་གཞན་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་བཀྲེས་ཤིང་གཞན་འགྲངས་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་དཔྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་དག་རྒྱུ་ལ་མངོན་པར་ རྩོལ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན།ལན་སྨྲས་པ། ཇི་སྲིད་བག་ཆགས་མ་བཅོམ་ཞིང་། །དེ་ནི་ཡོངས་སུ་གདུང་གྱུར་པ། །དེ་སྲིད་སྡུག་བསྔལ་སྒྲོ་བཏགས་ནས། །རང་བཞིན་དུ་ནི་གནས་པ་མེད། །གྲོལ་བ་པོ་ནི་མེད་ན་ཡང་། །ལོག་པར་སྒྲོ་འདོགས་གཞོམ་ཕྱིར་བརྩོན། །འདོད་ཆགས་བྲལ་བའི་གནས་ པ་ནི།།བརྩེ་བ་ཡིས་བསམ་ལས་ཀྱི་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདིའི་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་མཐོང་བ་ལ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ནི་འདོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ནི་བདག་ནི་བློས་གང་དུ་ཡང་འཇུག་པ་མེད་པས་འབད་པར་བྱེད་ པ་མེད་དེ་བླང་པ་དང་།དོར་བ་ལ་བཏང་སྙོམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་བདག་ཅག་ལ་སོགས་པ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྩོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་བདག་ཅག་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ཏུ་ཞེན་ནས་དེ་ཉིད་བཅིངས་ཤིང་གྲོལ་ལོ་ཞེས་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཞེན་པ་ཡོད་པས་འཇུག་པར་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར་ ཇི་སྲིད་བདག་དང་།བདག་གི་བ་ལ་ཆགས་པ་ལོག་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་འཁོར་བར་ཡོངས་སུ་གདུང་བར་འགྱུར་ལ། སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་རྣལ་དུ་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

由贪等是客尘故，解脱种类之心由与前识相属故不灭。是故永有离贪清净心。
若谓轮回岂非有情法，有法者法不应尽，故不成从轮回解脱？此非所许过，任何轮回者皆无解脱，由彼轮回非涅槃故，由是轮回故。解脱者非轮回者，由永解脱故。唯心相续不净是轮回，彼由众缘差别辗转生净心相续，余心相续非成轮回，胜义中全无轮回。由刹那不轮回故，相续亦胜义无故。是故由轮回故之因不成，说无解脱不应理，所解脱之解脱者亦无。
若谓若轮回者非即解脱，则解脱是他，系缚亦是他，由他饥他饱故，云何有智者于因精进？答：
"乃至未坏习气，
彼成遍烧恼，
尔时增益苦，
自性不安住。
虽无解脱者，
为破邪增益勤，
离贪之住处，
悲心所思业。"
此意趣是：若谓不趣入现见，此唯所许，由见真实者心于何亦不趣入故无勤，由舍取舍故。若难我等不趣入者，则我等一向执著，执彼即系即解为一，应理趣入。如是乃至未反转我执我所执，尔时轮回遍烧恼，增益为苦性而不安住。

།དེ་བས་ན་གཅིག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ཐ་སྙད་འདོགས་ཀྱི། དོན་དམ་པར་དངོས་པོའི་སྟོབས་ལས་ནི་ཐ་ སྙད་འདོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཐ་སྙད་རྟོགས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཐག་པའི་རྫས་ལ་སྦྲུལ་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལས་སྤང་བའི་དོན་དུ་འབད་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བདག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་གྲོལ་བ་པོ་མེད་ཀྱང་ལོག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་སྒྲོ་འདོགས་པ་གཞོམ་པའི་དོན་དུ་ བརྩོན་པ་འབྱུང་ངོ་།།འོ་ན་གལ་ཏེ་ལོག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལས་འཇུག་ན་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ལ་ལོག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གནས་པ་དང་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་དང་ བྲལ་བ་ནི་འཁོར་བའི་མུར་སྙིང་རྗེ་གནས་པ་དང་།ཆོས་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་འབངས་ཀྱི་དོན་དུ་རྒྱལ་པོ་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ལས་སྔོན་དུ་བྱེད་པའི་དུས་ཅུང་ཟད་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་འགོག་པའི་རྣམ་པའོ། །འོ་ན་གལ་ ཏེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ལས་ཀྱིས་གནས་པར་བྱེད་ན་དེའི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་བྱས་པའི་ལས་ཡོད་པའི་ཕྱིར།འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དང་མཚམས་སྦྱོར་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ལས་ཏེ་ནུས་པ་མེད་ན་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་གནས་པ་དེ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་ སྨྲས་པ།འཕངས་ལ་ལྡོག་པ་མེད་འདོད་ཕྱིར། །སྲིད་པའི་སྲེད་ལས་རྣམ་རྒལ་བའི། །ལས་གཞན་འཕེན་ནུས་ཡོད་མིན་ཏེ། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཟད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་འཕངས་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལྡོག་པ་ལ་འབད་པ་མེད་པར་གནས་ཏེ། འཕངས་པ་ནི་རྩོལ་བ་མེད་པར་ བཟློག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་འབད་པ་དང་བྲལ་བས་བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་དེ་གར་ཡང་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འབད་པ་མེད་པའི་ལས་འཇིག་རྟེན་གཞན་སྐྱེད་པའི་མ་ཡིན་ཏེ། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་སྲེད་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་སྲེད་པ་དང་བྲལ་ན་ སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་གཞན་འཕེན་པར་བྱེད་མི་ནུས་སོ།

是故一向增益而施设名言，非由胜义事力施设名言，由名言与分别相属故。如于绳体增益为蛇而为断故有勤故，虽无我体性解脱者，为破邪增益故生破增益之勤。
若谓若由邪增益趣入，则见真实者无邪增益故不趣入住处说法等，云何世尊成量？离贪者由悲住轮回边际及说法，如王为臣于自相续精进。又离贪者由先作业暂住。此是灭相。
若谓若由离贪业住，则由有他世所作业故，岂不相续后世？若谓业无功能则无离贪住处？此说：
"由许所引无返故，
超越有爱者，
余业无能引，
由俱作尽故。"
由先业所引心相续无勤而住，所引非无勤能返，离贪者离勤故住于舍。是故无勤业不生他世，由无爱相俱作故。即彼离爱故，先业不能引生他生。

།སྙིང་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། སེམས་ཅན་གང་མེད་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་དུ་འཛིན་པ་འཁྲུལ་པར་གྱུར་ན། ཇི་ལྟར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ལ་ཡོད་དེ། སེམས་ཅན་དུ་འཛིན་ པ་ཡོད་ན་ནི།བདག་མེད་པ་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། སྡུག་བསྔལ་ཤེས་ལ་འགལ་མེད་པའི། །འདུ་བྱེད་སྔ་མ་འཇུག་པ་ཅན། །དངོས་ཆོས་བརྩེ་བ་སྐྱེ་བ་དེ། །སེམས་ཅན་རྗེས་འབྲེལ་ཅན་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་གང་གི་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ མ་ལུས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ།སྡུག་བསྔལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བཟུང་བ་ན་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་འགལ་བ་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་གོམས་པ་ལས་འབྱུང་བའི་བརྩེ་བ་སྐྱེ་བ་ནི། དངོས་པོའི་ཆོས་ཏེ། དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩེ་བ་དེ་སེམས་ ཅན་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ།སེམས་ཅན་ལ་འཛིན་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའི་ཕྱིར། སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བརྩེ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཡིན་གྱི། གཞན་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ནི་སེམས་ཅན་དུ་འཛིན་པ་སྤངས་ནས་སྲོག་ཆགས་ རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་བརྩེ་བར་འགྱུར།དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་སྙིང་རྗེ་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད། དེས་ན་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པའི་གདོན་མི་ཟ་བར་འདོད་ཆགས་ཅན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཁྱད་པར་སྨྲས་པ། དེ་བདག་མེད་ཅན་ཆོས་ལ་ནི། །བདག་གཞན་སྒྲོ་བཏགས་ཕྱིར་འདོད་ཆགས། ། སྡུག་བསྔལ་རྒྱུན་གྱི་འདུས་རེག་ཙམ། །ཉིད་ལས་བརྩེ་བ་སྐྱེ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བརྩེ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དག་ལ་ཁྱད་པར་ཆེ་སྟེ། རྒྱུ་དང་ཡུལ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་ལ་བདག་གཞན ཏེ།ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་རྟག་པ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩེ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུན་ཙམ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་ཉིད་ནི་ལོག་པའི་ཤེས་པ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུན་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་བརྩེ་བ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། འདོད་ཆགས་ ལས་ཐ་དད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བརྩེ་བ་མ་གྱུར་མོད་ཀྱི་ཞེ་སྡང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། མི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ལས་ལྡོག་པའི་བློ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་འདིར་སྨྲས་པ། སྐྱོན་རྣམས་གཏི་མུག་རྩ་བ་སྟེ། །དེ་ཡང་སེམས་ཅན་འཛིན་པ་དེ། །མེད་ན་ཁྲོ་ རྒྱུ་ཞེ་སྡང་མིན།།དེ་ཕྱིར་བརྩེ་བ་སྐྱོན་ཡིན་ནོ།

若谓悲是欲有情苦，由无有情故，若执有情为迷乱，云何离贪者有？若有执有情，则不见无我。此说：
"于苦智无违，
前行诸行者，
事法悲生彼，
非随系有情。"
当现见具三苦一切苦时，若执苦无常等体性，则生离一切过无违悲习所生慈，是事法，由缘事体性故。彼慈非随系有情，由遍断执有情故。思即是慈，彼亦是离贪者，非他。有贪者舍执有情已，云何慈有情？虽如是，贪与悲有何差别？是故有慈者定是有贪者。
此说差别：
"彼无我法中，
增益自他故贪，
唯由苦流触，
即生于慈悲。"
慈与贪有大差别，由因境异故。如是于无常苦等相法增益自他，即增益异体性常乐等相故。慈由唯现见苦流故，由返邪智故。是故由唯见苦流生慈故，定异于贪。
若谓慈虽非贪体性，当成嗔体性，由见不净等生返心故。此说：
"诸过痴为根，
彼即执有情，
无则嗔因非嗔，
是故慈非过。"

།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་བདག་ལ་འཚེ་བ་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ། ཞེ་སྡང་སྐྱེ་སྟེ། བདག་གང་ཡང་མེད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡང་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་འབའ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་གཏི་མུག་སྟེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉེས་པའི་ རྒྱུ་སྟེ་དེ་ཡང་ཡོད་པར་འཛིན་པའོ།།ཡོད་པར་འཛིན་པ་དེ་མེད་ན་ཁྲོ་རྒྱུ་དེ་བདག་ལ་འཚེ་བར་བྱེད་པ་ཞེ་སྡང་མ་ཡིན་ཏེ་སེམས་ཅན་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བརྩེ་བ་ནི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་གྱི། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉེས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི།གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལུས་དང་བཅས་པར་ཡོད་ན། དེའི་ཚེ་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གྲོལ་མེད་མ་ཡིན་སྔོན་འདུ་བྱེད། །ཟད་ན་གཞན་མཚམས་སྦྱོར་མི་བྱེད། །གང་འདུ་བྱེད་ནུས་ཟད་མེད་ཅན། །ཡིན་ན་སྐྱོན་མེད་ཅན་དེ་གནས། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།འདི་དག་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་གནས་པ་ནི་ཐར་པ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལྡོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ། །གཞན་ཡང་སྐྱེ་བ་སྔ་མའི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་བྱས་པའི་འདུ་བྱེད་ཟད་ན་སྐྱེ་བ་གཞན་དང་མཚམས་ མི་སྦྱོར་བས་མི་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།སླར་ཡང་ནུས་པ་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བ་སྔར་བྱས་པའི་འདུ་བྱེད་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་སྡིག་པ་དང་བྲལ་ནས་ཇི་སྲིད་འཁོར་བའི་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དུས་ཅུང་ཟད་གནས་ལ་དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་བའི་ མུར་ཅི་སྟེ་མི་གནས་པ་ཡིན་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། སྙིང་རྗེ་དམན་པ་ཉིད་ཕྱིར་ཡང་། །གནས་པའི་འབད་རྩོལ་ཆེན་པོ་མེད། །གང་དག་བརྩེ་བ་ཆེན་པོ་པ། །གཞན་གྱི་ངོར་ནི་བཞུགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་གྱི་འདུ་བྱེད་ཟད་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དམན་པའི་ཕྱིར་འབད་རྩོལ་ཆེན་པོས་གནས་པར་འདོད་ པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་དག་དུས་ཡུན་རིང་པོར་གོམས་པ་བྱས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཅན་དེ་དག་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པའི་ངོར་འཁོར་བ་མ་སྟོངས་ཀྱི་བར་དུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འཇིག་ཚོགས་ལྟ་བྲལ་ཕྱིར། །དང་པོས་སྲིད་མེད་འགྱུར་བ་ན། །ལྷན་ཅིག་ སྐྱེས་སྤངས་མེད་ཕྱིར་རམ།།ཡང་ན་སྲིད་པ་གང་ལས་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་ལམ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་ན། དེའི་ཚེ་དང་པོ་མཐོང་བའི་ལམ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་སྤང་བྱ་སྤངས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བའི་ ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་མི་འབྱུང་སྟེ། ལམ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱོན་གྱི་རྩ་བ་གཏི་མུག་ཡིན། །དེ་ཡང་སེམས་ཅན་འཛིན་པའོ། །ཞེས་བསྟན་ཏོ།

若见害我时生嗔，虽无我，然虽非有，唯有执我即是痴，是贪等过因，彼亦是执有。若无执有，彼害我因非嗔，由无见有情故。是故慈离一切过，非贪等过体性。
虽如是，若离贪者有身，则不成解脱？
"非无解脱前行，
尽则不续他，
若有行力未尽，
无过者住彼。"
此说离贪等心住是解脱，非一切种智返。又前生相续由先业所作行尽则不相续他生，故非不解脱。又有先作行力未尽者，离罪住乃至轮回边际。
若谓离贪暂住，云何不如是住轮回边？答：
"由悲劣性故，
无大勤住处，
诸大悲者住，
随顺于他故。"
由前行尽及悲劣故，无大勤欲住故非常住。诸长时修习大悲者，为利有情住至轮回未空。
"若由离身见故，
初则无有时，
由无俱生断，
或复从何有？"
若道有离烦恼功能，则初见道即断预流所断，何以故？由离身见故。如何预流不生身见？由现道故。已说：
"过根即是痴，
彼即执有情。"

།དེ་བས་ན་བསྒོམ་པའི་ལམ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཉིད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །མཐོང་བའི་ལམ་ནི་བདེན་པ་མཐོང་བ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྩ་བ་མ་ཡིན་པའི་བདག་ འཛིན་ཙམ་སྤངས་པ་སྟེ།མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཉེ་བར་བརྟེན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ཉིད་ཀྱིས་བཟློག་པ་ཡིན་གྱི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ནི་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་དུས་ཡུན་རིང་པོར་གོམས་པར་བྱས་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ གཉེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ།།གང་དག་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡང་སྤོང་བར་འདོད་པ་དེའི་ལུས་ཀྱིས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་མཐོང་བའི་ལམ་ཉིད་ཀྱིས་སྤོང་ན་ཡང་སྲིད་པ་གང་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན། ཤེས་རབ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་གསལ་བ་ལམ་དང་པོ་ཉིད་ སྐྱོན་མ་ལུས་པ་ཟད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ལམ་དེ་ཉིད་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ་ལས། བམ་པོ་བཅུ་པ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་གང་དག་བདག་གི་རྣམ་པར་གྱུར་པ་དེའི་བདག་ཉིད་ནི་དེ་ལ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཉིད ཀྱི་བློ་ཡིན་གྱི།དངོས་པོས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མེད་པས་དེའི་བློ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཉིད་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བདེ་བར་གྱུར་པའམ་སྡུག་བསྔལ་བར། །མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་འདོད་པ་ཡིས། །འདི་ན་ང་ཞེས་བློ་གང་དེ། །འཇིག་ཚོགས་ལྟ་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས། །འགའ་ཞིག་ང་ཞེས་མཐོང་མེད་ པ།།དེ་ལྟ་བདག་ལ་ཆགས་པ་མེད། །བདག་ལ་ཆགས་པ་མེད་པར་ཡང་། །བདེ་བ་འདོད་པས་མཐོང་རྒྱུག་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ངའོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ལས་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་སྟེ། བདག་བདེ་བར་གྱུར་ཅིག་ སྙམ་པའམ།སྡུག་བསྔལ་བར་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ངའོ་སྙམ་པའི་བློ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཡིན་ཞེ་ན། སྲེད་པ་པོའི་སྟེ་བདེ་བ་འདོད་པའོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་བློ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དེ་མ་ སྤངས་པས་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ།།འགའ་ཞིག་ང་ཞེས་མ་མཐོང་བ་དེ་ནི་བདག་ལ་ཆགས་པར་མི་བྱེད་ཅིང་། བདག་ལ་ཆགས་པ་མེད་ན་བདེ་བ་འདོད་པས་མངོན་པར་རྒྱུག་པར་མི་འགྱུར་རོ།

若谓则修道无义？非也，由未断俱生身见及已断分别故。俱生身见是有。见道唯见谛故，仅断分别烦恼根本非我执，由依分别身见所生者见道即返，俱生身见由依故以长时修习修道对治而断。
若许亦断俱生者，由见道断俱生身见，则从何生有？由胜慧明显初道尽一切过故，彼见道即是一切道体性。
量释第十品：俱生身见诸我相体性，是于彼增益智，非事所生故非彼智，岂非增益为因？
"愿成乐或苦，
不成之欲故，
此中我执智，
俱生身见是。
若无我见者，
彼无我爱着，
无我爱着亦，
非乐欲所趋。"
无始习气所生我想智即是俱生身见，愿我成乐或愿不成苦如是相即是我执智。谁之？有爱者即欲乐者。此智说为俱生身见。未断俱生身见故不成无。若无我见则不爱我，若无我爱则不为乐欲所趋。

།གང་ཞིག་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དེའི་ཆགས་པ་ཡོད་བཞིན་དུ། ཇི་ལྟར་ཡང་སྲིད་ པ་མེད་པར་འགྱུར།དེ་བས་ན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཡོད་པས། ལམ་དང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་བ་མེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཉིད་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་སྤང་བར་བྱ་བར་གནས་པའོ། །འདིས་ནི་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ བསྟན་ཏོ།།བདག་ཡོད་ན་འཆིང་ཞིང་དེ་ཉིད་ནི་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་བདག་ཡོངས་སུ་དགའ་བའི་ཁྱད་པར་ལས་བདག་ཉིད་མ་རིག་པ་དང་བྲལ་ནས་དགའ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གྱ་ནོམ་པའི་ཐར་པའོ། །བདག་མེད་ན་འཁོར་བ་དང་། ཕ་རོལ་ཉིད་གྲོལ་བ་ཡང་གཞན་ཁོ་ན་སྟེ། གང་ཡང་གྲོལ་བའི་ ཚེ་ཡོངས་སུ་དགའ་བར་འགྱུར་བ་ན་སུ་ཞིག་དགའ་བར་འགྱུར།བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡོད་ན་སྐྱོན་དང་བཅས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཐར་པ་རུང་ངོ་ཞེ་ན། འདིར་ལན་སྨྲས་པ། སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ནི། །འཆིང་བའི་རྟག་པ་དེ་གང་ལས། །སྡུག་བསྔལ་མི་སྐྱེའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱང་། །ཐར་ཡིན་རྟག་པ་དེ་ གང་ལས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་བདག་དང་ཁྱབ་པ་ཡིན་ན་དེ་བས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་བདག་ཉིད་རང་གི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་མི་ནུས་ཏེ། ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་རང་རྒྱུད་པ་ནུས་པ་ཅན་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་བདག་གི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། རང་ རླག་པར་བྱེད་པ་ལ་འགོད་པར་དཔྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་མི་རིགས་སོ།།འདི་ནི་རྨོངས་པས་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད་དེ། གང་གི་ཚེ་རྨོངས་པ་ལྡོག་པ་ན་བདག་མཐོང་བར་གྱུར་ན་སྟེ། དེའི་ཚེ་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་བས་ན་མ་རིག་པ་ལས་འཁོར་བར་འགྱུར་ལ། རིག་ན་ཐར་པར་འགྱུར་ཞེས་སྨྲ་ བར་བྱེད་ན་འཁོར་བའི་དུས་ན་གལ་ཏེ་བདག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཐོང་ན་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ།མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་འདི་མེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་མ་རིག་པ་ཉིད་འཁོར་བ་པ་སྟེ། བདག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་བདག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་རིག་པ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ན་ གང་གིས་ན་བདག་འཁོར་བ་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་རྟག་ཏུ་བདག་མ་རིག་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་གནས་ན་དེའི་རང་བཞིན་ཡང་ཟད་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་མ་རིག་པ་ལྡོག་ན་སྐྱེས་བུ་དག་པ་ཉིད་ཡོད་ཅེ་ན། དེའི་ ཚེ་འཁོར་བ་ཉིད་གཞན་ཁོ་ན་ཡིན་ཞིང་།གྲོལ་བ་ཡང་གཞན་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་པའི་ལྟ་བ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པར་འགྱུར་རོ།

若有俱生身见之贪，云何成无后有？是故由有俱生身见，非初道能令无轮回，然俱生身见是修道所断。此说寂静相。
若有我则系缚，彼即非解脱耶？是故由我遍喜差别，自离无明而喜体性是胜解脱。若无我则轮回及彼岸解脱皆唯他，谁于解脱时生喜？若有我执则应有过失之解脱可能耶？此答：
"苦生因性者，
系缚常彼何，
苦不生因性，
解脱常彼何？"
若我遍满，则无随行返故，此不能生自苦，如虚空。若复自续有能，云何生我苦？不应有毁自观察。此由痴作苦，若痴返见我时，岂非解脱？如是说由无明成轮回，若明则解脱。轮回时若不见我体性，云何是有？由不可得故应成无耶？是故无明即轮回者，非我。
若我体性是无明非异，何故我非轮回者？若尔则我常是无明自性故不成解脱，彼住时不能尽其自性故。若复无明返有清净士夫，则轮回即唯他，解脱亦唯他故，当依佛见。

།འོན་ཏེ་མ་རིག་པ་ནི་ཚངས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་ཐ་མི་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ལོག་ པར་སྣང་བ་དང་།སྒྱུ་མར་སྣང་བ་མ་རིག་པའོ་ཞེ་ན། ཅི་སྟེ་དེ་ལྟ་ན་ནི་མ་རིག་པ་ཚངས་པ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཚངས་པ་ནི་དོན་དམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་མ་རིག་པ་ཚངས་པ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་མེད་ན། གཞན་ཉིད་ གྲོལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར།ཇི་ལྟར་ཐར་བའི་སྒྲུབ་ཐབས་ལ་འཇུག་།ཚངས་པ་དེ་ཡང་རྟག་ཏུ་གྲོལ་བར་གནས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་འཇུག་པར་བྱེད། འོ་ན་ཇི་ལྟར་མེ་ལོང་ལ་སོགས་པར་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ། མ་རིག་པ་ཚངས་པ་ཉིད་གཞན་དུ་སྣང་ངོ་། །གང་གི་ཚེ་མ་རིག་པ་ཟད་པ་དེའི་ ཚེ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྣང་བས་ཚངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐར་པ་འགྲུབ་པོ་ཞེ་ན་མ་རིག་པའི་ཚེ་ཚངས་པ་མི་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ཇི་ལྟར་མ་རིག་པ་ཚངས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན། འོན་ཏེ་རིག་བྱེད་ལས་ཤེས་པ་ཚངས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རིག་བྱེད་ལས་ཤེས་པར་གྱུར་པའི་ཚངས་པ་ནི་ ལོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ།རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་སྣང་བར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་ཉིད་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །གྲོལ་བའི་དུས་སུ་ནི་ཚངས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རིག་པ་ཐར་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཇི་སྲིད་ཚངས་པ་མི་ཤེས་པ་དེ་སྲིད་དུ་རྣ་བའི་འདུ་ཤེས་པ་ལ་མི་བདེན་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་སྣང་བའི་ཕྱིར་འཁོར་བའོ། ། མ་རིག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཐར་ན་ནི། དུས་གང་གི་ཚེ་ཚངས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེའི་ཚེ། འཁོར་བ་རིག་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་ཇི་ལྟར་གྲོལ་བ་དང་། མ་གྲོལ་བ་དག་གཅིག་ཏུ་གཞན་ཡང་མ་རིག་པ་ནི་ཚངས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚངས་པ་འགགས་ན་མ་རིག་པ་རྒྱུན་ཆད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། འོ་ན་མ་རིག་པ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དེ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འཁྲུལ་པ་ཡང་རྒྱུ་མེད་པར་མི་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནམ། རབ་རིབ་ཀྱི་ནད་མེད་ན་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དང་། སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་མ་རིག་པ་མ་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ ཡིན་པ་དེ་ལྟར་བཤད་པར་བྱའོ།།འོན་ཏེ་མ་རིག་པ་ནི་མ་རིག་པ་ཉིད་ལས་ཡིན་ལ། རིག་པ་ལས་མ་རིག་པ་ལྡོག་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་རིག་པ་ཐར་པར་འགྱུར་ལ། མ་རིག་པ་འཁོར་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཅིའི་ཕྱིར་བདག་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པ་རྟོགས་པར་བྱེད། གང་མ་རིག་པ་ལས་ ཚངས་པ་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་སྐྱེའོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གཟུགས་བརྙན་དང་བཞིན་གཅིག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓无明非异于梵非不异，非一切种无，然倒现及幻现是无明？若尔则无明非不异于梵，由彼非有故，梵是胜义故。是故若无明非不异于梵，由他解脱故，云何入解脱方便？彼梵若常住解脱，何故趣入？
若谓如镜等中面倒现，如是无明即梵现为他。若无明尽时不倒现故成梵解脱者，无明时岂非不现梵？云何无明是梵体？若谓由吠陀说智为梵，由吠陀所知梵是倒体性现，若现自体性则即解脱。解脱时知梵体性是解脱，故乃至不知梵，耳识现非真实性故轮回。
若脱一切无明，尔时若证梵，轮回非明，云何解脱与未解脱一？又无明是梵因故，梵灭时无明云何断？若谓无明迷乱无因，迷乱岂非不无因生？由无翳病不生发丝等现故，应一切生现故。如是当说无明非无知体性。
若谓无明从无明，由明返无明？则明成解脱，无明成轮回故，何故非了知我令了知？所说无明生梵如影像亦非理，由影像与面非一故。

།གཟུགས་བརྙན་ལས་བཞིན་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ནི་འབྲེལ་པ་ལས་ཡིན་གྱི། བཞིན་གཉུག་མ་གཟུགས་བརྙན་དུ་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་གལ་ ཏེ་འགྲོ་བ་ཚངས་པའི་གཟུགས་བརྙན་དུ་ཁས་ལེན་ན།དེའི་ཚེ་འཁོར་བ་དང་གྲོལ་བ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་མི་ཤེས་པས་ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་ལ་དེ་ལས་འཁོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་རྟག་པའི་ཡང་རང་སྡུག་བསྔལ་བར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་འཆིང་ བ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན།དེའི་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དག་རྟག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་བཅིང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་གྲོགས་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་རྟག་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་མེད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་གནས་ལ། དགའ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གནས་པ་ནི་ཐར་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུར་རྟག་པ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་ནི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདས་མ་ཐག་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་པ་སྔོན་དུ་མི་གཏོང་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དག་ཏུ་བརྗོད པར་མི་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་སྨྲས་པ།མི་རྟག་བརྗོད་བྱ་མིན་གང་ཡིན། །དེ་ནི་འགའ་ཞིག་གི་རྒྱུ་མིན། །བརྗོད་བྱ་མིན་ན་ནམ་ཡང་ནི། །བཅིང་དང་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། མི་རྟག་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་འདི་ལ་རྟག་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། མི་རྟག་པ་མེད་ན་ནི་རྟག་པ་སྟེ། འགའ་ཞིག་གི་ཡང་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ཉིད་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་བཤད་དོ། །དེ་བས་ཁྱབ་བྱེད་མི་རྟག་པ་མེད་ན་དོན་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན། བཅིང་བ་ཐར་པར་མི་རུང་ངོ་། །ཡང་གི་སྒྲས་བརྟག་པ་གཅིག་པུའི་སྐྱེས་བུར་མ ཟད་པའོ།།འོན་ཏེ་གཉིས་གའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ཡིན་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར། གང་གི་རང་བཞིན་འཇིག་མེད་པ། །དེ་ལ་མཁས་རྣམས་རྟག་ཅེས་བརྗོད། །ཁྲེལ་བ་སྤངས་པའི་ལྟ་བ་འདི། །དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་རྟག་ཅེས་བཤད། ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྟག་པ་དང་། འཇིག་ པ་ནི་འགལ་བ་སྟེ།གང་གི་རང་བཞིན་འཇིག་པ་མེད་པ་དེ་ནི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འཇིག་པ་དང་། མི་དམིགས་པ་དང་། མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གཅིག་གོ། །མི་འཇིག་པ་དང་རྟག་པ་དང་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་པར་བཤད་པར་བྱའོ། །འགལ་ བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པའི་ལྟ་བ་ཅན་ཁྲེལ་སྤངས་པ་དེ་ནི་རྟག་པ་ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད་དོ།།འདི་དག་གིས་ནི་གཞན་གྱི་རྟག་པའི་ཐར་པ་བཀག་ནས་འགོག་པའི་བདེན་པ་གྱ་ནོམ་པའི་རྣམ་པ་བསྟན་ཏོ།

由影像推知面是从关联，非本面现为影像。如是若许众生为梵影像，则轮回解脱异故不应趣入。若谓由不知非法生苦故是轮回，则常亦成系缚因生自苦，尔时由苦因常有故成常系缚。依助缘亦遮常生果。
无苦生住而离苦，住喜体性是解脱，如是于常非有。我非常，有前过失故。亦非无常，有不先思过失故。是故岂非不应说常无常耶？答：
"无常非所说，
彼非某者因，
若非所说者，
终不缚解脱。"
无常非所说者，此义谓此无常。若无无常则常，亦非某因，说因遍无常性故。是故若无遍无常则无作用故非所说，不应缚解脱。又声不仅观察一补特伽罗。
若谓二性补特伽罗亦有如是过，由：
"彼性无坏者，
智者说为常，
无惭此见故，
是故说彼常。"
常与坏相违，智者说无坏自性为常。坏、不可得、无是一义。不坏、常、可得当说为异名。由相违故，无惭常无常见者说为常。此等遮他常解脱已，示胜灭谛相。

།དེ་ནི་ལམ་གྱི་ཞར་ལ་འགོག་པའི་རྣམ་པ་བཞི་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བཤད་ཟིན་ལམ་དེ་གོམས་པ་ལས། །རྟེན་ནི་གནས་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། །གོམས་ཀྱང་ལམ་བཞིན་སྐྱོན་འབྱུང་ན། །མ་ཡིན་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ལམ་གྱི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ལམ་དང་། རིགས་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་། ངེས་པ་འབྱིན་པའོ། །ལམ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་རྒོལ བ་དེ་ལ་ལམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།ལམ་འདི་ནི་ཚད་མ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་གཞན་དག་སྨྲ་བར་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རིགས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ལམ་ཉིད་འགོག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་ལམ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ བསལ་བའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འབྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་བཞི་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ལམ་ནི་གྲོལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་གསུམ་བརྗོད་དོ། །ཇི་ལྟར་སྔར་བསྟན་པའི་ལམ་དེ་གོམས་པ་ལས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དམ། ཀུན་གཞི་པ་ཡོངས་སུ་དགའ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་གནས་གྱུར་པར་ འགྱུར་ཏེ།བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ། བདག་མེད་པ་གོམས་པར་གྱུར་ན་ཡང་ཉེས་པ་འབྱུང་བ་སྲིད་དེ་དཔེར་ན། སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡོན་ཏན་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཉེས་པ་རྣམས་སླར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ཏན་རྣམས་ དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།སྐྱོན་རྣམས་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྣམ་ཤེས་ཡུལ་འཛིན་པ་ཡི་ཆོས། །ཇི་ལྟར་དེ་ནི་ཡོད་པ་བཞིན། །འཛིན་གྱུར་ཡོད་པའི་བདག་ཉིད་དེ། །དེ་ཡིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའང་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲོག་ ཆགས་རྣམས་ལམ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཡུལ་འཛིན་པའོ། །ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་གྱི། མྱོང་བ་མེད་ན་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་འཛིན་ལ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་འཛིན་པ་ནི་མ་ ཡིན་ཏེ་འཁྲུལ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཡུལ་དེ་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་གཏོད་པར་བྱེད་ནུས་པའི་རྒྱུ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རང་གི་ངོ་བོ་རིག་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཆོས་ཏེ། ཡོད་པར་ གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ཉིད་ཡུལ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་དང་། བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་ཡུལ་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཡུལ་དེ་འཛིན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

为示道旁第四灭相故说：
"已说道修习，
所依成转依，
虽修如道生过，
非是无能故。"
道谛四相：道、理、修、出离。对说无道者示有道。若谓此道非量，为除他说故说理。由现证道是灭因故说修。为除说余道是我见故，说第四出离。其中现证道是解脱因故说三相。
如前所说，由修彼道，心相续或阿赖耶成喜体性转依。若修无我为我执对治，亦可生过，如有过者生功德。是故非定出轮回耶？过不复生，由功德是事体性故，过非事体性故。何故尔？答：
"识取境之法，
如彼有性然，
能取有体性，
彼亦能生起。"
有情趣入道是识，其法体性是取境。领纳境成识，无领纳非识。如境有而取，非异相取，应成迷乱故。彼境亦由有性体能生识，能置相因是识境。是故了知自体是识法，有性体即是境。是故无常无我等性是境，识即能取彼。

།གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་དང་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་འཛིན་པ་ཤེས་པའི་ཆོས་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་རྟག་པ་དང་། བདག་ཏུ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་བས་ན་དེའི་རྩ་བ་ཅན་གྱི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་ན་འཁོར་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དེ་ཡི་ངོ་བོ་ཉིད་འདི་ལས། །རྒྱུ་གཞན་གྱིས་ནི་འཁྲུལ་པར་འགྱུར། །ལྡོག་པ་ཉིད་ནི་རྐྱེན་ལ་ལྟོས། །མི་བརྟན་སྦྲུལ་གྱི་བློ་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདག་མེད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རིག་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། རང་བཞིན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདི་ལས་ཏེ། བདག་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་འཛིན་པ་འདི་ལས་སེམས་དེ་འཁྲུལ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གཞན་འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་བདག་མེད་པ་འཛིན་པ་ལས་སེམས འཁྲུལ་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་དུས་གཞན་དུ་ཡང་སེམས་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་འཁོར་བར་འགྱུར་གྱི་ཐར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་སླར་ལྡོག་པ་རྐྱེན་གཅིག་ལ་ལྟོས་པས་རྩ་བ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྦྲུལ་ གྱི་བློ་བཞིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་རྟག་པ་ཉིད་དང་། བདག་དང་བཅས་པ་མེད་པ་དེ་ལྟར་སྔར་བསྟན་ཞིང་འོག་ཀྱང་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་བས་ན་ནང་གི་མ་རིག་པས་བསླད་པ་ལས་བྱུང་བའི་དྲི་མ་ནི་གློ་བུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྨྲས་པ། སེམས་འདིའི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་པས་ རྟག་པ་དང་བྲལ་བར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ཏེ།དྲི་མ་རྣམས་ནི་གློ་བུར་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྩ་བ་མེད་པ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་ལ་རྟག་པ་ནི་གང་དུ་ཡང་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བརྟགས་ པས་སྟོང་པ་དེའི་ཕྱིར་དྲི་མ་རྣམས་ནི་གློ་བུར་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཕྱིར་སྔར་ནུས་མེད་པ་ཡང་། །ཕྱིས་དེ་རང་བཞིན་ལ་ཅི་ནུས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་ཕྱིར་སྔར་ཐོས་པ་དང་། བསམས་པའི་དུས་སུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ལ་གགས་བྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་ན་ཕྱིས་ལམ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཚེ། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལམ་གྱི་ངོ་ བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་ན།ཉེས་པ་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བའི་ནུས་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད། དད་པ་ལ་སོགས་པ་དམན་པ་དགྲ་བཅོམ་པར་གྱུར་པ་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལས་ཉམས་པར་གྱུར་ནས་ལམ་མངོན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཡུལ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ ན་ཇི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་སླར་མི་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ནུས་པ་ཡོད་ནའང་གནོད་པ་ཅན། །སྐྱེས་ནུས་སྙིང་པོ་ཅན་དངོས་ལ། །ལྡོག་པར་སྐྱེད་ནུས་ཡོད་མིན་ཏེ། །འདམ་གྱི་ནང་གི་མེ་བཞིན་ནོ།

若无常无我等执是识法，则应不成常我执耶？是故离彼根本贪等则不成轮回？此答：
"由彼体性故，
余因成迷乱，
返依缘所待，
不坚如蛇觉。"
无我等了知彼体性，即自性识此，由此执无我体性，心生迷乱因余相似因故。若谓由执无我心生迷乱，则余时亦心应迷乱故常轮回非解脱耶？非尔，由迷乱返依一缘故无根本，非一切时住，如蛇觉。
如无常性及有我，如前已示后当说。是故由内无明染生垢是客尘。故说：
"此心自性明，
诸垢唯客尘。"
由智执离常故，心本性清净。诸垢是客尘者，由无有非有增益无根本事故，事中常无所现。由观察空故诸垢是客尘。
"是故先无能，
后于性何能？"
是故先闻思时于见真实无障碍能，后现证道时，心相续成道体性，过失云何有生能？信等劣者成阿罗汉，由离贪退已现证道，由境近故烦恼转，是故云何烦恼不复生？答：
"虽有能障碍，
生能有实性，
不能生返者，
如泥中火然。"

།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་ཡང་དད་པ་དམན་པ་ལ་སོགས་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་སྐྱོན་རྣམས་སྐྱེ་ ན་ཡང་ནང་དུ་གྱུར་པའི་གནོད་པ་ཅན་སྐྱེད་ནུས་པ་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་སྐྱོན་གྱི་ཚོགས་རྣམས་ཤིན་ཏུ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་ས་གཞི་འདམ་བུར་གྱུར་པ་ལ་མེ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟར། འཚེ་བ་མེད་ལ་ཡང་དག་དོན། །ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཕྱིན་ལོག་གིས། །བརྩོན་དང་ལྡན་ ཡང་གནོད་མེད་དེ།།བློ་ནི་དེ་ཕྱོགས་འཛིན་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་བརྩོན་པ་མེད་པར་བཟློག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་གིས་སྐྱོན་མཐོང་ནས་ཡོན་ཏན་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་ཅིང་ཡོན་ཏན་མཐོང་ནས་སྐྱོན་ལ་འཇུག་པར་མི་བྱེད་དེ། ལམ་ལ་གོམས་པ་ཅན་ནི་ཡོན་ཏན་མཐོང་ནས་ སྐྱོན་ལ་མི་འཇུག་ཅིང་།སྐྱོན་མཐོང་ནས་ཡོན་ཏན་ལ་ལྡོག་པར་མི་བྱེད་དེ། ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ནི་འཚེ་བ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐྱོན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་པའི་ཕྱིར་དང་། རབ་ཏུ་ཞི་བའི་བདེ་བ་ལས་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། འཚེ་བ་མེད་པའི་ལམ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་བཟློག་པར་མི་ནུས་ཏེ། ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱང་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ལམ་ནི་བདེན་པའི་ཡུལ་ཅན་དེ་བས་ན། ཡུལ་གནས་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་ལམ་ལྡོག་པར་འགྱུར། དེའི་འཚེ་བ་མེད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལྡོག་གི་སྐྱོན་གྱིས་བཟློག་པར་ནུས་པ མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་སེམས་དེའི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་ནི་སྐྱོན་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་བས་ན་སྐྱོན་གྱི་དོན་དུ་བརྩོན་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མ་ལུས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་འཇལ་བར་ནུས་པ་ཅན་ནི་ཡོན་ཏན་དེའི་ཕྱོགས་འཛིན་པའི་ཕྱིར། འབད་པར་བྱས་ཀྱང་ལམ་ལ་ གནོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་དག་གིས་ནི་ལམ་ཞེས་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །འོ་ན་འདོད་ཆགས་ཀྱང་ཞེ་སྡང་དག་འགལ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཡང་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་གནོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གནོད་པར་བྱེད་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་ཡང་ཞེ་སྡང་གིས་གནོད་པར་བྱེད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ཀྱང་ཞེ་ སྡང་ལ་སླར་གནོད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།

虽信等劣阿罗汉生过，于内成障碍能生相续中，过聚极不能生，如泥地中无生火能。如是：
"无害真实义，
自性颠倒者，
虽勤无损害，
心执彼分故。"
自性非无勤能返，见过趣功德，见德不趣过。修道者见德不趣过，见过不返功德，由道功德无害故，离一切过故，不离寂乐故，无害道是智体性。
自性不能返，应成无知故。道是谛境故，境如住云何道返？彼无害是真实义及自性，彼不能以颠倒过返。
又彼心执分非趣过，是故不为过勤趣，由能遍量诸事体性故执彼德分，虽勤于道无害。此等示道体性。
若尔贪瞋成相违相亦非唯一害，见能害贪亦为瞋所害故，如是亦见贪复害瞋故。

།དེ་ལྟར་བདག་དང་། བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་དག་ཀྱང་ཕན་ཚུན་གནོད་པ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་བས་ན་ལམ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་ནི། བདག་འཛིན་རྒྱུ་གཅིག་ཅན་ཉིད་དང་། །རྒྱུ་དང་འབྲས་ བུའི་ངོ་བོའི་ཕྱིར།།འདོད་ཆགས་ཁོང་ཁྲོ་དག་ཕན་ཚུན། །ཐ་དད་ན་ཡང་གནོད་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དག་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡོད་ན་གཅིག་ཀྱང་གཏན་དུ་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་གྱི། ཕན་ཚུན་འགལ་བར་གྱུར་ པ་ཡིན་ཡང་རིམ་པར་སྐྱེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།གཞན་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དག་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འགལ་བ་ཡིན་ཡང་གནོད་པར་མི་བྱེད་དོ། །འདི་ལྟར་གང་དག་ལ་ཁྲོ་བ་དང་འབྲེལ་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་བདེ་བར་འདོད་དེ། དེ་ བས་ན་དེ་དག་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་བ་ཡིན་གྱི་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་བླངས་པ་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་གཞན་ལ་གནོད་པ་དང་།ཁྲོ་བ་དང་། འབྲེལ་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་འདོད་ཆགས་ནི་ཁྲོ་བ་སྐྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། འགོག་པ་ ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོར་དམ་པའི་ཆོས་ནས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་ཁོ་ན་ལམ་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། བྱམས་པ་སོགས་དང་འགལ་མེད་ཕྱིར། །ཤིན་ཏུ་ ཉེས་པ་ཚར་གཅོད་ཕྱིར།།ཉེས་ཀུན་དེ་ཡི་རྩ་བ་ཅན། །དེ་ཡང་འཇིག་ཚོགས་ལྟ་བ་ཡིན། ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡང་ཞེ་སྡང་གི་གཉེན་པོ་བྱམས་པ་དང་། འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་མི་སྡུག་པ་དང་། འཚེ་བའི་གཉེན་པོ་སྙིང་རྗེ་དང་། ཕྲག་དོག་གི་གཉེན་པོ་དགའ་བ་དང་། ཐམས་ ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོ་བཏང་སྙོམས་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་ཉེས་པ་རྣམས་ཚར་གཅོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གཏི་མུག་དང་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏི་མུག་ཡོད་ཀྱང་ང་རྒྱལ་མེད་པ་ལས་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་གཏི་མུག་གི་རྩ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཏི་མུག་དེ་ཡང་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་གཏི་མུག་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགྲ་བཅོམ་པའི་མི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།དེ་དག་གཏི་མུག་ལས་ཀྱང་གྲོལ་བ་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

如是我见与无我见亦非互相损害耶？是故道非能得离烦恼？答：
"我执一因性，
因果体性故，
贪瞋虽互异，
无有相损害。"
贪瞋以我执为因故，有我执则一不永贪，虽互相违亦次第生。又贪瞋互为因果事故，虽相违不相损害。如是与瞋相连苦因必定欲乐，是故彼等因相连，取乐因时必定害他及瞋相连，是故贪能生瞋。
见无我于一切我执相违故能得灭。慈等说为瞋等对治正法，是故云何唯见无我成道耶？此答：
"无违慈等故，
极能断诸过，
诸过彼根本，
即是身见故。"
虽瞋对治是慈，贪对治不净，害对治悲，嫉对治喜，一切对治舍，如是然慈等非极断诸过，无违痴故。有痴无慢岂非断一切过耶？非尔，由一切贪等烦恼以痴为根本故。彼痴即身见，有烦恼痴是身见故。阿罗汉无明非烦恼故，彼等亦离痴，由离身见故。

།དེ་ལྟ་ན་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། ཤེས་པར་མ་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་མ་རིག་པ་ཡིན་ལ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ནི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ ཉིད་མ་ཡིན་ཞེ་ན།སྨྲས་པ་ནི། རིག་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉིད་དང་། སེམས་བྱུང་ཉིད་དུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། །ལོག་པར་དམིགས་པ་མི་ཤེས་པའོ། །གསུངས་ཕྱིར་གཞན་ནི་རིགས་ལྡན་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་མི་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་རིག་པ་ཡིན་ན། གཟུགས་ལ་ སོགས་པ་ལོག་པ་ཡང་མ་རིག་པར་འགྱུར་ཏེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་དེ་ལས་ལྷག་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། དེ་བས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡང་མ་རིག་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་ རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མ་རིག་པ་མི་གསལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་སྟེ། རིག་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་ཆོས་གཞན་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་གྱི། དེ་མེད་ པ་ཙམ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ཞིང་།དེ་ལས་གཞན་པ་ཙམ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་འགལ་བ་ལ་གནོད་པ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདེན་པའི་དོན་གསལ་བར་མེད་པ་ཙམ་ནི་བརྫུན་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་མེད་པ་སྟོན་པ་ནི་བརྫུན་གྱི་ཚིག་ཡིན་ ནོ།།དེ་ལྟ་ན་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཀྱང་གང་གི་ཚེ་འཁྲུལ་ནས་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་གྱུར་པས་མེད་པའོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་བདེན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ནས་ཡོད་ཅེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་བརྫུན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ ནམ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་སྨྲ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་སྟོན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་གང་ཞིག་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་ནི་བརྫུན་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཚིག་ནི་བརྫུན་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རིག་པ་དང་འགལ་བ་གཞན་ནི་མ་རིག་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མི་སྣང་བར་འགྱུར་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་གང་ཞིག་གི་རྒྱུར་འགྱུར། མ་རིག་པ་གཏན་མེད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ལོག་པ་དང་སྒྱུ་མར་སྣང་བ་སྟེ་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་ལོག་པ་དང་སྒྱུ་མར་སྣང་བ་ཉིད་ཡིན་ནམ། དེས་ན་སྐྱོན་འདི་ མེད་དོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། མ་རིག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཅི་གསལ་བ་མེད་པ་ལ་བརྗོད་དམ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་དམིགས་པ་ཡིན་དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཕྱོགས་དང་པོ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་སུ་ལ་ཡང་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། འགྲོ་བ་ལོང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།

若尔，无明以不知为体性，身见以知为体性，云何即是身见耶？答：
"知之违品性，
心所所缘故，
颠倒所缘无知，
说故余非理。"
若无明以不明为体性，色等暗昧亦应成无明，色等何有胜彼者？是故涅槃及灭尽定亦应成无明。若谓涅槃非烦恼因故非无明者，非尔，无明非以不明相为体性，身见是烦恼因故是无明，由违知故。
如何亦以摄持余法为相，非唯无彼是非法，亦非唯异彼，然害随顺及违品是非法。如是非唯无明真实义是妄语，然说无为妄语。
如是虽有事，若时迷执为无而说无时非真实，无事亦执为有而说有时岂非成妄？非尔，说是分别境，非示外境。是故如何了知某事而如是说非妄，颠倒语是妄。如是违知余者是无明，由彼是烦恼因故。
不现空性云何成某因？无明非全无亦非有，然是颠倒及幻现，烦恼亦是颠倒及幻现耶？是故无此过。此答：无明非有者，为说无明耶？为说颠倒所缘？若是初者，尔时由无谁亦了知故，有情应成盲。

།འོན་ཏེ་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལེན་ན། དེ་ལྟ་ན་ ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་དམིགས་པའི་མི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཇི་ལྟར་མ་རིག་པ་དངོས་པོ་མེད་པར་འགྱུར། རིག་པ་ཡོད་པར་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། དེ་གཏན་མེད་ན་ནི་དབུ་མའི་ལྟ་བ་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་མ་རིག་པ་ལས་སྣང་བ་གང་ཡིན་པའི་གཟུང་བ་ དེ་ནི་བརྫུན་པའི་ཕྱིར་དེ་མེད་པའོ་ཞེ་ན།འོ་ན་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ཇི་ལྟར་མེད་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་ན་འོ་ན་ནི་ལོག་པའི་ཤེས་པ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པའི་གཟུང་བ་དེ་ཡོད་ན་ཇི་ལྟར་མ་རིག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་རྟོགས་པ་ཤེས་པ་ལས་ལོག་པ་གཟུང་བར་སྣང་བ་མ་ ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་གང་སྣང་བ་དེ་ཐམས་ཅད་དང་རིག་པའོ། །དེ་ལ་འཁྲུལ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཚངས་པ་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་མ་རིག་པ་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅེས་ཐ་སྙད་བཏགས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་རིག་པ་འཁྲུལ་ པར་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡིན་གྱི།རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཡང་ཕྱིར་དམིགས་པ་སྟེ། མ་རིག་པ་ནི་ལོག་པར་དམིགས་པ་དག་ཡིན་ནོ། །རྟེན་དང་དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པ་དང་། རྫས་དང་། དུས་རྣམས་མཚུངས་པས་ མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མཚུངས་པར་ལྡན་པའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་།ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་པ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བ་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མ་རིག་པའོ། །ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ལ་མི་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བ་གང་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་གྱུར་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སྒྲོ་ འདོགས་པ་དང་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་གང་སུ་དག་འཇིག་རྟེན་པས་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་རིག་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་འགྱུར་ཏེ། བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ལོག་པར་དམིགས་པ་ནི་མི་ཤེས་པའོ། ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་མ་རིག་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་མ་ཡིན་ནམ། མ་རིག་པ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མི་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བར་བརྗོད་དེ། ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲའི་ཡུལ་སྤྱི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

若取第二分，尔时由是颠倒所缘无知故，云何无明成无事？知有所经验耶？若非尔，若全无者应许中观见。若谓从无明所现诸所取由虚妄故彼无者，云何所取相现无？尔时若颠倒知所现所取有，云何成无明耶？
执常等知非违所取现，然一切所现皆是知。彼非迷乱，应成梵天亦是迷乱故。是故无明是知体性，由烦恼因故假立彼名。如何亦依迷乱知假立，非由自体性而说。
由心所性故亦所缘，无明是颠倒所缘。由依缘相事时等相应故是相应，如是说故。由违慧相执颠倒体性是无明，如经说故。
彼中何为离无知？谓离增益如所有法。如是诸世间假立知，一切从我执而生，非离我执，如是说故，颠倒所缘是无知。
身见岂非无明一分耶？无明亦是一切烦恼随行不明体性，云何说为身见？由别名境非总故。

།དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་མ་རིག་པ་ལྟ བ་ཉིད་ཡིན་ན།དེའི་ཚེ་མ་རིག་པ་ནི་ལྟ་བ་དང་མཚུངས་པ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་དོན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ལྡན་པ་ནི་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ་ནི། འགལ་བ་གང་ཡིན་འདིར་བཤད་བྱ། །སྟོང་ཉིད་མཐོང་དང་དེ་འགལ་ཕྱིར། །དེ་ཡི་བདག་ཉིད་སྐྱོན་ ཀུན་དང་།།འགལ་བར་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཉིད་ནི་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་ཐ་དད་པར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནགས་པ་ལ་ཤ་དང་ལྡན་པ་བཞིན་ཏེ། དངོས་སུ་ན་བ་ལ་ཤའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ནར་བརྗོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲས་ཀྱང་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་རིག་པ་གླེང་ གཞིར་གྱུར་པའི་གཙོ་བོར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ལྟ་བ་དང་ལྡན་པའི་མ་རིག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་མ་རིག་པ་ཡིན་པས། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དེའི་རྩ་བ་ཅན་ཏེ། དེས་ན་བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་དེ་དང་། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར། དེའི་ བདག་ཉིད་དེ།བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཉོན་མོངས་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་བ་འགལ་བ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གཏི་མུག་འགགས་ན་འཁོར་བ་མ་ལུས་པ་འགག་པའི་ཕྱིར། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་ཟད་པར་མི་རིགས་ཏེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། ཟད་མིན་སྲོག་ཆགས་ཆོས་ཉིད་ཕྱིར། །གཟུགས་སོགས་བཞིན་ནོ་མ་གྲུབ་ཕྱིར། །གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དང་འབྲེལ་ཡོད་ན། །སྤོང་བ་དག་ཀྱང་མཐོང་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟུགས་ལ་ སོགས་པ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཆོས་སུ་དེ་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲོག་ཆགས་འབའ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱུད་ པའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།གཞན་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོ་མི་སྡུག་པ་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཡོད་ན། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྤོང་བ་མཐོང་བ་ཡོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་མི་ཟད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་ནི་འགོག་པའི་བཤད་པ་བསྡུས་ནས་བསྟན་ཏོ།

如是若无明即是见，尔时"无明与见相应"之相应义不成，由相应是异因故。此答：
"此中当说违，
由见空违故，
彼性一切过，
极成为相违。"
相应性非总别异执，如林有肉，实则唯说肉体性。如是别名亦示彼体性无明为所诠主故，说"具见无明"无违。由我见是无明故，一切烦恼以彼为根本，是故由见无我与我执相违故，彼体性即我执为因之烦恼与见空性成违。是故痴灭则轮回无余灭故，说为出离相。
贪等是有情法故不应尽，如色等耶？答：
"非尽有情法，
如色等未成，
有对治品系，
亦见能断故。"
如色等，贪等由是有情体性法故不尽者非理，由未成彼是有情法故。唯有情亦非有，然是刹那相续而说。又贪等对治不净修等相系时，见有断贪等，是故非不尽。此等摄说灭。

།འོ་ན་གསེར་ ཞུ་བར་གྱུར་པ་ཡང་བརྟས་ན་སྲ་བར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་མེད་པར་མཐོང་བ་སྐྱེས་ཀྱང་སླར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། སྲ་བ་བཞིན་དུའང་སྐྱེ་མིན་ཏེ། །ཉེས་པ་དག་ནི་འགལ་ཅན་གྱི། །དེ་ཡི་བདག་ཉིད་ལྡོག་མེད་དང་། །མ་ངེས་ཕྱིར་ན་ཐལ་བ་བཞིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལམ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དང་འགལ་བ་ཅན་གྱི་ཉེས་པ་རྣམས་གསེར་གྱི་སྲ་བ་བཞིན་དུ་སླར་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་མེད་པ་མཐོང་བའི་ལས་ལ་གོམས་པ་མི་འཇིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉེན་པོ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ཉེས་པ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །འདི་ཐལ་བ ཡིས་ཀྱང་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་མེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐལ་བར་གྱུར་པ་སླར་ཤིན་ཏུ་ལྡོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་ལོག་པ་ནི་སླར་ཉེ་བར་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་ནི་ལམ་བཤད་པ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་ཏོ། །བདག་བསྒོམས་པས་ཀྱང་ཐར་པར་འགྱུར་བ་མ་ ཡིན་ནམ།བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་དེ་ཡིས་ཅི་ཞིག་བྱ། དེ་ལྟར་ལུང་ལས་ཀྱང་བདག་ཏུ་བསམ་པར་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །དེ་བས་ན་ལམ་ནི་ངེས་པར་འབྱིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། གང་ཞིག་ང་ཞེས་བདག་ལྟ་བ། །དེ་ལ་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཆགས། །ཆགས་པས་དེ་ལ་སྲེད་འགྱུར་ ཞིང་།།སྲེད་པ་སྐྱོན་རྣམས་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཅན་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་བདག་རྟག་པར་ཆགས་པས་བཅིང་བར་འགྱུར་ཏོ། ཆགས་པས་བདེ་བ་ལ་སྲེད་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གིས་གང་ལ་ཆགས་པ་དེ་ནི་བདེ་བ་ལ་འདོད་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །བདག་ ཏུ་ལྟ་བ་ཅན་ཡིན་ཡང་ཆགས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ།ཤིང་མཐོང་ཡང་ཤིང་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། བུད་མེད་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་དེ་ལ་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་བདག་མཐོང་བ་དེ་ལ་ཆགས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འོ་ན་གལ་ཏེ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་ན་གང་ལ་ཡང་ཆགས་པ་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིང་ལ་ཡང་བདག་ལ་ཕན་འདོགས་པར་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་ལ་བདག་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཅན་དུ་ ཆགས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་བདག་ལ་ཆགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ན།འོན་ཏེ་ཆགས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་བདག་ལ་ཆགས་པ་མེད་ལ་གཞན་ལ་ཆགས་པ་ཡོན་ཏན་ཆེ་བ་ལས་སྙིང་རྗེས་ཆགས་སོ་ཞེ་ན། གང་གཞན་ལ་ཆགས་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་བདག་ལ་ཡང་ཆགས་པར་ཅི་སྟེ་མི་ འགྱུར།འདི་ལྟར་བདག་ལ་ཆགས་པར་སྣང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། བདག་ལ་ཆགས་པ་མེད་ན་གཞན་ལ་ཆགས་པར་མི་འཐད་དོ།

若谓熔金复冷则坚，如是虽生见无我，复当生贪等耶？答：
"非如坚复生，
过失有违品，
彼性无返复，
不定如灰故。"
与现证道相违诸过非如金坚复生，由串习见无我不坏故。有对治则过不生而说。此亦如灰不定，如是由火力成灰者终不复返。如是由道转诸烦恼不复近生。此等摄说道。
修我亦当解脱耶？见无我何用？如是教中亦说当思惟我。是故道非出离耶？此答：
"若有我见者，
于彼执为常，
由贪于彼爱，
爱能除诸过。"
有我见者必为我常贪所缚。由贪具乐爱。若于何有贪，彼于乐具欲。
若谓有我见亦有贪非理耶？由见树亦无贪树，唯见女亦不成贪彼故。若谓见我有贪非理者，尔时若我见无贪，于一切亦无贪性，由无余因故。于树亦由不见益我故不生贪。于益我者云何无我贪耶？
若谓由贪差别，于我无贪，于他由功德大故悲贪者，于他有贪者于我何不贪？如是岂非现见我贪耶？无我贪则于他贪不应理。

།གཞན་ཡང་ཡོན་ཏན་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་གཞན་དག་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་མ་བཏང་བ་སྟེ། བདག་ཡོངས་སུ་བཏང་ནས་གཞན་ལ་ ཕན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་དགོས་པ་མེད་པར་སྟོན་པའོ།།གཞན་དོན་བྱེད་པ་ཉིད་བདེ་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཐར་པར་བདག་གི་དོན་དུ་འབད་རྩོལ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་བདག་གི་བདེ་བར་འཁྲུལ་པས་འཁྲུལ་པ་དག་གཞན་གྱི་བདེ་བས་ཇི་ལྟར་གྲོལ་བར་འགྱུར། ཇི་ལྟར་ཡང་འཁྲུལ་པས་ གཞན་གྱི་བདེ་བ་སྐྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ།བུད་མེད་ལ་འཁྱུད་པར་བྱེད་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། ཁྲེལ་དང་བྲལ་བའི་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཆགས་པའི་དགའ་བ་འདོད་པ་དག་རང་ལ་ཕན་པ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཕྱིར་ཁྲེལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བདག་ལ་བསམ་གཏན་བྱེད་པའི་བདེ་བ་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཆགས་ པའི་བདེ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ།བདེ་བ་དེ་གཉིས་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆགས་པའི་བདེ་བ་མི་བདེན་པས་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ་ཞེ་ན་མི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆགས་པའི་བདེ་བས་དམྱལ་བར་འདྲེན་པས་མི་བྱ་བའི་ཆ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པས་གཞན་གྱི་དོན་དུ་དམྱལ་བར་འགྲོ་བར་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བདག་ཡོད་ན་སྲེད་པ་སྐྱོན་དང་། སྐྱོན་མེད་པ་མཉམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེའི་སྐྱོན་བསལ་ནས། ཡོན་ཏན་མཐོང་བ་ཡོངས་སུ་སྲེད། །ངའི་སྙམ་དེ་ཡི་སྒྲུབ་བྱེད་ལེན། །དེས་ན་ཇི ལྟར་བདག་མངོན་ཆགས།།དེ་སྲིད་དེ་ནི་འཁོར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདག་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ན། གང་ཞིག་བདག་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དེ་ཡང་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཕན་འདོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཡོན་ཏན་ཅན་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་བས་ན་ཡོན་ཏན་མཐོང་བ་ནི་འདི་ངའི་ སྙམ་ནས་བདེ་བའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཉེ་བར་ལེན་ཏོ།།དེས་ན་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པས་འཁོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདེ་བའི་སྒྲུབ་ཐབས་སུ་ཕག་མོ་དང་སྦྱོར་བ་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན། བདག་ཡོད་ན་ནི་གཞན་འདུ་ཤེས། །བདག་གཞན་ཆ་ལ་འཛིན་ཅིང་སྡང་། །འདི་དག་དང་ནི་ཡོངས་འབྲེལ་པས། ། ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡོད་ན་ནི་གཞན་གྱི་བློ་སྐྱེ་སྟེ། བདག་དང་གཞན་གྱི་ཆ་ལ་ཆགས་པ་དང་སྡང་བ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

又所谓功德者，若是利他，尔时无先行分别，舍己利他极无所需而说。利他性岂非即是乐？解脱非为自利精进耶？如是则迷于自乐诸迷者，云何由他乐而解脱？如何亦由迷生他乐如是，亦当抱女，是无惭行。贪欲喜乐者为求自利故无惭。如欲禅定乐于自，如是亦是贪乐，此二乐全无差别故。
若谓贪乐不真实有差别者，非不真实，一切乐无差别故。贪乐引地狱岂非不应作分耶？由具大功德为利他许往地狱故非尔。是故有我则爱为过与无过等，是故除彼过：
"见功德普爱，
我想取彼因，
故如现著我，
尔时即轮回。"
我若胜义有，若于我有益亦是事故，胜义中益者即应了知为有功德。是故见功德则思"此是我"而取乐因。故由现著我执是轮回故，亦成乐因瑜伽母合。是故：
"若有我则他想，
执我他分爱憎，
与此等相系，
一切过当生。"
有我执则生他觉，由了知我他分爱憎故。

།ཆགས་པ་དང་སྡང་བ་དག་དང་འབྲེལ་པའི་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ ཞེས་བྱ་བ་ལ།བདག་ལ་ཆགས་པར་འགྱུར་གྱི། བདག་གིར་མི་ཆགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་བདག་གི་བ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆགས་པའི་བདེ་བའི་ཐ་སྙད་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། བདག་ལ་ཆགས་པར་གྱུར་ན་ནི། །ངེས་པར་དེ་ལ་ཆགས་བྲལ་མིན། །སྐྱོན་མེད་བདག་ལ་ཆགས་པ་དང་། །བྲལ་བའི་རྒྱུ་ནི་ཡོད་མ་ ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདག་ལ་ཆགས་པ་ཞུགས་པར་གྱུར་ན་སྐྱོན་མཐོང་བ་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ལ་ཆགས་པ་དེ་ཡང་བདག་གི་བའི་ཆགས་པར་འགྱུར་རོ། །བདག་ལ་སྐྱོན་མེད་པར་འགྱུར་ན་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བདག་དང་བདག་གི་བ་ལ་ཆགས་པ་དང་ལྡན་པ་ ནི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་བསལ་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ལས་ལྡོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཆགས་པ་སྐྱོན་དང་བཅས་ཤེ་ན། །དེ་ལས་ཅི་འགྱུར་དེ་སྤངས་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། བདག་དང་བདག་གིར་ཆགས་པ་ནི་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། བདག་གི་བ་ལ་ ཆགས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་སྐྱོན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར།དེ་ལ་ཆགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་ཉེས་པས་ཀྱང་ཆགས་པ་སྐྱོན་ཅན་དུ་བྱེད་ན་ཆགས་པ་རང་ཉིད་གང་དུ་སྐྱོན་ཅན་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཆགས་པར་བྱེད། དེའི་ཕྱིར་ཆགས་པ་སྐྱོན་དང་ལྷན་ཅིག་འཇུག་པས་ཆགས་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཆགས་པ་ སྐྱོན་ཅན་དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར།དེ་སྐྱོན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤང་བར་རིགས་སོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་སྐྱོན་གྱིས་ཆགས་པ་སྐྱོན་ཅན་ཡིན་ན་ཡུལ་གྱི་སྐྱོན་གྱིས་ཆགས་པ་སྤང་བར་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཡི་ཡུལ་སུན་མ་ཕྱུང་བར། །དེ་སྤོང་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡུལ་སུན་མ་ཕྱུང་བ་ ནི་བདག་ལ་ཆགས་པ་སྐྱོན་ཅན་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།བདེ་བའི་རྒྱུ་ལས་ཡོན་ཏན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཆགས་པ་ཉིད་སྐྱོན་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཡིན་མོད་དེ་ཅི་ཉེས། སྐྱོན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆགས་པ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ཡུལ་གྱི་སྐྱོན་མ་གཏོགས་པར་ཆགས་པ་སྤང་བར་མི་ནུས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཡང་སྤང་བར་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཆགས་པ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡང་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ཡོན་ཏན་སྐྱོན་དང་རྗེས་འབྲེལ་པའི། །འདོད་སྡང་ལ་སོགས་སྤང་བ་ནི། །དེ་དག་ཡུལ་ལ་མཐོང་མིན་པ། །གོ་རིམས་གང་ ཡིན་ཕྱི་ལ་མེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། འདོད་པ་དང་སྡང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་མཐོང་བ་ལས་ཡོད་པ་ནི་དེ་མེད་པར་འགྱུར་བར་རིགས་སོ།

与贪憎相系之悭等一切过当生。岂非于我生贪，而非贪我所？是故由无贪我所故，应无贪乐言说耶？此答：
"若于我生贪，
定非离贪著，
无过我有贪，
离彼因非有。"
若入我贪则见过不返，彼我贪亦成我所贪。若我无过则无离贪因。是故具我与我所贪者，由除一切过遍入故非返轮回。
若谓贪有过，彼何为舍彼？如是虽尔，由我与我所贪是轮回因故，及具我所贪有过故，于彼非贪。若由他过亦令贪有过，贪自于何有过时，何故生贪？是故贪与过俱行故不应贪耶？若谓贪有过彼何为？由彼有过应断者非理，由他过令贪有过则由境过应断贪故。
"未破此境前，
不能断彼故。"
未破境者，我贪非有过，由乐因有功德故。若谓贪性有过者，虽尔何失？由有过故贪应断耶？非理，由除境过不能断贪故。若谓外事虽具功德应断，如是具功德贪亦应断者，此答：
"功过相随系，
贪嗔等断者，
彼等境不见，
次第外非有。"
由见贪嗔等功德过有者，应理无彼。

།བདག་ལ་ཕན་པར་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་། སྡུག་བསྔལ་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དེ་ཡང་བདག་ཡོད་ན་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་འདོད་པ་དང་། སྡང་བ་ལ་སོགས་པ་སྤོང་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་རང་གི་རྒྱུ་ལ་རག་ལས་པ་ནི་དེ་མེད་ན་སྤོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་དེ་དག་རང་གི་ཡུལ་ལ་མཐོང་ན་ནི་འདོད་པ་དང་སྡང་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་འདི་སྤོང་བ་ཡིན་ཏེ། སྐྱོན་དང་སྐྱོན་མཐོང་བ་ནི སྤོང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་འཇུག་པའི་གོ་རིམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་ལ་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ་ལས། །བམ་པོ་བཅུ་གཅིག་པ། ཆགས་པའི་ཡུལ་ལ་སྐྱོན་མེད་ཀྱང་ཆགས་པ་ལ་ཡོན་ཏན་ མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཆགས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ།ཡོན་ཏན་མེད་པ་གང་ལ་ཡང་འབད་རྩོལ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། ཆགས་ཡོན་ཏན་ལས་ཆགས་པ་མིན། །འོན་ཀྱང་དོན་ཡོན་ཏན་མཐོང་ལས། །ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་ཚང་དེ་ལ་ནི། །དེ་ཡི་འབྲས་བུ་གང་གིས་བཟློག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཆགས་པའི་ཡོན་ཏན་མཐོང་བ་ལས་ཆགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་བདེ་བའི་སྒྲུབ་ཐབས་མཐོང་བ་ལས་ཆགས་པ་སྐྱེ་བའམ། ཆགས་པའི་རྒྱུ་བདེ་བའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཚང་བ་དང་། དེ་ལ་བདག་ཡོད་པར་གྱུར་ན་འབྲས་བུ་ཆགས་པ་གང་གིས་ཟློག་པར་བྱེད། དེ་བས་ན་བདག་ཡོད་ན་འཁོར་བ་ཆད པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་། ཆགས་ལས་སྐྱོན་དང་བཅས་མཐོང་གང་། །རྟག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་རྟེན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་འདི་ཆགས་བྲལ་མིན། །རང་གིར་མཐོང་ཕྱིར་དཔེར་བདག་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རང་གི་སྐྱོན་མཐོང་ནས་ཆགས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་བའི་ཆགས་པ་ལ་ སྐྱོན་དང་བཅས་པར་མཐོང་བ་གང་ཞིག་ཡིན།འོན་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྟེན་ཆགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤོང་ངོ་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་རྟེན་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདིར་ཆགས་པ་སྤོང་བར་མི་རིགས་ཏེ། བདག་གི་བའི་བློ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བདག་མི་སྤོང་བ་བཞིན་ནོ། །དང་པོ་སྡུག་ བསྔལ་གྱི་རྟེན་བདག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡོད་ན་ཕྱིས་ཆགས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།བདག་གི་བའི་དོན་མེད་ན་གང་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན། དེ་བས་ན་རྣམ་པ་གཉི་ག་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤང་བར་བྱ་ཞིང་ཆགས་པར་ཡང་མི་བྱའོ།

益我成就之功德与苦成就之过，若有我则有彼。是故无断贪嗔等。外事依自因者，无彼则断。是故若见彼等过德于自境，则断此贪嗔等由过德所生，由过及见过是断因故。外事入次第者，于此贪等亦当观。
《量理论释》第十一品：贪境虽无过，由未见贪功德故岂非能断贪？无功德于何亦不精进耶？此非真实：
"非由贪功德，
贪生境见德，
彼具因时中，
谁能遮彼果。"
非由见贪功德生贪，然由见乐方便生贪，或贪因乐方便具足，于彼若有我，谁能遮果贪？是故有我则轮回不断。又：
"由贪见有过，
恒时苦所依，
如是亦非离，
见自如我故。"
见自过而应断贪者，于贪见何有过？若谓由非苦依故断者，虽是苦依于此亦不应断贪，由有我所觉故，如不断我。初由我是苦依故，有彼则后贪为苦因。无我所义时谁是苦者？是故二种皆是苦因故应断亦不应贪。

།དེ་རྣམས་མེད་ན་བདག་སྡུག་བསྔལ། །རྒྱུ་མིན་དེ་ཡང་དེ་དང་ འདྲ།།དེ་ལྟར་གཉི་གའང་སྐྱོན་མེད་པ། །དེ་ཕྱིར་གཉི་ག་ཆགས་བྲལ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོན་ཏེ་བདག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་གཞན་དང་སྦྱོར་བར་འགྱུར་གྱི། དེ་རང་ཉིད་ལ་སྐྱོན་འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆགས་པ་དང་། ཆོས་དང་། ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་། འདུ་བྱེད་པའི་གྲོགས་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་བདག་ ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན།ཆོས་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་དང་བྲལ་ན་བདག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཡང་སྐྱེས་བུ་མེད་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་དག་ཀྱང་བདག་གཞན་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བདག་གཉི་ག་སྐྱོན་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་དང་བྲལ་བ་མི་སྲིད་དོ།།གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམས་པ་ཡིས། །སྦྲུལ་གྱིས་ཡན་ལག་གཟུང་བཞིན་འགྱུར། །བདག་གི་བློ་ནི་བཅོམ་པས་འདིར། །དོར་བ་ཡིན་གྱི་བཟློག་ལ་མིན། །དབང་པོ་ལ་སོགས་ལོངས་སྤྱོད་པའི། །རྟེན་ ཉིད་དུ་ནི་བཟུང་བ་ལས།།བདག་གི་བློ་ནི་གང་གིས་བཟློག་།དེ་ལ་ཆགས་བྲལ་དེ་གང་ལས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆགས་པའི་རྒྱུ་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡོད་པ་ལས་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །གནོད་པར་བྱེད་པ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་བསྒོམས་པས་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྦྲུལ་གྱིས་ཟོས་པའི་ཡན་ལག་འདོར་བ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། བདག་གི་བའི་བློའི་ཡུལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཡང་སྤོང་བ་འཇིག་རྟེན་ན་མ་མཐོང་ངོ་། །དེ་བས་ན་བདག་གི་བའི་བློ་དོར་བ་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་པར་འགྱུར གྱི།བདག་ཡོད་པ་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་བདག་གི་བློ་མེད་པ་ཉིད་ལས་མིག་ལ་སོགས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་རྟེན་ཉིད་དུ་བཟུང་བ་ལ་བདག་གི་བའི་བློ་གང་གིས་ ཟློག་པར་བྱེད་དེ།འདི་ལྟར་ལྷ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་།ཀླུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ལུས་སུ་སྨོན་པར་བྱེད་དོ། །སྨོན་པའི་བློ་དེ་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་ཅི་ཡིས་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར། ལུས་ལ་སྐྲ་སོགས་བོག་པ་ལས། །བཙོག་བཅས་བློ་ནི་སྐྱེ་འགྱུར་ཞིང་། ། གཞན་ལ་ཆགས་དང་བཅས་འགྱུར་ལྟར། །ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཚེ་སྐྲ་ལ་སོགས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ཆགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་ཞིང་བདག་གི་བའི་བློ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།

"彼等无时我苦，
非因彼亦同，
如是二无过，
是故二不离。"
若谓我与他因合为苦因，其自无此过，具贪、法、非法、作业伴之我是苦因。离彼等法时我非苦因，故不应断耶？贪等亦无补特伽罗则非苦因，故彼等亦由他过有过，如是则贪等与我二无过故，不可能离彼等。
"若由修习苦，
如蛇执支分，
我所觉破此，
应舍非返故。
根等受用依，
执取由彼故，
我所觉谁遮，
于彼离贪何？"
贪因岂非即乐因？由有苦因故当离贪。由无贪害故，修习苦能摧贪等，如舍蛇咬支分。虽我所觉境是苦因，世间未见舍。是故唯由舍我所觉成所欲，有我则不离贪。若谓由无我所觉故当舍眼等，是故当离诸根耶？非理，执眼等为受用依时，谁能遮我所觉？如是愿得天身、愿得龙身，如是发愿殊胜身。彼愿觉于身等何能离贪？如是：
"由身发毛等，
生具垢觉已，
如于他生贪，
一切皆现量。"
若时发等成受用境时，则成具贪境及生我所觉。

།གང་གི་ཚེ་ཡང་ལུས་ལ་ལྷུང་བ་ན་ལོངས་སྤྱོད་པའི ཡུལ་དང་བྲལ་བ་དེའི་ཚེ་བཙོག་པ་དང་བཅས་པ་ཁོ་ནའི་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།གཞན་ཡང་། རིག་པ་ཅན་ལ་སོགས་པ་རྣམས། །དེ་ལ་རང་བློ་འཕྲོད་འདུ་བ། །ལ་སོགས་འབྲེལ་པ་སྐྱེད་པ་ཡིན། །དེ་བཞིན་འབྲེལ་པ་དེ་ཉིད་ནི། །དེ་ལྟར་མཐོང་ཡང་བཅོམ་པ་མིན། །ཞེས་སྨྲས་ཏེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་འབྲེལ་པ་དང་།ལུས་དང་ལྡན་པ་དང་། ལུས་ལ་བརྟེན་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལྡན་པར་འདུ་བ་དང་། རྣ་བའི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པའི་བདག་ཡིན་ཏེ། འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྲེལ་པ་ལས་ལུས་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་བདག་གི་བའི་བློ་སྐྱེའོ། །འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ལ་སོགས་ པའི་འབྲེལ་པ་དེ་ཡང་།དེ་ལྟར་སྐྱོན་མཐོང་བར་གྱུར་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་བདག་གི་བར་འཇོམས་པ་ཡིན་པས་ཆགས་པ་ལས་འཁོར་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲེལ་པ་ཁས་མི་ལེན་ནོ་ཞེས། འདིར་ལན་སྨྲས་པ། འཕྲོད་པ་འདུ་སོགས་ མེད་པ་ཡང་།།ཐམས་ཅད་ལ་ནི་ཕན་འདོགས་ཡོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཕན་འདོགས་པར་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་བདག་ལུས་ལ་སོགས་པ་དང་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྲེལ་པ་ཁས་མི་ལེན་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་འདོགས་ པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་རྟེན་ཡིན་ཕྱིར། །རང་བློར་མི་འགྱུར་སོར་མོ་བཞིན། །གཅིག་ཏུ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་མིན། །ཕལ་ཆེར་དུག་བཅས་ཟས་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོན་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཕན་ འདོགས་པའི་ལུས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་བདག་གི་བའི་བློར་མི་འགྱུར་ཏེ།དཔེར་ན་སྦྲུལ་གྱིས་ཟོས་པའི་སོར་མོ་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་བདག་གི་བའི་བློ་མེད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ལུས་ནི་གཅིག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་ལྟར་བདེ་ བར་ཡང་འགྱུར་ཏེ།ཟས་དུག་ཅན་བཞིན་ནོ། །དུག་དང་བཅས་པའི་ཁ་ཟས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། འགྲངས་པས་བདེ་བར་ཡང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕག་ལ་སོགས་པའི་ལུས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཡང་རེས་འགའ་བདེ་བར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ལུས་ལ་ སོགས་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་ཕག་ལ་སོགས་པའི་ལུས་སྡུག་བསྔལ་དང་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་བདེ་བ་དང་རེས་འགའ་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཉིད་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ།

若时身堕落时离受用境时，则唯生具垢觉。又：
"数论等诸师，
于彼自觉和合，
等生诸系属，
如是彼系属，
如是见亦不破。"
与乐等和合系属，与身相应，依身色等相应和合，与耳根相应之我，由和合等系属于彼身等生我所觉。彼和合等系属，如是虽见过仍如是住故，由破我所故轮回由贪。若谓不许身等相应等系属者，此答：
"无和合等时，
于一切有益。"
见益于一切则生贪，是故虽不许我与身等和合等系属，然由于一切身等有益性故不成离贪。
"由是苦依故，
不成自觉如指，
一向非唯苦，
如多分毒食。"
若谓益苦之身等不成我所觉，如蛇咬指生苦故无我所觉者，此非真实，彼身非一向苦，如是苦亦成乐，如毒食。具毒饮食非唯苦，由饱亦作乐故。如是猪等身虽是苦性，有时亦成乐，是故身等非所断境。若谓猪等身由杂苦故是苦者，则由有时具乐故亦应成乐。

།འོན་ཏེ་ཇི་ལྟར་དུག་དང་བཅས་པའི་ཁ་ཟས་རེས་འགའ་བདེ་བའི་རྒྱུར་ འགྱུར་ཡང་།ཕལ་ཆེར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེལ་བ་དེ་བཞིན་དུ། ལུས་ལ་སོགས་པ་ཡང་བདེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཡང་ཕལ་ཆེར་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སེལ་ཏོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བདེ་ཆགས་ལས། །དེ་འགལ་ན་ནི་ཆགས་པར་འགྱུར། །ཁྱད་པར་ བདེ་བ་ལ་སྲེད་པའི།།བདེ་བ་ཅུང་ཟད་ཡོངས་སུ་སྤངས། །བསམ་པ་མེད་པར་བདག་ཅག་ལས། །ཇི་ལྟར་རྙེད་པ་བཞིན་ལ་འཇུག་།བུད་མེད་དག་ནི་མ་རྙེད་པ། །དུད་འགྲོ་ལ་འདོད་སྤྱོད་མཐོང་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མ་དཀྲུགས་པ་གང་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བདེ་ བ་རྙེད་པ་དེའི་ཚེ།བདེ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་འགལ་བའི་ཟས་དུག་ཅན་དང་། ཕག་པ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བདེ་བའི་ཡུལ་མ་རྙེད་པ་དེའི་ཚེ། རྣམ་པ་གཞན་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་རྙེད་པའི་ ཡུལ་མ་བོར་བར་ཡུལ་བདག་ལ་ཆགས་པ་ལས་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ།དཔེར་ན་ཤིན་ཏུ་ཆགས་པ་ཅན་འདོད་པས་མྱོས་པའི་སྐྱེས་བུ་བུད་མེད་མེད་ན། དུད་འགྲོ་ལ་འདོད་པ་སྤྱོད་པ་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ལུས་མེད་ན་ཕག་པ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་སུ་སྨོན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་བདག་ ཡོད་པ་ལ་འཁོར་བ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་སྤྱོད་པ་དང་བྲལ་བ་དག་ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་པའི་བདེ་བ་ལ་སྲེད་པས་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྐྱེའོ། །འོན་ཏེ་སྤྱོད་པ་ཉིད་ལས་སྲེད་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་སྤྱོད་པ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེ་ཁོ་ན་ལས་ ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་རིགས་སོ།།འོན་ཏེ་སྤྱོད་པ་ངེས་པར་རྒྱུའི་སྟོབས་ལས་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ན་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པ་ལ་ཡང་། སྤྱོད་པ་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར། བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་ལ་ཐར་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་བདག་གོམས་པ་ཡང་མི་སྲིད་དེ། བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་། འདོད་པའི་རྟེན་བདག་བསྒོམས་པར་གྱུར་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་དང་འདྲ་བར་གྱུར་ན། གང་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར། འོན་ཏེ་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པས་ཉེས་པ་བྲལ་བ་འདི་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་སོལ་བ་བདར་བ་བྱས་ཀྱང་དཀར་པོར་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། གཉུག་མའི་འདོད་ཆགས་ལ སོགས་པའི་ཉེས་པས་སྐྱོན་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་སྐྱེས་བུ་ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུའི་རྩོལ་བས་དག་པར་བྱེད་དེ།རང་ཉིད་སྐྱོན་ཅན་དེ་བཟློག་པར་ནི་མི་ནུས་ཏེ། སྐྱོན་ཅན་སྐྱོན་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དེ་ལྟར་དག་པར་གྱུར་ན་སྐྱོན་ཅན་ལས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ།

若谓如毒食虽有时成乐因，然由多分是苦因故当舍，如是身等虽成乐因，然由多分生苦故当舍者。此说：
"由殊胜乐贪，
违彼则离贪，
殊胜乐爱求，
少许乐全舍，
无思我等中，
随所得而入，
未得诸女人，
见行欲畜生。"
若时得未杂苦之殊胜乐时，由得殊胜乐故，于违殊胜乐之毒食及猪等身当离贪。若时未得殊胜乐境时，由无余分故，不舍随所得境而由贪自境而入，如极贪欲醉之人无女时，见行欲于畜生，如是无殊胜身时当愿得猪等身。是故有我则轮回不断。
又离行者由贪非殊胜乐无分别而生。若谓由行故离贪者，则由行即成苦因故，应理唯由彼离贪。若谓行定从因力生。如是于证无我者亦由行不返故，见无我不成解脱。如是则修我亦不可能，乐、苦、欲依我若如是修习，由何清净？若谓由补特伽罗作用成此离过者，此非理，如磨炭不成白，如是具生贪等过失之补特伽罗，云何由补特伽罗勤而清净？自具过者不能遮彼，具过者云何成无过？如是若清净则异于具过者。

།དེ་ཉིད་སྨྲས་པ། བདག་ཉིད་ལ་ཞེན་གང་ཡིན་ཏེ། །ཇི་ལྟར་དེ་ ནི་འཇིག་པར་འདོད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་བདག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱོན་ཅན་མ་ཡིན་ན། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་ཡང་ཇི་ལྟར་སྐྱོན་ཅན་དུ་འགྱུར། དབྱུག་པ་དང་ལྡན་པས་ལྷ་བྱིན་དབྱུག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་པ་མེད་པའི་སྐྱེས་ བུ་འདོད་ཆགས་ཅན་ཉིད་དུ་མི་སྲིད་དོ།།འོན་ཏེ་ཐ་དད་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རིག་པས་འདོད་ཆགས་ཅན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གྲོགས་དག་འོ་ན་ནི་བུད་མེད་རིག་པ་ལས་བུད་མེད་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པས་འདོད་ཆགས་ཅན་གྱི་ འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པས་འདོད་ཆགས་ཅན་དུ་འགྱུར་ན་ནི། གཞན་གྱིས་འདོད་ཆགས་འཛིན་པ་ཡང་འདོད་ཆགས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་བདག་དང་འདུ་བས་འབྲེལ་པའི་ཆགས་པ་དེས་འདོད་ཆགས་ཅན་ཡིན་ནོ་ ཞེ་ན།འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཡང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་ཇི་ལྟར་ཕྲད་པ་ཙམ་ལ་བུད་མེད་དང་ལྡན་པར་མི་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཕྲོད་པ་འདུ་བས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་འདོད་ཆགས་བདག་དང་འདུ་བ་གཅིག་པས་ཐ་དད་པ་མི་རིག་ཅིང་ལྡན་པ་ཅན་ལ་ནི་ཐ་དད་པའི་བློ་སྐྱེའོ་ ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་འདོད་ཆགས་ལས་བདག་ཐ་དད་པར་ཅི་ཡིས་ཤེས། གང་གི་ཚེ་བདག་གི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པར་མི་རིག་པར་དེའི་ཚེ་བདག་རིག་པར་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཏེ། རང་རིག་པ་ལས་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །འོན་ཏེ་བདག་རིག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ་རིག་པར་བྱ་བ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་བཞིན་ ནོ་ཞེ་ན།འོ་ན་ནི་གཟུང་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིག་པར་བྱེད་པ་མེད་པས་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོར་མི་འགྱུར་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྤྱད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པ་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་བདག་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་གཞན་དགོས་པས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ ལོངས་སྤྱོད་པ་དེར་འདུ་བས་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་ཐ་དད་པ་ཅི་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་སྤྱད་པར་བྱ་བ་ལ་གནས་པ་ཉིད་དེ། ཇི་ལྟར་བདག་ལོངས་སྤྱོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བློ་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ། འདི་ནི་བདག་གི་ ལོངས་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་ན་སྣང་ངོ་།།དེ་བས་ན་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་གཉིས་ཀ་ལ་ཡོད་དོ།

彼即说：
"执著于自我，
云何欲坏彼？"
若我体性非具过，虽具贪等云何成具过？由具杖故天授不成杖故。无贪等理之补特伽罗不可能成具贪者。若谓由了知异体贪等故成具贪者，友等！则由了知女人故应成具女。是故由与贪等系属故具贪者非了知贪等。若由执贪等成具贪者，则他执贪亦应成具贪。若谓由我和合系属之贪故成具贪者，和合岂非异体耶？是故如仅触不说具女，如是由和合亦不成具贪。若谓贪与我和合一故不知异体，于具者生异体觉者，如是则由何知贪异我？若时不知我体异时，云何不成了知我？已说由自证无错乱。若谓我非能知而是所知，如外境者，则由是所取故无能知故不成受用者，由色等是所受用故无受用者故。是故我应异受用者，彼复须他故成无穷。若谓由和合受用故成受用者，受用岂非即是领受耶？受用即住所受用，如生我受用觉，如是世间显现此是我受用。是故二者皆有能依所依事。

།འོན་ཏེ་དཔོག་པར་བྱེད་པ་ལས་འདི་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོར་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་མེད་པར་དེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་འོན་ཏེ་བདག་ཕྲ་བའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཁོ་ནས་ ཡུལ་དུ་འགྱུར་གྱི།ད་ལྟར་བདག་ཅག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་མཐོང་ཞེ་ན། རྣལ་འབྱོར་པས་མཐོང་བར་ཡང་ངེས་པ་འདི་ན་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་བདག་ཅག་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་རིག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བདག་ནི་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ནར་ཁས་བླང་བར་བྱ་ སྟེ།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་ནི་དེ་འཇིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གང་ཞིག་བདག་ལ་ཞེན་པ་དེའི་བདག་དེ་ཇི་ལྟར་འཇིག་པར་འདོད་པར་འགྱུར། བདག་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ ཁས་བླང་བར་བྱའོ།།གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཅན་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་ཅན་མ་ཡིན་ན་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྐབས་ན་བདག་རང་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་སྐབས་ཉིད་འཇིག་ལ་བདག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མ་གཏོགས་པར་དེ་མི་དམིགས་ པའི་ཕྱིར་ཏེ།བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བོར་ན། རིག་པའི་རང་བཞིན་གཞན་དུ་བདག་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཐ་དད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཀྱང་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་རིག་པ་དང་། རིག་པ་པོ་ཞེས་འཛིན་པས་ བདག་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འོ་ན་ནི་མྱོང་བ་དང་མྱོང་བ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྟོག་པ་ལས་བདག་ཐ་དད་ན་བདག་གཞན་ལས་ཀྱང་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་རང་རིག་པས་གཞན་གྱིས་བདག་མི་རིག་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་དོ། །བདེ་བ་རིག་པས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་མི་རིག་པའི་ཕྱིར་དེ་རིག་པ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེས་ ན་སྔ་ཕྱི་དག་གཅིག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདག་ཉིད་འཇིག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ན།བདག་ལ་ཞེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་འཇིག་པར་འདོད་པར་འགྱུར་ཐེར་ཟུག་པའི་རྟག་པ་ཡིན་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །རྟག་པ་ཐེར་ཟུག་པ་ཡང་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་གནས་ སྐབས་རིག་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ཇི་ལྟར་དེ་ཉིད་དུ་གནས་པའི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འགྱུར་བ་དང་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་རིམ་གྱིས་དམིགས་པ་ཡིན་ནི་དེའི་ཚེ་འཇིག་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་རིམ་གྱིས་དམིགས་པར་འདོད་ན་འཇིག་པ་ཡང་ འདོད་པར་འགྱུར་རོ།

若谓由推理说此为受用者，则无现量云何于彼有比量？若谓由我微细故唯瑜伽师为境，今我等不见者，瑜伽师见亦无此定。又由我等无知有故，应许我唯是自证性，若非尔则成无故。彼若成乐等了知性则成坏灭。执著我者云何欲彼我坏灭？应许彼我为无苦性。若是具苦非具乐者，则苦位无我自体。若谓乐苦位坏而非我者，不然，由离乐等不可得故，舍乐苦等性时，不显我为异了知自性。是故如乐苦异，如是彼性之我亦成异。若谓由执了知与了知者故我异者，则由领受与领受者分别故我异时，我于他亦应成异。若谓由自证故他不了知我故异，由乐了知亦不了知苦故，彼了知成异者，则由前后非一故，应成苦我性坏灭，执著我者云何欲坏灭？由是常恒故住苦性。常恒岂非不了知后后位耶？云何是住彼性常？由见变异及渐生故。若彼渐见则得坏灭性。如是若许渐见亦应许坏灭。

།དེ་ལྟ་ན་ཡང་གང་ལ་བདག་ལ་ཞེན་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་འཇིག་པར་འདོད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། འོན་ཏེ་མཚུངས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་དམིགས་པས་སྔ་ཕྱི་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མཐོང་ན་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་སྔ་མ་འཇིག་པ་དེ་བཞིན་དུ་ བདག་ལ་ཞེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འཇིག་པར་འདོད་པ་ཇི་ལྟར་འགྱུར།འོན་ཏེ་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ལ་ཐམས་ཅད་གཅིག་པ་ཉིད་དེ། དེ་ཡང་ཁྱད་པར་ཅན་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ཐ་དད་པ་མེད་ཀྱང་བུམ་པའི་ནམ་མཁའ་དང་། སྣམ་བུའི་ནམ་མཁའ་ཞེས་ ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ།།དེ་བས་ན་བདག་ཐ་དད་པར་མ་རིག་པས་བྱས་པའོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ། ཇི་ལྟར་བུམ་པ་མེད་ན་ནི། །བུམ་པའི་ནམ་མཁའ་མ་ཡིན་ན། །འོ་ན་ནི་བུམ་པ་མེད་ན་ནམ་མཁའ་གཞན་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་བཞིན་དུ་བདག་ཀྱང་ཐ་ དད་པ་མེད་པས་རང་དང་གཞན་གྱི་ཆ་ཐ་མི་དད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བདག་ཉམས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།ངའོ་སྙམ་པ་ནི་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ལ་བྱ་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་ནམ་མཁའ་བཞིན་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་གང་ བདག་ཏུ་ཞེན་པ་དེའི་བདག་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་འཇིག་པར་འདོད།འོན་ཏེ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ལས་འོངས་པ་ཇི་ལྟར་བརྗོད་ན་ནི་བདག་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་རིག་པ་ཙམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་རིག་པ་ཉིད་བདག་ཡིན་ཏེ། རྟག་པ་དང་ཁྱབ་པའོ་ཞེ་ན། རིག་པའི་ཁྱབ་པ་ཉིད་འདི་གང་ཞིག་ཡིན། ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་མནན་པ་ནི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་། དུས་དུ་མ་ལ་ཁྱབ་པ་ནི་རྟག་པར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། རང་རིག་པས་ཀྱང་ཡུལ་དང་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་བདག་ཁྱབ་པ་དང་རྟག་པར་འགྱུར། འོན་ཏེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བདག་གནས་པའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང འཁོར་བ་པར་འགྱུར་ཏེ།ལྷ་སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡང་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་གྲོལ་བར་འགྱུར་ན་སྲོག་ཆགས་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཐར་པས་ནི་དགོས་པ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ངོ་མཚར་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་ བདག་བྱ་བ་དང་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ལྟར་ཡང་དེ་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཁོ་ན་ལས་འགྱུར་རོ།

如是有执著我者，云何欲其坏灭？若谓由见相同性故前后是一，由见异性则显异故。如是则如前者坏灭，执著我者云何欲坏灭？若谓分别性之我一切是一，彼由差别异故显异，如虚空虽无异，由瓶虚空、布虚空而成异。是故我异由无明所作。此说：若如无瓶时，非瓶虚空者，则无瓶时由与余虚空合故，如虚空无异，我亦无异故，由自他分无异故我应成坏。我想以遮他性故，如成虚空性者无作业受用等故，如虚空是异。如是则执我者之我云何欲坏？若谓由事力所来如是说则成无我，由唯有自性了知故。若谓了知即是我，常遍者，了知遍性为何？压一切方是遍性，遍多时说为常，岂非耶？由自证亦执境时差别故，云何我成遍常？若谓我住瓶等他性者，如是亦成轮回，由亦住天授等性故。是故若解脱则应无有情，由如是解脱全无义故，令有分别瑜伽师生稀有。胜义中我岂非依作业受用等耶？如是亦唯从无明习气生。

།དེ་བཞིན་དུ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། མྱོང་བའི་ཐ་སྙད་ཡོན་ཏན་བདག་།ཀུན་གྱི་རྟེན་ནི་ལྡོག་པ་ཅན། །ཆགས་པ་རུ་ནི་ཇི་ལྟར་ འདོད།།ཆགས་པའི་རང་བཞིན་དེ་འདྲ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ལ་ནམ་མཁའ་བཞིན་མྱོང་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ལོག་པ་ཡིན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ལོག་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་བདག་གི་རྟེན་གང་ཡིན་པའི་ཆགས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཆགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་འདྲ་བར་མེད་པའི་ཕྱིར་རམ། ཡོད་དུ་ཆུག་ན་ཡང་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་མི་གཏོང་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། དེ་བས་ན་འཁོར་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །འཁོར་བའི་བདེ་བ་ཡོངས་སུ་དགའ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡང་བདེ་བ་ཉིད་ཡོངས་སུ་དགའ བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ།གལ་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྱུར་ཀྱང་། དེ་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་བདེ་བ་འདོད་པ་ཉིད་དང་། སྔར་གྱི་བདེ་བ་ཉིད་སླར་ཡང་དང་ཡང་དུ་འདོད་པར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་དེ་མི་འདོད་པ་ནི་མ་ ཡིན་ནོ།།འདོད་ཅིང་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡང་སྲེད་པ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བདེ་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དགའ་བ་སྐྱེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་གྲངས་པར་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་འདོད་པ་འདིས་ནི། དེས་ ན་བདེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་སྲེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་འདིར་འཁོར་བ་ཉིད་དུ་གནས་པར་བྱེད་དོ།།འོན་ཏེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡང་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་བདེ་བའི་བསམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ཏེ། བདེ་བའི་ཐབས་ཚོལ་བས་ངལ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་ཉིད་སེམས་ པར་འགྱུར་བས།བདེ་བ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་ནས་རྣམ་པ་གཞན་འདོད་པས་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་ཕྱོགས་པར་བྱེད་ཀྱི། བདག་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཡོད་ཀྱང་བདག་གི་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། རྣམ་པ་ཀུན་དུ་བདག་འཛིན་པ། ། བདག་ལ་ཆགས་པ་ཤིན་ཏུ་བརྟེན། །བདག་གི་བར་ཆགས་ས་བོན་ཏེ། །དེ་སྐབས་ཅན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་འདིའི་དོན་ནི་ཇི་སྲིད་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་སྲིད་དུ། བདག་ལ་ཆགས་པའི་ཕྱིར་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། བདག་གི་བ་ལ་ཆགས་པ་ཡང་ཕན་འདོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས ཡོད་པར་འགྱུར་རོ།

若谓贪等亦如是者，此说：
"领受言说功德我，
一切依止有返者，
云何许为贪著性，
贪著自性非如是。"
凡是如虚空随领受言说一切返者，及有智慧等功德返者，如是我依止之贪如何可许？由贪体性非如是故。或纵使有亦显示非先起分别，是故应求轮回。若谓由轮回乐无欢喜故不应理者，涅槃乐亦非无欢喜耶？若求涅槃乐，则虽具一切乐，仍欲求胜乐，及再三欲求前乐，是故非不欲。欲求即是爱，于大士即是苦性。彼一切乐唯生欢喜，是故具乐者不成涅槃。由此分别一切乐欲，故由乐欲爱等于此住轮回性。若谓亦见离贪者，非见，彼亦由乐想故，由寻求乐方便疲惫故，思惟苦性，趣向乐已由欲异相而趣离贪，非无我执。若谓虽有我见非贪我所等者，此说：
"一切执我者，
极依我贪著，
我所贪种子，
安立彼处者。"
此中义谓乃至有我执着，由贪我故不解脱，我所贪亦依利益而有。

།འོན་ཏེ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་སྟེ། སྐྱོན་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་སྤངས་ནས་འཇུག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་བདག་གི་བ་ལ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་སྤངས་ན་མེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱོན་ཟློག་པར་ བྱེད།དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བྱེད་པ་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བདག་ལ་ཆགས་ན་བདག་གི་བ་ལ་ཆགས་པ་ཕུལ་དུ་བརྟེན་པར་བྱེད་དོ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དེ་ཡང་དེ་བདག་གི་བ་ལ་ཆགས་པའི་ས་བོན་ཏེ། ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་དེའི་གནས་སྐབས་ཅན་དུ་ གནས་སོ།།དེ་བས་ན་སླར་ཡང་འཁོར་བ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཇི་ལྟར་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དེ་ཆགས་པའི་ས་བོན་ཡིན་ཏེ། བདག་གི་བ་ཡང་ས་བོན་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྐྱོན་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །བདག་གི་བདེ་ལ་ཡང་སྐྱོན་མཐོང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། བདག་གི་བ་ལ་ཆགས་བྲལ་བར། །བརྩོན་ཡང་ཡོན་ཏན་ཆ་རྟེན་ཕྱིར། །འཇུག་དང་ལྡན་པ་གགས་བྱེད་དང་། །དེ་སྐྱོན་ལ་ནི་སྒྲིབ་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་བདག་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས། བདག་གི་བདེ་ལ་ཆགས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི། ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་འབད་པས་བསྐྱེད་པ་ལ་གགས་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །ཉེས་པ་མཐོང་ན་འཇུག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། བདག་གི་བདེ་ལ་ཆགས་པ་དེ་ཉིད་ཡོན་ཏན་ཅུང་ཟད་ཙམ གྱི་ཆ་ལ་བརྟེན་པས་སྐྱོན་རྣམས་སྒྲིབ་པར་བྱེད་དོ།།དེ་བས་ན་བདག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉིད་ཡོད་ན་བདག་གི་བ་ལ་ཡང་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ། །བདག་ལ་འང་ཆགས་པ་བྲལ་ན་ནི། །འདི་ན་ཆགས་པ་བྲལ་བ་གང་། །འདི་སྤོང་མ་ཡིན་དཔེར་བདག་བཞིན། །དེ་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་ དོན་མེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། འོན་ཏེ་བདག་སྤོང་བར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། །སྤང་བར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ཡིས་དེ་ཉིད་སྤང་བར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་མི་སྤོང་ལ། ཇི་ལྟར་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདག་སྤོང་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ སྤོང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་འདོད་ཆགས་སྤངས་པས་རྟག་ཏུ་བདེ་བ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བ་རྣམས་ལ་འཇོག་པར་བརྩོན་པ་འདོད་ཆགས་པ་ཉིད་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཡང་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་བརྟག་གོ། །འོན་ཏེ་དེ་བདག་ལ་ཡང་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་བདག་གི་བ་ བཞིན་ནོ་ཞེ་ན།ད་ནི་བདག་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པ་མེད་ལ། ལུགས་ཀྱིས་གཞན་ལ་གཞན་དག་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓我执应断，由是过患应断故，断已而入，是故云何成我所贪等？若断我执则无。何故遮过？不求义者全不入作，是故一切贪我者极依我所贪。彼我见亦是我所贪种子，求解脱者住彼位。是故复成轮回。若谓云何我执是贪种子，我所亦以我见为种子，如是亦见过患。由见我所乐过患故应成离贪者，此说：
"虽勤离我所贪，
由依功德分故，
具入作障碍及，
彼过患能遮蔽。"
有我执者由依少分利益功德，具我所乐贪者，即是障碍勤发趣离贪。若谓见过患则具入作应成离贪者，不然，由彼我所乐贪依少分功德能遮诸过患。是故若有执著我，则定成我所贪。
"若于我亦离贪，
此中谁是离贪？
此非断如我故，
是故修苦无义。"
若谓断我者，不能断，由彼不能断彼故。如是如有则不断，如无亦非故，非断我，然是断贪等。是故由断贪常乐。诸乐安住勤求岂非即是贪执相？彼亦应观察以我执为先。若谓彼于我亦离贪，如我所者，今无有于我离贪者，由理趣许他于他离贪故。

།བདག་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། བདག་ནི་བདག་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་ བ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་བདག་ཡོད་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རམ་འོན་ཏེ། ཇི་ལྟར་མེད་པ་དེ་ལྟར་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བར་བརྟག་གྲང་ན། དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཕྱོགས་དང་པོ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ཆགས་པ་དང་མི་བྲལ་བར་རིགས་ཏེ། དེ་བཞིན་ དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་མེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཆགས་པ་དེ་བྲལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཉི་ག་ལྟར་ན་ཡང་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བའི་བདག་སྤོང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་བདག་སྤངས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་ པ་དོན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པ་གང་ཞིག་གིས་མི་སྤོང་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམས་པ་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ད་ལྟར་གང་ཞིག་གང་དུ་མི་སྤོང་བ་དེ་ནི་དེ་ཡིས་དེ་རུ་སྤོང་བར་མི་བྱེད་དེ་དཔེར་ན་བདག་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་སྤོང་བའི་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམས་པ་དོན་མེད་པ་སྟེ། སྡུག་ བསྔལ་བསྒོམས་པ་ལས་སྤོང་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་སྤོང་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་བདག་བཞིན་དུ་བདག་གི་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་འདྲ་བས་ནི་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་འདིས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམས་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་ བསྒོམས་པས་ཀྱང་དེ་དག་།སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་རྣམ་བསྒོམ་འགྱུར། །དེ་ནི་སྔར་ཡང་མངོན་སུམ་ཉིད། །དེ་ལྟ་འང་ཆགས་བྲལ་ལྡན་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམས་པ་དེ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ན། སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་པར་རིགས་ན་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བའི དོན་མ་ཡིན་ནོ།།རྣལ་འབྱོར་པ་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམས་པས་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་རྣམས་པར་བསྒོམ་པར་འགྱུར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་དེ་ཡང་སྔར་འཁོར་བའི་གནས་སྐབས་ན་མངོན་སུམ་ཉིད་དེ། སྡུག་བསྔལ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་སྤོང་ཞིང་ཐར་པ་དོན་དུ་གཉེར་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་མངོན་དུ་མ་གྱུར་ན་རྣལ་མར་མི་འགྱུར་ཞིང་། སྡུག་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངོན་སུམ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓我离贪性应成离贪者，此说：我非离我贪。如是世间我如有，如是应成离贪耶？抑或如无而成离贪耶？其中若是初分，尔时如有则应不离贪，由不能如是作故。如无亦不成离贪，由彼无故。二俱亦非，由离贪我非所断故不成无我。彼亦如断我，则修苦无义。以何相不断，如是修苦亦无义。或今谁于何不断，彼于彼不能断，如我故。是故断事修苦无义，由修苦不能断，离贪非断因故，如我所亦如我。是故如是离贪不成解脱，是故此亦修苦无义。
"由修苦彼等，
修习苦性故，
彼先亦现量，
如是非具离。"
若修苦成离贪，则应修苦，然非离苦义。瑜伽师由修苦而修习诸苦性。彼苦亦先于轮回位即现量，如是显苦亦非住离贪。若苦非现量，尔时求解脱者不应断苦求解脱，由苦未显不成正，及爱别离等苦是一切世间现量故。

།གལ་ཏེ་ཡང་དེའི་ཚེ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ན། སྡུག་བསྔལ་བསྒོམས་པས་ཇི་ལྟར་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར། འོན་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམས་པས་དྲན་པ་ཐམས་ཅད་བསྲེས་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུན་ཆེན་པོ་གོམས་པ་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུན་དྲན་པས་བསྒོམ་པ་དེ་བཞིན་དུ། བདེ་བ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་དེས་ཆགས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཞི་བའི་བདེ་བའི་རོ་ལས་མི་གཡོ་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ་འཁོར་བའི་བདེ་བ་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཁོ་ན་ལ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དུར་ཁྲོད་ན་གནས་པའི་བྱ་རོག་གི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཅི་སྟེ། དེ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར་བྱ་རོག་ནི་མི་གཙང་བའི་གནས་ལ་དགའ་བ་སྐྱེ་བ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་པདྨའི་ཚོགས་ལ་དགའ་བ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྡུག་བསྔལ བསྒོམས་པས་སྡུག་བསྔལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར།སྡུག་བསྔལ་སྒོམ་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་སྐྱོན་མཐོང་བ་ལས་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཇི་ལྟར་སྐྱོན་མཐོང་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ བསྒོམས་པས་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་གཅིག་ལའང་ཉེས་པ་ཡིས། །སྐད་ཅིག་དེ་ལ་བློ་ལྡོག་ཀྱང་། །འདོད་ལྡན་བུད་མེད་གཞན་ལ་བཞིན། །དེ་ལའང་ཆགས་བྲལ་ཉིད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་ཡང་འགྲོ་བ་བཟང་མོ་གཅིག་ལོག་པར་བྱེད་པའི་ ཉེས་པ་མཐོང་ནས་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བུད་མེད་དེ་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་འདོད་པ་དང་ལྡན་པ་དག་འདོད་པ་ཁ་ཅིག་བུ་མོ་ཁ་ཅིག་ལ་ཆགས་པ་ལོག་ཀྱང་བུ་མོ་གཞན་ལ་ཆགས་པ་མི་ལྡོག་པ་སྟེ། རིམ་གྱིས་ཐམས་ཅད་ལ་ ཆགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若尔时亦非离贪，云何由修苦成离贪？若谓由修苦合集一切念，由入习大苦流故成离贪性者，此非真实。如由念修苦流，如是由乐相续亦成具贪。若谓安住寂静乐味不动瑜伽师不欲轮回乐者，此非尔，具我见即是生于涅槃之因。墓地住鸦之生因为何？非彼，如是如鸦于不净处生喜，非如是于莲花丛生喜。是故由修苦虽现前苦，由不成具离贪故，修苦成无义。
岂非由见苦因过患见离贪耶？云何虽见过患由修苦不成离贪者？说：
"纵于一过患，
彼刹那心返，
如具欲于他，
于彼非离贪。"
纵见一善趣女造邪行过患，暂成离贪，然非于彼女一切离贪。如具欲者于某女返贪，于余女不返贪，由渐于一切有贪故。

།འོ་ན་གལ་ཏེ་བློ་ལ་ལར་རྣམ་པར་གཡོ་ན་ཡུལ་ཀུན་ལ་ཆགས་པ་ཅི་སྟེ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བླང་དང་དོར་བའི་ཁྱད་ཡོད་ན། །གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཆགས་གང་ཉིད། །དེ་ནི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་བསྐྱེད་ཚེ། །ཆགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ ལ་བླང་བ་དང་དོར་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་དེ་ལ་འདོད་པ་དང་སྡང་བར་འགྱུར་གྱི་ཐམས་ཅད་ལ་ལེན་པ་དང་།འདོར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་གྲངས་པས་འདོད་པ་དང་། སྡང་བ་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཅན་གྱི་རྣམ་གྲངས་པར་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར། །བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཇི་ལྟར་གྲོལ་བར་འགྱུར་དེ་བས་ན་བླང་བ་དང་དོར་བ་དག་མི་ མཐུན་པ་དང་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་སྐྱེ་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་འདོད་ཆགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཞེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་ཏེ།ཆགས་པ་སྟེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམས་རིམ་གྱིས་སྐྱེའོ། །བདག་མེད་པར་མཐོང་བ་ཅན་གྱིས་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་བཏང་སྙོམས་ཏེ། བླང་ བ་དང་།དོར་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆགས་པའི་རྩ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་ནི་དངོས་པོ་ངན་པ་ལ་འགྱུར་གྱི། །བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི་གང་དུ་རང་བཞིན་དམན་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཆགས་པ་སྐྱོན་མེད་ཡུལ་ཅན་ཏེ། །སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱང་ནི་སྐྱོན་མེད་ཡིན། །འགྲོ་བ་དེ་ཙམ་ཁོ་ན་ན། །ད་ནི་གང་ལས་ཆགས་བྲལ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་བདག་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དབེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཡུལ་ཅན་ཆགས་པ་ཡང་སྐྱོན་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད པའོ།།ལོངས་སྤྱོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དེ་ཙམ་ཁོ་ན་ཡིན་ན། ད་ནི་གང་ལ་དེ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར། འོན་ཏེ་སྐྱོན་བཅས་ཡིན་ནའང་དེ། །དེར་ནི་བདག་དང་དེ་མཚུངས་ལ། །དེ་སྐྱོན་དེ་ལ་ཆགས་བྲལ་མིན། །དེ་དག་གང་ལ་ཆགས་བྲལ་ འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོན་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་དང་ལུས་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་ཆགས་པ་སྐྱོན་དང་བཅས་པར་སྣང་ན་ནི། བདེ་བའི་རྒྱུ་དེ་དག་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་ཅི་སྟེ་འགྱུར། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ་ཞེ་ན་ཆགས་པ་ནི་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ ཉིད་དུ་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།རེས་འགའ་དེ་དག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཡང་རྒྱུར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། གྲོལ་བར་འདོད་པའི་བདག་དེ་ལ་ཡང་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་བདག་དེ་ལ་ཆགས་པ་དང་མ་བྲལ་ན། ད་ནི་གང་ལ་ ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར།འོན་ཏེ་བདག་སྤང་བར་མི་ནུས་ན་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་བདག་གི་བ་ཡང་སྤོང་བ་མ་ཡིན་ནོ།

若谓若于某智动摇，云何于一切境生贪？说：
"若有取舍别，
一性贪何性，
彼由差别生，
是诸贪种子。"
有取舍差别者生欲及嗔，非于一切取舍，由差别欲嗔互为因成差别故。我论者云何解脱？是故取舍不相顺，于一事生性之贪著，即是一切事种子，贪即贪等性渐生。见无我者于一切舍，无取舍差别。是故不生贪等，由无贪根故。
复次，离贪性唯于劣事，我见非示自性劣故。
"贪无过境性，
能成亦无过，
趣唯尔许中，
今从何离贪？"
其中我非有过，由离彼故。彼境贪亦由无过境故无过。受用能成眼等亦如是，一切趣唯尔许，今于何成离贪？
"若亦有过彼，
彼中我等同，
彼过于彼非，
离贪彼何离？"
若色等境及身等彼贪显有过者，乐因彼等云何成有过？由是苦因故。贪由差别成乐苦因。岂非彼等有时亦成苦因耶？求解脱我于彼岂非等同有过？具贪等我于彼不离贪，今于何成离贪？若谓我不能断者，则我所亦非断。

།འོན་ཏེ་བདག་གི་བ་སྐྱོན་ཡོད་པས་སྤོང་ངོ་ཞེ་ན། འོ་ན་གང་གི་ཚེ་བདག་གི་བ་དེའི་སྐྱོན་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་སྤོང་བར་འགྱུར་གྱི། གང་གི་ཚེ་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་སྤོང་ བ་ཡིན།འོ་ན་གལ་ཏེ་བདེ་བའི་རྒྱུ་མ་སྤངས་པར་བྲལ་བར་གྱུར་ཀྱང་དེའི་ཚེ་བདེ་བ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡང་སྤང་བར་རིགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྗེས་ལ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་བླང་བར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། དེ་བས་ན་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ འདི་གང་དུ་ཡང་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་མི་འགྱུར་རོ།།གཞན་ཡང་། ཡོན་ཏན་མཐོང་ལས་ཆགས་པ་འབྱུང་། །སྐྱོན་མཐོང་བས་ནི་འགེགས་འགྱུར་ན། །དེ་ལྟར་དེ་དབང་སོགས་ལ་མིན། །བུས་པ་སོགས་ལའང་ཡོད་ཕྱིར་དང་། །སྐྱོན་དང་ལྡན་ལའང་ཡོད་ཕྱིར་དང་། །ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་ གཞན་དག་ལའང་།།མེད་ཕྱིར་བདག་གི་བ་ཡོད་ནའང་། །འདས་སོགས་ལ་ནི་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡོན་ཏན་མཐོང་བ་ལས་ཆགས་པ་སྐྱེ་ཞིང་སྐྱོན་མཐོང་བས་འགེགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཆགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་མིག་ལ་སོགས་པ་ལས་མི་འབྱུང་སྟེ། འོན་ཀྱང་བདག་གི་བར་ མཐོང་བ་ལས་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་བུས་པ་དང་ཕྱུགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་མི་སྤྱོད་པ་ཅན་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། རབ་རིབ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་མིག་ལ་སོགས་པ་སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་ལ་བདག་གི་བར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་དགའ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་ གྱི་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཡང་བདག་གི་ཡིན་པར་མ་མཐོང་བ་ལ་སུ་ཡང་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་།འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞིག་པ་ལ་བདག་གི་བར་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་མ་ཐོབ་པ་བསྡུའོ། །དེ་བས་ན་སྐྱོན་མཐོང་བ་ལས་ཆགས་པ་ལྡོག་པ་ མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་སྐྱོན་མཐོང་བ་ལས་བདག་གི་བའི་བློ་ཉིད་ལྡོག་པར་འདོད་ཅིང་། དེ་དང་བྲལ་ན་ཡོན་ཏན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཆགས་པ་ཡང་མི་འབྱུང་སྟེ། དེའི་ཚེ་བདག་གི་བར་ལྟ་བ་ནི་སྐྱོན་མཐོང་བས་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་སེམས་ན། སྨྲས་པ། དེ་ཉིད་ཕྱིར་ནི་བདག་གི་བློ། །ཡོན་ཏན་མཐོང་བའི་རྒྱུ་མ་ ཡིན།།དེ་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་མི་མཐོང་ཕྱིར། །དེ་ཡང་ཉམས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཡང་འགའ་ཞིག་ཏུ་བདག་གི་བའི་བློ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་གཞན་དག་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་བདག་གི་ བའི་བློ་ནི་ཡོན་ཏན་མཐོང་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ།

若谓由我所有过故断者，则何时见我所过时应断，何时了知为乐因时云何断？若谓虽未断乐因而离，尔时乐亦成苦故，应断乐因者，如是由苦后生大乐故，岂非应取苦？是故此我见于何处亦不成离贪。
"由见德生贪，
由见过遮时，
如是非根等，
由有儿等故，
由具过故及，
于余具德者，
无故有我所，
由无过去等。"
若谓由见德生贪，由见过遮者，彼贪亦不从眼等生，然从见我所生。如是于儿畜等不受用过德者有贪故，于翳等具过眼等执我所有喜故，于他具德眼等由非见为我所故无谁贪故，于过去等坏无我所贪故。等字摄未得。是故非由见过返贪。
若谓由见过欲返我所觉，离彼则不生从德生贪，尔时由见过明我所见故者，说：
"由此故我所，
觉非见德因，
是故不见德，
故彼非坏失。"
由此故虽具过于某处有我所觉故，于余具德无故，于过去等亦无故，我所觉非见德因。

།དེའི་ཕྱིར་བདག་གི་བའི་བློ་དེ་ཡང་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པའི་སྐྱོན་མཐོང་ཡང་ངོ་། །གཞན་ཡང་ཡོན་ཏན་མེད་སྒྲོ་འདོགས། །ཆགས་ལས་དེ་ནི་སྣང་བ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་དེ་རྒྱུ་ལ་གནོད་མེད། །སྒྲུབ་པ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་གནོད། །ཅེས་བྱ་ བ་ལ།གལ་ཏེ་སྐྱོན་མཐོང་བར་ནུས་ན་ནི་སྐྱོན་མཐོང་བ་ན་ཆགས་པ་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཆགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱོན་མཐོང་བ་ཉིད་དུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡོན་ཏན་ཉེ་བར་ལེན་པ་བདག་གི་བར་ཆགས་པ་དེ་ལས་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར།ཆགས་པའི་རྒྱུ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ན། མི་གནོད་པའི་སྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཡིས་ཇི་ལྟར་ཆགས་པ་དེ་འགེགས་པར་འགྱུར། དེ་བས་ན་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་གྲངས་ཅན་གྱིས་སྨྲས་པ། བདག་ཏུ་ ལྟ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེས་བུ་ཐ་དད་པ་ཤེས་པས་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་ནི་མི་འགྱུར་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་ནོ། །རང་བཞིན་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དང་། གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་བས་ན་དེ་དག་ དཔྱོད་པ་མེད་པས་བཟུང་བའི་ཕྱིར།།བདག་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་གྱི། སྐྱེས་བུ་འབའ་ཞིག་ཤེས་པས་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མཆོག་གཞན་དོན་དུ་གཉེར་ཕྱིར་དང་། །སྐྱེ་འཇིག་བློ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། །སྐྱེ་བོ་འདི་ཡིས་དབང་སོགས་ལས། །བདག་ནི་ཐ་དད་གྱུར་ པར་ཤེས།།དེ་ཕྱིར་གཅིག་ཉིད་མཐོང་བས་ཀྱང་། །ཆགས་མིན་ཆགས་གྱུར་དེ་བདག་དང་། །དམིགས་པའི་ནང་གི་ཡན་ལག་ལ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་ཆགས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་མཐོང་བ་ཉིད་ཐ་དད་པར་འཇིག་པ་སྟེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ལས་ཐ་དད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།བདག་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཏེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་པ་ཅན་ནོ། །དེ་བས་ན་འགལ་བའི་ཆོས་གནས་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཐ་དད་པ་ཉིད་འཁོར་བ་པས་མ་དཔྱད་པའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་དཔྱོད་པས་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གྲོལ་བ་ མ་ཡིན་ཏེ།བདེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བས་བདེ་བ་སྤོང་བར་འབད་པ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་དང་བྲལ་བའི་བདག་ལ་སུ་ཡང་དོན་དུ་གཉེར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་འབའ་ཞིག་སྐྱེ་བའི་སྔོན་ནས་ཡོད་ན་ནི། འཁོར་བ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

是故我所觉亦不坏，虽见非德过故。
"无德增益贪，
由彼现见故，
是故无害因，
云何害能成？"
若能见过，见过时应返贪，由贪力故不作见过故。从我所贪见非有德执。由如是故，于贪因我执，无害能成何为修苦等性彼遮贪？是故我见非解脱。
于此数论说：我见非成修苦，然由自性了知士夫差别成解脱。如是士夫是不变性，自性是乐等异异变性。是故由无观察执故，我非解脱，唯由了知士夫成解脱者。说：
"为求胜他故，
由具生灭智，
此人由根等，
知我成差别。
是故见一性，
非贪成贪彼，
我及所缘内，
支分自性著。"
由见生灭即差别坏，由随行返故差别。我是随行者，非乐等随行者。是故由住相违法故是差别。若谓轮回者未观察差别者，如是则由观察无执故非解脱，由求乐故非勤断乐，由无谁求离乐我故。若我唯生前有者，应无轮回故。

།གང་གི་ཚེ་གཙོ་བོ་དང་ལྷན་ཅིག་པར་བདག་མ་ མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་གྲོལ་བར་འདོད་ལ།གང་གི་ཚེ་རང་བཞིན་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་འཁོར་བའོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་བདག་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འཁྲུལ་བར་འགྱུར། འོན་ཏེ་ཡུལ་ལ་ཞེན་པ་ནི་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། རང་བཞིན་ ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་དེ་བེམས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དང་གཅིག་པར་འགྱུར། ཇི་ལྟར་བདག་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །འོན་ཏེ་རང་བཞིན་ཡུལ་ཉིད་དུ་མཐོང་ན་ནི། འོ་ན་ཐ་དད་པར་འཛིན་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་རྟོག་པའི་ ངོ་བོ་ཉིད་དང་རང་བཞིན་ལ་ཐ་དད་པར་ཤེས་ཏེ།ཇི་ལྟར་མིག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དང་གཞན་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཕྱིར་དང་། མིག་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་དང་། འཇིག་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་བདག་ཐ་དད་པར་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདི་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ དེ་ལྟ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།རང་བཞིན་དང་སྐྱེས་བུ་དག་གཅིག་པ་མཐོང་བ་ལས་ཀྱང་བདག་ལ་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བདག་ལ་ཆགས་པ་ཡོད་ན་དེ་ཡང་འཁོར་བ་པའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་དམིགས་པའི་ནང་གི་ཡན་ལག་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་ དང་ལྡན་པར་འགྱུར་གྱི་རེ་འགའ་གྲོལ་བ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་ལས་དམིགས་པ་ཁོ་ནས་ཐ་དད་པར་ཤེས་ན། དེ་ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བ་ན་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། སྡུག་བསྔལ་ད་ལྟར་འབྱུང་གང་ལས། །ཡིད་འབྱུང་དེ་འདྲ་སྡང་ཡིན་གྱི། ། ཆགས་བྲལ་མ་ཡིན་དེ་ཚེའང་འདི། །ཆགས་ཡོད་སྐབས་གཞན་ཚོལ་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར། ཞེ་སྡང་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་ཉིད་ཕྱིར། །དེ་ནི་དེ་ཙམ་ཉིད་དུ་གནས། །དེ་ལོག་ན་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི། །རང་བཞིན་ཡང་ནི་བསྟན་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་ཞིག་དེ་ལྟར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡིད འབྱུང་བ་དེ་འདྲ་བ་ནི་ཞེ་སྡང་ཡིན་གྱི།ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་པས་ཡིད་འབྱུང་བ་དེའི་ཚེ། སྐྱེས་བུ་འདི་ལ་ཆགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདེ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་སྐབས་གཞན་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཕྱིར་ རོ།།འོན་ཏེ་ཞེ་སྡང་ཉིད་རྟག་ཏུ་ཡོད་པས་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ཀྱང་ཡུལ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཐར་པ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེ་སྡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེ་སྡང་དེ་ནི་དུས་ཇི་སྲིད་དུ་སྡུག་བསྔལ་དེ་དེ་སྲིད་དེ་ཙམ་ཉིད་དུ་གནས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།

若谓何时不见我与主性俱时欲解脱，何时见与自性俱时轮回者，于此若我是分别性，云何成一性迷乱？若谓于境执著非解脱，由生轮回故者，于自性无迷乱，由无情故。是故云何成与大我一？如何我无迷乱已如是说。
若见自性为境者，则不应无执差别。是故了知分别性与自性差别，如眼等故及为求他故，由执眼等生灭故，一切众生当知此根等异我。由如是故，由见自性士夫一性亦不于我生贪。若有我贪彼亦轮回者，如是于所缘内支眼等具自性即自性随贪，非于暂解脱。
若由受苦唯由所缘了知差别者，彼云何见苦时非离贪耶？于此说：
"由现苦所生，
厌离是嗔非，
离贪尔时此，
有贪求余故。
是故由嗔为，
苦因住尔许，
若彼返自性，
亦当显示故。"
如是由苦所生厌离是嗔非离贪，由何故现生苦受时生厌离时，此士夫有贪性。何故？由求乐性余位故。
若谓由恒有嗔性成离贪，由彼亦断境故有解脱者，此非尔，由嗔为苦因故。彼嗔乃至苦住尔许具住。

།སྡུག་ བསྔལ་དེ་ལོག་ན་ནི་ཞེ་སྡང་ཡང་ལྡོག་པའི་ཕྱིར།རང་ཉིད་དུས་ཡུན་རིང་པོར་བདེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་རང་བཞིན་ལ་བརྟེན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་སྡུག་བསྔལ་ནི་ཞེ་སྡང་དང་ལྡན་པས་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཡིད་འབྱུང་བ་མེད་པར་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡིད་མ་བྱུང་བ་འགའ་ཞིག་ ཀྱང་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བར་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་རང་བཞིན་ལ་བརྟེན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མ་གཟིར་བར་སུ་ཡང་ཡིད་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བླང་དང་དོར་བ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར། །ཀུན་ལ་མཉམ་པར་གནས་པ་ལ། །ཆགས་བྲལ་ཞེས་ནི་བརྗོད་ པ་ཡིན།།ཙནྡན་དང་ནི་སྟེའུ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆོས་ཉིད་ཙམ་ཞིག་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་ནས་བླང་བ་དང་། དོར་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཀུན་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ལེན་པ་དང་། སྤོང་བ་དག་བཅོམ་པའི་མཉམ་པ་གང་ཡིན་པ་ཐམས་ ཅད་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བརྗོད་དེ།གང་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ཞེ་ན། སྟེའུས་འཇོག་པ་ལ་ཡང་ཙནྡན་གྱིས་བྱུག་པ་ལྟ་བུར་སེམས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་པ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ན་ནི། དེ་ལྟ་ནི་འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་པར་གསུངས་ཏེ།སྡུག་བསྔལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། འདུ་བྱེད་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་མཁྱེན་ནས། །སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་པར་གསུངས་པ་ཡིན། །ཁོ་བོའི་དེ་ཡང་རྐྱེན་ལས་བྱུང་། །དེ་བདག་མེད་ ལྟའི་རྟེན་ཅན་ཡིན།།སྟོང་ཉིད་ལྟ་བས་གྲོལ་འགྱུར་གྱི། །བསྒོམ་པ་ལྷག་མ་དེའི་དོན་ཅན། །དེ་ཕྱིར་མི་རྟག་ལས་སྡུག་བསྔལ། །སྡུག་བསྔལ་ལས་ནི་བདག་མེད་གསུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་བརྟེན་ནས་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་པར་གསུངས་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་འདུ་བྱེད་ ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་བ་ཉིད་དུ་མཁྱེན་ནས་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཡང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། དོན་དམ་པར་བདག་མེད་པར་ལྟ་བ་ལ་བརྟེན་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གང་ཟག་དང་ཆོས་སྤོང་བ་ཉིད་དུ་ལྟ་བས་གྲོལ་བ་ཉིད་དུ་ འགྱུར་གྱི།སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པ་ལྷག་མ་ནི་བདག་མེད་པར་ལྟ་བ་དེའི་དོན་ཅན་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་པར་ལྟ་བའི་རྩ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ།

若彼苦返则嗔亦返故，自身长时依止求乐自性。是故具苦嗔不成解脱。若谓无厌离不成解脱，由无厌离某者亦无依止自性求解脱轮回故。若谓无苦逼谁亦不成厌离者，此非尔：
"由坏取舍故，
于一切平等，
住者说离贪，
如栴檀斧柄。"
由唯现前法性故，得一切法平等性已，于一切取舍事随次取舍坏平等，彼一切平等性说为离贪。谁之耶？如以斧柄涂栴檀者之。
若谓若修苦非离贪因者，云何世尊说修苦，岂非说苦当了知为苦耶？于此说：
"了知行苦已，
说修习于苦，
彼亦从缘生，
彼依无我见。
由空见解脱，
余修为彼义，
是故从无常，
说苦从苦无我。"
非依苦苦说修苦，然由了知行苦性即系属因已说修苦。彼行苦亦是从因缘生性，依胜义无我见。是故由见遣人法性成解脱，余修苦等为彼无我见义。世尊所说一切法皆以无我见为根本。

།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བདག་མེད་པར་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ལས་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བར་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།སྡུག་བསྔལ་ལས་ཀྱང་བདག་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག་གཟུགས་གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བཙུན་པ་དག་གང་མི་རྟག་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའམ་བདེ་བ་སྟེ། བཙུན་པ་དག་ གང་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་མི་རྟག་པའོ།།གང་མི་རྟག་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བལྟའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་བདག་གོ། །འདི་དག་ནི་བདག་གིའོ། །བདག་ནི་འདི་ན་ཡོད་པའོ། །འདི་ནི་བདག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟ་བུར་རྒྱུ་དང་། འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་ བདག་མེད་པ་ལྟ་བ་ཉིད་གྲོལ་བའི་ཐབས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ་ལས། །བམ་པོ་བཅུ་གཉིས་པ། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཁོར་བ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཆགས་བྲལ་མིན་དང་སྲེད་ལྡན་དང་། །རྩོམ་པ་ཀུན་ལ བརྟེན་པ་སྟེ།།ཉོན་མོངས་ལས་ལས་གྲོལ་མ་ཡིན། །དེ་འདྲ་འཁོར་བ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་ས་བོན་གནས་ན་ནི། བདག་གིར་འཛིན་པ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཉིད་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་ནི་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གདོན་མི་ ཟ་བར་སྲེད་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་ལས་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་གྱི། དེ་འདྲ་བ་འཁོར་བ་པ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་གྲོལ་བར་འགྱུར། འོན་ཏེ་བདག་གི་བ་ཉིད་དངོས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར། གང་ལས་ཆགས་པ་འབྱུང་ བར་འགྱུར།ཆགས་པ་འབྱུང་བ་ནི་ཡུལ་ལ་ཡིན་པའི་ཡུལ་ཡང་དོན་དམ་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཅི་སྟེ་ཆགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། བདག་གི་བ་ཉིད་མི་འདོད་གང་། འདི་ཡི་ཟ་བ་པོ་ཡོད་མིན། །དེ་ཚེ་དེ་ཡི་བྱ་ལོངས་སྤྱོད། །མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་བདག་ཀྱང་མེད། ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྟོག་ པར་འགྱུར་བའི་བདག་གི་བ་ཉིད་མེད་པའོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་ནུས།འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་གི་བ་བརྫུན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་རིག་པ་སྐྱེས་བུ་ལས་གཞན་པ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། སྐྱེས་བུ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་བདག་ནི་མ་རིག་པའི་ངོ་བོ་ ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དེ་ནམ་ཡང་ཞིག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ།འཁྲུལ་པ་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་འཇིག་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་བདག་གི་བ་ཡོད་ན་ལས་རྣམས་དང་བྱ་བ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་དེ་དག་ཀྱང་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།

由如是见无我即成解脱故，世尊从无常说苦，从苦亦成无我性。诸比丘，诸色无论何者，一切皆是无常性。大德，若无常者是苦耶乐耶？大德，若苦者是无常。若无常苦者，当如是观为变异法性。说："此是我，此等是我所，我于此有，此是我。"如是显示由因果事无我见即是解脱方便。
从《量理论释》第十二品：为显示我见即是轮回者说：
"非离贪具爱，
依止诸造作，
非脱惑业者，
如是为轮回。"
若我见种子住，则我所执无变即轮回因。是故我我所执非离贪，必定成具渴爱。是故依止一切业造作，非脱惑业，如是为轮回者，云何我见成解脱？
若谓由我所性实无故，从何生贪？贪生于境，境亦胜义无故，云何成贪耶？此非真：
"若不许我所，
此无有受者，
尔时彼作用，
受用相我亦无。"
云何能决定分别所成我所性无？若谓由迷乱因故我所是虚妄者，岂非无明非异士夫，由说士夫即此故。是故我是无明性故即迷乱，终不坏，由迷乱成自性不应坏故，应成彼性无故。
复次若有我所，诸业及作用乐等受用彼等亦应坏。

།འོན་ཏེ་དོན་ དམ་པར་བྱ་བ་དང་ལོངས་སྤྱོད་མི་འདོད་ན་འོ་ན་བདག་ཀྱང་དོན་དམ་པར་གང་གིས་སྟོན་པར་བྱེད།འོན་ཏེ་བདག་གིར་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་བཅད་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། བདག་གི་བར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་མ་རིག་པ་གོམས་པ་ལས་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ བདག་གི་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འོ་ན་ནི་དོན་དམ་པར་བདག་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་གཉིས་སུ་མེད་པའོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་གཉིས་སུ་མེད་པར་འཐད་ཀྱི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དངོས་པོ་ཙམ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཉམས་ སུ་མྱོང་བ་ལས་ཐ་དད་པའི་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འཛིན་པ་མེད་ན་ནི་རྟག་པ་ཉིད་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དྲན་པས་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཀྱང་མངོན་སུམ་མེད་པར་རྟག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ ནོ།།དེ་བས་ན་བདག་གི་བ་ཐམས་ཅད་བརྫུན་པའོ་སྙམ་དུ་གང་སེམས་པའི་རྒོལ་བ་དེའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཟ་བ་པོ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དེ། བཟའ་བར་བྱ་བ་མེད་ན་ཟ་བ་པོ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་བས་ན་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱ་བ་མེད་ན་བདག་ཀྱང་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། ཡོངས་སུ་དག་པའི་བདག་དེ་ ནམ་ཡང་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རམ།སྣང་ན་ཡང་དེ་བརྫུན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་གྲོལ་འདོད་ཐོག་མེད་པའི། །རྒྱུད་ནི་རིགས་མཚུངས་ས་བོན་ཅན། །འཇིག་ཚོགས་སུ་ནི་ལྟ་བ་དག་།རྩ་བ་ཉིད་ནས་གཞོམ་པར་གྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུད་གང་ཞིག་ལ་ ཐོག་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཅན་དེ་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རིགས་མཚུངས་པ་གང་ལ་ཡོད་པའི་ས་བོན་ཅན་ཏེ།དེ་ནི་འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་བློ་ཅན་དེ་རྩ་བ་ནས་བག་ལ་ཉལ་གཞོམ་པར་ཐལ་བར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་གྱིས་ཤིག་པའོ། །བདག་མེད་པར་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་གྲོལ་བར་ འགྱུར་གྱི།བདག་ཏུ་ལྟ་བས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་ངེས་པར་འབྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་བཞི་པ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་བདག་མངོན་སུམ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་གིས་གོ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ཡོད་པར་ལུང་གིས་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ་དེ་ནི་མ་ གྲོལ་བའོ།།ཐར་པ་ནི་གཅིག་ཏུ་བདེ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། དེ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འཁོར་བའི་བདེ་ནི་འཇིག་པ་སྟེ། །དེ་ཡིས་མགུ་བར་མི་བྱའོ། །ཐར་པ་ནི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་གས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།

若谓胜义不许作用受用者，云何以何显示胜义我？若谓由我所受用决定故有者，由决定我所故应有。若谓由无明习如梦等我所无者，则胜义我亦应无，如梦等。若谓无二者，尔时由受用成无二应理，非常，由唯执现在事故，及由不执异受用前后无故。若无执前后无者，非执常性。念亦非执一，由彼非量故。比量亦无现量不能成立常。
是故凡思维一切我所虚妄之论者，彼乐等受者亦无，由无所受故无能受者。是故无所受用我亦定无，由清净我终不显现故，或显现亦应成虚妄，如青等。
"是故求解脱，
无始相续具，
同类种子者，
当破萨迦耶，
见乃至根本。"
相续何者无始，彼具我执同类种子，彼萨迦耶见即我执心，欲令从根本习气破者当作。由见无我即成解脱，非由我见。此等一切非显示出离谓道第四相。
若谓若我非现比所知者，亦由教量知有彼非解脱。解脱是唯乐性，彼非无。轮回乐是坏，不应彼满足。解脱非由根等仪轨所得。

།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། དབང་པོ་ལས་འདས་མྱོང་མིན་པ། །འཕགས་པའི་མིག་གིས་ གཟིགས་པར་འགྱུར།།གང་གི་དངོས་པོ་དེ་རྣམས་ནི། །ཚིག་གམ་རིགས་པས་ཇི་ལྟར་དགག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། ལུང་ནི་དེ་ལྟའི་ངོ་བོ་ཡིས། །རྒྱུ་མཚན་མ་མཐོང་རྣམས་ལ་ནི། །ལུང་ཙམ་ཞིག་གིས་གྲོལ་བར་ཡང་། །སྨྲ་སྟེ་ཡོངས་སུ་མགུ་བྱེད་མིན། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།དབང་པོ་ལས་འདས་པ་མཐོང་བའི་ཚིག་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་མི་གནོད་པ་དེ་ནི་བདེན་ཏེ། འོན་ཀྱང་དབང་པོ་ལས་འདས་པས། བརྗོད་པའི་ལུས་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཚད་མས་མ་མཐོང་བའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ལ་མངོན་སུམ་མེད་པས་ལུང་ཙམ་གྱིས་གྲོལ་བར་སྨྲ་ཡང་། ཡོངས་ སུ་མགུ་བར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།སྨྲ་བ་ཙམ་ནི་ལུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་གི་མཚན་ཉིད་སྐྱེས་བུའི་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་སྔར་བཀག་ཟིན་ཏོ། །འོན་ཏེ་ས་བོན་ལས་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཅན་དུ་དབང་གི་ཆོ་གས་མཐོང་བས་སྐྱེས་ བུ་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་སླར་མི་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། ས་བོན་སོགས་གྲགས་ཆོ་ག་ནི། །སྐྱེས་བུ་མི་སྐྱེད་ཕྱིར་ནུས་མེད། །ཏིལ་མར་བསྐུས་སོགས་བསྲེགས་པ་ལ། །སོགས་པའང་གྲོལ་བར་ཐལ་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ས་བོན་ལ་སོགས་པ་དབང་བསྐུར་ བའི་ཆོ་ག་ཡིས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཅན་དུ་གྲགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུ་རྣམས་སླར་སྐྱེ་བ་ཉམས་པའི་ཕྱིར།ནུས་པ་མེད་པ་སྟེ་མི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཏིལ་མར་བསྐུས་པའི་མེ་ཡིས་བསྲེགས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྒྱུར་བའི་ས་བོན་མི་སྐྱེ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱང་ ཏིལ་མར་བསྐུས་པའི་རྒྱུས་གྲོལ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།འོ་ན་གལ་ཏེ་དབང་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་ག་ལས་ཟད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི་སྔར་ལྕི་བར་སྣང་བ་ལས་དབང་བསྐུར་བའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་ལུས་ཡང་བར་སྣང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། སྔར་ནི་ལྕི་དང་ཕྱིས་ཡང་ ཕྱིར།།སྡིག་པ་བཅོམ་པར་བྱས་པ་མིན། །འདི་ཡི་ལྕི་བ་ཉིད་མེད་ཀྱང་། །ལུས་ཅན་མིན་ཕྱིར་སྡིག་ལྗིད་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་སྔར་ལྕི་བ་ལས་ཕྱིས་ཡང་བར་དབང་གིས་བསྐྱེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ཡིས་སྡིག་པ་བཅོམ་པར་རིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་འདི་ཡིས་ལྕི་བ་ ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི།སྡིག་པ་ནི་ལྕི་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་གཞོམ་པར་འཐད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ལྕི་བ་དང་ཡང་བ་འགལ་བ་ཅན་དུ་མཐོང་བ་ལས་ལྕི་བ་ཉིད་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའི་སྡིག་པ་མེད་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ལྕིད་ཉིད་མེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།

如是说："超越诸根非所证，圣眼所见当成就，彼等诸事如何能，言词理论而破除？"对此说：
"教如是性故，
未见因相者，
唯由教解脱，
虽说非满足。"
超越根境所见言教虽不违比量是真，然超根境所说具身因相，于量未见诸补特伽罗，由无现量唯由教说解脱，然非满足，由唯说是一切教共故。说教相非从士夫功用生已前破。
若谓如种子等由灌顶仪轨见无生法性，彼诸士夫亦不复生者，此非尔，由：
"种等所知仪，
不生士夫故，
无能涂油等，
烧等亦应脱。"
如种子等灌顶仪轨所知无生法性，如是诸士夫不复生故无能，即不能。如是由涂油火所烧等变坏种子见不生故，诸有情亦应由涂油因成解脱。
若谓若非由灌顶等仪轨尽，则前见重后灌顶即时不应现轻。于此说：
"由前重后轻，
非谓破罪恶，
此虽无重性，
非身故非罪。"
若由前重后轻灌顶所生者，然彼不知破罪，由此灌顶虽成无重性，然罪非重故不应破，由非身故。如是由见重轻相违，当知无重性，非无罪，由彼无重性故。

།འོན་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པ་ལས་སྲེད་པ་འཆད་པར་འགྱུར་མོད་ཀྱི། ཐར་པ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ནི་བསམ་པར་མི་རིགས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ལོག་ཤེས་དང་ནི་དེ་ལས་བྱུང་། །སྲེད་དང་སེམས་པའི་དབང་དག་གིས། །དམན་ནས་འགྲོ་བ་སྐྱེ་བ་མིན། །དེ་ ཕྱིར་དེ་བཅད་སྐྱེ་མི་འགྱུར།།དེ་དག་ཙམ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། །སྐྱེ་ལ་དེ་དག་ནུས་ཉིད་ཕྱིར། །སེམས་པ་དེ་དག་ཡང་ཉིད་ལས། །མིན་ཕྱིར་ཚང་བ་སྐྱེ་རྒྱུ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལོག་པའི་ཤེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་བདེ་བའི་བློ་སྟེ། ལོག་པའི་ཤེས་པ་དེ་ལས་འབྱུང་བ་ནི་སྲེད་པའོ། ། དེ་དག་སེམས་པའི་དབང་གིས་དམན་པའི་གནས་སུ་འགྲོ་བར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྲེད་པ་དང་ལོག་པའི་ཤེས་པ་དེ་གཅོད་པ་གང་ཡིན་པ་ད་ནི་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ནས་སླར་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཕྱིར་ལོག་པའི་ཤེས་པ་དང་སྲེད་པ་དང་སེམས་པ་དེ་དག་ཉིད་ལ་སྐྱེ་བའི་ནུས པ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེ་བ་སྲིད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་སྲིད་པའི་དབང་གིས་ཡུལ་གཞན་ཐོབ་པར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བའི་རྒྱུའི་ལུས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ཇི་ལྟར་སྲེད་པ་ཙམ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །གང་གི་ཕྱིར་ལོག་པའི་ཤེས་པ་ དང་།དེ་ལས་བྱུང་བའི་སྲེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་པ་དེ་དག་ཁོ་ན་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྔོན་གྱི་སེམས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེས་འདུ་བྱེད་ཉེ་བར་ལེན་པར་བྱེད་དོ། །སྐྱེ་བ་གཞན་ལེན་པར་བྱེད་པའི་སེམས་པ་ནི། དངོས་སུ་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ དེ་མ་ཐག་ཏུ་སྐྱེ་བ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དབང་བསྐུར་བ་ལ་ཡང་དེ་དག་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་ཚང་བས་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་གྱི་ལས་ནི་རྒྱུའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཉེ་བར་བཏགས་ནས་རྒྱུ་ཡིན་གྱི། དངོས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཏེ་ཡང་། འགྲོ་དང་རྟོག་པའི་ བྱེད་བརྟེན་ནི།།དེ་དག་མ་མཐོང་བ་ལས་ཡིན། །མ་མཐོང་འཇིག་ཕྱིར་འགྲོ་བ་མེད། །དེ་འདུ་བྱེད་པའི་སེམས་པ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འགྲོ་བ་སྟེ་འཇུག་པ་དང་རྟོག་པ་དེ་ཤེས་པའི་བྱེད་པ་ནི་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། མིག་ལ་སོགས་པ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །བྱེད་པ་དེ་དག་མ་མཐོང་ བའི་ལས་ལས་འབྱུང་བ་སྟེ།དབང་བསྐུར་བ་ཡང་མ་མཐོང་བ་འཇིག་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེའི་འདུ་བྱེད་དེ། ལས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་དགེ་བ་བཅུ་དང་མི་དགེ་བ་རྣམ་པ་བཅུ་ཁོ་ན་སེམས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

若谓于汝宗亦由修空性断爱，云何成解脱？此实不应思，因：
"邪知及彼生，
爱与思力故，
下趣生非有，
故断彼不生。
唯从彼等生，
生彼等能故，
思等非复有，
具足为生因。"
邪知谓于苦起乐解，从彼邪知所生即是爱。由彼等思力于下处生。由断彼爱及邪知故，今离贪不复生。由邪知、爱、思彼等有生能，唯从彼等得有生故。如是由有力得余境显现。
岂非生因之身亦有？云何唯从爱生？此非真，由邪知及彼所生爱性思唯从彼等故。前思施等相是业故，彼取诸行。取余生之思非直接因，由彼无刹那生故。
灌顶亦有彼二故，由生因具足非解脱。前业是因之因故，假说为因，非实因。复次：
"行及分别依，
作用从未见，
未见坏无行，
非彼行思也。"
行即趣入及分别，彼知作用依手等及眼等次第。彼作用从未见业生，灌顶亦由未见坏故不往余生。是故彼行即业行十善十不善唯思性当无。

།དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་དེ་དག་ཀྱང་ དབང་བསྐུར་བས་འཇིག་པའི་ཕྱིར་ཡང་སྲིད་པར་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། འདིའི་དོན་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེད་པ་སྐྱེད་ཕྱིར་ཡོད་མེད་ཀྱི། །རྗེས་སུ་འཇུག་པས་བླའི་ནུས་པ། །མཐོང་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱིས་མིན། །དེ་ཡོད་དེ་དག་ཅི་སྟེ་འགྲོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྗེས་སུ་ འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་བློས།མིག་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་རྣམས་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་ངེས་པ་ཡིན་གྱི། བློ་དང་བྲལ་བའི་ལས་སྔོན་དུ་བྱས་པའི་ནུས་པ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འཆི་བའི་དུས་ཀྱི་བློ་དེ་ནི་དབང་བསྐུར་བ་ལ་ཡང་ཡོད་དོ། །མིག་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ འགྲོ་བར་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལྟར་མིག་ལ་སོགས་པ་སེམས་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས། རིགས་མཐུན་པ་ཅན་གྱི་བྱེད་པ་རྣམས་མཐོང་བ་ཡིད་ལ་དབང་བསྐུར་བ་ལ་ཡང་། མ་རིག་པ་དང་སྲེད་པ་དང་ལྡན་པའི་བློ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་གཞན་ཆད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དབང་གིས་ཉེ་བར་ བཅོམ་པའི་མིག་ལ་སོགས་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི། དེ་རྣམས་ནུས་མེད་དབང་ལ་སོགས། །དེ་མ་ཐག་ཏུ་དེ་དག་གི་།འཛིན་བསྐུལ་འཁྲུལ་དང་འགོག་པ་དང་། །སེམས་པའི་དབང་གིས་འགྱུར་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་གལ་ཏེ་བློ་ལ་སོགས་པ་དབང་ གིས་བཅོམ་པ་ཡིན་ན།སྐྱེ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་དབང་བསྐུར་བ་དེའི་དེ་མ་ཐག་པ་ཉིད་དུ་བློ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར། ཡུལ་ལ་རང་གི་འདོད་པས་འཇུག་པའི་སེམས་འཛིན་པ་དང་། མངོན་པར་འདོད་པའི་ཡུལ་ལ་ངེས་པར་འཇུག་པས་བསྐུལ་བ་དང་འཁྲུལ་པ་སྟེ། འཁྲུལ་པར་ གྱུར་པ་ཉིད་དང་།འགོག་པ་སྟེ་འཇིག་པ་དེ་དག་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། །དེ་དག་སེམས་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་དབང་བསྐུར་བའི་མཐུས་གསལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ནི་དབང་གིས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཆད་པར་འགྱུར་རོ།

若谓彼善不善业由灌顶坏故不入后有者，此非真，由此义未成故。
"由生作用故，
有无随行智，
见能非由他，
有彼彼何行。"
由随行随灭随入智，决定眼等作用能生，非离智前业所作余能。死时智于灌顶亦有。眼等何不随业行？如是眼等由思加持，见同类作用，于灌顶亦有无明爱相应智故，非断余生。
若谓由灌顶所破眼等智故不生余生者，则：
"彼等无能灌，
顷刻彼等之，
执发迷及灭，
非由思力成。"
若智等由灌顶破，不能生，尔时由灌顶刹那即破智故，于境自欲趣入心执，于所欲境决定趣入发起及迷即迷性，及灭即坏彼等应无，由彼等与心相应故，心等彼等由灌顶力明显。如是则由灌顶刹那即断。

།འོན་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་པ་ རྣམས་ཤི་བའི་རྗེས་ལ་ནུས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་དག་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དབང་གིས་དེ་མ་ཐག་པར་དབང་གི་མཐུས་ཆད་པར་མི་འགྱུར་ན་ནི་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་ཕྱིས་ནུས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཚད་མ་མེད་ དོ།།འོན་ཏེ་དེ་ཚེ་བློ་མེད་ཕྱིར། །མི་འགྱུར་དྲི་མ་རྣམས་ཀྱི་བློ། །མཚམས་སྦྱོར་དེ་རྣམས་ནུས་མེད་ན། །གསོན་པ་ཉིད་ཀྱིའང་ནུས་མེད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་ཚེ་སྟེ་འཆི་བའི་དུས་ན་བློ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་རྣམས་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་དེའི་ཚེ་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་། བློ་དང་ བྲལ་བར་བྱེད་པ་དང་སེམས་པ་མེད་པས་སླར་སྐྱེ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།བློ་དེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་རྣམས་ཀྱིས་མཚམས་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དབང་བསྐུར་བ་ལ་དྲི་མ་ཡོད་པའི་བློ་བཅོམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དབང་བསྐུར་བས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་བཅོམ་པའི་ ཕྱིར་བློ་སྐྱེད་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཚེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ནུས་པ་མེད་ན་ནི།གསོན་པ་ཉིད་ཀྱི་དྲི་མ་རྣམས་ཀྱང་ནུས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་དབང་བསྐུར་བའི་རྗེས་ཐོགས་ཁོ་ནར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དབང་བསྐུར་བས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་མེད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་པ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འགྲིབ་དང་ཕུལ་བྱུང་ཕྱིར་གཉེན་པོ། །དང་ནི་རང་ཕྱོགས་འཕེལ་བ་ན། །རང་གི་ས་བོན་རྒྱུ་ཅན་སྐྱོན། །དབང་བསྐུར་བ་ཡང་བཟློག་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རང་གི་ས་བོན་ལས་བྱུང་བ་ཅན་གྱི། སྐྱོན་རྣམས་དབང་བསྐུར་བའི་སྐྱེ་བོ ལ་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།རང་གི་ས་བོན་ལས་བྱུང་བའི་སྐྱོན་དུ་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། འགྲིབ་པ་དང་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་བདག་མེད་པ་འཕེལ་བ་ན་འགྲིབ་པའི་ཕྱིར་དང་། རང་གི་ཕྱོགས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འཕེལ་ན། ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ སྐྱོན་རྣམས་དབང་བསྐུར་བ་ལ་ཡང་བཀག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན།ཇི་ལྟར་ཚེ་འདི་ཉིད་དང་གཞན་ལ་འདི་དག་གྲོལ་བར་འགྱུར། གལ་ཏེ་བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་ན། གང་ཞིག་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེས་བུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་བཅོམ་པ་གང་གི་ཚེ་གང་ཡང་རུང་བས་ དག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ།དེའི་ཚེ་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ།

若谓眼等死后成无能，由依遍转差别故。此非尔，若由灌顶非刹那由灌顶力断，则遍转后成无能，此无量。
"尔时无智故，
不成垢等智，
相续彼无能，
生时亦无能。"
尔时即死时由无智故作用不应有，如是尔时由无相续及离智作用思故，岂非无复生？彼智岂非由贪等垢相续？灌顶未破有垢智。
若谓由灌顶破贪等故不能生智，非尔，尔时若彼等贪等无能，则生时垢等亦应无能，是故灌顶后即应解脱。若谓灌顶无贪等垢，然有清净智者，此非尔：
"由减及胜故，
对治及自分，
增时自种因，
过失灌不遮。"
自种所生过于灌顶者亦生。云何知为自种所生过？由减及殊胜故，对治分无我增时减故，自分非理作意增时殊胜故。如是过于灌顶亦无遮，云何此等于今生及他生解脱？若见无我，谁当解脱？补特伽罗为贪等过所破，何时由任何清净，尔时当解脱。

།འདི་ལྟར་འཆིང་བ་ཞིག་པ་ནི་གྲོལ་བ་སྟེ། བདག་མེད་པ་ལ་ནི་གང་ཞིག་བཅིངས་པ་ཉིད་དེ་དེ་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་གྲོལ་བ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་དག་པ་དེ་ ལས་གཞན་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མེད་དོ།།འོ་ན་སྒྲོན་མའི་གསལ་བ་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཚིག་ཏུ་སྦྱར་བ་ཙམ་ཉིད་འདི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་མ་བཅིངས་པ་དེ་གྲོལ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་དཔེས་སྒྲུབ་ པ་ཡིན་ནོ།།བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་ནི་བཅིང་བ་དང་། གྲོལ་བ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དེ། ཚིག་ཏུ་སྦྱར་བ་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབས་པ་ནི་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་། གཙོ་བོའི་དངོས་པོ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དཔེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རྟག་པ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ ཕྱིར།།རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་འགལ་བ་མིན། །བྱེད་དང་བྱེད་མིན་དུས་དག་ཏུ། །འདྲ་བ་ཡི་ནི་བདག་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གནས་སྐབས་ཐ་དད་ན་ནི་བདག་གི་གྲོལ་བ་ཉིད་མ་དག་པའི་དུས་སུ་ཡོད་པ་དག་པར་འགྱུར་ཏེ། རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་ལ་འགལ་བར་འགྱུར་ རོ།།བདག་རྟག་པ་ནི་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཅིག་ཅར་ཡོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །གཞན་ཡང་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང་ཡང་འགལ་ཏེ། གང་ཞེ་ན། བྱེད་པ་དང་མི་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་དག་འདྲ་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ བསྟན་ཏོ།།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཅིག་ཉིད་ཀྱང་། །དེ་ལས་དེ་དག་ལོག་ན་ནི། །བྱེད་པ་ཟ་བ་པོ་ཉམས་ཤིང་། ནུས་པ་ཉིད་ནི་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གནས་སྐབས་དང་སྐྱེས་བུ་དག་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་ན། རྒྱུ་སྔོན་གྱི་ལས་དང་། འབྲས་བུ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ དེ་དག་གཅིག་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ།བདག་གཅིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་གི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཐ་དད་ན་ནི། དེའི་ཚེ་བདག་དེ་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དེ་དག་གི་འདི་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་ཞིང་། ཟ་བ་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པ་དང་ཟ་བར་འབྲེལ་པ་མེད་ པའི་ཕྱིར།གཞན་གྱི་བདག་བཞིན་ནོ། །ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་ཀྱང་འབྲེལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་གཞན་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་པས་བྱེད་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་འཛིན་པའི་ཕྱིར། བྱེད་པ་པོ་དང་ཟ་བ་པོ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཟ་བ་པོ་ ཉིད་དང་།བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དེ་བྱེད་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྒྱུ་དང་། འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡིན་པས་བདག་བྱེད་པ་པོ་དང་ཟ་བ་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་དེའི་ནུས་པ་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།

如是系缚坏即解脱，于无我何者为缚即彼不解脱，由无常性得余解脱者。此非尔，无异于彼清净之涅槃。
岂非立灯明之名言耶？此非尔，于佛宗唯语言相合非理，由未缚者当解脱，此亦以喻成立。于说我者不应缚解，唯以语言成立皆非，由主体事不成故。无我涅槃喻不存在，故说：
"常无所待故，
次第生非违，
作与非作时，
即是同一性。"
若位差别则我解脱即不净时有者成净，次第所生乐等于常成违。我常无所待故，乐等位应顿有已说。复违作业，云何？由作与不作位同一性故已说。
"因果一性亦，
若彼等离彼，
作者食者坏，
能性不得成。"
若位及士夫成彼体性，则因前业及果乐等彼等得一，由我一性故是我自性。此亦相违。若异，尔时彼我于因果彼等非作者亦非受者，由无作食相属故，如他我。由领受亦非相属，如他我。如是由瑜伽师执作用及受用，应成作者受者。
若谓和合相属性即受者性及作者性，由作用及受用是因果事故，我成作者受者者。此非尔，已说彼我能性不成。

།འོ་ན་སྐད་ཅིག་མ་ཡང་དྲན་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ འགྱུར་ཏེ།གཅིག་ཏུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་པ་དྲན་དང་ལོངས་སྤྱོད་སོགས། །ཐལ་བའང་གནོད་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཡིས་གང་ལ་དྲན་མེད་ཕྱིར། །ཉམས་སུ་མྱོང་ལས་དྲན་པ་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདག་མེད་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ སྐྱོན་གང་ཡིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་ཡང་གཞན་ལ་དྲན་པ་ཡང་གཞན་ཡིན་ན།དེ་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས། གཞན་གྱིས་དྲན་པ་དང་། འདི་ལྟར་གང་གིས་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་བྱས་པ་དེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཞིག་པའི་ཕྱིར་བྱས་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་དང་གང་གིས་འབྲས་ བུ་ལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར།མ་བྱས་པ་དང་ཕྲད་པས་སྐྱོན་དེ་རྣམས་དང་གང་ལ་ཡང་གནོད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དྲན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དྲན་པ་པོ་གང་གིས་ཀྱང་དྲན་པ་མ་ཡིན་ཏེ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ལོངས་སྤྱོད་པ་ མེད་དེ་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཀྱང་དྲན་པ་ཉིད་ལ་དྲན་པ་པོ་དང་། དྲན་པ་པོའི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་བདེ་བ་ཉིད་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱ་བ་དང་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཅེས་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་རྟག་པ་མ་ཡིན་ལ། དྲན་པར་བྱ་བ་དེ་ལས་དྲན་པ་འབྱུང་བ་ནི་ཉམས་སུ་མྱང་བའི་ དབང་གིས་སོ།།འོན་ཏེ་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་འཇུག་པའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་དྲན་པ་ཅི་སྟེ་མི་སྐྱེ་ཞིང་། གཞན་གྱི་ལས་ལས་ཀྱང་ལོངས་སྤྱོད་པར་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་རྒྱ་སྐྱེགས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའི་ས་བོན་དེ་ཉིད་རས་བལ་གྱི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་ངེས་པས་དམར་པོར་སྣང་བར་འགྱུར་གྱི། དེ་ལ་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཐ་དད་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་ངེས་པས་དྲན་པ་དང་ལས་དང་འབྲས་བུར་འབྲེལ་པ་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཏུ་སྨྲས་པ་གཞན་གྱིས ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གཞན་གྱིས་དྲན་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར།བདག་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་ཅིས་ཤེས། དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་བརྟེན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་བདག་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་གཞན་ལས་ཀྱང་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་ མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་རྒྱུད་གཞན་གྱིས་ཤེས་པས་དྲན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若谓刹那亦应无忆念及受用等，由无一体领受故。此非真实：
"他忆及受用，
过失亦能害，
由彼无忆故，
从领受生忆。"
若无我相属过失，领受智亦他，忆念亦他，云何从领受生他忆？如是谁作善等业，彼即时坏故作业应失，谁受用果彼为他故，遇未作业，彼等过于谁亦非能害。由彼领受者即无忆故，任何忆者非忆，由无故。无受用，由无受用者故。
然于忆念说忆者及忆境，如是于乐说所受用、受用者及受用。是故受用者非常，从所忆生忆由领受力。
若谓何故他相续领受不生忆，亦何故不从他业成受用？由因果事决定故。如是由红花染种子即与棉花等为因果决定故现红，于彼非一性，由现量比量成异故。如是由因果事决定，忆念及业果相属唯于彼相续。
说我者云何他领受不成他忆？由我异故。云何知彼异？由无忆等故。非尔，由成相互依故。复次，如我无差别然不从他生忆，如是智无差别然由他相续智非忆。

།གཞན་ཡང་སེམས་པའི་རྒྱུ་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པའང་སྲིད་དེ་བདག་ལ་ནི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཅི་ཡིས་ཐ་དད་པར་འགྱུར། འོ་ན་བདག་མེད་ན་བདག་གིས་མཐོང་བ་དང་དྲན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བློ་གཅིག་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། བདག་ལ་ཡང་སྐྱོན་ནི་འདི་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ། བདག་ནི་དྲན་པ་དང་མཐོང་བའི་བྱ་བ་གཅིག་བྱེད་པར་ཚད་མ་གང་གིས་ཤེས། མངོན་སུམ་གྱིས་ཤེས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མར་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །མངོན་སུམ་མེད་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྔར་ཉམས་སུ མྱོང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདག་རིག་ན་ནི་སྔར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ།སྔ་མ་ཉིད་རིག་པ་དེ་ལ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །མྱོང་བར་གྱུར་པ་ནི་སྔ་མ་ཉིད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དང་། དྲན་པ་ལས་ཀྱང་སྔ་མ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རུང་སྟེ། དེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་སྔར་ཡུལ་དུ་ བྱས་པ་དྲན་ནོ་ཞེ་ན།འོ་ན་ནི་གྲོགས་དག་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྔ་མ་ཐམས་ཅད་དྲན་པར་འགྱུར་ཞིང་། བདག་གིས་ནི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་དེ་བདག་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེའི་བདག་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ ཇི་ལྟར་བདག་མེད་པར་འཁོར་བར་འཇུག་སྟེ།བདག་མེད་ན་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ཡང་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། གཅིག་པ་ཉིད་དང་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པར་མི་ནུས་ན། དེ་ཇི་ལྟར་འཁོར་བ་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དོན་དམ་པར་ན་འཁོར་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་ལས་ རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས།།ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་འཁོར་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། བདེན་པ་བཞི་ལ་བརྟེན་པ་དང་། །བདེ་དང་ང་དང་བདག་གི་ཞེས། །བྱ་སོགས་ཡང་དག་མིན་བཅུ་དྲུག་།སྒྲོ་བཏགས་ནས་ནི་ཡོངས་སུ་སྲེད། །དེ་ཉིད་ལ་ནི་དེ་འགལ་དོན། །དེ་ཉིད་རྣམ་པ་རྗེས་རྟོགས་ཅན། །ལེགས་བསྒོམས་ ཡང་དག་ལྟ་བ་ཡིས།།སྲེད་པ་རྗེས་འབྲང་བཅས་འཇོམས་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་གཞག་པ་ཉིད་འཁོར་བ་སྟེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་སྟེ། སྒྲོ་བཏགས་པ་དེ་ལས་སྲེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ལས་ལས་འཁོར་བར་མངོན་པར་ཞེན་པར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་དུ་ན་འཁོར་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཞེན་པ་ཡང་རིག་པ་ལས་ཐ་དད་པ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཕྱག་རྒྱ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བརྟེན་པ་དང་བདེ་བ་དང་། ང་དང་བདག་གིའོ་སྙམ་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པའོ།

复次，由思维因异故可有异，我无因故何由成异？若无我，云何成"我见我忆"一智？于我亦此过岂非相等？以何量知我作见忆一事？若谓现量知，已说彼不行于前后。无现量故比量亦不行。
若先领受性之我由自体知我，则不应领受先领受性，由彼先性无于知故。已领受者不应为先性故，由忆亦不应说为先，彼非量故。若谓忆先所缘，则应忆一切先友领受，我不观察前后，故由无始习气力生"此是我"智，实无我。
若尔，云何无我入轮回？若无我则无我见故，由忆离前后自性故，不能执一性及常性，云何是轮回？此说：胜义中无轮回，由自证自性已说。虽尔，世俗中是轮回，如是：
"依四谛及乐，
我与我所等，
十六非真实，
增益而遍爱，
即彼违义彼，
随觉彼行相，
善修真实见，
摧爱并随行。"
即安立非有是轮回，非自相也。非真实亦十六种，由彼增益有爱业执著轮回，余无轮回。增上慢执著亦无异于智，由唯一印故，依及乐我我所想是苦谛非真实行相。

།ཀུན་འབྱུང་གི བདེན་པ་ལ་རྒྱུ་མེད་པ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་མེད་པ་དང་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང་རྐྱེན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།འགོག་པ་ལ་ནི་འགོག་པ་མེད་པ་དང་ཞི་བ་མེད་པ་དང་གྱ་ནོམ་པ་མེད་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བ་མེད་པའོ། །ལམ་ལ་ནི་ལམ་མེད་པ་དང་རིགས་པ་མེད་པ་དང་སྒྲུབ་པ་མེད་པ་དང་ངེས་པར་མི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ ནོ།།རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་དག་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་དག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་བདེན་པ་བཞི་ལ་སྲེད་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །བདེན་པ་བཞི་པོ་དེ་ཉིད་ལ་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་དང་འགལ་བ་དོན་དམ་པར་རྣམ་པ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་ལེགས་པར་གོམས་པར་བྱས་ན་ནི་སྲེད་པ་རྗེས་ སུ་འབྲང་བ་དང་བཅས་པ་འཇོམས་ཏེ།སྲེད་པ་ཟད་པ་དེ་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །ལས་དང་ལུས་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྲེད་པ་མེད་པས་ཇི་ལྟར་ཐར་བར་འགྱུར་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། ལས་དང་ལུས་དག་གནས་ན་ཡང་། །གཅིག་མེད་ཕྱིར་ན་རྒྱུ་གསུམ་ཅན། །སྐྱེ་བ་དག་ནི་མི་འབྱུང་སྟེ། །ས་བོན་མེད་པར་མྱུ་གུ་བཞིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་རིག་པ་དང་། ལས་དང་། ལུས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བ་ནི་མི་འབྱུང་སྟེ། ལས་དང་ལུས་གནས་ན་ཡང་སྲེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུ་གཅིག་མེད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ས་བོན་མེད་ན་ས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ལས་དང་ལུས་དག་ལས་གཅིག་འགགས་ནས་ཐར་བར་འགྱུར་བ ཉིད་དེ།གང་ཞིག་ལས་ཟད་ན་ཐར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །ལས་དང་ལུས་དག་སྤོང་མིན་ཏེ། །གཉེན་པོ་ཕྱོགས་ནི་མེད་ཕྱིར་དང་། །ནུས་མེད་ཕྱིར་རོ་སྲེད་པ་ནི། །ཡོད་ན་ཡང་ནི་འབྱུང་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲེད་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་པའི་གཉེན་པོ་གཞན་ལས་རང་ལུས་ཟད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་ ལ་སོགས་པའི་ཆོ་ག་ནི་སུན་ཕྱུང་ཟིན་ཏོ།།དེ་བས་ན་ལས་ཀྱི་གཉེན་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལས་དང་ལུས་དག་སྤོང་བར་བྱེད་མི་ནུས་ཏེ། གཉེན་པོ་ཡོད་ན་ཡང་ལས་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དེའི་གཉེན་པོ་ལ་འདྲིས་པར་མི་རུང་ཞིང་ལས་ཟད་པར་ཡང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་སྤོང་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལས་བྱེད་པ་ནི་སྲེད་པ་ ཡིན་ཏེ།དེ་ལས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཚེགས་མེད་པ་ཉིད་དུ་འབྱུང་ངོ་། །དེས་ན་སྲེད་པ་ཡོད་ན་སླར་ཡང་འཁོར་བ་འབྱུང་ངོ་། །འོན་ཏེ་ལས་དང་སྲེད་པ་གཉི་ག་ཟད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་ཟད་དོན་དུ་འབད་ན་ཡང་། །ལས་ཟད་ངལ་བ་དོན་མེད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲེད་པ་དང་ ལས་གཉིས་ཟད་པའི་དོན་དུ་འབད་ན་ཡང་།ལས་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ངལ་བ་ནི་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། སྲེད་པ་ཉིད་བཟློག་པར་བྱ་བ་བླའི། །ལས་ཀྱང་དགག་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པས་སོ།

于集谛为无因、无集、无生起、无缘。于灭谛为无灭、无寂、无胜妙、无出离。于道谛为无道、无理、无修、无不出离。此十六种为非真实，增益彼等而于四谛有爱。
于彼四谛中，若善修随觉非净行相违义之见，则摧爱及随行，由爱尽故得解脱。业与身不住。
若问无爱云何解脱？答：
"业身虽安住，
由一无三因，
诸生不得生，
如无种无芽。"
由无明、业、身为因之生不生起，虽业身安住，由无所谓爱之一因故，如无种子虽有地等不生芽。
若谓业身一灭即得解脱，说由业尽得解脱。
"不舍业与身，
由无对治分，
无力故爱有，
仍当复生起。"
离爱之外无余对治能尽自身，已破根等仪轨。故由无业对治故不能舍业身，虽有对治由不知业故不应习对治，亦不能尽业故不应舍。作业即是爱，由彼无劳生贪等。故有爱则复生轮回。
若谓业爱二俱当尽，此非尔：
"虽勤为二尽，
尽业劳无义。"
虽勤为尽爱业二者，为尽业劳即成无义。若谓唯应遮爱，业亦应遮者，非尔，已说由无对治分故。

།གཞན་ཡང་། འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ། ལས་ནུས་སྣ་ཚོགས་རྗེས་སུ་དཔོག་།དེ་ཕྱིར་གདུང་བའི་ཉོན་མོངས་ནི། །གཅིག་གི་རང་བཞིན་ཟད་པ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་དུ་མ་ཅན་སྣ་ཚོགས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ལས་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་སྣ་ཚོགས་པར་ངེས་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་གཅིག་གི་རྣམ་པ ཅན་གདུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ལོངས་སྤྱོད་པས་ལས་ཟད་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར།གང་གི་ཕྱིར། རྣམ་འགས་དེ་བསྐྱེད་འབྲས་བུ་ནི། །ཆུང་གྱུར་རིགས་མི་མཐུན་ལྡན་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལས་གང་ཞིག་གིས་དེའི་རིགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བྱ་བ་དེ་ནི་འབྲས་བུའི་ཆ་ཤས་ཙམ་ཉམས་སུ་ མྱོང་བའི་ཕྱིར་ལས་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར།འབྲས་བུ་ཉིད་འབྲས་བུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་ཟློག་པར་བྱེད་ཀྱི། དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཡང་། དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་ནི་ནུས་པ་ཡིས། །ནུས་པ་འདྲེ་ཞིང་ཟད་པའི་ཕྱིར། །ཉོན་མོངས་ཆ་ནི་གང་ཞིག་གིས། །ཉོན་མོངས་མ་ལུས་ སྤོང་བར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ནི། དཀའ་ཐུབ་ལ་ནུས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ལས་ཀྱིས་ནུས་པ་རྣམས་འདྲེ་བ་སྟེ། འབྲས་བུ་མཚུངས་པར་སྟེར་བའོ། །ཟད་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འཇིག་པའོ། །དེས་ན་ཉོན་མོངས་པའི་ཆ་འགའ་ཞིག་གིས་ལས་མ་ལུས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་ལས་དཀའ་ཐུབ། །དེ་གཞན་ཉོན་མོངས་ཉིད་ཡིན་ན། །དེ་ཡི་ལས་འབྲས་ཕྱིར་འདི་ལས། །ནུས་པའི་འདྲེ་བ་ལ་སོགས་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ལས་གཞན་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པའི་ཆ་ལས་མ་ལུས་པའི་ལས་སྤོང་བར འགྱུར་ཏེ།ནུས་པ་འདྲེས་པའི་ཕྱོགས་ལའོ། །ཟད་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཉོན་མོངས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དཀའ་ཐུབ་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་དཀའ་ཐུབ་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཀའ་ཐུབ་འདི་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་མ་འདྲེ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཟད་ པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ།གྲང་བ་ཉི་མ་བསྟེན་པ་ཅན་གྱི་ཕྱུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ལས་ཟད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དེ་ནི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དེ་ནི་འདོད་པ་དང་བྲལ་བར་སྐྱེ་བའོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། འདོད་པས་རྒྱལ་པོ་ཐོབ་ པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུར་མི་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེན་པ་མེད་པར་སྤོང་བར་འགྱུར་ལ་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་དབང་མེད་དུ་འབབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ།

"由见种种果，
推知业力异，
是故烦恼苦，
非尽一自性。"
由见乐等诸多种种果故，决定业等力亦种种。是故云何由受用一类苦等自性而尽业？由：
"少分所生果，
微小不同类。"
某业所生彼类果，由唯领受果分故，由从彼业生故，以领受果而遮遣果，非生不同类果。
然若：
"由苦行力故，
力杂及尽故，
烦恼分何者，
能断尽烦恼。"
岂非苦行有力耶？由彼业力杂合，即同与果。尽即一切自性坏灭。故由某烦恼分能断尽一切业。对此答：
"若烦恼业苦行，
彼余即烦恼，
由彼业果故，
此非力杂等。"
若异于烦恼，则由烦恼分断尽一切业，于力杂合分。于尽分则断为无烦恼。若苦行即烦恼自性，则由烦恼自性苦行是业果故，此苦行非业力不杂，亦不成尽，应成寒中依日之畜等亦尽业故。
若谓彼非业果，由欲行故。业果者离欲而生。此非真实，则由欲得王位等非成业果。若谓于王位等无执而舍，地狱等无自在而降故唯应领受。

།དེ་བས་ན་གདུང་བ་ཉིད་ལ་དཀའ་ཐུབ་ཏུ་འདོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་དམྱལ་བའི་སྡུག་ བསྔལ་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་བྱེད་པ་ཇི་ལྟར་དཀའ་ཐུབ་ཀྱིས་དེ་ཟད་པར་འགྱུར།འོན་ཏེ་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐྲ་འབལ་བ་ལ་སོགས་པའི་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བར་བྱེད་དེ། སྐྲ་འབལ་བ་ནི་ལས་བྱེད་པར་ འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གཞན་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་འདི་ནི་མ་ངེས་པའོ་ཞེ་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་སྨྲས་པའི་ཚད་མ་དེ་ལ་མཚུངས་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་ལས་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་དོན་དུ་འཇུག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཁྱེད་ལ་ཡང་ལས་ཟད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ ཁས་བླངས་པ་ལ།ཇི་ལྟར་གནོད་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། སྐྱེ་འདོད་སྐྱོན་ནི་བཅོམ་པའི་ཕྱིར། །གང་ཡང་སྐྱོན་ནི་འགལ་བ་ཅན། །དེ་སྐྱེས་ལས་ཀྱིས་ནུས་འགྱུར་གྱི། །ཇི་ལྟར་བྱས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལས་ནི་སྤོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱས་པ་འཇིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ ལས་ཟད་པར་བརྗོད་ཅེ་ན།།འདིར་སྨྲས་པ། ལས་དེ་ནི་རྒྱུ་གཞན་ཡོད་པ་གང་གིས་འབྲས་བུ་སྟེར་བ་དེ་འདྲ་བ་ལ་དེ་འགལ་བ་ཅན་ཉེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྲས་བུ་སྟེར་ནུས་པ་དེ་ནི་ངེས་པ་ཁོ་ནར་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། དེའི་དོན་དུ་ཐུབ་པའི་སྐྱེ་བོ་འབད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྟོབས་ཁོ་ནས་སྐྱེ་ བའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་འགལ་བ་ཅན་བདག་མེད་པར་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་ལས་སྐྱེད་པའི་མ་འོངས་པའི་ལས་ཟློག་པར་བྱེད་ནུས་པར་འགྱུར་གྱི། བྱས་ཟིན་པ་ནི་བདག་མེད་པར་མཐོང་བས་ཀྱང་སྤོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ ཇི་ལྟར་བྱས་ཟིན་པའི་ཉེས་པ་དང་ལས་ཇི་ལྟར་འཇིག་ཅེ་ན།སྐྱོན་རྣམས་སྐྱེས་པར་འགྱུར་བ་ལ་ནི་ལྡོག་པ་མེད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་རྣམས་ལས་འགོག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རྒྱུ་ཟད་པས་མི་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་དེ་ཡིས་བྱས་པའི་ལས་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། བྱས་པ་རྣམས་སྤང་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལྷན་ ཅིག་བྱེད་པ་མ་ཚང་བས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལས་ནི་འབྲས་བུ་སྟེར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཇི་ལྟར་སྲེད་པ་བརྟེན་པར་གྱུར་ན། ལས་སླར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། ལས་ལ་བརྟེན་ན་ཡང་སྲེད་པ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若谓故以苦恼为苦行，则地狱苦亦唯领受，云何由苦行而尽彼？若谓由是苦行苦故，以拔发等苦行苦能断地狱等苦，谓拔发是作业因者，无量故，由是苦故如余苦。若谓此不定，则汝所说量亦相等。若谓为断业而行故，及汝亦许有业尽故，于所许云何无害？此说：
"为破生欲过，
若有违过者，
由彼生业力，
云何断所作？"
业非能断，由所作无坏故。若问云何说业尽？此说：彼业有余因，由何与果如是，彼违品非近。若必能与果者，定当生果，智者不为此而勤，由彼唯由力生故。若贪等违品见无我等，彼从彼生，能遮未来业从贪等过生，然已作者见无我亦不能断。
若问已作过业云何坏？诸过若已生则无返，然能遮未来诸过，彼亦由因尽故不生。尔时由彼所作业不生故，不应断诸已作。由无俱作故，离贪者亦不与果。
若问如依爱业复生，如是依业爱亦应生，何故解脱？此非理。

།ཞེས་སྨྲས་པ། ལས་ལས་སྐྱོན་བྱུང་མ་ ཡིན་གྱི།།སྐྱོན་ལྡན་བྱེད་འགྱུར་ལྡོག་ལས་མིན། །ལོག་པའི་རྣམ་རྟོག་མེད་ལ་མིན། །བདེ་བ་ལས་ཀྱང་འདོད་མ་ཡིན། ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲེད་པ་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ལས་བྱེད་པར་འགྱུར་གྱི། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་མེད་པ་ལས་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཆགས་པ་ དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་སྲེད་པ་མེད་པས་ལས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་དགེ་བའི་ལས་བདེ་བར་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་ཅན་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བདག་དང་བདག་གིར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་ནི་བདེ་བ་ལས་ཀྱང་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་འཇིག་ ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཟད་པ་ཁོ་ནས་ཐར་བར་འགྱུར་གྱི།གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་སྟོན་པ་ཉིད་སྐྱོབ་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་སྟོན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོབ་པ་ལས་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཉིད་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། སྐྱོབ་ལས་དེ་ཉིད་དང་བརྟན་དང་། །མ་ ལུས་ཁྱད་པར་མཁྱེན་བསྒྲུབ་དང་།།རྟོགས་པའི་དོན་ཕྱིར་གཤེགས་པ་སྟེ། །ཕྱི་རོལ་སློབ་མའི་སློབ་ལྷག་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱོབ་པ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་དེ་ཡང་དེ་ཉིད་དང་། བརྟན་པ་དང་། མ་ལུས་པའི་ཁྱད་པར་མཁྱེན་པ་ སྟེ།རབ་ཏུ་མཛེས་པ་མཁྱེན་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཁྱེན་པའོ། །མཁྱེན་པས་སླར་མི་ལྡོག་པ་མཁྱེན་པ་ནི་བརྟན་པར་མཁྱེན་པ་སྟེ། བརྟན་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་མ་ལུས་པར་མཁྱེན་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་མཁྱེན་པ་སྟེ། ལྷག་མ་མ་ལུས་པར་མཁྱེན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།རྟོགས་པའི་དོན་གྱིས། གའི་སྐད་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་གཤེགས་པར་བཤད་དེ། མཁྱེན་པ་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བརྒྱུད་པས་འདི་ཤེས་པ་ཡིན་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཤེས་ པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ།རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ལ་ལ་ཡོད་ཀྱི། ལ་ལ་མེད་པའི་ཆ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་མེད་ན་གཅིག་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དོན་ཐམས་ ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་མ་གཏོགས་པར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།མ་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མ་ངེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

此说：
"非从业生过，
有过作不返，
无邪分别非，
乐亦非所欲。"
有爱则为求果者作业，非从无贪等过生。离贪者由无爱故不作业。若谓善业能作乐故，必定于乐生贪著者，无我我所执邪分别，则于乐亦非不欲耶？是故唯由尽萨迦耶见而得解脱，非由余。由圣四谛教即是救护，故由说圣四谛相救护，决定善逝性。此说：
"由救护真实，
坚固遍殊胜，
知证义故去，
外道徒学胜。"
由救护应知世尊为善逝，彼善逝亦即真实、坚固、遍殊胜知，最胜知即真实知。由知不复退转知即坚固知，坚固即不退转故。遍殊胜知即一切种智知，由知无余故。由证义，从语界说为去，由世尊有彼知故。
若问此由比量传承而知，世尊云何成现见？若尔，岂非余亦应遍知？由比量非有于一有于一分故。若无世尊教示，则非有于一。是故应知唯世尊是一切种智，除现见一切义一切相外，诸法皆无常等非有，由未见者即成不定故。

།འོན་ཏེ་བདག་ཅག་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་དུ། དེའི་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། ། ཞེ་ན། བདག་ཅག་གིས་ཀྱང་དེ་ཡིས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་མེད་ན། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་གང་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པ་དང་གཞན་ལ་ཡང་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་འདི་ངེས་པར་འགྱུར་གྱི། གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐྱོབ་པ་ལས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་། བརྟན་པ་དང་། མ་ལུས་པའི་ཁྱད་པར མཁྱེན་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཁོ་ན་མཁྱེན་པས་ནི་ཕྱི་རོལ་མུ་སྟེགས་པ་ལས་ལྷག་པར་ཡིན་ནོ། །བརྟན་པར་མཁྱེན་པས་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལས་ལྷག་པར་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་མ་ལུས་པར་མཁྱེན་པས་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་ལྷག་པ་ ཡིན་ཏེ།བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར། གཞན་དོན་མཁྱེན་སྦྱོར་བརྩོན་པ་ཡིས། །བསྟན་པ་དེ་ནི་བརྩེ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དོན་མཁྱེན་པར་བརྩོན་པས། བསྟན་བཅོས་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ཅན་བསྟན་པ་རྒྱུར་དཔོག་པར་བྱེད་དོ། །བསྟན་པ་དེ་ལས་ཀྱང་བརྩེ་ བར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ།གཞན་དུ་ན་གཞན་གྱི་དོན་མཁྱེན་པར་བརྩོན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཉིད་ཙམ་གྱིས་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནམ། བརྩེ་བ་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པ་འདི་དག་གིས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་དོན་ལ་ལྟོས་པ། །གྲུབ་པའི་དོན་དུ་ངལ་མེད་ཕྱིར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡེ་ཤེས་ཙམ་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་སླུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །བརྩེ་བ་དེ་ལས་གཞན་གྱི་དོན་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་ཀྱི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གྲུབ་པས་ན་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ངལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩེ་བ་ལས་གཞན་གྱི་དོན་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། ཡོངས སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་བརྩེ་བས་ལེགས་པར་མཛད། །ཡེ་ཤེས་ལས་བདེན་སྒྲུབ་བྱེད་བཅས། །གང་ཕྱིར་དེ་གསུང་བར་མངོན་བརྩོན། །ལྡན་པ་དེ་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པས་ལེགས་པར་སྟོན་པར་མཛད་ལ། ཡེ་ཤེས་ལས་བདེན་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་ མཛད་དོ།།ཡེ་ཤེས་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འཇུག་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་བྱེད་བཅས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་གསུང་བར་མངོན་པར་བརྩོན་པ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མ་ཉིད་དོ།

若谓如我等从教而遍知，彼亦应如是生。我等若无彼教示，亦不生遍知。是故于现见及为他说者决定此，非余。故由救护成就真实、坚固、遍殊胜知。由真实知胜于外道。由坚固知胜于预流。由遍殊胜知胜于离贪者、声闻、独觉、菩萨，由是善逝故。
"知他利精进，
彼教即悲悯。"
由善逝故精进知他利，推知名为论典之教为因。由彼教亦了知悲悯，否则非精进知他利。
岂非仅由善逝性即是量，何须此等成立具悲悯等？此非真实：
"由彼观他利，
为成无劳故。"
世尊非仅由智为量，然由无欺故。由悲悯观待他利故成就世尊，故于他利无劳。由悲悯作一切他利，非般涅槃。
"悲悯善所作，
智与真能立，
由彼勤宣说，
具故是正量。"
由具悲悯善为开示，由智真实，即正确开示。由与智及能立俱行故具能立，由有勤宣说等四因故，世尊即是量。

།འོ་ན་ཉེ་བར་བསྟན་པ་བདེན་པས་བསྟོད་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ཡིས་བསྟན་པ་ཉིད་ལ་ནི། །སྟོན་པ་དེ་ ལྟའི་དངོས་བསྟོད་པ།།ཚད་མའི་དེ་ཉིད་གྲུབ་དོན་དུ། །རྗེས་སུ་དཔག་པའང་ཟློག་མེད་ཕྱིར། །ཅུང་ཟད་སྐྱེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན། །གང་དེ་ཐམས་ཅད་འགོག་ཆོས་ཅན། །ཞེས་སོགས་རྣམ་པ་དུ་མར་ཡང་། །འདི་ཡི་སྦྱོར་བ་མཐོང་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉེ་བར་བསྟན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་བསྟོད་པ་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལས་ནི་ཚད་མ་ཉིད་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་མངོན་སུམ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། སྔོན་པོའི་ཤེས་པ་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུས་སྔོན་པོ་ཤེས་ཀྱི་སྔོན་པོའོ་ཞེས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་བཟློག་པ་མེད་པ་ སྟེ།དེ་ཕྱིར་མངོན་པར་བཞེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཟློག་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱིས་བརྟགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པ་ཡིན་གྱི། ང་ཉིད་གཅིག་པུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསུངས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྦྱོར་བ་གང་ཅུང་ཟད་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་འགོག་པའི་ ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་སྨྲས་པ། མེད་ན་མི་འབྱུང་མཚན་ཉིད་ཅན། །རྟགས་ནི་རྗེས་དཔག་རྟེན་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་བྱས་གཏན་ཚིགས་ཁྱབ་པར་ནི། །བསྟན་ཕྱིར་དེ་ཡང་གསལ་བར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་བརྟེན་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་ཁྱབ་པ་དུ་ མར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གཏན་ཚིགས་དེ་རྟགས་དང་། བསྒྲུབ་བྱ་ལྷན་ཅིག་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་གསལ་བར་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཁོ་ན་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཡང་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་མི་རིགས་པར་འགྱུར། དེ་བས་ ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་གྱི་མཆོག་ཚད་མ་ཡིན་པར་དང་པོར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།བླ་མ་དམ་པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཤེས་རབ་འབྱུང་གནས་ཀྱི་ཞབས་ལ་བཏུད་དེ་བསྟེན་ནས་ཉི་མ་སྦས་པས་སྦྱར་བ་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ་ལས། ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་གཉིས་པའོ།

若问教示真实赞叹有何必要？答：
"于彼所教中，
赞叹如是事，
为成量真实，
比量亦无返。
凡有少生性，
彼皆灭法性，
如是诸多相，
由见此相应。"
为显示如是事相量相赞叹于世尊教中成就量性故。若谓世尊教岂非现量耶？如具青识者知青而非说是青故。比量亦无返，故是所许。声等则有返，由说："一切他计皆空，唯我说真实。"又由见为他比量相应："凡有少生法性者，皆是灭法性。"
"无则不生相，
因是比量依，
所立遍因故，
亦明说彼故。"
比量所依因相即无则不生相，由世尊多示遍故。由明说因与所立俱无则不生故，唯世尊言是量。彼世尊亦是量故，云何不应理？是故世尊先示功德胜量性。
顶礼依止胜师善知识般若生足，日藏所造量评释释中，量相品第二。
